ارتفاعات افغانستان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammad: /* نیز نگاه کنید به */

2024-12-10T17:50:12Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:391992 186.jpg\|بندانگشتی\|رشته کوه های هندوکش. برگرفته از سایت شهر آر انیوز، قابل بازیابی از https://shahraranews.ir/fa/news/86844/%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%DA%A9%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%88%DA%A9%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 ]]		[[پرونده:391992 186.jpg\|بندانگشتی\|رشته کوه های هندوکش. برگرفته از سایت شهر آر انیوز، قابل بازیابی از [https://shahraranews.ir/fa/news/86844/%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%DA%A9%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%88%DA%A9%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 https://shahraranews.ir/fa/news/86844/] ]]
	آشکارترین مشخصه طبیعی [[افغانستان]]، کوهستانی و مرتفع‌بودن آن است. سه‌چهارم خاک [[افغانستان]] را کوه‌ها و ارتفاعات تشکیل داده است، ساختمان و شکل‌کوه‌های [[افغانستان]]، هم‌عصر با کوه‌های آلپ در اروپا دانسته شده است.		آشکارترین مشخصه طبیعی [[افغانستان]]، کوهستانی و مرتفع‌بودن آن است. سه‌چهارم خاک [[افغانستان]] را کوه‌ها و ارتفاعات تشکیل داده است، ساختمان و شکل‌کوه‌های [[افغانستان]]، هم‌عصر با کوه‌های آلپ در اروپا دانسته شده است.

Mohammad: /* کتابشناسی */

2024-12-01T16:17:25Z

کتابشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۷
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[ارتفاعات روسیه]]؛ [[ارتفاعات مصر]]؛ [[کوهستان های چین\|ارتفاعات چین]]؛ [[ارتفاعات کانادا]]؛ [[ارتفاعات کوبا]]؛ [[سلسله کوه های چین]]؛ [[ارتفاعات ساحل عاج]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های فرانسه]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های سوریه]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های سودان]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های زیمبابوه]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های اوکراین]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های اسپانیا]]؛ [[ارتفاعات آرژانتین]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های اردن]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های قطر]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های سریلانکا]]؛ [[ارتفاعات گرجستان]]؛ [[ارتفاعات تاجیکستان]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های بنگلادش]]؛ [[ارتفاعات قزاقستان]].		[[ارتفاعات روسیه]]؛ [[ارتفاعات مصر]]؛ [[کوهستان های چین\|ارتفاعات چین]]؛ [[ارتفاعات کانادا]]؛ [[ارتفاعات کوبا]]؛ [[سلسله کوه های چین]]؛ [[ارتفاعات ساحل عاج]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های فرانسه]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های سوریه]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های سودان]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های زیمبابوه]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های اوکراین]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های اسپانیا]]؛ [[ارتفاعات آرژانتین]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های اردن]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های قطر]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های سریلانکا]]؛ [[ارتفاعات گرجستان]]؛ [[ارتفاعات تاجیکستان]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های بنگلادش]]؛ [[ارتفاعات قزاقستان]].
	== ~~کتابشناسی~~ ==		== منبع اصلی ==
			<references />

			== نویسنده مقاله ==
			علیرضا علی آبادی
			[[رده:ویژگی ها وموقعیت جغرافیایی]]

Shekvati: /* نیز نگاه کنید به */

2024-08-05T18:23:50Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۳
خط ۵۱:		خط ۵۱:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[ارتفاعات روسیه]]؛ [[ارتفاعات مصر]]؛ [[کوهستان های چین\|ارتفاعات چین]]؛ [[ارتفاعات کانادا]]؛ [[ارتفاعات کوبا]]؛ [[سلسله کوه های چین]].		[[ارتفاعات روسیه]]؛ [[ارتفاعات مصر]]؛ [[کوهستان های چین\|ارتفاعات چین]]؛ [[ارتفاعات کانادا]]؛ [[ارتفاعات کوبا]]؛ [[سلسله کوه های چین]]؛ [[ارتفاعات ساحل عاج]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های فرانسه]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های سوریه]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های سودان]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های زیمبابوه]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های اوکراین]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های اسپانیا]]؛ [[ارتفاعات آرژانتین]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های اردن]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های قطر]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های سریلانکا]]؛ [[ارتفاعات گرجستان]]؛ [[ارتفاعات تاجیکستان]]؛ [[ارتفاعات و ناهمواری های بنگلادش]]؛ [[ارتفاعات قزاقستان]].
	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Shekvati: /* نیز نگاه کنید به */

2024-08-05T18:11:12Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۱
خط ۵۱:		خط ۵۱:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
			[[ارتفاعات روسیه]]؛ [[ارتفاعات مصر]]؛ [[کوهستان های چین\|ارتفاعات چین]]؛ [[ارتفاعات کانادا]]؛ [[ارتفاعات کوبا]]؛ [[سلسله کوه های چین]].
	* [[ارتفاعات روسیه]]
	* [[ارتفاعات مصر]]
	* [[کوهستان های چین\|ارتفاعات چین]]
	* [[ارتفاعات کانادا]]
	* [[ارتفاعات کوبا]]
	* [[سلسله کوه های چین]]

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Shekvati در ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۰

2024-08-05T11:00:45Z

Shekvati در ‏۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۹

2024-08-04T09:49:33Z

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-05-14T05:09:54Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۰۹
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	=== [[کوه‌های پامیر]] ===		=== [[کوه‌های پامیر]] ===
	[[پرونده:Pamir.jpg\|بندانگشتی\|کوه پامیر]]		[[پرونده:Pamir.jpg\|بندانگشتی\|کوه پامیر]]
	[[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] به [[کوه‌های پامیر]] متصل است.[[کوه‌های پامیر]]،که بام دنیا هم نامیده می‌شود، به لحاظ کوه‌هایی که به آن متصل می‌شوند بین کشورهای پاکستان، [[چین]]، تاجیکستان و [[افغانستان]] قرار گرفته است، پامیر خرد با ۶۲۸۱ متر ارتفاع در شمال شرق [[افغانستان]] در واخان قرار دارد.		[[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] به [[کوه‌های پامیر]] متصل است.[[کوه‌های پامیر]]،که بام دنیا هم نامیده می‌شود، به لحاظ کوه‌هایی که به آن متصل می‌شوند بین کشورهای پاکستان، [[چین]]، [[تاجیکستان]] و [[افغانستان]] قرار گرفته است، پامیر خرد با ۶۲۸۱ متر ارتفاع در شمال شرق [[افغانستان]] در واخان قرار دارد.

	[[کوه‌های پامیر]] به بلندی [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] نیست؛ ولی قاعده آن بلندتر از [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] است و رودخانه‌هایی که از این کوه‌ها سرچشمه می‌گیرند در مسیر جنوب روان‌اند تا به [[آمودریا]] می‌رسند. در میان سلسله‌کوه‌های پامیر و [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]]، کوه‌های بدخشان امتداد دارد و رودهای آمو و کامه (کامکار) را از یکدیگر جدا می‌سازد.		[[کوه‌های پامیر]] به بلندی [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] نیست؛ ولی قاعده آن بلندتر از [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] است و رودخانه‌هایی که از این کوه‌ها سرچشمه می‌گیرند در مسیر جنوب روان‌اند تا به [[آمودریا]] می‌رسند. در میان سلسله‌کوه‌های پامیر و [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]]، کوه‌های بدخشان امتداد دارد و رودهای آمو و کامه (کامکار) را از یکدیگر جدا می‌سازد.

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-02-26T06:07:12Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۷
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	=== [[کوه تیربند ترکستان]] ===		=== [[کوه تیربند ترکستان]] ===
	[[کوه تیربند ترکستان\|کوه تیربند]] از [[کوه های بابای افغانستان\|کوه بابا]] جدا و از شمال غرب کوه حصار آغاز شده، از شرق به طرف غرب تا بالامرغاب به طول ۳۰۰ کیلومتر امتداد می‌یابد. ارتفاع متوسط آن ۲۵۰۰ متر است و با امتداد از شرق به طرف غرب، از ارتفاع آن کاسته می‌شود. بلندترین ارتفاع آن ۴۲۰۷ متر در ولایت جوزجان است. [[کوه تیربند ترکستان\|تیربند ترکستان]] بین فاریاب و بادغیس قرار گرفته است، از نشیب ~~شمالی~~ [[کوه تیربند ترکستان]] رودهای درزآب،گرزیوان، قیصار و بالامرغاب و از نشیب جنوبی آن رود مرغاب سرچشمه می‌گیرد. در دامنه‌های شمالی و جنوبی این کوه درختان پسته وحشی خیلی زیاد است.		[[کوه تیربند ترکستان\|کوه تیربند]] از [[کوه های بابای افغانستان\|کوه بابا]] جدا و از شمال غرب کوه حصار آغاز شده، از شرق به طرف غرب تا بالامرغاب به طول ۳۰۰ کیلومتر امتداد می‌یابد. ارتفاع متوسط آن ۲۵۰۰ متر است و با امتداد از شرق به طرف غرب، از ارتفاع آن کاسته می‌شود. بلندترین ارتفاع آن ۴۲۰۷ متر در ولایت جوزجان است. [[کوه تیربند ترکستان\|تیربند ترکستان]] بین فاریاب و بادغیس قرار گرفته است، از نشیب ش[[مالی]] [[کوه تیربند ترکستان]] رودهای درزآب،گرزیوان، قیصار و بالامرغاب و از نشیب جنوبی آن رود مرغاب سرچشمه می‌گیرد. در دامنه‌های شمالی و جنوبی این کوه درختان پسته وحشی خیلی زیاد است.

	=== [[فیروزکوه]] ===		=== [[فیروزکوه]] ===

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-02-24T05:49:07Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۴۹
خط ۲۰:		خط ۲۰:

	=== [[سفیدکوه یا اسپین غر]] ===		=== [[سفیدکوه یا اسپین غر]] ===
	[[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] از جنوب برآمدگی [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] قد می‌کشد و وادی [[رود کابل]] میان [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] و [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] قرار گرفته است؛ ولی با کوه‌های اتمان خیل به [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] متصل است [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] در شرق [[افغانستان]] قرار گرفته و از غرب پیشاور در پاکستان آغاز می‌شود و به طول ۱۵۰ کیلومتر به طرف غرب امتداد می‌یابد. [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] در غرب گندمک به نام سیاه‌کوه یاد می‌شود و تا سد درونته در جلال‌آباد ادامه می‌یابد. گذرگاه خیبر در انتهای شرقی [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] قرار دارد. بلندترین قله [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]]، سیکارم با ۴۷۳۲ متر ارتفاع از سطح دریاست. دره‌های خوگیانی، جاجی، زرمت و آچین از مهم‌ترین دره‌های [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] است. قله‌های [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] پیوسته پوشیده از برف است و به‌این‌علت آن را [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] می‌نامند. افغان‌ها آن را اسپین غر می‌خوانند که به معنای [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] است، رودهای کرم و چمکنی از جمله رودهایی‌اند که از [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] سرچشمه می‌گیرند.		[[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] از جنوب برآمدگی [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] قد می‌کشد و وادی [[رود کابل]] میان [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] و [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] قرار گرفته است؛ ولی با کوه‌های اتمان خیل به [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] متصل است [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] در شرق [[افغانستان]] قرار گرفته و از غرب پیشاور در پاکستان آغاز می‌شود و به طول ۱۵۰ کیلومتر به طرف غرب امتداد می‌یابد. [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] در غرب گندمک به نام سیاه‌کوه یاد می‌شود و تا سد درونته در جلال‌آباد ادامه می‌یابد. [[گذرگاه خیبر]] در انتهای شرقی [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] قرار دارد. بلندترین قله [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]]، سیکارم با ۴۷۳۲ متر ارتفاع از سطح دریاست. دره‌های خوگیانی، جاجی، زرمت و آچین از مهم‌ترین دره‌های [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] است. قله‌های [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] پیوسته پوشیده از برف است و به‌این‌علت آن را [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] می‌نامند. افغان‌ها آن را اسپین غر می‌خوانند که به معنای [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] است، رودهای کرم و چمکنی از جمله رودهایی‌اند که از [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] سرچشمه می‌گیرند.

	=== [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] ===		=== [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] ===

Samiei: /* کوه‌های سلیمان */

2024-02-23T06:01:12Z

کوه‌های سلیمان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۱
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:~~Handukash~~.jpg\|بندانگشتی\|کوه هندوکش ~~غربی~~]]		[[پرونده:391992 186.jpg\|بندانگشتی\|رشته کوه های هندوکش ]]
	آشکارترین مشخصه طبیعی [[افغانستان]]، کوهستانی و مرتفع‌بودن آن است. سه‌چهارم خاک [[افغانستان]] را کوه‌ها و ارتفاعات تشکیل داده است، ساختمان و شکل‌کوه‌های [[افغانستان]]، هم‌عصر با کوه‌های آلپ در اروپا دانسته شده است.		آشکارترین مشخصه طبیعی [[افغانستان]]، کوهستانی و مرتفع‌بودن آن است. سه‌چهارم خاک [[افغانستان]] را کوه‌ها و ارتفاعات تشکیل داده است، ساختمان و شکل‌کوه‌های [[افغانستان]]، هم‌عصر با کوه‌های آلپ در اروپا دانسته شده است.

خط ۸:		خط ۸:

	کوه‌های [[افغانستان]] در حوالی مرزهای ایران به کوه‌های و تپه‌های کم‌ارتفاع تبدیل می‌شوند.گذرگاه معروف شیبر(Shibar) با ارتفاع ۴ تا ۵ هزار متر در [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] غربی قرار دارد و شمال و جنوب [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] را به‌هم متصل می‌کند.		کوه‌های [[افغانستان]] در حوالی مرزهای ایران به کوه‌های و تپه‌های کم‌ارتفاع تبدیل می‌شوند.گذرگاه معروف شیبر(Shibar) با ارتفاع ۴ تا ۵ هزار متر در [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] غربی قرار دارد و شمال و جنوب [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] را به‌هم متصل می‌کند.
			[[پرونده:Handukash.jpg\|بندانگشتی\|هندوکش غربی]]
	[[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] به‌مثابه مشتی محکم و سدی کوهستانی در مقابل حملات احتمالی از شمال به جنوب یا به‌عکس است و تنها راه عبور از این کوه‌ها، گردنه‌ها و گذرگاه‌های سخت و صعب‌العبوری مانند نکسان(۵۰۵۰ متر)، مراشتراک (۵۷۶۰ متر)، لوشان (۴۳۰۰ متر)، سالنگ(۴۳۰۰ متر)، کان[[چین]] (۴۹۰۰ متر)، خاوک (۳۶۰۰ متر)، قپچاق، شیبر، خوردک، دندان‌شکن، پیلو، چهاردر و... است و ارتباط شمال و جنوب از طریق آنها برقرار می‌شود؛ ولی به مدت شش ماه از سال به علت بارش برف مسدود می‌شوند.		[[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] به‌مثابه مشتی محکم و سدی کوهستانی در مقابل حملات احتمالی از شمال به جنوب یا به‌عکس است و تنها راه عبور از این کوه‌ها، گردنه‌ها و گذرگاه‌های سخت و صعب‌العبوری مانند نکسان(۵۰۵۰ متر)، مراشتراک (۵۷۶۰ متر)، لوشان (۴۳۰۰ متر)، سالنگ(۴۳۰۰ متر)، کان[[چین]] (۴۹۰۰ متر)، خاوک (۳۶۰۰ متر)، قپچاق، شیبر، خوردک، دندان‌شکن، پیلو، چهاردر و... است و ارتباط شمال و جنوب از طریق آنها برقرار می‌شود؛ ولی به مدت شش ماه از سال به علت بارش برف مسدود می‌شوند.

خط ۱۷:		خط ۱۷:
	بعد از [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]]، [[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] از بلندترین و معظم‌ترین کوه‌های [[افغانستان]] محسوب می‌شود و در کنار [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] ستون فقرات کوه‌های [[افغانستان]] را تشکیل می‌دهد.[[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] در مرکز [[افغانستان]] قرار گرفته و همانند [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] از شرق به غرب امتداد می‌یابد.[[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] از شرق گردنه حاجی گک و منطقه غربی سیاه‌گرد غوربند در شمال شرق بامیان آغاز می‌شود و تا جنوب شرق کوه حصار امتداد می‌یابد. طول [[کوه های بابای افغانستان\|کوه بابا]] حدود ۲۰۰ کیلومتر و ارتفاع متوسط آن ۴۰۰۰ متر است؛ ولی بلندترین قله آن شاه فولادی یا شاخ فولادی با ۵۱۴۰ متر ارتفاع از سطح دریاست.[[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] در قلب منطقه معروف هزاره‌جات قرار دارد. هزاره‌جات به‌طور متوسط ۳۳۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.		بعد از [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]]، [[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] از بلندترین و معظم‌ترین کوه‌های [[افغانستان]] محسوب می‌شود و در کنار [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] ستون فقرات کوه‌های [[افغانستان]] را تشکیل می‌دهد.[[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] در مرکز [[افغانستان]] قرار گرفته و همانند [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] از شرق به غرب امتداد می‌یابد.[[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] از شرق گردنه حاجی گک و منطقه غربی سیاه‌گرد غوربند در شمال شرق بامیان آغاز می‌شود و تا جنوب شرق کوه حصار امتداد می‌یابد. طول [[کوه های بابای افغانستان\|کوه بابا]] حدود ۲۰۰ کیلومتر و ارتفاع متوسط آن ۴۰۰۰ متر است؛ ولی بلندترین قله آن شاه فولادی یا شاخ فولادی با ۵۱۴۰ متر ارتفاع از سطح دریاست.[[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] در قلب منطقه معروف هزاره‌جات قرار دارد. هزاره‌جات به‌طور متوسط ۳۳۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.

	قله‌های [[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] در غالب ایام سال پوشیده از برف بوده و یخچال‌های آن همواره دارای برف و یخ است و منابع تأمین آب دائمی برای چشمه‌ها و رودهای منشعب از آن مانند هیرمند، هریرود و بند امیر است. گردنه‌های اونی (۳۳۰۰ متر)، حاجیگک (۳۷۰۰ متر)، زرد سنگ(۳۱۰۰ متر)، شاتو، گردن دیوال، غوگردان و ملایعقوب از مهم‌ترین گردنه‌های [[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های باباست]] و عموما بیش از ۳۰۰۰ متر ارتفاع دارند. از شیب شمالی‌[[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] رودهای بند امیر و بلخاب و از شیب جنوبی و غربی آن رودهای هیرمند و [[هریرود]] سرچشمه می‌گیرند. دره بامیان، دره فولادی، دره کالو و دره ککرک از مهم‌ترین دره‌های [[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های باباست]]. جاده‌های قدیمی غربی- شرقی [[افغانستان]]، یعنی از کابل به [[هرات]] از دره بامیان و سایر دره‌های [[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] عبور می‌کرده است.		قله‌های [[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] در غالب ایام سال پوشیده از برف بوده و یخچال‌های آن همواره دارای برف و یخ است و منابع تأمین آب دائمی برای چشمه‌ها و رودهای منشعب از آن مانند هیرمند، [[هریرود]] و بند امیر است. گردنه‌های اونی (۳۳۰۰ متر)، حاجیگک (۳۷۰۰ متر)، زرد سنگ(۳۱۰۰ متر)، شاتو، گردن دیوال، غوگردان و ملایعقوب از مهم‌ترین گردنه‌های [[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های باباست]] و عموما بیش از ۳۰۰۰ متر ارتفاع دارند. از شیب شمالی‌[[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] رودهای بند امیر و بلخاب و از شیب جنوبی و غربی آن رودهای هیرمند و [[هریرود]] سرچشمه می‌گیرند. دره بامیان، دره فولادی، دره کالو و دره ککرک از مهم‌ترین دره‌های [[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های باباست]]. جاده‌های قدیمی غربی- شرقی [[افغانستان]]، یعنی از کابل به [[هرات]] از دره بامیان و سایر دره‌های [[کوه های بابای افغانستان\|کوه‌های بابا]] عبور می‌کرده است.

	=== [[سفیدکوه یا اسپین غر]] ===		=== [[سفیدکوه یا اسپین غر]] ===
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	=== [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] ===		=== [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] ===
	[[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] از جنوب [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] و از رود کورم آغاز می‌شود. [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] در رود کورم پایان می‌پذیرد و از اینجا [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] شروع می‌شود.[[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] شاخه‌ای از [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] یا حتی ادامه بلوت داغ هم شمرده می‌شود. بلوت داغ درواقع نقطه اتصال [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] به [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] است و از این‌رو، شاخه جنوبی [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] هم می‌تواند تلقی شود. قسمت اصلی [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] از رود گومل به بعد شروع می‌شود. رود زاب، از شاخه‌های رود گومل، [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] را به دو شاخه بزرگ تقسیم کرده است. طول [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] حدود ۶۰۰ کیلومتر است و از شمال به جنوب کشیده شده و همه کوه‌های جنوبی [[افغانستان]] را دربرمی‌گیرد.[[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]]، در شرق، بخشداری وزیرستان را تشکیل می‌دهد و شعب جنوبی آن حوزه‌های بلوچستان و سند را از یکدیگر جدا می‌سازد. بلندترین قله‌[[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]]، تخت سلیمان (با ۳۳۸۳ متر ارتفاع) نام دارد. قله مهم دیگر، ساغر با ۳۱۰۰ متر ارتفاع است. [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] از سنگ‌های سیاه و سخت تشکیل شده است، بخش‌هایی از سنگ‌ها قرمز است؛ ولی به همان اندازه سنگ‌های سیاه، سخت‌اند. اهالی معتقدند کشتی نوح پس از طوفان، در [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] لنگر انداخته است.عرب‌ها، [[پشتون در افغانستان\|پشتون‌]]<nowiki/>ها را به لحاظ سکونت در [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]]، سلیمانی هم نامیده‌اند.[[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] از لحاظ استراتژیکی، مانند [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] بسیار مهم است و احاطه بر آن ارزش استراتژیکی بالایی دارد.		[[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] از جنوب [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] و از رود کورم آغاز می‌شود. [[سفیدکوه یا اسپین غر\|سفیدکوه]] در رود کورم پایان می‌پذیرد و از اینجا [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] شروع می‌شود.[[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] شاخه‌ای از [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] یا حتی ادامه بلوت داغ هم شمرده می‌شود. بلوت داغ درواقع نقطه اتصال [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] به [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] است و از این‌رو، شاخه جنوبی [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|هندوکش]] هم می‌تواند تلقی شود. قسمت اصلی [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] از رود گومل به بعد شروع می‌شود.
			[[پرونده:Solyman kooh.jpg\|بندانگشتی\|کوه های سلیمان]]
			رود زاب، از شاخه‌های رود گومل، [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] را به دو شاخه بزرگ تقسیم کرده است. طول [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] حدود ۶۰۰ کیلومتر است و از شمال به جنوب کشیده شده و همه کوه‌های جنوبی [[افغانستان]] را دربرمی‌گیرد.[[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]]، در شرق، بخشداری وزیرستان را تشکیل می‌دهد و شعب جنوبی آن حوزه‌های بلوچستان و سند را از یکدیگر جدا می‌سازد. بلندترین قله‌[[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]]، تخت سلیمان (با ۳۳۸۳ متر ارتفاع) نام دارد. قله مهم دیگر، ساغر با ۳۱۰۰ متر ارتفاع است. [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] از سنگ‌های سیاه و سخت تشکیل شده است، بخش‌هایی از سنگ‌ها قرمز است؛ ولی به همان اندازه سنگ‌های سیاه، سخت‌اند. اهالی معتقدند کشتی نوح پس از طوفان، در [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] لنگر انداخته است.عرب‌ها، [[پشتون در افغانستان\|پشتون‌]]<nowiki/>ها را به لحاظ سکونت در [[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]]، سلیمانی هم نامیده‌اند.[[کوه های سلیمان افغانستان\|کوه‌های سلیمان]] از لحاظ استراتژیکی، مانند [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] بسیار مهم است و احاطه بر آن ارزش استراتژیکی بالایی دارد.

	=== [[کوه‌های خواجه عمران]] ===		=== [[کوه‌های خواجه عمران]] ===
خط ۳۲:		خط ۳۴:

	=== [[کوه‌های پامیر]] ===		=== [[کوه‌های پامیر]] ===
			[[پرونده:Pamir.jpg\|بندانگشتی\|کوه پامیر]]
	[[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] به [[کوه‌های پامیر]] متصل است.[[کوه‌های پامیر]]،که بام دنیا هم نامیده می‌شود، به لحاظ کوه‌هایی که به آن متصل می‌شوند بین کشورهای پاکستان، [[چین]]، تاجیکستان و [[افغانستان]] قرار گرفته است، پامیر خرد با ۶۲۸۱ متر ارتفاع در شمال شرق [[افغانستان]] در واخان قرار دارد.		[[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] به [[کوه‌های پامیر]] متصل است.[[کوه‌های پامیر]]،که بام دنیا هم نامیده می‌شود، به لحاظ کوه‌هایی که به آن متصل می‌شوند بین کشورهای پاکستان، [[چین]]، تاجیکستان و [[افغانستان]] قرار گرفته است، پامیر خرد با ۶۲۸۱ متر ارتفاع در شمال شرق [[افغانستان]] در واخان قرار دارد.

خط ۴۰:		خط ۴۳:

	=== [[فیروزکوه]] ===		=== [[فیروزکوه]] ===
	[[فیروزکوه]] از غرب کوه حصار و شمال غرب [[کوه های بابای افغانستان\|کوه بابا]] شروع شده، از شرق به غرب امتداد می‌یابد و موازی با [[کوه تیربند ترکستان\|تیربند ترکستان]] پیش می‌رود. در شمال [[فیروزکوه]] رود مرغاب و در جنوب آن [[هریرود]] جاری است. فیروزکوه تا تنگه ذوالفقار ادامه می‌یابد و دنباله آن کوه‌های خراسان است، طول [[فیروزکوه]] بیش از ۲۵۰ کیلومتر و ارتفاع متوسط آن ۳۰۰۰ متر است. بلندترین قله آن در شمال اوبه با ۳۵۹۵ متر ارتفاع است. ارتفاع [[فیروزکوه]] با امتداد آن از شرق به غرب کم می‌شود؛ ولی در شمال [[هرات]] دوباره بر ارتفاع آن افزوده می‌شود. بخش مرکزی [[فیروزکوه]]، پاروپامیزوس هم نامیده می‌شود. پاروپامیزوس از غربی‌ترین کوه‌های [[افغانستان]] است و ارتفاع قله آن از ۲۵۰۰ متر بیشتر نیست، این کوه بین مرغاب و [[هریرود]] قرار دارد.		[[فیروزکوه]] از غرب کوه حصار و شمال غرب [[کوه های بابای افغانستان\|کوه بابا]] شروع شده، از شرق به غرب امتداد می‌یابد و موازی با [[کوه تیربند ترکستان\|تیربند ترکستان]] پیش می‌رود. در شمال [[فیروزکوه]] رود مرغاب و در جنوب آن [[هریرود]] جاری است. فیروزکوه تا تنگه ذوالفقار ادامه می‌یابد و دنباله آن کوه‌های خراسان است، طول [[فیروزکوه]] بیش از ۲۵۰ کیلومتر و ارتفاع متوسط آن ۳۰۰۰ متر است.

			بلندترین قله آن در شمال اوبه با ۳۵۹۵ متر ارتفاع است. ارتفاع [[فیروزکوه]] با امتداد آن از شرق به غرب کم می‌شود؛ ولی در شمال [[هرات]] دوباره بر ارتفاع آن افزوده می‌شود. بخش مرکزی [[فیروزکوه]]، پاروپامیزوس هم نامیده می‌شود. پاروپامیزوس از غربی‌ترین کوه‌های [[افغانستان]] است و ارتفاع قله آن از ۲۵۰۰ متر بیشتر نیست، این کوه بین مرغاب و [[هریرود]] قرار دارد.

	=== سایر کوه‌های مهم ===		=== سایر کوه‌های مهم ===