http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%88_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86اسلام و مسلمانان تاجیکستان - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-28T01:53:51Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%88_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=54971&oldid=prevFatemi: /* کتابشناسی */2024-08-03T14:59:45Z<p><span class="autocomment">کتابشناسی</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دولت [[تاجیکستان]] نیز تلاش دارد تا افکار این فرقه را به سمت خود معطوف سازد. در جریان سفر آقاخان رئیس این فرقه به بدخشان، رئیس جمهور [[تاجیکستان]] او را همراهی کرد که مورد استقبال پرشور مردم قرارگرفت. آقاخان ظاهراً ایرانی و اهل محلات بوده و در سوییس زندگی میکند و مورد علاقه عموم مردم اسماعیلی میباشند. اسماعیلیان بدخشان مورد توجه شاهزاده صدرالدین آقاخان، کاندیدای سابق دبیر کلی سازمان ملل نیز هستند<ref>رمضانزاده، علیمحمد (1372). راه باریک قزاقستان. مجله سلام، شماره 56. ص 32.</ref><ref>زهریی، حسن (1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار). ص 214-215.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دولت [[تاجیکستان]] نیز تلاش دارد تا افکار این فرقه را به سمت خود معطوف سازد. در جریان سفر آقاخان رئیس این فرقه به بدخشان، رئیس جمهور [[تاجیکستان]] او را همراهی کرد که مورد استقبال پرشور مردم قرارگرفت. آقاخان ظاهراً ایرانی و اهل محلات بوده و در سوییس زندگی میکند و مورد علاقه عموم مردم اسماعیلی میباشند. اسماعیلیان بدخشان مورد توجه شاهزاده صدرالدین آقاخان، کاندیدای سابق دبیر کلی سازمان ملل نیز هستند<ref>رمضانزاده، علیمحمد (1372). راه باریک قزاقستان. مجله سلام، شماره 56. ص 32.</ref><ref>زهریی، حسن (1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار). ص 214-215.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسلام و مسلمانان کانادا]]؛ [[اسلام و مسلمانان کوبا]]؛ [[اسلام و مسلمانان لبنان]]؛ [[اسلام و مسلمانان مصر]]؛ [[اسلام در چین]]؛ [[اسلام و مسلمانان تونس]]؛ [[اسلام و مسلمانان روسیه]]؛ [[اسلام و مسلمانان سنگال]]؛ [[اسلام و مسلمانان فرانسه]]؛ [[اسلام و مسلمانان آرژانتین]]؛ [[اسلام در اردن]]؛ [[اسلام در مالی]]؛ [[اسلام در ساحل عاج]]؛ [[اسلام و مسلمانان زیمبابوه]]؛ [[اسلام و مسلمانان تایلند]]؛ [[اسلام و مسلمانان اوکراین]]؛ [[اسلام و مسلمانان اسپانیا]]؛ [[اسلام در اردن]]؛ [[اسلام و مسلمانان اتیوپی]]؛ [[اسلام و مسلمانان سیرالئون]] ؛ [[اسلام و مسلمانان بنگلادش]].</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr>
</table>Fatemihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%88_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=54391&oldid=prevFatemi در ۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۸2024-08-02T11:38:41Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''1</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایگاه روحانیون </del>در میان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاجیکان'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:مسلمانان در تاجیکستان.jpg|بندانگشتی|مسلمانان در تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت خبرگزاری حوزه، قابل بازیابی از https://www.hawzahnews.com/news/419337/%DA%AF%D8%B0%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D9%86</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D9%88</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در این میان وجود روحانیان تاجیک و نقش آنها در حفظ هویت اسلامی مردم قابل توجه است. روحانیت تاجیکستان در میان روحانیان آسیای میانه از امتیازات ویژهای برخورداراند. برخلاف ویژگی ارتجاع و تحجر عمومی روحانیان این منطقه، روحانیان تاجیک از تحول و رشد فکری و سیاسی خاصی بهرهمند میباشند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به طور کلی روحانیت تاجیکستان را میتوان به چهار گروه تقسیم کرد:</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*روحانیت رسمی دولتی. یعنی روحانیانی که تابع اداره امور دینی یا قاضیات میباشند؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*شخصیتهای متصوفه؛ علماء بزرگ مناطق مختلف که تمایلات صوفیگری داشته و اکثراً پیرو طریقت نقشبندیه و یا قادریه میباشند. این گروه وابسته به هیچ نهاد رسمی نبوده؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*ملاهای قشلاق. روحانیان کمسواد غیررسمی مقیم روستاها؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*روحانیان حرکتی. قشر جوان روحانی که از دیدگاهها و افکار اجتماعی مترقی برخوردارند که اساس [[حزب نهضت اسلامی تاجیکستان|نهضت اسلامی تاجیکستان]] را پایهریزی نمودند. این گروه که عمدتاً در روستاها و شهرکهای کوچک حضور دارند، با استفاده از ریشههای اعتقادی مردم و تحرک دینی دهه 1980م. با ترویج فکر سیاسی اسلام </ins>در میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوانان آنان را آماده شروع حرکتی عمومی برای اجراء احکام [[سیاست و حکومت تاجیکستان|سیاسی]]، [[جامعه تاجیکستان|اجتماعی]] و [[نظام اقتصادی تاجیکستان|اقتصادی]] اسلام نمودند.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با توجه به ویژگیهای خاص مناطق مختلف تاجیکستان این حرکت از نفوذ مردمی یکسانی برخوردار نبود. در حالیکه استانهای جنوبی چون فرقانه تپه زمینهساز جنبش اسلامی بودند، مناطق شمالی چون خجند به گروههای متحجر روحانی دلبستگی داشتند<ref>حسینی، احمد (1998). خدمت تا به کجا . منت تا به کجا. نشریه صدای مردم، شماره 31. دوشنبه، ص 19.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در این </del>میان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وجود </del>روحانیان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاجیک و نقش آنها در حفظ هویت اسلامی مردم قابل توجه است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانیت [[تاجیکستان]] در میان روحانیان آسیای میانه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امتیازات ویژهای برخورداراند. برخلاف ویژگی ارتجاع </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحجر </del>عمومی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانیان این منطقه، روحانیان تاجیک </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحول و رشد فکری </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاسی خاصی بهرهمند میباشند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به طور کلی </del>روحانیت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاجیکستان را میتوان </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهار گروه تقسیم کرد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علاوه بر آن رواج افکار روشنگری باعث گردید که دستهبندی دیگری </ins>میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افراد دیندار و </ins>روحانیان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل گیرد</ins>. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک طرف عقاید راسخ شده دینی که با افکار سست </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خرافات </ins>عمومی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در آمیخته بود و </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طرف دیگر حرکت اصلاحی که درصدد تصحیح احکام دین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جداسازی اوهام (رنگ دینیافته) بود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروه نخست با حرکت تجددطلب </ins>روحانیت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقابله برخاست. تهدید منافع مادی و عدم تطابق ایدههای جدید با باورهای ذهنی سنتی انگیزه این تقابل بود<ref>حسینی، احمد (1376). خبرنامه. رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در قزاقستان، شماره 27. ص 13.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- روحانیت رسمی دولتی. یعنی روحانیانی که تابع اداره امور </del>دینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا قاضیات میباشند. 2- شخصیتهای متصوفه؛ علماء بزرگ مناطق مختلف که تمایلات صوفیگری داشته </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اکثراً پیرو طریقت نقشبندیه و یا قادریه میباشند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این گروه وابسته </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیچ نهاد رسمی نبوده</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- ملاهای قشلاق</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانیان کمسواد غیررسمی مقیم روستاها</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- روحانیان حرکتی</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قشرجوان روحانی که </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیدگاهها و افکار اجتماعی مترقی برخوردارند </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساس نهضت اسلامی تاجیکستان را پایهریزی نمودند. </del>این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروه که عمدتاً </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روستاها و شهرکهای کوچک حضور دارند، با استفاده از ریشه های اعتقادی مردم و تحرک دینی دهه 1980</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">م با ترویج فکر سیاسی اسلام </del>در میان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوانان آنان را آماده شروع حرکتی عمومی برای اجراء احکام سیاسی، اجتماعی و اقتصادی اسلام نمودند. با توجه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژگیهای خاص مناطق مختلف </del>تاجیکستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این حرکت از نفوذ مردمی یکسانی برخوردار نبود. در حالیکه استانهای جنوبی چون فرقانه تپه زمینهساز جنبش اسلامی بودند، مناطق ش</del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مالی</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چون خجند </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروههای متحجر روحانی دلبستگی داشتند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(حسینی، 1998: 19)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== [[تشیع در تاجیکستان|ریشههای شیعهگری در میان تاجیکان]] ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در میان علایق </ins>دینی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذهبی موجود، تاجیکها اشتراکات فراوانی با [[تشیع در تاجیکستان|تشیع]] دارند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از نظر عقیدتی، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشیع نزدیکتر اند<ref>دولت آبادی، فیروزه (1374)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معیارهای مسئولیتپذیری برای تاجیکستان. سخنرانی در کنفرانس بین المللی «تاجیکستان: ژئوپولیتیک و مسائل روابط بین الملل»</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص 248</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref></ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخلاف برخی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروههای اهل سنت، تاجیکها به اهل بیت پیامبر (ص) علاقه وافر دارند </ins>که این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امر از نامهای رایج </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کشور کاملاً هویداست</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصولاً </ins>در میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حنفیهای آسیای میانه </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاطر وجود ریشههای قوی [[تصوف در </ins>تاجیکستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تصوف]]، گرایشهای اساسی به </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشیع در تاجیکستان|تشیع</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشاهده میگردد. ارادت </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولیاء و زیارت مکانهای مقدس و قبور صلحاء و ورد و ذکر در میان روحانیان تاجیک امری رایج میباشد. همین امر جایگاه فرقه وهابیت را با مشکلات جدی روبه رو میسازد</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علاوه بر آن رواج افکار روشنگری باعث گردید که دستهبندی دیگری میان افراد دیندار و روحانیان </del>شکل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیرد. از یک طرف عقاید راسخ شده دینی که با افکار سست و خرافات عمومی در آمیخته بود و از طرف دیگر حرکت اصلاحی که درصدد تصحیح احکام دین و جداسازی اوهام </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رنگ دینیافته</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروه نخست با حرکت تجددطلب روحانیت </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقابله برخاست</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهدید منافع مادی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عدم تطابق ایدههای جدید </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باورهای ذهنی سنتی انگیزه </del>این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقابل بود(حسینی، 1376: 13)</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== [[شیعیان اسماعیلی تاجیکستان|شیعیان اسماعیلی]] ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقوام منطقه کوهستانی پامیر از حدود اوایل قرن پنجم برخلاف سنی مذهبان ماوراءالنهر مذهب [[شیعیان اسماعیلی تاجیکستان|شیعه اسماعیلی]] را پذیرفتند. بدین ترتیب پامیر به </ins>شکل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مأمنی برای فراریان اسماعیلی درآمد<ref>رمضانزاده، علیمحمد </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1376</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگرش دولت قرقیزستان نسبت </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادیان</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قفقاز، شماره 18. ص 101.</ref>. [[شیعیان اسماعیلی تاجیکستان|شیعیان اسماعیلی]] همزیستی مسالمتآمیزی </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حنفیهای منطقه داشتهاند. بعد از قوت گرفتن [[حزب نهضت اسلامی تاجیکستان|نهضت اسلامی تاجیکستان]] شایعهای از سوی مخالفین مبنی بر تکفیر </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرقه توسط سیدعبدالله نوری و تورجان زاده رهبران [[حزب نهضت اسلامی تاجیکستان|نهضت اسلامی]] مطرح گردید که توسط ایشان تکذیب شد</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''2</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-7</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریشههای شیعهگری در میان تاجیکان'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دولت [[تاجیکستان]] نیز تلاش دارد تا افکار این فرقه را به سمت خود معطوف سازد. در جریان سفر آقاخان رئیس این فرقه به بدخشان، رئیس جمهور [[تاجیکستان]] او را همراهی کرد که مورد استقبال پرشور مردم قرارگرفت. آقاخان ظاهراً ایرانی و اهل محلات بوده و در سوییس زندگی میکند و مورد علاقه عموم مردم اسماعیلی میباشند. اسماعیلیان بدخشان مورد توجه شاهزاده صدرالدین آقاخان، کاندیدای سابق دبیر کلی سازمان ملل نیز هستند<ref>رمضانزاده، علیمحمد (1372). راه باریک قزاقستان. مجله سلام، شماره 56. ص 32.</ref><ref>زهریی، حسن (1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار). ص 214</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">215.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در میان علائق دینی و مذهبی موجود، تاجیکها اشتراکات فراوانی با تشیع دارند. از نظر عقیدتی، به تشیع نزدیکتر اند(دولتآبادی، 1374: 248). برخلاف برخی از گروههای اهل سنت، تاجیکها به اهل بیت پیامبر(ص) علاقه وافر دارند که این امر از نامهای رائج در این کشور کاملاً هویداست. اصولاً در میان حنفیهای آسیای میانه به خاطر وجود ریشههای قوی تصوف، گرایشهای اساسی به تشیع مشاهده میگردد. ارادت به اولیاء و زیارت مکانهای مقدس و قبور صلحاء و ورد و ذکر در میان روحانیان تاجیک امری رائج می باشد. همین امر جایگاه فرقه وهابیت را با مشکلات جدی روبه رو میسازد.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''3-1-7. شیعیان اسماعیلی'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقوام منطقه کوهستانی پامیر از حدود اوائل قرن پنجم برخلاف سنی مذهبان ماوراءالنهر مذهب شیعه اسماعیلی را پذیرفتند. بدین ترتیب پامیر به شکل مأمنی برای فراریان اسماعیلی درآمد(رمضانزاده، 1376: 101). شیعیان اسماعیلی همزیستی مسالمتآمیزی با حنفیهای منطقه داشتهاند. بعد از قوت گرفتن نهضت اسلامی تاجیکستان شایعهای از سوی مخالفین مبنی بر تکفیر این فرقه توسط سیدعبدالله نوری و تورجان زاده رهبران نهضت اسلامی مطرح گردید که توسط ایشان تکذیب شد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دولت تاجیکستان نیز تلاش دارد تا افکار این فرقه را به سمت خود معطوف سازد. در جریان سفر آقاخان رئیس این فرقه به بدخشان، رئیس جمهور تاجیکستان او را همراهی کرد که مورد استقبال پرشور مردم قرارگرفت. آقاخان ظاهراً ایرانی و اهل محلات بوده و در سوئیس زندگی میکند و مورد علاقه عموم مردم اسماعیلی میباشند. اسماعیلیان بدخشان مورد توجه شاهزاده صدرالدین آقاخان، کاندیدای سابق دبیر کلی سازمان ملل نیز هستند(رمضانزاده، 1372: 32).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Fatemihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%88_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=48045&oldid=prev127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).2024-07-05T07:21:17Z<p>The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۲۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''1-1-7. جایگاه روحانیون در میان تاجیکان'''</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''1-1-7. جایگاه روحانیون در میان تاجیکان'''</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این میان وجود روحانیان تاجیک و نقش آنها در حفظ هویت اسلامی مردم قابل توجه است. روحانیت تاجیکستان در میان روحانیان آسیای میانه از امتیازات ویژهای برخورداراند. برخلاف ویژگی ارتجاع و تحجر عمومی روحانیان این منطقه، روحانیان تاجیک از تحول و رشد فکری و سیاسی خاصی بهرهمند میباشند. به طور کلی روحانیت تاجیکستان را میتوان به چهار گروه تقسیم کرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این میان وجود روحانیان تاجیک و نقش آنها در حفظ هویت اسلامی مردم قابل توجه است. روحانیت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تاجیکستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در میان روحانیان آسیای میانه از امتیازات ویژهای برخورداراند. برخلاف ویژگی ارتجاع و تحجر عمومی روحانیان این منطقه، روحانیان تاجیک از تحول و رشد فکری و سیاسی خاصی بهرهمند میباشند. به طور کلی روحانیت تاجیکستان را میتوان به چهار گروه تقسیم کرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- روحانیت رسمی دولتی. یعنی روحانیانی که تابع اداره امور دینی یا قاضیات میباشند. 2- شخصیتهای متصوفه؛ علماء بزرگ مناطق مختلف که تمایلات صوفیگری داشته و اکثراً پیرو طریقت نقشبندیه و یا قادریه میباشند. این گروه وابسته به هیچ نهاد رسمی نبوده. 3- ملاهای قشلاق. روحانیان کمسواد غیررسمی مقیم روستاها. 4- روحانیان حرکتی. قشرجوان روحانی که از دیدگاهها و افکار اجتماعی مترقی برخوردارند که اساس نهضت اسلامی تاجیکستان را پایهریزی نمودند. این گروه که عمدتاً در روستاها و شهرکهای کوچک حضور دارند، با استفاده از ریشه های اعتقادی مردم و تحرک دینی دهه 1980.م با ترویج فکر سیاسی اسلام در میان جوانان آنان را آماده شروع حرکتی عمومی برای اجراء احکام سیاسی، اجتماعی و اقتصادی اسلام نمودند. با توجه به ویژگیهای خاص مناطق مختلف تاجیکستان این حرکت از نفوذ مردمی یکسانی برخوردار نبود. در حالیکه استانهای جنوبی چون فرقانه تپه زمینهساز جنبش اسلامی بودند، مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالی </del>چون خجند به گروههای متحجر روحانی دلبستگی داشتند. (حسینی، 1998: 19)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- روحانیت رسمی دولتی. یعنی روحانیانی که تابع اداره امور دینی یا قاضیات میباشند. 2- شخصیتهای متصوفه؛ علماء بزرگ مناطق مختلف که تمایلات صوفیگری داشته و اکثراً پیرو طریقت نقشبندیه و یا قادریه میباشند. این گروه وابسته به هیچ نهاد رسمی نبوده. 3- ملاهای قشلاق. روحانیان کمسواد غیررسمی مقیم روستاها. 4- روحانیان حرکتی. قشرجوان روحانی که از دیدگاهها و افکار اجتماعی مترقی برخوردارند که اساس نهضت اسلامی تاجیکستان را پایهریزی نمودند. این گروه که عمدتاً در روستاها و شهرکهای کوچک حضور دارند، با استفاده از ریشه های اعتقادی مردم و تحرک دینی دهه 1980.م با ترویج فکر سیاسی اسلام در میان جوانان آنان را آماده شروع حرکتی عمومی برای اجراء احکام سیاسی، اجتماعی و اقتصادی اسلام نمودند. با توجه به ویژگیهای خاص مناطق مختلف تاجیکستان این حرکت از نفوذ مردمی یکسانی برخوردار نبود. در حالیکه استانهای جنوبی چون فرقانه تپه زمینهساز جنبش اسلامی بودند، مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ش[[مالی]] </ins>چون خجند به گروههای متحجر روحانی دلبستگی داشتند. (حسینی، 1998: 19)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر آن رواج افکار روشنگری باعث گردید که دستهبندی دیگری میان افراد دیندار و روحانیان شکل گیرد. از یک طرف عقاید راسخ شده دینی که با افکار سست و خرافات عمومی در آمیخته بود و از طرف دیگر حرکت اصلاحی که درصدد تصحیح احکام دین و جداسازی اوهام (رنگ دینیافته) بود. گروه نخست با حرکت تجددطلب روحانیت به مقابله برخاست. تهدید منافع مادی و عدم تطابق ایدههای جدید با باورهای ذهنی سنتی انگیزه این تقابل بود(حسینی، 1376: 13).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر آن رواج افکار روشنگری باعث گردید که دستهبندی دیگری میان افراد دیندار و روحانیان شکل گیرد. از یک طرف عقاید راسخ شده دینی که با افکار سست و خرافات عمومی در آمیخته بود و از طرف دیگر حرکت اصلاحی که درصدد تصحیح احکام دین و جداسازی اوهام (رنگ دینیافته) بود. گروه نخست با حرکت تجددطلب روحانیت به مقابله برخاست. تهدید منافع مادی و عدم تطابق ایدههای جدید با باورهای ذهنی سنتی انگیزه این تقابل بود(حسینی، 1376: 13).</div></td></tr>
</table>127.0.0.1http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%88_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=47841&oldid=prevSamiei: صفحهای تازه حاوی «'''1-1-7. جایگاه روحانیون در میان تاجیکان''' در این میان وجود روحانیان تاجیک و نقش آنها در حفظ هویت اسلامی مردم قابل توجه است. روحانیت تاجیکستان در میان روحانیان آسیای میانه از امتیازات ویژهای برخورداراند. برخلاف ویژگی ارتجاع و تحجر عمومی روحانی...» ایجاد کرد2024-07-04T06:32:16Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''1-1-7. جایگاه روحانیون در میان تاجیکان''' در این میان وجود روحانیان تاجیک و نقش آنها در حفظ هویت اسلامی مردم قابل توجه است. روحانیت تاجیکستان در میان روحانیان آسیای میانه از امتیازات ویژهای برخورداراند. برخلاف ویژگی ارتجاع و تحجر عمومی روحانی...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''1-1-7. جایگاه روحانیون در میان تاجیکان'''<br />
<br />
در این میان وجود روحانیان تاجیک و نقش آنها در حفظ هویت اسلامی مردم قابل توجه است. روحانیت تاجیکستان در میان روحانیان آسیای میانه از امتیازات ویژهای برخورداراند. برخلاف ویژگی ارتجاع و تحجر عمومی روحانیان این منطقه، روحانیان تاجیک از تحول و رشد فکری و سیاسی خاصی بهرهمند میباشند. به طور کلی روحانیت تاجیکستان را میتوان به چهار گروه تقسیم کرد.<br />
<br />
1- روحانیت رسمی دولتی. یعنی روحانیانی که تابع اداره امور دینی یا قاضیات میباشند. 2- شخصیتهای متصوفه؛ علماء بزرگ مناطق مختلف که تمایلات صوفیگری داشته و اکثراً پیرو طریقت نقشبندیه و یا قادریه میباشند. این گروه وابسته به هیچ نهاد رسمی نبوده. 3- ملاهای قشلاق. روحانیان کمسواد غیررسمی مقیم روستاها. 4- روحانیان حرکتی. قشرجوان روحانی که از دیدگاهها و افکار اجتماعی مترقی برخوردارند که اساس نهضت اسلامی تاجیکستان را پایهریزی نمودند. این گروه که عمدتاً در روستاها و شهرکهای کوچک حضور دارند، با استفاده از ریشه های اعتقادی مردم و تحرک دینی دهه 1980.م با ترویج فکر سیاسی اسلام در میان جوانان آنان را آماده شروع حرکتی عمومی برای اجراء احکام سیاسی، اجتماعی و اقتصادی اسلام نمودند. با توجه به ویژگیهای خاص مناطق مختلف تاجیکستان این حرکت از نفوذ مردمی یکسانی برخوردار نبود. در حالیکه استانهای جنوبی چون فرقانه تپه زمینهساز جنبش اسلامی بودند، مناطق شمالی چون خجند به گروههای متحجر روحانی دلبستگی داشتند. (حسینی، 1998: 19)<br />
<br />
علاوه بر آن رواج افکار روشنگری باعث گردید که دستهبندی دیگری میان افراد دیندار و روحانیان شکل گیرد. از یک طرف عقاید راسخ شده دینی که با افکار سست و خرافات عمومی در آمیخته بود و از طرف دیگر حرکت اصلاحی که درصدد تصحیح احکام دین و جداسازی اوهام (رنگ دینیافته) بود. گروه نخست با حرکت تجددطلب روحانیت به مقابله برخاست. تهدید منافع مادی و عدم تطابق ایدههای جدید با باورهای ذهنی سنتی انگیزه این تقابل بود(حسینی، 1376: 13).<br />
<br />
'''2-1-7. ریشههای شیعهگری در میان تاجیکان'''<br />
<br />
در میان علائق دینی و مذهبی موجود، تاجیکها اشتراکات فراوانی با تشیع دارند. از نظر عقیدتی، به تشیع نزدیکتر اند(دولتآبادی، 1374: 248). برخلاف برخی از گروههای اهل سنت، تاجیکها به اهل بیت پیامبر(ص) علاقه وافر دارند که این امر از نامهای رائج در این کشور کاملاً هویداست. اصولاً در میان حنفیهای آسیای میانه به خاطر وجود ریشههای قوی تصوف، گرایشهای اساسی به تشیع مشاهده میگردد. ارادت به اولیاء و زیارت مکانهای مقدس و قبور صلحاء و ورد و ذکر در میان روحانیان تاجیک امری رائج می باشد. همین امر جایگاه فرقه وهابیت را با مشکلات جدی روبه رو میسازد.<br />
<br />
'''3-1-7. شیعیان اسماعیلی'''<br />
<br />
اقوام منطقه کوهستانی پامیر از حدود اوائل قرن پنجم برخلاف سنی مذهبان ماوراءالنهر مذهب شیعه اسماعیلی را پذیرفتند. بدین ترتیب پامیر به شکل مأمنی برای فراریان اسماعیلی درآمد(رمضانزاده، 1376: 101). شیعیان اسماعیلی همزیستی مسالمتآمیزی با حنفیهای منطقه داشتهاند. بعد از قوت گرفتن نهضت اسلامی تاجیکستان شایعهای از سوی مخالفین مبنی بر تکفیر این فرقه توسط سیدعبدالله نوری و تورجان زاده رهبران نهضت اسلامی مطرح گردید که توسط ایشان تکذیب شد.<br />
<br />
دولت تاجیکستان نیز تلاش دارد تا افکار این فرقه را به سمت خود معطوف سازد. در جریان سفر آقاخان رئیس این فرقه به بدخشان، رئیس جمهور تاجیکستان او را همراهی کرد که مورد استقبال پرشور مردم قرارگرفت. آقاخان ظاهراً ایرانی و اهل محلات بوده و در سوئیس زندگی میکند و مورد علاقه عموم مردم اسماعیلی میباشند. اسماعیلیان بدخشان مورد توجه شاهزاده صدرالدین آقاخان، کاندیدای سابق دبیر کلی سازمان ملل نیز هستند(رمضانزاده، 1372: 32).</div>Samiei