ایرانیان و ایرانی تباران در پاکستان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jafari در ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۵

2026-02-01T08:35:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۵
خط ۳۳:		خط ۳۳:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[ایرانیان و انتشار دین اسلام در چین]]؛ [[ایرانیان مقیم آرژانتین]]؛ [[ایرانیان مقیم در مالی]]؛ [[ايرانيان مقيم اسپانیا]]؛ [[ایرانیان مقیم در اتیوپی]]؛ [[ایرانیان مقیم سیرالئون]]؛ [[ایرانیان مقیم در قطر]]؛ [[ایرانیان مقیم تایلند]]؛ [[ایرانیان مقیم ژاپن]]؛ [[ایرانیان مقیم سودان]]؛ [[ایرانیان مقیم بنگلادش]]		[[ایرانیان و ایرانی‌تبارها در عراق]]؛ [[ایرانیان و انتشار دین اسلام در چین]]؛ [[ایرانیان مقیم آرژانتین]]؛ [[ایرانیان مقیم در مالی]]؛ [[ايرانيان مقيم اسپانیا]]؛ [[ایرانیان مقیم در اتیوپی]]؛ [[ایرانیان مقیم سیرالئون]]؛ [[ایرانیان مقیم در قطر]]؛ [[ایرانیان مقیم تایلند]]؛ [[ایرانیان مقیم ژاپن]]؛ [[ایرانیان مقیم سودان]]؛ [[ایرانیان مقیم بنگلادش]]

	== پاورقی ==		== پاورقی ==
	[i] '''نِزاریه''' (به عربی: ''النزاريون''، آوانگاری: ( ''al-Nizāriyyūn'' ) شاخه‌ای از مذهب اسماعیلی و پرجمعیت‌ترین گروه از این مذهب است. اسماعیلیه دومین شاخه پرجمعیت مذهب شیعه، پس از دوازده‌امامی‌ها هستند. جمعیت فرقه نزاریه در جهان حدود ۱۵ میلیون نفر تخمین زده می‌شود که تقریبا ۱۰ درصد جمعیت کل شیعیان را شامل می‌شوند. کریم آقاخان، امام کنونی، و چهل و نهمین امام نزاریه می‌باشد. آقاخان از جایگاه بین‌المللی برجسته‌ای برخوردار است و در بیش از ۳۵ کشور نمایندگی سیاسی دارد. امامت اسماعیلیه یک نهاد مذهبی است که از رسوم و تشریفات یک دولت یا حاکمیت بدون سرزمین بهره می‌برد. نزاری‌ها و مستعلی‌ها ۹ خلیفه نخست فاطمی را به ‌عنوان امام می‌پذیرند، اما بر سر انتخاب خلیفه دهم، میان نزار بن المُستَنصِر و احمد بن المستنصر (مُستَعلی) اختلاف نظر دارند. جانشین المستنصر بالله بنابر حکم آشکار خود او، پسر بزرگش، نزار بود. اما امیر سپاه مصر که به مستعلی (پسر دیگر خلیفه)، ارادت داشت، وی را به خلافت نشاند و او را امام مخصوص خواند. البته چون این قول، حکم آشکار خلیفه پیشین نبود، نتوانست همه اعضای جامعه اسماعیلی را راضی و خشنود کند.( The Editors of Encyclopaedia Britannica. (2024d, October 7). ''Nizari Ismailiyyah \| History & Beliefs''. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Nizari-Ismailiyyah ~~و توسلی،محمدمهدی (1395)، ''تحولات شبه قاره هند''، چاپ پنجم، قم: پژوهشگاه بین المللی المصطفی، ص 333- 328)~~.		<small>[i] '''نِزاریه''' (به عربی: ''النزاريون''، آوانگاری:(''al-Nizāriyyūn'' ) شاخه‌ای از مذهب اسماعیلی و پرجمعیت‌ترین گروه از این مذهب است. اسماعیلیه دومین شاخه پرجمعیت مذهب شیعه، پس از دوازده‌امامی‌ها هستند. جمعیت فرقه نزاریه در جهان حدود ۱۵ میلیون نفر تخمین زده می‌شود که تقریبا ۱۰ درصد جمعیت کل شیعیان را شامل می‌شوند. کریم آقاخان، امام کنونی، و چهل و نهمین امام نزاریه می‌باشد. آقاخان از جایگاه بین‌المللی برجسته‌ای برخوردار است و در بیش از ۳۵ کشور نمایندگی سیاسی دارد. امامت اسماعیلیه یک نهاد مذهبی است که از رسوم و تشریفات یک دولت یا حاکمیت بدون سرزمین بهره می‌برد. نزاری‌ها و مستعلی‌ها ۹ خلیفه نخست فاطمی را به ‌عنوان امام می‌پذیرند، اما بر سر انتخاب خلیفه دهم، میان نزار بن المُستَنصِر و احمد بن المستنصر (مُستَعلی) اختلاف نظر دارند. جانشین المستنصر بالله بنابر حکم آشکار خود او، پسر بزرگش، نزار بود. اما امیر سپاه مصر که به مستعلی (پسر دیگر خلیفه)، ارادت داشت، وی را به خلافت نشاند و او را امام مخصوص خواند. البته چون این قول، حکم آشکار خلیفه پیشین نبود، نتوانست همه اعضای جامعه اسماعیلی را راضی و خشنود کند<ref>توسلی، محمدمهدی (1395)، ''تحولات شبه قاره هند''، چاپ پنجم، قم: پژوهشگاه بین المللی المصطفی، ص 333- 328.</ref><ref>The Editors of Encyclopaedia Britannica. (2024d, October 7). ''Nizari Ismailiyyah \| History & Beliefs''. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Nizari-Ismailiyyah</ref>.</small>

	[ii] '''راجپوت:''' (یا: تاکور) از اقوام هندو که بیشتر جنگجو و زمین‌دار بوده و در شمال هند پراکنده‌اند. ممالک راجپوت در شمال‌ غربی هند (اکنون در ایالت راجستان) ادغام شده است. خاندان رانا ( Rana ) اشرافیت حاکم بر نپال تا ۱۹۵۱م نیز راجپوت بودند. بیشتر راجپوت‌ها هندو و اقلیتی از آنان مسلمان‌اند. آنان از دیرباز جنگجویانی دارای سلسله‌مراتب طبقاتی، از امیران گرفته تا دهقانان، بوده‌اند. امروزه راجپوت‌ها بیشترً زمین‌دارند. طوایف راجپوت از بازماندگان قبایل جنگجوی سدههای ۵ـ۷م آسیای میانه‌اند. تا سده ۹م، آنان بیشتر منطقۀ خشک راجستان را در مرکز غربی هند در تصرف داشتند. بعدها، راجپوت‌ها زیر فشار مسلمانان از شمال‌ غربی، به ‌سمت شرق به ایالت هاریانا و درّۀ علیای گنگ کوچیدند. در آغاز سده های میانه، بسیاری از طوایف راجپوت در‌پی تسلّط بر مرکز و شمال هند به نبرد با یکدیگر برخاستند که به جنگ‌های محلی مداوم انجامید. پریتهوی (از راجه های محلی) مدتی کوتاه وحدت را برقرار ساخت، ولی مدتی بعد مغلوب نیروهای مسلمان شد. در دورۀ سلطان‌نشین دهلی و حکومت تیموریان هند، راجپوت‌ها بارها شورش کردند. در این دوران، سرکردگان راجپوت دارای اقتدار چشمگیر محلی بودند و در دستگاه اداری مرکزی و محلی مشارکت داشتند. این وضع در دوران استعمار بریتانیا نیز ادامه یافت و بسیاری از امیرنشین‌های راجپوت در راجستان استقلال ظاهری خود را حفظ کردند (Rathore, A. (n.d.). ''History of Rajputs in India''. Rajput Provinces of India .https://www.indianrajputs.com/history/<~~nowiki~~/>و آقا محمد حسنی، میترا . (1398) ، "راجپوتها"، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی [https://www.cgie.org.ir/fa/article/246107/%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%BE%D9%88%D8%AA%D9%87%D8%A7 https://www.cgie.org.ir/fa/article/246107/] )		<small>[ii] '''راجپوت:''' (یا: تاکور) از اقوام هندو که بیشتر جنگجو و زمین‌دار بوده و در شمال هند پراکنده‌اند. ممالک راجپوت در شمال‌ غربی هند (اکنون در ایالت راجستان) ادغام شده است. خاندان رانا ( Rana ) اشرافیت حاکم بر نپال تا ۱۹۵۱م نیز راجپوت بودند. بیشتر راجپوت‌ها هندو و اقلیتی از آنان مسلمان‌اند. آنان از دیرباز جنگجویانی دارای سلسله‌مراتب طبقاتی، از امیران گرفته تا دهقانان، بوده‌اند. امروزه راجپوت‌ها بیشترً زمین‌دارند. طوایف راجپوت از بازماندگان قبایل جنگجوی سدههای ۵ـ۷م آسیای میانه‌اند. تا سده ۹م، آنان بیشتر منطقۀ خشک راجستان را در مرکز غربی هند در تصرف داشتند. بعدها، راجپوت‌ها زیر فشار مسلمانان از شمال‌ غربی، به ‌سمت شرق به ایالت هاریانا و درّۀ علیای گنگ کوچیدند. در آغاز سده های میانه، بسیاری از طوایف راجپوت در‌پی تسلّط بر مرکز و شمال هند به نبرد با یکدیگر برخاستند که به جنگ‌های محلی مداوم انجامید. پریتهوی (از راجه های محلی) مدتی کوتاه وحدت را برقرار ساخت، ولی مدتی بعد مغلوب نیروهای مسلمان شد. در دورۀ سلطان‌نشین دهلی و حکومت تیموریان هند، راجپوت‌ها بارها شورش کردند. در این دوران، سرکردگان راجپوت دارای اقتدار چشمگیر محلی بودند و در دستگاه اداری مرکزی و محلی مشارکت داشتند. این وضع در دوران استعمار بریتانیا نیز ادامه یافت و بسیاری از امیرنشین‌های راجپوت در راجستان استقلال ظاهری خود را حفظ کردند<ref>(Rathore, A. (n.d.). ''History of Rajputs in India''. Rajput Provinces of India .https://www.indianrajputs.com/history/</ref><ref>آقا محمد حسنی، میترا (1398)، "راجپوتها"، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی [https://www.cgie.org.ir/fa/article/246107/%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%BE%D9%88%D8%AA%D9%87%D8%A7 https://www.cgie.org.ir/fa/article/246107/] </ref>.</small>

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Toktam در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۲۵

2024-11-30T12:25:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	واژه ایرانی به فردی اطلاق میشود که از پدر و مادری ایرانی در سرزمین ایران یا در خارج از مرزهای جغرافیایی ایران زاده شده است. ایرانی تبار، به فردی گفته میشود که در طول تاریخ از سرزمین مادری کوچ کرده و در کشورهای همجوار یا سرزمینهای دیگر مسکن گزیده و به زبان فارسی یا یکی از شاخه های زبانهای ایرانی گفتگو می کند. ایرانی تبار، شخصی است که پدر و مادر او ایرانی یا یکی از آن دو ایرانی است.		واژه ایرانی به فردی اطلاق میشود که از پدر و مادری ایرانی در سرزمین ایران یا در خارج از مرزهای جغرافیایی ایران زاده شده است. ایرانی تبار، به فردی گفته میشود که در طول تاریخ از سرزمین مادری کوچ کرده و در کشورهای همجوار یا سرزمینهای دیگر مسکن گزیده و به زبان فارسی یا یکی از شاخه های زبانهای ایرانی گفتگو می کند. ایرانی تبار، شخصی است که پدر و مادر او ایرانی یا یکی از آن دو ایرانی است.

	در کشور پاکستان (که تا پیش از 1947م بخشی از شبه قاره هند بود و در همین سال از شبه قاره هند اعلام استقلال کرد و به نام کشور جمهوری اسلامی پاکستان در نقشه سیاسی جهان ظاهر شد) ایرانیان بسیاری در طول تاریخ شبه قاره هند به دلایل سیاسی و گاه اجتماعی و فرهنگی و گاه بخاطر تجارت یا دعوت رسمی دربارهای شاهان مسلمان شبه قاره، مانند دوره بلند مدت تیموریان هند (1526- 1857م)، و آن بخش از آن کشور پهناور که امروزه پاکستان نامیده میشود، از ایران به آن کشور هجرت کرده و مورد استقبال مردمان آن سامان قرار گرفتند. آنان نقش بسیار بزرگی در تاریخ آن سرزمین بازی کرده اند. در پاکستان، بیشترین مهاجران ایرانی مربوط به اقوام پارسی (زردشتیان ایران)، فارسی (ایرانیان مسلمان از شهرهای یزد، کرمان، اصفهان، شیراز، خراسان، تهران و...)، پشتون و بلوچ (ایرانیان شیعه و اهل سنت) بودهاند. در دوره های گونه گون تاریخی، به دعوت دربار شاهان شبه قاره، بسیاری از شاعران، ادیبان، حکیمان، هنرمندان، نویسندگان، سرداران و بازرگانان به شبه قاره و بخصوص بخش غربی آن – پاکستان امروزی- رفتند و فرزندان و نوادگان و نبیرگان آنان هنوز با پاسداشت فرهنگ ایرانی و آشنا به زبان فارسی و محلی خود به زندگی در آن سرزمین مشغولند<ref name=":0">~~https://www~~.~~britannica.com/biography/Aga-Khan-IV~~</ref>.		در کشور پاکستان (که تا پیش از 1947م بخشی از شبه قاره هند بود و در همین سال از شبه قاره هند اعلام استقلال کرد و به نام کشور جمهوری اسلامی پاکستان در نقشه سیاسی جهان ظاهر شد) ایرانیان بسیاری در طول تاریخ شبه قاره هند به دلایل سیاسی و گاه اجتماعی و فرهنگی و گاه بخاطر تجارت یا دعوت رسمی دربارهای شاهان مسلمان شبه قاره، مانند دوره بلند مدت تیموریان هند (1526- 1857م)، و آن بخش از آن کشور پهناور که امروزه پاکستان نامیده میشود، از ایران به آن کشور هجرت کرده و مورد استقبال مردمان آن سامان قرار گرفتند. آنان نقش بسیار بزرگی در تاریخ آن سرزمین بازی کرده اند. در پاکستان، بیشترین مهاجران ایرانی مربوط به اقوام پارسی (زردشتیان ایران)، فارسی (ایرانیان مسلمان از شهرهای یزد، کرمان، اصفهان، شیراز، خراسان، تهران و...)، پشتون و بلوچ (ایرانیان شیعه و اهل سنت) بودهاند. در دوره های گونه گون تاریخی، به دعوت دربار شاهان شبه قاره، بسیاری از شاعران، ادیبان، حکیمان، هنرمندان، نویسندگان، سرداران و بازرگانان به شبه قاره و بخصوص بخش غربی آن – پاکستان امروزی- رفتند و فرزندان و نوادگان و نبیرگان آنان هنوز با پاسداشت فرهنگ ایرانی و آشنا به زبان فارسی و محلی خود به زندگی در آن سرزمین مشغولند<ref name=":0">توسلی، محمدمهدی (1402)، "یادداشتهای روزانه".</ref>.

	=== ایرانی تباران معروف پاکستان ===		=== ایرانی تباران معروف پاکستان ===

	==== 1-آقاخان چهارم (کریم آقا خان) ====		==== 1-آقاخان چهارم (کریم آقا خان) ====
	شاه کریم الحسینی (متولد 13 دسامبر 1936م)، مشهور به کریم آقاخان، فرزند ارشد شاهزاده علیخان (1911- 1960م) است. وی امام حاضر فرقه اسماعیلیه (فرقه نزاری) است که بعد از پدر بزرگش سلطان محمدشاه آقاخان سوم، در سن 20 سالگی و در 11 ژوئیه 1957م به امامت رسیده است. وی چهل و نهمین امام این فرقه است و فارغ التحصیل دانشگاه هاروارد در رشته تاریخ اسلام است<ref ~~name="~~:0" />. اسماعیلیان گروهی از شیعیان هستند که امامت را با اسماعیل، فرزند حضرت امام جعفر صادق علیه السلام ختم میکنند و او را امام هفتم میدانند. اسماعیلیان دومین فرقه پرجمعیت شیعه، بعد از اثنی عشری است. اینان همزمان با روزگار ساسانیان سر برآوردند؛ در سال 148 ق (765م) در کوفه از شیعیان جدا شدند و دست به نهضتی سیاسی مذهبی برای براندازی عباسیان زدند . آقاخان در 1983م دانشگاهی خصوصی پژوهشی وابسته به بیمارستان آقا خان در کراچی (پاکستان) تاسیس کرد. این دانشگاه امروزه بزرگترین و بهترین و مجهزترین دانشگاه علوم پزشکی (آموزشی و پژوهشی و درمانی) در پاکستان است. در سالهای 1377-1378 خورشیدی، نگارنده دوبار به دعوت رئیس این دانشگاه دعوت شد تا ضمن آشنایی با مجموعه آموزشی و پژوهشی و درمانی آن با مسئولین آنجا دیدار و درخواست رئیس آن دانشگاه را برای تاسیس مرکزی مشابه در یکی از شهرهای ایران به مقامات دولت ایران تقدیم کند؛ که با توجه به مشی سیاسی-مذهبی آنان با دولت ایران، چنین اجازه ای داده نشد<ref name=":0" />.[i]		شاه کریم الحسینی (متولد 13 دسامبر 1936م)، مشهور به کریم آقاخان، فرزند ارشد شاهزاده علیخان (1911- 1960م) است. وی امام حاضر فرقه اسماعیلیه (فرقه نزاری) است <ref>Jones, H. T. (2023b, November 7). ''The story of the Aga Khan IV, the world’s most well-connected man''. The Gentleman’s Journal. <nowiki>https://www.thegentlemansjournal.com/article/story-aga-khan-worlds-connected-man/</nowiki>[https://www.thegentlemansjournal.com/article/story-aga-khan-worlds-connected-man/]</ref>که بعد از پدر بزرگش سلطان محمدشاه آقاخان سوم، در سن 20 سالگی و در 11 ژوئیه 1957م به امامت رسیده است. وی چهل و نهمین امام این فرقه است و فارغ التحصیل دانشگاه هاروارد در رشته تاریخ اسلام است.<ref>https://www.britannica.com/biography/Aga-Khan-IV</ref> اسماعیلیان گروهی از شیعیان هستند که امامت را با اسماعیل، فرزند حضرت امام جعفر صادق علیه السلام ختم میکنند و او را امام هفتم میدانند. اسماعیلیان دومین فرقه پرجمعیت شیعه، بعد از اثنی عشری است. اینان همزمان با روزگار ساسانیان سر برآوردند؛ در سال 148 ق (765م) در کوفه از شیعیان جدا شدند و دست به نهضتی سیاسی مذهبی برای براندازی عباسیان زدند . آقاخان در 1983م دانشگاهی خصوصی پژوهشی وابسته به بیمارستان آقا خان در کراچی (پاکستان) تاسیس کرد. این دانشگاه امروزه بزرگترین و بهترین و مجهزترین دانشگاه علوم پزشکی (آموزشی و پژوهشی و درمانی) در پاکستان است. در سالهای 1377-1378 خورشیدی، نگارنده دوبار به دعوت رئیس این دانشگاه دعوت شد تا ضمن آشنایی با مجموعه آموزشی و پژوهشی و درمانی آن با مسئولین آنجا دیدار و درخواست رئیس آن دانشگاه را برای تاسیس مرکزی مشابه در یکی از شهرهای ایران به مقامات دولت ایران تقدیم کند؛ که با توجه به مشی سیاسی-مذهبی آنان با دولت ایران، چنین اجازه ای داده نشد<ref name=":0" />.[i]

	==== 2-ذوالفقار علی بهوتو (بوتو) ''' ''' ====		==== 2-ذوالفقار علی بهوتو (بوتو) ''' ''' ====

Toktam در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۸

2024-11-30T12:18:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۸
خط ۱:		خط ۱:
	واژه ایرانی به فردی اطلاق میشود که از پدر و مادری ایرانی در سرزمین ایران یا در خارج از مرزهای جغرافیایی ایران زاده شده است. ایرانی تبار، به فردی گفته میشود که در طول تاریخ از سرزمین مادری کوچ کرده و در کشورهای همجوار یا سرزمینهای دیگر مسکن گزیده و به زبان فارسی یا یکی از شاخه های زبانهای ایرانی گفتگو می کند. ایرانی تبار، شخصی است که پدر و مادر او ایرانی یا یکی از آن دو ایرانی است.		واژه ایرانی به فردی اطلاق میشود که از پدر و مادری ایرانی در سرزمین ایران یا در خارج از مرزهای جغرافیایی ایران زاده شده است. ایرانی تبار، به فردی گفته میشود که در طول تاریخ از سرزمین مادری کوچ کرده و در کشورهای همجوار یا سرزمینهای دیگر مسکن گزیده و به زبان فارسی یا یکی از شاخه های زبانهای ایرانی گفتگو می کند. ایرانی تبار، شخصی است که پدر و مادر او ایرانی یا یکی از آن دو ایرانی است.

	در کشور پاکستان (که تا پیش از 1947م بخشی از شبه قاره هند بود و در همین سال از شبه قاره هند اعلام استقلال کرد و به نام کشور جمهوری اسلامی پاکستان در نقشه سیاسی جهان ظاهر شد) ایرانیان بسیاری در طول تاریخ شبه قاره هند به دلایل سیاسی و گاه اجتماعی و فرهنگی و گاه بخاطر تجارت یا دعوت رسمی دربارهای شاهان مسلمان شبه قاره، مانند دوره بلند مدت تیموریان هند (1526- 1857م)، و آن بخش از آن کشور پهناور که امروزه پاکستان نامیده میشود، از ایران به آن کشور هجرت کرده و مورد استقبال مردمان آن سامان قرار گرفتند. آنان نقش بسیار بزرگی در تاریخ آن سرزمین بازی کرده اند. در پاکستان، بیشترین مهاجران ایرانی مربوط به اقوام پارسی (زردشتیان ایران)، فارسی (ایرانیان مسلمان از شهرهای یزد، کرمان، اصفهان، شیراز، خراسان، تهران و...)، پشتون و بلوچ (ایرانیان شیعه و اهل سنت) بودهاند. در دوره های گونه گون تاریخی، به دعوت دربار شاهان شبه قاره، بسیاری از شاعران، ادیبان، حکیمان، هنرمندان، نویسندگان، سرداران و بازرگانان به شبه قاره و بخصوص بخش غربی آن – پاکستان امروزی- رفتند و فرزندان و نوادگان و نبیرگان آنان هنوز با پاسداشت فرهنگ ایرانی و آشنا به زبان فارسی و محلی خود به زندگی در آن سرزمین مشغولند<ref name=":0">~~توسلی، محمدمهدی (1402)، "یادداشتهای روزانه"~~.</ref>.		در کشور پاکستان (که تا پیش از 1947م بخشی از شبه قاره هند بود و در همین سال از شبه قاره هند اعلام استقلال کرد و به نام کشور جمهوری اسلامی پاکستان در نقشه سیاسی جهان ظاهر شد) ایرانیان بسیاری در طول تاریخ شبه قاره هند به دلایل سیاسی و گاه اجتماعی و فرهنگی و گاه بخاطر تجارت یا دعوت رسمی دربارهای شاهان مسلمان شبه قاره، مانند دوره بلند مدت تیموریان هند (1526- 1857م)، و آن بخش از آن کشور پهناور که امروزه پاکستان نامیده میشود، از ایران به آن کشور هجرت کرده و مورد استقبال مردمان آن سامان قرار گرفتند. آنان نقش بسیار بزرگی در تاریخ آن سرزمین بازی کرده اند. در پاکستان، بیشترین مهاجران ایرانی مربوط به اقوام پارسی (زردشتیان ایران)، فارسی (ایرانیان مسلمان از شهرهای یزد، کرمان، اصفهان، شیراز، خراسان، تهران و...)، پشتون و بلوچ (ایرانیان شیعه و اهل سنت) بودهاند. در دوره های گونه گون تاریخی، به دعوت دربار شاهان شبه قاره، بسیاری از شاعران، ادیبان، حکیمان، هنرمندان، نویسندگان، سرداران و بازرگانان به شبه قاره و بخصوص بخش غربی آن – پاکستان امروزی- رفتند و فرزندان و نوادگان و نبیرگان آنان هنوز با پاسداشت فرهنگ ایرانی و آشنا به زبان فارسی و محلی خود به زندگی در آن سرزمین مشغولند<ref name=":0">https://www.britannica.com/biography/Aga-Khan-IV</ref>.

	=== ایرانی تباران معروف پاکستان ===		=== ایرانی تباران معروف پاکستان ===

	==== 1-آقاخان چهارم (کریم آقا خان) ====		==== 1-آقاخان چهارم (کریم آقا خان) ====
	شاه کریم الحسینی (متولد 13 دسامبر 1936م)، مشهور به کریم آقاخان، فرزند ارشد شاهزاده علیخان (1911- 1960م) است. وی امام حاضر فرقه اسماعیلیه (فرقه نزاری) است که بعد از پدر بزرگش سلطان محمدشاه آقاخان سوم، در سن 20 سالگی و در 11 ژوئیه 1957م به امامت رسیده است. وی چهل و نهمین امام این فرقه است و فارغ التحصیل دانشگاه هاروارد در رشته تاریخ اسلام است<ref name=":0" />. اسماعیلیان گروهی از شیعیان هستند که امامت را با اسماعیل، فرزند حضرت امام جعفر صادق علیه السلام ختم میکنند و او را امام هفتم میدانند. اسماعیلیان دومین فرقه پرجمعیت شیعه، بعد از اثنی عشری است. اینان همزمان با روزگار ساسانیان سر برآوردند؛ در سال 148 ق (765م) در کوفه از شیعیان جدا شدند و دست به نهضتی سیاسی مذهبی برای براندازی عباسیان زدند ~~(سایت مؤسسه فرهنگی موعود عصر عج)~~. آقاخان در 1983م دانشگاهی خصوصی پژوهشی وابسته به بیمارستان آقا خان در کراچی (پاکستان) تاسیس کرد. این دانشگاه امروزه بزرگترین و بهترین و مجهزترین دانشگاه ~~علومپزشکی~~ (آموزشی و پژوهشی و درمانی) در پاکستان است. در سالهای 1377-1378 خورشیدی، نگارنده دوبار به دعوت رئیس این دانشگاه دعوت شد تا ضمن آشنایی با مجموعه آموزشی و پژوهشی و درمانی آن با مسئولین آنجا دیدار و درخواست رئیس آن دانشگاه را برای تاسیس مرکزی مشابه در یکی از شهرهای ایران به مقامات دولت ایران تقدیم کند؛ که با توجه به مشی سیاسی-مذهبی آنان با دولت ایران، چنین اجازه ای داده نشد<ref name=":0" />.[i]		شاه کریم الحسینی (متولد 13 دسامبر 1936م)، مشهور به کریم آقاخان، فرزند ارشد شاهزاده علیخان (1911- 1960م) است. وی امام حاضر فرقه اسماعیلیه (فرقه نزاری) است که بعد از پدر بزرگش سلطان محمدشاه آقاخان سوم، در سن 20 سالگی و در 11 ژوئیه 1957م به امامت رسیده است. وی چهل و نهمین امام این فرقه است و فارغ التحصیل دانشگاه هاروارد در رشته تاریخ اسلام است<ref name=":0" />. اسماعیلیان گروهی از شیعیان هستند که امامت را با اسماعیل، فرزند حضرت امام جعفر صادق علیه السلام ختم میکنند و او را امام هفتم میدانند. اسماعیلیان دومین فرقه پرجمعیت شیعه، بعد از اثنی عشری است. اینان همزمان با روزگار ساسانیان سر برآوردند؛ در سال 148 ق (765م) در کوفه از شیعیان جدا شدند و دست به نهضتی سیاسی مذهبی برای براندازی عباسیان زدند . آقاخان در 1983م دانشگاهی خصوصی پژوهشی وابسته به بیمارستان آقا خان در کراچی (پاکستان) تاسیس کرد. این دانشگاه امروزه بزرگترین و بهترین و مجهزترین دانشگاه علوم پزشکی (آموزشی و پژوهشی و درمانی) در پاکستان است. در سالهای 1377-1378 خورشیدی، نگارنده دوبار به دعوت رئیس این دانشگاه دعوت شد تا ضمن آشنایی با مجموعه آموزشی و پژوهشی و درمانی آن با مسئولین آنجا دیدار و درخواست رئیس آن دانشگاه را برای تاسیس مرکزی مشابه در یکی از شهرهای ایران به مقامات دولت ایران تقدیم کند؛ که با توجه به مشی سیاسی-مذهبی آنان با دولت ایران، چنین اجازه ای داده نشد<ref name=":0" />.[i]

	==== 2-ذوالفقار علی بهوتو (بوتو) ''' ''' ====		==== 2-ذوالفقار علی بهوتو (بوتو) ''' ''' ====
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	[i] '''نِزاریه''' (به عربی: ''النزاريون''، آوانگاری: ( ''al-Nizāriyyūn'' ) شاخه‌ای از مذهب اسماعیلی و پرجمعیت‌ترین گروه از این مذهب است. اسماعیلیه دومین شاخه پرجمعیت مذهب شیعه، پس از دوازده‌امامی‌ها هستند. جمعیت فرقه نزاریه در جهان حدود ۱۵ میلیون نفر تخمین زده می‌شود که تقریبا ۱۰ درصد جمعیت کل شیعیان را شامل می‌شوند. کریم آقاخان، امام کنونی، و چهل و نهمین امام نزاریه می‌باشد. آقاخان از جایگاه بین‌المللی برجسته‌ای برخوردار است و در بیش از ۳۵ کشور نمایندگی سیاسی دارد. امامت اسماعیلیه یک نهاد مذهبی است که از رسوم و تشریفات یک دولت یا حاکمیت بدون سرزمین بهره می‌برد. نزاری‌ها و مستعلی‌ها ۹ خلیفه نخست فاطمی را به ‌عنوان امام می‌پذیرند، اما بر سر انتخاب خلیفه دهم، میان نزار بن المُستَنصِر و احمد بن المستنصر (مُستَعلی) اختلاف نظر دارند. جانشین المستنصر بالله بنابر حکم آشکار خود او، پسر بزرگش، نزار بود. اما امیر سپاه مصر که به مستعلی (پسر دیگر خلیفه)، ارادت داشت، وی را به خلافت نشاند و او را امام مخصوص خواند. البته چون این قول، حکم آشکار خلیفه پیشین نبود، نتوانست همه اعضای جامعه اسماعیلی را راضی و خشنود کند.( The Editors of Encyclopaedia Britannica. (2024d, October 7). ''Nizari Ismailiyyah \| History & Beliefs''. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Nizari-Ismailiyyah و توسلی،محمدمهدی (1395)، ''تحولات شبه قاره هند''، چاپ پنجم، قم: پژوهشگاه بین المللی المصطفی، ص 333- 328).		[i] '''نِزاریه''' (به عربی: ''النزاريون''، آوانگاری: ( ''al-Nizāriyyūn'' ) شاخه‌ای از مذهب اسماعیلی و پرجمعیت‌ترین گروه از این مذهب است. اسماعیلیه دومین شاخه پرجمعیت مذهب شیعه، پس از دوازده‌امامی‌ها هستند. جمعیت فرقه نزاریه در جهان حدود ۱۵ میلیون نفر تخمین زده می‌شود که تقریبا ۱۰ درصد جمعیت کل شیعیان را شامل می‌شوند. کریم آقاخان، امام کنونی، و چهل و نهمین امام نزاریه می‌باشد. آقاخان از جایگاه بین‌المللی برجسته‌ای برخوردار است و در بیش از ۳۵ کشور نمایندگی سیاسی دارد. امامت اسماعیلیه یک نهاد مذهبی است که از رسوم و تشریفات یک دولت یا حاکمیت بدون سرزمین بهره می‌برد. نزاری‌ها و مستعلی‌ها ۹ خلیفه نخست فاطمی را به ‌عنوان امام می‌پذیرند، اما بر سر انتخاب خلیفه دهم، میان نزار بن المُستَنصِر و احمد بن المستنصر (مُستَعلی) اختلاف نظر دارند. جانشین المستنصر بالله بنابر حکم آشکار خود او، پسر بزرگش، نزار بود. اما امیر سپاه مصر که به مستعلی (پسر دیگر خلیفه)، ارادت داشت، وی را به خلافت نشاند و او را امام مخصوص خواند. البته چون این قول، حکم آشکار خلیفه پیشین نبود، نتوانست همه اعضای جامعه اسماعیلی را راضی و خشنود کند.( The Editors of Encyclopaedia Britannica. (2024d, October 7). ''Nizari Ismailiyyah \| History & Beliefs''. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Nizari-Ismailiyyah و توسلی،محمدمهدی (1395)، ''تحولات شبه قاره هند''، چاپ پنجم، قم: پژوهشگاه بین المللی المصطفی، ص 333- 328).

	[ii] '''راجپوت:''' (یا: تاکور) از اقوام هندو که بیشتر جنگجو و زمین‌دار بوده و در شمال هند پراکنده‌اند. ممالک راجپوت در شمال‌ غربی هند (اکنون در ایالت راجستان) ادغام شده است. خاندان رانا ( Rana ) اشرافیت حاکم بر نپال تا ۱۹۵۱م نیز راجپوت بودند. بیشتر راجپوت‌ها هندو و اقلیتی از آنان مسلمان‌اند. آنان از دیرباز جنگجویانی دارای سلسله‌مراتب طبقاتی، از امیران گرفته تا دهقانان، بوده‌اند. امروزه راجپوت‌ها بیشترً زمین‌دارند. طوایف راجپوت از بازماندگان قبایل جنگجوی سدههای ۵ـ۷م آسیای میانه‌اند. تا سده ۹م، آنان بیشتر منطقۀ خشک راجستان را در مرکز غربی هند در تصرف داشتند. بعدها، راجپوت‌ها زیر فشار مسلمانان از شمال‌ غربی، به ‌سمت شرق به ایالت هاریانا و درّۀ علیای گنگ کوچیدند. در آغاز سده های میانه، بسیاری از طوایف راجپوت در‌پی تسلّط بر مرکز و شمال هند به نبرد با یکدیگر برخاستند که به جنگ‌های محلی مداوم انجامید. پریتهوی (از راجه های محلی) مدتی کوتاه وحدت را برقرار ساخت، ولی مدتی بعد مغلوب نیروهای مسلمان شد. در دورۀ سلطان‌نشین دهلی و حکومت تیموریان هند، راجپوت‌ها بارها شورش کردند. در این دوران، سرکردگان راجپوت دارای اقتدار چشمگیر محلی بودند و در دستگاه اداری مرکزی و محلی مشارکت داشتند. این وضع در دوران استعمار بریتانیا نیز ادامه یافت و بسیاری از امیرنشین‌های راجپوت در راجستان استقلال ظاهری خود را حفظ کردند (Rathore, A. (n.d.). ''History of Rajputs in India''. Rajput Provinces of India .https://www.indianrajputs.com/history/<nowiki/>و آقا محمد حسنی، میترا . (1398) ، "راجپوتها"، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی [https://www.cgie.org.ir/fa/article/246107/%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%BE%D9%88%D8%AA%D9%87%D8%A7 https://www.cgie.org.ir/fa/article/246107/] )		[ii] '''راجپوت:''' (یا: تاکور) از اقوام هندو که بیشتر جنگجو و زمین‌دار بوده و در شمال هند پراکنده‌اند. ممالک راجپوت در شمال‌ غربی هند (اکنون در ایالت راجستان) ادغام شده است. خاندان رانا ( Rana ) اشرافیت حاکم بر نپال تا ۱۹۵۱م نیز راجپوت بودند. بیشتر راجپوت‌ها هندو و اقلیتی از آنان مسلمان‌اند. آنان از دیرباز جنگجویانی دارای سلسله‌مراتب طبقاتی، از امیران گرفته تا دهقانان، بوده‌اند. امروزه راجپوت‌ها بیشترً زمین‌دارند. طوایف راجپوت از بازماندگان قبایل جنگجوی سدههای ۵ـ۷م آسیای میانه‌اند. تا سده ۹م، آنان بیشتر منطقۀ خشک راجستان را در مرکز غربی هند در تصرف داشتند. بعدها، راجپوت‌ها زیر فشار مسلمانان از شمال‌ غربی، به ‌سمت شرق به ایالت هاریانا و درّۀ علیای گنگ کوچیدند. در آغاز سده های میانه، بسیاری از طوایف راجپوت در‌پی تسلّط بر مرکز و شمال هند به نبرد با یکدیگر برخاستند که به جنگ‌های محلی مداوم انجامید. پریتهوی (از راجه های محلی) مدتی کوتاه وحدت را برقرار ساخت، ولی مدتی بعد مغلوب نیروهای مسلمان شد. در دورۀ سلطان‌نشین دهلی و حکومت تیموریان هند، راجپوت‌ها بارها شورش کردند. در این دوران، سرکردگان راجپوت دارای اقتدار چشمگیر محلی بودند و در دستگاه اداری مرکزی و محلی مشارکت داشتند. این وضع در دوران استعمار بریتانیا نیز ادامه یافت و بسیاری از امیرنشین‌های راجپوت در راجستان استقلال ظاهری خود را حفظ کردند (Rathore, A. (n.d.). ''History of Rajputs in India''. Rajput Provinces of India .https://www.indianrajputs.com/history/<nowiki/>و آقا محمد حسنی، میترا . (1398) ، "راجپوتها"، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی [https://www.cgie.org.ir/fa/article/246107/%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%BE%D9%88%D8%AA%D9%87%D8%A7 https://www.cgie.org.ir/fa/article/246107/] )

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Toktam: /* 1-آقاخان چهارم (کریم آقا خان) */

2024-11-30T12:11:25Z

1-آقاخان چهارم (کریم آقا خان)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۱
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	== پاورقی ==		== پاورقی ==
	[i] '''نِزاریه''' (به عربی: ''النزاريون''، آوانگاری: ( ''al-Nizāriyyūn'' ) شاخه‌ای از مذهب اسماعیلی و پرجمعیت‌ترین گروه از این مذهب است. اسماعیلیه دومین شاخه پرجمعیت مذهب شیعه، پس از دوازده‌امامی‌ها هستند. جمعیت فرقه نزاریه در جهان حدود ۱۵ میلیون نفر تخمین زده می‌شود که تقریبا ۱۰ درصد جمعیت کل شیعیان را شامل می‌شوند. کریم آقاخان، امام کنونی، و چهل و نهمین امام نزاریه می‌باشد. آقاخان از جایگاه بین‌المللی برجسته‌ای برخوردار است و در بیش از ۳۵ کشور نمایندگی سیاسی دارد. امامت اسماعیلیه یک نهاد مذهبی است که از رسوم و تشریفات یک دولت یا حاکمیت بدون سرزمین بهره می‌برد. نزاری‌ها و مستعلی‌ها ۹ خلیفه نخست فاطمی را به ‌عنوان امام می‌پذیرند، اما بر سر انتخاب خلیفه دهم، میان نزار بن المُستَنصِر و احمد بن المستنصر (مُستَعلی) اختلاف نظر دارند. جانشین المستنصر بالله بنابر حکم آشکار خود او، پسر بزرگش، نزار بود. اما امیر سپاه مصر که به مستعلی (پسر دیگر خلیفه)، ارادت داشت، وی را به خلافت نشاند و او را امام مخصوص خواند. البته چون این قول، حکم آشکار خلیفه پیشین نبود، نتوانست همه اعضای جامعه اسماعیلی را راضی و خشنود کند.( The Editors of Encyclopaedia Britannica. (2024d, October 7). ''Nizari Ismailiyyah \| History & Beliefs''. Encyclopedia Britannica. ~~<nowiki>~~https://www.britannica.com/topic/Nizari-Ismailiyyah~~</nowiki>~~ و توسلی،محمدمهدی (1395)، ''تحولات شبه قاره هند''، چاپ پنجم، قم: پژوهشگاه بین المللی المصطفی، ص 333- 328).		[i] '''نِزاریه''' (به عربی: ''النزاريون''، آوانگاری: ( ''al-Nizāriyyūn'' ) شاخه‌ای از مذهب اسماعیلی و پرجمعیت‌ترین گروه از این مذهب است. اسماعیلیه دومین شاخه پرجمعیت مذهب شیعه، پس از دوازده‌امامی‌ها هستند. جمعیت فرقه نزاریه در جهان حدود ۱۵ میلیون نفر تخمین زده می‌شود که تقریبا ۱۰ درصد جمعیت کل شیعیان را شامل می‌شوند. کریم آقاخان، امام کنونی، و چهل و نهمین امام نزاریه می‌باشد. آقاخان از جایگاه بین‌المللی برجسته‌ای برخوردار است و در بیش از ۳۵ کشور نمایندگی سیاسی دارد. امامت اسماعیلیه یک نهاد مذهبی است که از رسوم و تشریفات یک دولت یا حاکمیت بدون سرزمین بهره می‌برد. نزاری‌ها و مستعلی‌ها ۹ خلیفه نخست فاطمی را به ‌عنوان امام می‌پذیرند، اما بر سر انتخاب خلیفه دهم، میان نزار بن المُستَنصِر و احمد بن المستنصر (مُستَعلی) اختلاف نظر دارند. جانشین المستنصر بالله بنابر حکم آشکار خود او، پسر بزرگش، نزار بود. اما امیر سپاه مصر که به مستعلی (پسر دیگر خلیفه)، ارادت داشت، وی را به خلافت نشاند و او را امام مخصوص خواند. البته چون این قول، حکم آشکار خلیفه پیشین نبود، نتوانست همه اعضای جامعه اسماعیلی را راضی و خشنود کند.( The Editors of Encyclopaedia Britannica. (2024d, October 7). ''Nizari Ismailiyyah \| History & Beliefs''. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Nizari-Ismailiyyah و توسلی،محمدمهدی (1395)، ''تحولات شبه قاره هند''، چاپ پنجم، قم: پژوهشگاه بین المللی المصطفی، ص 333- 328).

			[ii] '''راجپوت:''' (یا: تاکور) از اقوام هندو که بیشتر جنگجو و زمین‌دار بوده و در شمال هند پراکنده‌اند. ممالک راجپوت در شمال‌ غربی هند (اکنون در ایالت راجستان) ادغام شده است. خاندان رانا ( Rana ) اشرافیت حاکم بر نپال تا ۱۹۵۱م نیز راجپوت بودند. بیشتر راجپوت‌ها هندو و اقلیتی از آنان مسلمان‌اند. آنان از دیرباز جنگجویانی دارای سلسله‌مراتب طبقاتی، از امیران گرفته تا دهقانان، بوده‌اند. امروزه راجپوت‌ها بیشترً زمین‌دارند. طوایف راجپوت از بازماندگان قبایل جنگجوی سدههای ۵ـ۷م آسیای میانه‌اند. تا سده ۹م، آنان بیشتر منطقۀ خشک راجستان را در مرکز غربی هند در تصرف داشتند. بعدها، راجپوت‌ها زیر فشار مسلمانان از شمال‌ غربی، به ‌سمت شرق به ایالت هاریانا و درّۀ علیای گنگ کوچیدند. در آغاز سده های میانه، بسیاری از طوایف راجپوت در‌پی تسلّط بر مرکز و شمال هند به نبرد با یکدیگر برخاستند که به جنگ‌های محلی مداوم انجامید. پریتهوی (از راجه های محلی) مدتی کوتاه وحدت را برقرار ساخت، ولی مدتی بعد مغلوب نیروهای مسلمان شد. در دورۀ سلطان‌نشین دهلی و حکومت تیموریان هند، راجپوت‌ها بارها شورش کردند. در این دوران، سرکردگان راجپوت دارای اقتدار چشمگیر محلی بودند و در دستگاه اداری مرکزی و محلی مشارکت داشتند. این وضع در دوران استعمار بریتانیا نیز ادامه یافت و بسیاری از امیرنشین‌های راجپوت در راجستان استقلال ظاهری خود را حفظ کردند (Rathore, A. (n.d.). ''History of Rajputs in India''. Rajput Provinces of India .https://www.indianrajputs.com/history/<nowiki/>و آقا محمد حسنی، میترا . (1398) ، "راجپوتها"، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی [https://www.cgie.org.ir/fa/article/246107/%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%BE%D9%88%D8%AA%D9%87%D8%A7 https://www.cgie.org.ir/fa/article/246107/] )

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Toktam در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۳

2024-11-30T12:03:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۳
خط ۶:		خط ۶:

	==== 1-آقاخان چهارم (کریم آقا خان) ====		==== 1-آقاخان چهارم (کریم آقا خان) ====
	شاه کریم الحسینی (متولد 13 دسامبر 1936م)، مشهور به کریم آقاخان، فرزند ارشد شاهزاده علیخان (1911- 1960م) است. وی امام حاضر فرقه اسماعیلیه (فرقه نزاری) است که بعد از پدر بزرگش سلطان محمدشاه آقاخان سوم، در سن 20 سالگی و در 11 ژوئیه 1957م به امامت رسیده است. وی چهل و نهمین امام این فرقه است و فارغ التحصیل دانشگاه هاروارد در رشته تاریخ اسلام است<ref name=":0" />. اسماعیلیان گروهی از شیعیان هستند که امامت را با اسماعیل، فرزند حضرت امام جعفر صادق علیه السلام ختم میکنند و او را امام هفتم میدانند. اسماعیلیان دومین فرقه پرجمعیت شیعه، بعد از اثنی عشری است. اینان همزمان با روزگار ساسانیان سر برآوردند؛ در سال 148 ق (765م) در کوفه از شیعیان جدا شدند و دست به نهضتی سیاسی مذهبی برای براندازی عباسیان زدند (سایت مؤسسه فرهنگی موعود عصر عج). آقاخان در 1983م دانشگاهی خصوصی پژوهشی وابسته به بیمارستان آقا خان در کراچی (پاکستان) تاسیس کرد. این دانشگاه امروزه بزرگترین و بهترین و مجهزترین دانشگاه علومپزشکی (آموزشی و پژوهشی و درمانی) در پاکستان است. در سالهای 1377-1378 خورشیدی، نگارنده دوبار به دعوت رئیس این دانشگاه دعوت شد تا ضمن آشنایی با مجموعه آموزشی و پژوهشی و درمانی آن با مسئولین آنجا دیدار و درخواست رئیس آن دانشگاه را برای تاسیس مرکزی مشابه در یکی از شهرهای ایران به مقامات دولت ایران تقدیم کند؛ که با توجه به مشی سیاسی-مذهبی آنان با دولت ایران، چنین اجازه ای داده نشد<ref name=":0" />.		شاه کریم الحسینی (متولد 13 دسامبر 1936م)، مشهور به کریم آقاخان، فرزند ارشد شاهزاده علیخان (1911- 1960م) است. وی امام حاضر فرقه اسماعیلیه (فرقه نزاری) است که بعد از پدر بزرگش سلطان محمدشاه آقاخان سوم، در سن 20 سالگی و در 11 ژوئیه 1957م به امامت رسیده است. وی چهل و نهمین امام این فرقه است و فارغ التحصیل دانشگاه هاروارد در رشته تاریخ اسلام است<ref name=":0" />. اسماعیلیان گروهی از شیعیان هستند که امامت را با اسماعیل، فرزند حضرت امام جعفر صادق علیه السلام ختم میکنند و او را امام هفتم میدانند. اسماعیلیان دومین فرقه پرجمعیت شیعه، بعد از اثنی عشری است. اینان همزمان با روزگار ساسانیان سر برآوردند؛ در سال 148 ق (765م) در کوفه از شیعیان جدا شدند و دست به نهضتی سیاسی مذهبی برای براندازی عباسیان زدند (سایت مؤسسه فرهنگی موعود عصر عج). آقاخان در 1983م دانشگاهی خصوصی پژوهشی وابسته به بیمارستان آقا خان در کراچی (پاکستان) تاسیس کرد. این دانشگاه امروزه بزرگترین و بهترین و مجهزترین دانشگاه علومپزشکی (آموزشی و پژوهشی و درمانی) در پاکستان است. در سالهای 1377-1378 خورشیدی، نگارنده دوبار به دعوت رئیس این دانشگاه دعوت شد تا ضمن آشنایی با مجموعه آموزشی و پژوهشی و درمانی آن با مسئولین آنجا دیدار و درخواست رئیس آن دانشگاه را برای تاسیس مرکزی مشابه در یکی از شهرهای ایران به مقامات دولت ایران تقدیم کند؛ که با توجه به مشی سیاسی-مذهبی آنان با دولت ایران، چنین اجازه ای داده نشد<ref name=":0" />.[i]

	==== 2-ذوالفقار علی بهوتو (بوتو) ''' ''' ====		==== 2-ذوالفقار علی بهوتو (بوتو) ''' ''' ====
	ذوالفقار علی بوتو، از خانوادهای ایرانی الاصل، از بلوچهای بلوچستان ایران، در 5 ژانویه 1928م، در یک خانواده اشرافی راجپوت، که مسلمان شده بودند، زاده شد <ref>Encyclopaedia Britanica, Zulfikar Ali Bhutto</ref> .وی محبوبترین نخست وزیر پاکستان از سال تاسیس پاکستان تا امروز بوده است. وی شیعه مذهب، فرزند شاهنواز بوتو و خورشید بیگم بود. از 12 اوت 1973م، رئیس جمهور پاکستان شد و تا 1977 در همین سمت باقی ماند. در همان سال با کودتای نظامی ژنرال محمد ضیاءالحق حکومت بوتو سرنگون شد و به دستور وی دستگیر و به اعدام محکوم شد. وی دو سال در زندان ماند اما نتوانست خود را از اعدام تبرئه کند و سرانجام به دستور ضیاءالحق در 4 آوریل 1979 اعدام شد. بوتو بنیانگذار حزب مردم پاکستان (Pakistan People Party) بود. وی در 1950 م از دانشگاه برکلی کالیفرنیا در رشته علوم سیاسی فارغ التحصیل شد و بعد از بازگشت به پاکستان، در 8 دسامبر 1951 با همسر دوم خود، که بانوی کرد ایرانیالاصل به نام نصرت اصفهانی (نصرت بیگم) بود، ازدواج کرد. حاصل این پیوند، چهار فرزند (دو دختر و دو پسر) به ترتیب به نام های بینظیر (تولد: 1953م)، مرتضی (1954م)، فاطمه/ صنم (1957م) و شهنواز (1958م) بود. وی سیاستمداری ناسیونالیست و سوسیالیست با دیدگاههای خاصی در مورد دمکراسی مورد نیاز پاکستان بود و بیشتر به روابط همسایه شرقی خود (کشور چین) علاقه داشت. وی با تاسیس حزب مردم، به صراحت اعلام کرد که اسلام، ایمان ماست؛ دموکراسی، سیاست ما و سوسیالیسم، اقتصاد ماست<ref>''About Bhutto – Zulfikar Ali Bhutto''. (n.d.). <nowiki>https://bhutto.org/index.php/bhutto-family/about-bhutto/</nowiki>[https://bhutto.org/index.php/bhutto-family/about-bhutto/]</ref>.		ذوالفقار علی بوتو، از خانوادهای ایرانی الاصل، از بلوچهای بلوچستان ایران، در 5 ژانویه 1928م، در یک خانواده اشرافی راجپوت، که مسلمان شده بودند، زاده شد <ref>Encyclopaedia Britanica, Zulfikar Ali Bhutto</ref> .وی محبوبترین نخست وزیر پاکستان از سال تاسیس پاکستان تا امروز بوده است. وی شیعه مذهب، فرزند شاهنواز بوتو و خورشید بیگم بود. از 12 اوت 1973م، رئیس جمهور پاکستان شد و تا 1977 در همین سمت باقی ماند. در همان سال با کودتای نظامی ژنرال محمد ضیاءالحق حکومت بوتو سرنگون شد و به دستور وی دستگیر و به اعدام محکوم شد. وی دو سال در زندان ماند اما نتوانست خود را از اعدام تبرئه کند و سرانجام به دستور ضیاءالحق در 4 آوریل 1979 اعدام شد. بوتو بنیانگذار حزب مردم پاکستان (Pakistan People Party) بود. وی در 1950 م از دانشگاه برکلی کالیفرنیا در رشته علوم سیاسی فارغ التحصیل شد و بعد از بازگشت به پاکستان، در 8 دسامبر 1951 با همسر دوم خود، که بانوی کرد ایرانیالاصل به نام نصرت اصفهانی (نصرت بیگم) بود، ازدواج کرد. حاصل این پیوند، چهار فرزند (دو دختر و دو پسر) به ترتیب به نام های بینظیر (تولد: 1953م)، مرتضی (1954م)، فاطمه/ صنم (1957م) و شهنواز (1958م) بود. وی سیاستمداری ناسیونالیست و سوسیالیست با دیدگاههای خاصی در مورد دمکراسی مورد نیاز پاکستان بود و بیشتر به روابط همسایه شرقی خود (کشور چین) علاقه داشت. وی با تاسیس حزب مردم، به صراحت اعلام کرد که اسلام، ایمان ماست؛ دموکراسی، سیاست ما و سوسیالیسم، اقتصاد ماست<ref>''About Bhutto – Zulfikar Ali Bhutto''. (n.d.). <nowiki>https://bhutto.org/index.php/bhutto-family/about-bhutto/</nowiki>[https://bhutto.org/index.php/bhutto-family/about-bhutto/]</ref>.[ii]

	==== 3-نصرت بوتو ====		==== 3-نصرت بوتو ====
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[ایرانیان و انتشار دین اسلام در چین]]؛ [[ایرانیان مقیم آرژانتین]]؛ [[ایرانیان مقیم در مالی]]؛ [[ايرانيان مقيم اسپانیا]]؛ [[ایرانیان مقیم در اتیوپی]]؛ [[ایرانیان مقیم سیرالئون]]؛ [[ایرانیان مقیم در قطر]]؛ [[ایرانیان مقیم تایلند]]؛ [[ایرانیان مقیم ژاپن]]؛ [[ایرانیان مقیم سودان]]؛ [[ایرانیان مقیم بنگلادش]]		[[ایرانیان و انتشار دین اسلام در چین]]؛ [[ایرانیان مقیم آرژانتین]]؛ [[ایرانیان مقیم در مالی]]؛ [[ايرانيان مقيم اسپانیا]]؛ [[ایرانیان مقیم در اتیوپی]]؛ [[ایرانیان مقیم سیرالئون]]؛ [[ایرانیان مقیم در قطر]]؛ [[ایرانیان مقیم تایلند]]؛ [[ایرانیان مقیم ژاپن]]؛ [[ایرانیان مقیم سودان]]؛ [[ایرانیان مقیم بنگلادش]]

			== پاورقی ==
			[i] '''نِزاریه''' (به عربی: ''النزاريون''، آوانگاری: ( ''al-Nizāriyyūn'' ) شاخه‌ای از مذهب اسماعیلی و پرجمعیت‌ترین گروه از این مذهب است. اسماعیلیه دومین شاخه پرجمعیت مذهب شیعه، پس از دوازده‌امامی‌ها هستند. جمعیت فرقه نزاریه در جهان حدود ۱۵ میلیون نفر تخمین زده می‌شود که تقریبا ۱۰ درصد جمعیت کل شیعیان را شامل می‌شوند. کریم آقاخان، امام کنونی، و چهل و نهمین امام نزاریه می‌باشد. آقاخان از جایگاه بین‌المللی برجسته‌ای برخوردار است و در بیش از ۳۵ کشور نمایندگی سیاسی دارد. امامت اسماعیلیه یک نهاد مذهبی است که از رسوم و تشریفات یک دولت یا حاکمیت بدون سرزمین بهره می‌برد. نزاری‌ها و مستعلی‌ها ۹ خلیفه نخست فاطمی را به ‌عنوان امام می‌پذیرند، اما بر سر انتخاب خلیفه دهم، میان نزار بن المُستَنصِر و احمد بن المستنصر (مُستَعلی) اختلاف نظر دارند. جانشین المستنصر بالله بنابر حکم آشکار خود او، پسر بزرگش، نزار بود. اما امیر سپاه مصر که به مستعلی (پسر دیگر خلیفه)، ارادت داشت، وی را به خلافت نشاند و او را امام مخصوص خواند. البته چون این قول، حکم آشکار خلیفه پیشین نبود، نتوانست همه اعضای جامعه اسماعیلی را راضی و خشنود کند.( The Editors of Encyclopaedia Britannica. (2024d, October 7). ''Nizari Ismailiyyah \| History & Beliefs''. Encyclopedia Britannica. <nowiki>https://www.britannica.com/topic/Nizari-Ismailiyyah</nowiki> و توسلی،محمدمهدی (1395)، ''تحولات شبه قاره هند''، چاپ پنجم، قم: پژوهشگاه بین المللی المصطفی، ص 333- 328).

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Toktam در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۱

2024-11-30T11:31:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۱
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	رَتَن بای، دختر دینشادپتی از بازرگانان سرشناس پارسیان ایرانی تبار هند و مقیم مومبای (بمبئی)، در 1918م با محمدعلی جناح (قائد اعظم) ازدواج کرد. محمدعلی در 8 ذی الحجه 1293 ق/ 25 دسامبر 1876م در کراچی بدنیا آمد<ref name=":1">Shaikh, M. A. (2021, December 26). HISTORY: THE WOMEN IN JINNAH’S LIFE. ''DAWN.COM''. [https://www.dawn.com/news/1665893]</ref>پدر وی از بازرگانان معروف هند و از مسلمانان خوجه اسماعیلی بود. پدر بزرگ او اهل پنجاب بود و با دختری از خوجه های اسماعیلی ازدواج کرده بود. فاطمه جناح خواهر محمدعلی، خاندان خود را ایرانی تبار دانسته است<ref name=":1" />. به همین دلیل است که هم خانواده جناح و هم خانواده همسر وی با زبان فارسی آشنا بودند و عقدنامه ایشان به زبان فارسی نوشته شده است<ref>Quid-i-Azam Mohammad Ali Jinnah, An Album (1997), Prepared by Cabinet Division</ref>.		رَتَن بای، دختر دینشادپتی از بازرگانان سرشناس پارسیان ایرانی تبار هند و مقیم مومبای (بمبئی)، در 1918م با محمدعلی جناح (قائد اعظم) ازدواج کرد. محمدعلی در 8 ذی الحجه 1293 ق/ 25 دسامبر 1876م در کراچی بدنیا آمد<ref name=":1">Shaikh, M. A. (2021, December 26). HISTORY: THE WOMEN IN JINNAH’S LIFE. ''DAWN.COM''. [https://www.dawn.com/news/1665893]</ref>پدر وی از بازرگانان معروف هند و از مسلمانان خوجه اسماعیلی بود. پدر بزرگ او اهل پنجاب بود و با دختری از خوجه های اسماعیلی ازدواج کرده بود. فاطمه جناح خواهر محمدعلی، خاندان خود را ایرانی تبار دانسته است<ref name=":1" />. به همین دلیل است که هم خانواده جناح و هم خانواده همسر وی با زبان فارسی آشنا بودند و عقدنامه ایشان به زبان فارسی نوشته شده است<ref>Quid-i-Azam Mohammad Ali Jinnah, An Album (1997), Prepared by Cabinet Division</ref>.

	(متن عقدنامه: یوم جمعه وقت غروب از روز هفتم رجب 1329 در والکشور در بنگله محمدعلی جینا عقد دائمی واقع شد بین جناب محترم مستر محمدعلی ولد جینا خوجه اثنی عشری و علیا محترمه باکره بالغه رشیده رتن بای بنت دینشادپتی فارسی به مصداق 1001 روپیه و مبلغ 125000 روپیه عطیه به وی داده، .کیل زوجه حضرت زمیندار آقای حاج شسح ابوالقاسم میر مدظله عالی و وکیل خوجه میر علی خان راجه محمدآباد بوده مستر کرن انگلیسی وکیل اثنی عشری و مستر شریف بای دیوجی خوجه اثنی عشری و هرسوبای جمله برای شهادت بودند.		(متن عقدنامه: یوم جمعه وقت غروب از روز هفتم رجب 1329 در والکشور در بنگله محمدعلی جینا عقد دائمی واقع شد بین جناب محترم مستر محمدعلی ولد جینا خوجه اثنی عشری و علیا محترمه باکره بالغه رشیده رتن بای بنت دینشادپتی فارسی به مصداق 1001 روپیه و مبلغ 125000 روپیه عطیه به وی داده، .کیل زوجه حضرت زمیندار آقای حاج شسح ابوالقاسم میر مدظله عالی و وکیل خوجه میر علی خان راجه محمدآباد بوده مستر کرن انگلیسی وکیل اثنی عشری و مستر شریف بای دیوجی خوجه اثنی عشری و هرسوبای جمله برای شهادت بودند. )

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Toktam: /* 2-ذوالفقار علی بهوتو (بوتو) */

2024-11-30T08:36:57Z

2-ذوالفقار علی بهوتو (بوتو)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۶
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	==== 6- سید یوسف رضا گیلانی ====		==== 6- سید یوسف رضا گیلانی ====
	سید یوسف رضا گیلانی، در 19 خرداد 1331 خورشیدی/ 9 ژوئن 1952میلادی، در کراچی، ایالت سِند پاکستان زاده شد. وی از نوادگان ابومحمد عبدالقادر گیلانی<sup>*</sup> از عرفای بزرگ سده پنجم و ششم قمری است. عبدالقادر گیلانی از عرفای بزرگ ایرانی و از مردم صومعه سرای استان گیلان در سده های پنجم و ششم هجری است. سید یوسف رضا گیلانی نامزد حزب مردم پاکستان بود و روز دوشنبه بیست و دوم مارس ۲۰۰۸ (سوم فروردین ۱۳۸۷) نخست وزیر پاکستان شد. یوسف رضا گیلانی پیش از این، رئیس مجمع ملی این کشور بود و به مدت پنج سال در دوران حکومت پرویز مشرف ( رئیس جمهور پیشین پاکستان بین سالهای 1999- 2008میلادی ) بازداشت بود. گیلانی با ۲۶۴ رای از ۳۴۲ رای نمایندگان به راحتی بر تنها رقیب خود یعنی چودری پرویز الهی (سر وزیر ایالت پنجاب از 2002 تا 2008م) که از طرفداران پرویز مشرف بود، پیروز شد. گیلانی به دلیل رابطه نزدیکش با آصف علی زرداری، همسر بی‌نظیر بوتو نخست وزیر مقتول پاکستان و رئیس فعلی حزب مردم پاکستان که مدتی با وی در زندان نیز بود، نامزد نخست وزیری پاکستان شد.<ref>''Yousaf Raza Gillani - profile, political career & election history''. (n.d.). UrduPoint. <nowiki>https://www.urdupoint.com/politics/politician/yousaf-raza-gillani-16269</nowiki>.[https://www.urdupoint.com/politics/politician/yousaf-raza-gillani-16269.html html]</ref> گیلانی پس از کسب مدرک روزنامه نگاری، در دهه هشتاد و در دوره حکومت نظامی ضیاء الحق وارد سیاست شد. پدر یوسف رضا گیلانی هم در دهه پنجاه نماینده پارلمان پاکستان بوده است. وی در سال ۱۹۸۸ پس از مرگ ضیاء الحق در حادثه سقوط هواپیما به حزب مردم پاکستان پیوست و وزیر بهداشت و سپس وزیر مسکن دولت بینظیر بوتو در سالهای ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۰ میلادی شد و در سالهای ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۸ میلادی و در دوره دوم دولت بی‌نظیر بوتو، به سمت رئیس مجمع ملی پاکستان انتخاب شد. با به قدرت رسیدن ژنرال پرویز مشرف در سال ۱۹۹۹ میلادی، گیلانی با تبلیغات گسترده ای که در آن، او و سایر سیاستمداران بزرگ پاکستان به فساد متهم شده بودند، روبرو شد. وی متهم بود که مسئولیت‌های دولتی را به ۳۵۰ نفر و بدون در نظر گرفتن قوانین واگذار کرده و از خودروها و تلفن‌های همراه دولتی استفاده شخصی کرده است. وی به مدت پنج سالی که در زندان بود همچنان با آصف زرداری، که وی نیز هشت سال در زندان بود، رابطه نزدیکی داشت. <ref name=":2" />وی از تمام این اتهامات در چارچوب عفوی که به بینظیر بوتو داده شد، رهایی یافت و از زندان آزاد شد. گیلانی روز سه‌شنبه، ۹ آوریل بدون هیچ مخالفتی و با به‌دست آوردن ۴۱ رأی موافق برای ریاست مجلس سنا انتخاب شد. یوسف ‌رضا گیلانی، در زمان نخست وزیری، در 22 شهریور 1390 خورشیدی، برای دیدار از زادگاه جدش به ایران سفر کرد. وی پس از ورود به رشت، برای زیارت شیخ زاهد گیلانی به لاهیجان سفر کرد. مقبره شیخ زاهد گیلانی (مربوط به سده هشتم هجری قمری) واقع در جاده لاهیجان به لنگرود و در سه کیلومتری لاهیجان در روستایی به نام شیخانبر واقع شده‌ است. در سفر نخست وزیر پاکستان و هیئت همراه به گیلان توانمندیهای دو طرف برای گسترش روابط تجاری، کشاورزی، فرهنگی و علمی بررسی شد. نخست وزیر وقت پاکستان و هیئت همراه در این سفر یک روزه از شهرستانهای لاهیجان و بندرانزلی استان گیلان دیدن کردند.<ref>https://mehrnews.com/news/1406775/</ref> خبرگزاریها این سفر را نخستین سفر هیئتی عالی رتبه از پاکستان به استان گیلان شمردند<ref name=":2">Fraaz. (2011, September 12). ''fraaz''. ~~<nowiki>https://archive.pakistantoday.com.pk/2011/09/12/iran-dispatches-relief-goods/?form=</nowiki>~~[https://www.urdupoint.com/politics/politician/yousaf-raza-gillani-16269.html ~~MG0AV3~~]</ref>.		سید یوسف رضا گیلانی، در 19 خرداد 1331 خورشیدی/ 9 ژوئن 1952میلادی، در کراچی، ایالت سِند پاکستان زاده شد. وی از نوادگان ابومحمد عبدالقادر گیلانی<sup>*</sup> از عرفای بزرگ سده پنجم و ششم قمری است. عبدالقادر گیلانی از عرفای بزرگ ایرانی و از مردم صومعه سرای استان گیلان در سده های پنجم و ششم هجری است. سید یوسف رضا گیلانی نامزد حزب مردم پاکستان بود و روز دوشنبه بیست و دوم مارس ۲۰۰۸ (سوم فروردین ۱۳۸۷) نخست وزیر پاکستان شد. یوسف رضا گیلانی پیش از این، رئیس مجمع ملی این کشور بود و به مدت پنج سال در دوران حکومت پرویز مشرف ( رئیس جمهور پیشین پاکستان بین سالهای 1999- 2008میلادی ) بازداشت بود. گیلانی با ۲۶۴ رای از ۳۴۲ رای نمایندگان به راحتی بر تنها رقیب خود یعنی چودری پرویز الهی (سر وزیر ایالت پنجاب از 2002 تا 2008م) که از طرفداران پرویز مشرف بود، پیروز شد. گیلانی به دلیل رابطه نزدیکش با آصف علی زرداری، همسر بی‌نظیر بوتو نخست وزیر مقتول پاکستان و رئیس فعلی حزب مردم پاکستان که مدتی با وی در زندان نیز بود، نامزد نخست وزیری پاکستان شد.<ref>''Yousaf Raza Gillani - profile, political career & election history''. (n.d.). UrduPoint. <nowiki>https://www.urdupoint.com/politics/politician/yousaf-raza-gillani-16269</nowiki>.[https://www.urdupoint.com/politics/politician/yousaf-raza-gillani-16269.html html]</ref> گیلانی پس از کسب مدرک روزنامه نگاری، در دهه هشتاد و در دوره حکومت نظامی ضیاء الحق وارد سیاست شد. پدر یوسف رضا گیلانی هم در دهه پنجاه نماینده پارلمان پاکستان بوده است. وی در سال ۱۹۸۸ پس از مرگ ضیاء الحق در حادثه سقوط هواپیما به حزب مردم پاکستان پیوست و وزیر بهداشت و سپس وزیر مسکن دولت بینظیر بوتو در سالهای ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۰ میلادی شد و در سالهای ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۸ میلادی و در دوره دوم دولت بی‌نظیر بوتو، به سمت رئیس مجمع ملی پاکستان انتخاب شد. با به قدرت رسیدن ژنرال پرویز مشرف در سال ۱۹۹۹ میلادی، گیلانی با تبلیغات گسترده ای که در آن، او و سایر سیاستمداران بزرگ پاکستان به فساد متهم شده بودند، روبرو شد. وی متهم بود که مسئولیت‌های دولتی را به ۳۵۰ نفر و بدون در نظر گرفتن قوانین واگذار کرده و از خودروها و تلفن‌های همراه دولتی استفاده شخصی کرده است. وی به مدت پنج سالی که در زندان بود همچنان با آصف زرداری، که وی نیز هشت سال در زندان بود، رابطه نزدیکی داشت. <ref name=":2" />وی از تمام این اتهامات در چارچوب عفوی که به بینظیر بوتو داده شد، رهایی یافت و از زندان آزاد شد. گیلانی روز سه‌شنبه، ۹ آوریل بدون هیچ مخالفتی و با به‌دست آوردن ۴۱ رأی موافق برای ریاست مجلس سنا انتخاب شد. یوسف ‌رضا گیلانی، در زمان نخست وزیری، در 22 شهریور 1390 خورشیدی، برای دیدار از زادگاه جدش به ایران سفر کرد. وی پس از ورود به رشت، برای زیارت شیخ زاهد گیلانی به لاهیجان سفر کرد. مقبره شیخ زاهد گیلانی (مربوط به سده هشتم هجری قمری) واقع در جاده لاهیجان به لنگرود و در سه کیلومتری لاهیجان در روستایی به نام شیخانبر واقع شده‌ است. در سفر نخست وزیر پاکستان و هیئت همراه به گیلان توانمندیهای دو طرف برای گسترش روابط تجاری، کشاورزی، فرهنگی و علمی بررسی شد. نخست وزیر وقت پاکستان و هیئت همراه در این سفر یک روزه از شهرستانهای لاهیجان و بندرانزلی استان گیلان دیدن کردند.<ref>https://mehrnews.com/news/1406775/</ref> خبرگزاریها این سفر را نخستین سفر هیئتی عالی رتبه از پاکستان به استان گیلان شمردند<ref name=":2">Fraaz. (2011, September 12). ''fraaz''.[https://www.urdupoint.com/politics/politician/yousaf-raza-gillani-16269.html]</ref>.

	==== 7- ابو محمد عبدالقادر گیلانی ====		==== 7- ابو محمد عبدالقادر گیلانی ====

Toktam: /* کتابشناسی */

2024-11-30T08:11:59Z

کتابشناسی

نمایش تغییرات

Mohammad: /* 5- بلاول بوتو زرداری */

2024-11-25T23:58:49Z

5- بلاول بوتو زرداری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۵۸
خط ۲۸:		خط ۲۸:

	==== 8- رَتَن بای (همسر محمد علی جناح) ====		==== 8- رَتَن بای (همسر محمد علی جناح) ====
	رَتَن بای، دختر دینشادپتی از بازرگانان سرشناس پارسیان ~~ایرانیتبار~~ هند و مقیم مومبای (بمبئی)، در 1918م با محمدعلی جناح (قائد اعظم) ازدواج کرد. محمدعلی در 8 ذیالحجه 1293 ق/ 25 دسامبر 1876م در کراچی بدنیا آمد<ref name=":1">جناح، احمد (1997م)، ص3 -4. (پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران)</ref>پدر وی از بازرگانان معروف هند و از مسلمانان خوجه اسماعیلی بود. پدر بزرگ او اهل پنجاب بود و با دختری از ~~خوجههای~~ اسماعیلی ازدواج کرده بود. فاطمه جناح خواهر محمدعلی، خاندان خود را ایرانیتبار دانسته است<ref name=":1" />. به همین دلیل است که هم خانواده جناح و هم خانواده همسر وی با زبان فارسی آشنا بودند و عقدنامه ایشان به زبان فارسی نوشته شده است<ref>Quid-i-Azam Mohammad Ali Jinnah, An Album (1997), Prepared by Cabinet Division</ref>.		رَتَن بای، دختر دینشادپتی از بازرگانان سرشناس پارسیان ایرانی تبار هند و مقیم مومبای (بمبئی)، در 1918م با محمدعلی جناح (قائد اعظم) ازدواج کرد. محمدعلی در 8 ذیالحجه 1293 ق/ 25 دسامبر 1876م در کراچی بدنیا آمد<ref name=":1">جناح، احمد (1997م)، ص3 -4. (پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران)</ref>پدر وی از بازرگانان معروف هند و از مسلمانان خوجه اسماعیلی بود. پدر بزرگ او اهل پنجاب بود و با دختری از خوجه های اسماعیلی ازدواج کرده بود. فاطمه جناح خواهر محمدعلی، خاندان خود را ایرانیتبار دانسته است<ref name=":1" />. به همین دلیل است که هم خانواده جناح و هم خانواده همسر وی با زبان فارسی آشنا بودند و عقدنامه ایشان به زبان فارسی نوشته شده است<ref>Quid-i-Azam Mohammad Ali Jinnah, An Album (1997), Prepared by Cabinet Division</ref>.

	(متن عقدنامه: یوم جمعه وقت غروب از روز هفتم رجب 1329 در والکشور در بنگله محمدعلی جینا عقد دائمی واقع شد بین جناب محترم مستر محمدعلی ولد جینا خوجه اثنی عشری و علیا محترمه باکره بالغه رشیده رتن بای بنت دینشادپتی فارسی به مصداق 1001 روپیه و مبلغ 125000 روپیه عطیه به وی داده، .کیل زوجه حضرت زمیندار آقای حاج شسح ابوالقاسم میر مدظله عالی و وکیل خوجه میر علی خان راجه محمدآباد بوده مستر کرن انگلیسی وکیل اثنی عشری و مستر شریف بای دیوجی خوجه اثنی عشری و هرسوبای جمله برای شهادت بودند. نمره( 119 ).		(متن عقدنامه: یوم جمعه وقت غروب از روز هفتم رجب 1329 در والکشور در بنگله محمدعلی جینا عقد دائمی واقع شد بین جناب محترم مستر محمدعلی ولد جینا خوجه اثنی عشری و علیا محترمه باکره بالغه رشیده رتن بای بنت دینشادپتی فارسی به مصداق 1001 روپیه و مبلغ 125000 روپیه عطیه به وی داده، .کیل زوجه حضرت زمیندار آقای حاج شسح ابوالقاسم میر مدظله عالی و وکیل خوجه میر علی خان راجه محمدآباد بوده مستر کرن انگلیسی وکیل اثنی عشری و مستر شریف بای دیوجی خوجه اثنی عشری و هرسوبای جمله برای شهادت بودند. نمره( 119 ).

Mohammad: /* نویسنده مقاله */

2024-11-24T14:51:22Z

نویسنده مقاله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۵۱
خط ۳۹:		خط ۳۹:

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	~~دکتر~~ محمد مهدی ~~توسلی، دانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان.~~		محمد مهدی توسلی
	[[رده:ایرانیان و ایرانی‌تباران]]		[[رده:ایرانیان و ایرانی‌تباران]]