http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 2026-05-27T22:03:33Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=55889&oldid=prev 2024-08-05T12:49:03Z

<p><span class="autocomment">مجسمه‌های بودا</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این دو هیکل عظیم از مجلل‌ترین مجسمه‌های بودا بودند و تزیینات زیادی روی آنها اجرا و با رنگ‌ها و پارچه‌های زیبا و زربفت مزین شده بودند و زیر نور، زیبایی خیره‌کننده‌ای داشتند و چشم تماشاکنندگان را کاملا خیره و مجذوب خود می‌ساختند. روی مجسمه‌ها با ورقه‌های طلا پوشانده شده بود و به‌نحو زیبا و سحرانگیزی رنگ‌آمیزی شده و به دورشان ردای یونانی پیچیده شده بود. این دو مجسمه از پرجاذبه‌ترین مجسمه‌های بودا در جهان به شمار می‌رفتند و زائران و جهانگردان زیادی را به‌سوی خود جلب می‌کردند. در هنگام رونق این بوداها، هزاران راهب بودائی در دل صخره‌ها و سمچ‌های دو طرف آنها زندگی و نیایش می‌کردند. در ابیات فارسی این دو مجسمه خنگ بت و سرخ بت نیز نامیده شده‌اند؛ از جمله بیت زیر از خاقانی: &lt;blockquote&gt;در کف جام خنگ بت بنگر                                  بر رخ از باده سرخ بت بنگار &lt;/blockquote&gt;ظاهرا عنصری منظومه‌ای به نام خنگ بت و سرخ بت سروده بود؛ ولی از بین رفته است.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این دو هیکل عظیم از مجلل‌ترین مجسمه‌های بودا بودند و تزیینات زیادی روی آنها اجرا و با رنگ‌ها و پارچه‌های زیبا و زربفت مزین شده بودند و زیر نور، زیبایی خیره‌کننده‌ای داشتند و چشم تماشاکنندگان را کاملا خیره و مجذوب خود می‌ساختند. روی مجسمه‌ها با ورقه‌های طلا پوشانده شده بود و به‌نحو زیبا و سحرانگیزی رنگ‌آمیزی شده و به دورشان ردای یونانی پیچیده شده بود. این دو مجسمه از پرجاذبه‌ترین مجسمه‌های بودا در جهان به شمار می‌رفتند و زائران و جهانگردان زیادی را به‌سوی خود جلب می‌کردند. در هنگام رونق این بوداها، هزاران راهب بودائی در دل صخره‌ها و سمچ‌های دو طرف آنها زندگی و نیایش می‌کردند. در ابیات فارسی این دو مجسمه خنگ بت و سرخ بت نیز نامیده شده‌اند؛ از جمله بیت زیر از خاقانی: &lt;blockquote&gt;در کف جام خنگ بت بنگر                                  بر رخ از باده سرخ بت بنگار &lt;/blockquote&gt;ظاهرا عنصری منظومه‌ای به نام خنگ بت و سرخ بت سروده بود؛ ولی از بین رفته است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:مجسمه بودا در افغانستان.jpg|بندانگشتی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:مجسمه بودا در افغانستان.jpg|بندانگشتی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مجسمه ی بودا. برگرفته از سایت facebook، قابل بازیابی از https://m.facebook.com/afghanhistorical/posts/634612536652552/&amp;psig=AOvVaw0mlsqCz8P-QVDmyTcFLClE&amp;ust=1722948453496000&amp;source=images&amp;cd=vfe&amp;opi=89978449&amp;ved=0CBUQ3YkBahcKEwjg8P-q8d2HAxUAAAAAHQAAAAAQBA</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجسمه بودای بزرگ (۵۳ متر)، که ردای قرمز بر تن داشته، سرخ بت نامیده شده و مجسمه کوچک‌تر (۳۵ متری)، که ردای سفید بر تن داشته، خنگ بت نامیده شده؛ خنگ در زبان فارسی به معنای سفید است و خنگ بت، یعنی بت سفید. در فرهنگ نفیسی راجع‌به این دو مجسمه یا بت نوشته:  &lt;blockquote&gt;«یکی نر (خنگ بت) و دیگری ماده (سرخ بت) و درون آنها مجوف است، چنان‌که عادت بودائیان است معاشقه‌ای در میان این دو بت قائل بوده‌اند و ناچار یکی را مرد، نرینه و عاشق و دیگری را زن، مادینه و معشوقه می‌دانسته‌اند و شاید به‌این‌علت بوده که یکی سفید و دیگری سرخ بوده است».&lt;ref&gt;نفیسی، سعید (1343). سرچشمه تصوف در ایران. تهران: کتابفروشی فروغی، ص ۲۹.&lt;/ref&gt;  &lt;/blockquote&gt;مجسمه‌های بودا به نام بت‌های بودا نیز خوانده شده‌اند؛ زیرا در عصر خود بت و مورد پرستش مردم بودائی‌مذهب بوده‌اند؛ ولی با برافتادن آیین بودائی در بامیان، این بت‌ها بار اعتقادی و روحانی خود را از دست داده، تبدیل به مجسمه‌هایی بی‌روح شدند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجسمه بودای بزرگ (۵۳ متر)، که ردای قرمز بر تن داشته، سرخ بت نامیده شده و مجسمه کوچک‌تر (۳۵ متری)، که ردای سفید بر تن داشته، خنگ بت نامیده شده؛ خنگ در زبان فارسی به معنای سفید است و خنگ بت، یعنی بت سفید. در فرهنگ نفیسی راجع‌به این دو مجسمه یا بت نوشته:  &lt;blockquote&gt;«یکی نر (خنگ بت) و دیگری ماده (سرخ بت) و درون آنها مجوف است، چنان‌که عادت بودائیان است معاشقه‌ای در میان این دو بت قائل بوده‌اند و ناچار یکی را مرد، نرینه و عاشق و دیگری را زن، مادینه و معشوقه می‌دانسته‌اند و شاید به‌این‌علت بوده که یکی سفید و دیگری سرخ بوده است».&lt;ref&gt;نفیسی، سعید (1343). سرچشمه تصوف در ایران. تهران: کتابفروشی فروغی، ص ۲۹.&lt;/ref&gt;  &lt;/blockquote&gt;مجسمه‌های بودا به نام بت‌های بودا نیز خوانده شده‌اند؛ زیرا در عصر خود بت و مورد پرستش مردم بودائی‌مذهب بوده‌اند؛ ولی با برافتادن آیین بودائی در بامیان، این بت‌ها بار اعتقادی و روحانی خود را از دست داده، تبدیل به مجسمه‌هایی بی‌روح شدند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=29447&oldid=prev 2024-03-31T00:58:15Z

<p>The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۱ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قلعه فتح که زمانی مرکز کیانیان بود، نیز ساروتار و نادعلی در ولایت نیمروز، آثار تاریخی فراوانی پیدا شده است و خرابه‌های آن هنوز مشاهده می‌شود. شهر غلغله در بامیان که توسط [[قوم مغول افغانستان|مغول]] ویران شد و شهر ضحاک در ۱۷ کیلومتری [[شهر بامیان]] در محل  اتصال رودخانه بامیان و کالو که این نیز توسط مغولان ویران شد، ولی خرابه‌های آن باقی است، از شهرهایی قدیمی‌اند. این دو شهر قدیمی، قبل از حمله مغول در زمان غوریان تعمیر شده بودند. در دوران غزنویان در شهر غزنه و نیز برخی شهرهای دیگر مانند [[هرات]] و بست، کاخ‌ها، مساجد و ساختمان‌های باعظمتی بنا شده است که اکثر آنها بر اثر حملات بعدی آسیب دیده، تعدادی از آنها به‌کلی از بین رفته و فقط بخشی از آثار آنها باقی مانده است؛ از جمله کاخ آیینه خانه در غزنه، مقبره سبکتکین، مقبره شاه شهید، آرامگاه سلطان محمود و باغ مجاور آن‌که روضه نیز نامیده می‌شود؛ همچنین لشکری بازار در امتداد ساحل رودخانه هیرمند در ولایت هلمند، آثار موجود در شهر قدیمی بست، قلعه غزنوی در وردک، کاخ‌های زیاد در مناطق مختلف و غیره. لشکری بازار در دوره غزنویان دارای مجموعه‌ای از مقبره‌ها، مساجد، بازار، کارگاه‌های صنعتی و هنری بود.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قلعه فتح که زمانی مرکز کیانیان بود، نیز ساروتار و نادعلی در ولایت نیمروز، آثار تاریخی فراوانی پیدا شده است و خرابه‌های آن هنوز مشاهده می‌شود. شهر غلغله در بامیان که توسط [[قوم مغول افغانستان|مغول]] ویران شد و شهر ضحاک در ۱۷ کیلومتری [[شهر بامیان]] در محل  اتصال رودخانه بامیان و کالو که این نیز توسط مغولان ویران شد، ولی خرابه‌های آن باقی است، از شهرهایی قدیمی‌اند. این دو شهر قدیمی، قبل از حمله مغول در زمان غوریان تعمیر شده بودند. در دوران غزنویان در شهر غزنه و نیز برخی شهرهای دیگر مانند [[هرات]] و بست، کاخ‌ها، مساجد و ساختمان‌های باعظمتی بنا شده است که اکثر آنها بر اثر حملات بعدی آسیب دیده، تعدادی از آنها به‌کلی از بین رفته و فقط بخشی از آثار آنها باقی مانده است؛ از جمله کاخ آیینه خانه در غزنه، مقبره سبکتکین، مقبره شاه شهید، آرامگاه سلطان محمود و باغ مجاور آن‌که روضه نیز نامیده می‌شود؛ همچنین لشکری بازار در امتداد ساحل رودخانه هیرمند در ولایت هلمند، آثار موجود در شهر قدیمی بست، قلعه غزنوی در وردک، کاخ‌های زیاد در مناطق مختلف و غیره. لشکری بازار در دوره غزنویان دارای مجموعه‌ای از مقبره‌ها، مساجد، بازار، کارگاه‌های صنعتی و هنری بود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان غوریان آثار زیادی ایجاد شد؛ از جمله منار حدود ۶۴ متری جام در غور، مسجدجامع [[هرات]]، زیارتگاه امام خرد سرپل، زیارت بابا حاتم در غرب [[بلخ]] و غیره. منار جام در میان سلسله‌کوه‌های بلند و در خم دره‌ای در ساحل [[هریرود]] احداث شده است و از تماشایی‌ترین بناهای تاریخی [[افغانستان]] محسوب می‌شود. ارتفاع آن ۶۳ متر و گاهی ۶۵ ذکر شده و قطر قاعده آن ۸ متر و گاهی ۹ متر اندازه‌گیری شده و دو راه‌پله مارپیچی از پایین تا بالای مناره بالا می‌رود. منار جام دارای قاعده‌ای ۸ ضلعی است و چهار استوانه مخروطی‌مانند در بالای آن است. در داخل استوانه اول دو راه‌پله مارپیچ وجود دارد. برج تماما از خشت پخته ساخته شده و بیرون آن با آجرکاری و کاشی‌کاری تزیین شده است. قدمت مناره به دوره سلطان غیاث‌الدین غوری می‌رسد و در پای آن نام سلطان غیاث‌الدین غوری به چشم می‌خورد. منار جام از لحاظ آجرکاری و کاشی‌کاری از آثار هنری و معماری زیبا در دوره اسلامی به شمار می‌رود. یونسکو در سال ۲۰۰۲، این منار را در فهرست آثار مهم جهان ثبت کرد و این نخستین اثر تاریخی افغانستان است که یونسکو آن را پذیرفته است. [[افغانستان]] از یونسکو خواسته بود تا مجسمه‌های بودا در بامیان، منطقه باستانی آی‌خانم در تخار، منطقه باستانی [[هرات]] و منار جام را در فهرست آثار ملی خود قرار دهد؛ ولی از این میان تنها منار جام پذیرفته شد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان غوریان آثار زیادی ایجاد شد؛ از جمله منار حدود ۶۴ متری جام در غور، مسجدجامع [[هرات]]، زیارتگاه امام خرد سرپل، زیارت بابا حاتم در غرب [[بلخ]] و غیره. منار جام در میان سلسله‌کوه‌های بلند و در خم دره‌ای در ساحل [[هریرود]] احداث شده است و از تماشایی‌ترین بناهای تاریخی [[افغانستان]] محسوب می‌شود. ارتفاع آن ۶۳ متر و گاهی ۶۵ ذکر شده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قطر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>قاعده آن ۸ متر و گاهی ۹ متر اندازه‌گیری شده و دو راه‌پله مارپیچی از پایین تا بالای مناره بالا می‌رود. منار جام دارای قاعده‌ای ۸ ضلعی است و چهار استوانه مخروطی‌مانند در بالای آن است. در داخل استوانه اول دو راه‌پله مارپیچ وجود دارد. برج تماما از خشت پخته ساخته شده و بیرون آن با آجرکاری و کاشی‌کاری تزیین شده است. قدمت مناره به دوره سلطان غیاث‌الدین غوری می‌رسد و در پای آن نام سلطان غیاث‌الدین غوری به چشم می‌خورد. منار جام از لحاظ آجرکاری و کاشی‌کاری از آثار هنری و معماری زیبا در دوره اسلامی به شمار می‌رود. یونسکو در سال ۲۰۰۲، این منار را در فهرست آثار مهم جهان ثبت کرد و این نخستین اثر تاریخی افغانستان است که یونسکو آن را پذیرفته است. [[افغانستان]] از یونسکو خواسته بود تا مجسمه‌های بودا در بامیان، منطقه باستانی آی‌خانم در تخار، منطقه باستانی [[هرات]] و منار جام را در فهرست آثار ملی خود قرار دهد؛ ولی از این میان تنها منار جام پذیرفته شد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسجدجامع [[هرات]] از آثار بزرگ غوریان است و در سال ۱۲۰۱ میلادی، سلطان غیاث‌الدین محمد غوری بنای آن را آغاز کرد و سپس برادرش، معزالدین غوری آن را پایان داد. این مسجد شامل قبر غیاث‌الدین محمد غوری نیز هست.گفته شده، در دوران قبل از اسلام در این محل آتشکده‌ای وجود داشته و بعد به مسجد تبدیل شده است.این بنا در زمان حمله مغول ویران شد؛ ولی در زمان آل‌کرت، که پایتخت‌شان در هرات بود، بازسازی شد. مسجدجامع [[هرات]] بعدها به فرمان‌گوهرشاد و در دوره حکومت سلطان حسین بایقرا و وزارت امیرعلی شیر نوایی بازسازی و مرمت شد و تزئینات زیادی از جمله کاشی‌کاری‌های زیبا در آن اجرا شد و در فهرست یکی از بهترین و زیباترین آثار تاریخی افغانستان قرار گرفت.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسجدجامع [[هرات]] از آثار بزرگ غوریان است و در سال ۱۲۰۱ میلادی، سلطان غیاث‌الدین محمد غوری بنای آن را آغاز کرد و سپس برادرش، معزالدین غوری آن را پایان داد. این مسجد شامل قبر غیاث‌الدین محمد غوری نیز هست.گفته شده، در دوران قبل از اسلام در این محل آتشکده‌ای وجود داشته و بعد به مسجد تبدیل شده است.این بنا در زمان حمله مغول ویران شد؛ ولی در زمان آل‌کرت، که پایتخت‌شان در هرات بود، بازسازی شد. مسجدجامع [[هرات]] بعدها به فرمان‌گوهرشاد و در دوره حکومت سلطان حسین بایقرا و وزارت امیرعلی شیر نوایی بازسازی و مرمت شد و تزئینات زیادی از جمله کاشی‌کاری‌های زیبا در آن اجرا شد و در فهرست یکی از بهترین و زیباترین آثار تاریخی افغانستان قرار گرفت.  </div></td></tr> </table>

127.0.0.1 http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=17283&oldid=prev 2024-02-14T19:31:13Z

<p><span class="autocomment">کتابشناسی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l76">خط ۷۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فروردین ۱۳۷۶، یکی از فرماندهان [[طالبان]] اعلام کرد، درصورتی‌که [[طالبان]] وارد ولایت بامیان شوند، دو مجسمه عظیم تاریخی را با دینامیت منفجر خواهند کرد؛ زیرا این مجسمه‌ها غیراسلامی‌اند.&lt;ref&gt;هفته‌نامه وحدت. شماره ۲۷۴. ص ۸.&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فروردین ۱۳۷۶، یکی از فرماندهان [[طالبان]] اعلام کرد، درصورتی‌که [[طالبان]] وارد ولایت بامیان شوند، دو مجسمه عظیم تاریخی را با دینامیت منفجر خواهند کرد؛ زیرا این مجسمه‌ها غیراسلامی‌اند.&lt;ref&gt;هفته‌نامه وحدت. شماره ۲۷۴. ص ۸.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ۱۸ سپتامبر ۱۹۹۸، پنج روز پس از تصرف بامیان، گروه [[طالبان]]، سه مجسمه نشسته را با دینامیت منفجر ساخت و سروصورت آنها را کاملا از بین برد؛ همچنین قسمت‌های پایین‌تنه مجسمه‌ها را هدف راکت قرار داد که چین‌های کشاله ران مجسمه و گچ‌بری‌های خالیگاه آن تخریب شد. بااین‌حال تا زمانی‌که ملا امیرخان متقی وزیر اطلاعات و کلتور (فرهنگ) [[طالبان]] بود، خطر مهمی [[مجسمه‌های بودا در افغانستان|مجسمه‌های بودا]] را تهدید نمی‌کرد؛ ولی با تغییر کابینه [[طالبان]] و انتخاب مولوی قدرت‌الله جمال به‌جای ملا متقی در مقام وزیر جدید اطلاعات و کلتور، شرایط تغییر کرد. عده‌ای از افراد طالبان در این دوره در مقام گروه بت‌شکن به موزه ارزشمند [[کابل]] و مکان‌های تاریخی [[شهر غزنی|غزنی]] حمله کردند و بسیاری از آثار ارزشمند آن را نابود ساختند؛ کمی بعد ملا عمر فرمان تخریب [[مجسمه‌های بودا در افغانستان|مجسمه‌های بودا]] را نیز صادرکرد و طالبان در ۲۱ اسفند ۱۳۷۹، بدون توجه به خواسته‌های مردم [[افغانستان]]، جامعه الازهر، علمای مدرسه دیوبند، فقهای اسلامی، سازمان ملل، کشورهای اسلامی، کشورهای بودائی‌مذهب، ملت‌های بودائی‌مذهب و... مجسمه‌های بودا را منفجر ساخت و از بین برد و نفرت و انزجار بین‌المللی شدیدی را علیه خود برانگیخت. یونسکو آن را «وحشت فرهنگی» خواند. تخریب [[مجسمه‌های بودا در افغانستان|مجسمه‌های بودا]]، که به‌ظاهر دیوانگی و نوعی خودزنی بود، سودی عاید [[طالبان]] نمی‌کرد؛ ولی گروه‌های تندرو و افراط‌گرا در سراسر جهان با ارسال نوارهای سخنرانی به [[قندهار]]، از این اقدام [[طالبان]] تمجید کرده، آن را مورد حمایت قرار دادند   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ۱۸ سپتامبر ۱۹۹۸، پنج روز پس از تصرف بامیان، گروه [[طالبان]]، سه مجسمه نشسته را با دینامیت منفجر ساخت و سروصورت آنها را کاملا از بین برد؛ همچنین قسمت‌های پایین‌تنه مجسمه‌ها را هدف راکت قرار داد که چین‌های کشاله ران مجسمه و گچ‌بری‌های خالیگاه آن تخریب شد. بااین‌حال تا زمانی‌که ملا امیرخان متقی وزیر اطلاعات و کلتور (فرهنگ) [[طالبان]] بود، خطر مهمی [[مجسمه‌های بودا در افغانستان|مجسمه‌های بودا]] را تهدید نمی‌کرد؛ ولی با تغییر کابینه [[طالبان]] و انتخاب مولوی قدرت‌الله جمال به‌جای ملا متقی در مقام وزیر جدید اطلاعات و کلتور، شرایط تغییر کرد. عده‌ای از افراد طالبان در این دوره در مقام گروه بت‌شکن به موزه ارزشمند [[کابل]] و مکان‌های تاریخی [[شهر غزنی|غزنی]] حمله کردند و بسیاری از آثار ارزشمند آن را نابود ساختند؛ کمی بعد ملا عمر فرمان تخریب [[مجسمه‌های بودا در افغانستان|مجسمه‌های بودا]] را نیز صادرکرد و طالبان در ۲۱ اسفند ۱۳۷۹، بدون توجه به خواسته‌های مردم [[افغانستان]]، جامعه الازهر، علمای مدرسه دیوبند، فقهای اسلامی، سازمان ملل، کشورهای اسلامی، کشورهای بودائی‌مذهب، ملت‌های بودائی‌مذهب و... مجسمه‌های بودا را منفجر ساخت و از بین برد و نفرت و انزجار بین‌المللی شدیدی را علیه خود برانگیخت. یونسکو آن را «وحشت فرهنگی» خواند. تخریب [[مجسمه‌های بودا در افغانستان|مجسمه‌های بودا]]، که به‌ظاهر دیوانگی و نوعی خودزنی بود، سودی عاید [[طالبان]] نمی‌کرد؛ ولی گروه‌های تندرو و افراط‌گرا در سراسر جهان با ارسال نوارهای سخنرانی به [[قندهار]]، از این اقدام [[طالبان]] تمجید کرده، آن را مورد حمایت قرار دادند  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;blockquote&gt;</ins>«و به‌این‌ترتیب ملا عمر به‌خاطر این اقدام نه‌تنها مورد ستایش قرار گرفت، بلکه این سؤال نیز مطرح شد که چرا در تخریب مجسمه‌ها تأخیر کردند. در جواب ملا عمر دستور داد تا به کفاره تأخیر در تخریب بت‌ها، یک‌صد رأس‌گاو در سراسر [[افغانستان]] ذبح شود وگوشت آن بین مستحقان توزیع شود... و در طول یک ماه بعد از شکستن بت‌های بامیان، تعداد داوطلبان عرب، که با غرض پیوستن به صفوف القاعده و طالبان وارد [[افغانستان]] شدند، تا ده برابر ماه قبل از آن بود».&lt;ref&gt;مژده، وحید (1381). افغانستان و پنج سال سلطه طالبان. بنگاه انتشارات میوند-کابل، ص۹۲ و ۹۴.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 227-245.&lt;/ref<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;&lt;/blockquote</ins>&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«و به‌این‌ترتیب ملا عمر به‌خاطر این اقدام نه‌تنها مورد ستایش قرار گرفت، بلکه این سؤال نیز مطرح شد که چرا در تخریب مجسمه‌ها تأخیر کردند. در جواب ملا عمر دستور داد تا به کفاره تأخیر در تخریب بت‌ها، یک‌صد رأس‌گاو در سراسر [[افغانستان]] ذبح شود وگوشت آن بین مستحقان توزیع شود... و در طول یک ماه بعد از شکستن بت‌های بامیان، تعداد داوطلبان عرب، که با غرض پیوستن به صفوف القاعده و طالبان وارد [[افغانستان]] شدند، تا ده برابر ماه قبل از آن بود».&lt;ref&gt;مژده، وحید (1381). افغانستان و پنج سال سلطه طالبان. بنگاه انتشارات میوند-کابل، ص۹۲ و ۹۴.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 227-245.&lt;/ref&gt;  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr> </table>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=17282&oldid=prev 2024-02-14T19:30:13Z

<p></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&amp;diff=17282&amp;oldid=12974">نمایش تغییرات</a>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=12974&oldid=prev 2023-12-28T12:49:41Z

<p><span class="autocomment">کتابشناسی</span></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&amp;diff=12974&amp;oldid=12972">نمایش تغییرات</a>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=12972&oldid=prev 2023-12-28T12:24:29Z

<p></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&amp;diff=12972&amp;oldid=7619">نمایش تغییرات</a>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=7619&oldid=prev 2023-11-26T17:13:14Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «در افغانستان آثار تاریخی «آبدات تاریخی» نامیده می‌شود. آبده در زبان عربی به معنای امر عظیم، شیء غریب، سخن غریب و... است. هرات، بلخ (باکتریا)، سمنگان، وادی رود ارغنداب (آراخوزیا)، وادی رود کابل (گندهارا)، نیمروز، کاپیسا، بامیان، غزنی و... از مهم‌...» ایجاد کرد</p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&amp;diff=7619">نمایش تغییرات</a>

Shekvati