بلخ - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samiei در ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۳۹

2024-08-08T01:39:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:بلخ.jpg\|بندانگشتی\|بلخ. برگرفته از سایت شفقنا، قابل بازیابی از https://af.shafaqna.com/FA/443299]]		[[پرونده:بلخ.jpg\|بندانگشتی\|بلخ. برگرفته از سایت شفقنا، قابل بازیابی از https://af.shafaqna.com/FA/443299]]
	بلخ یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و [[هرات]] بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیابی شهر بلخ، از آن با نام‌های افتخارآمیزی چون ام البلاد، قبه الاسلام، جنت‌الارض، خیرالتراب یاد کرده‌اند. محمد صالح، از مورخان و نویسندگان قرن شانزده، یکی از نام‌های فوق‌الذکر را شرح داده است. بنا به‌گفته او، بلخ را به‌خاطر این ام‌البلادگفته‌اند که پیش از شهرهای دیگر جهان به وجود آمده و در زمان رونق و شکوفایی این شهر تاریخی، هیچ شهر دیگری در جهان مانند آن نبوده است. بلخ باغ‌های بزرگی داردکه مانند آن در شهرهای دیگر وجود نداشت؛ براساس‌این، آن را جنت روی زمین یا جنت خراسان می‌گفتند. در بخش جنوبی شهر درختان میوه، خربزه و غلات کشت می‌شد. و چون زمین زراعتی آن مناطق حاصلخیز بود، براساس‌این، آن را خیرالتراب نامیده‌اند.<ref>مختارف، احرار (۱۳۸۱). تاریخ عمومی شهر بلخ در قرون وسطی به اهتمام علیرضا خداقلی پور. تهران: [https://mfa.ir/portal/viewpage/14736/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه]، ص ۷.		بلخ یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و [[هرات]] بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیابی شهر بلخ، از آن با نام‌های افتخارآمیزی چون ام البلاد، قبه الاسلام، جنت‌الارض، خیرالتراب یاد کرده‌اند. محمد صالح، از مورخان و نویسندگان قرن شانزده، یکی از نام‌های فوق‌الذکر را شرح داده است.

	</ref>		بنا به‌گفته او، بلخ را به‌خاطر این ام‌البلادگفته‌اند که پیش از شهرهای دیگر جهان به وجود آمده و در زمان رونق و شکوفایی این شهر تاریخی، هیچ شهر دیگری در جهان مانند آن نبوده است. بلخ باغ‌های بزرگی داردکه مانند آن در شهرهای دیگر وجود نداشت؛ براساس‌این، آن را جنت روی زمین یا جنت خراسان می‌گفتند. در بخش جنوبی شهر درختان میوه، خربزه و غلات کشت می‌شد. و چون زمین زراعتی آن مناطق حاصلخیز بود، براساس‌این، آن را خیرالتراب نامیده‌اند.<ref>مختارف، احرار (۱۳۸۱). تاریخ عمومی شهر بلخ در قرون وسطی به اهتمام علیرضا خداقلی پور. تهران: [https://mfa.ir/portal/viewpage/14736/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه]، ص ۷.
			</ref> شهر بلخ از رود بلخ (یا باکتروس قدیم) و سایر رودهایی که از دامنه ش[[مالی]] [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] جاری می‌شدند، مشروب می‌شد؛ زمانی که رود بلخ به دشت می‌رسید آب آن به ۱۸ نهر یا شاخه تقسیم می‌شد، که به ۱۸ نهر بلخ موسوم بود، هر نهر به یک منطقه می‌رفت و آن را مشروب می‌ساخت.

	شهر بلخ از رود بلخ (یا باکتروس قدیم) و سایر رودهایی که از دامنه ش[[مالی]] [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] جاری می‌شدند، مشروب می‌شد؛ زمانی که رود بلخ به دشت می‌رسید آب آن به ۱۸ نهر یا شاخه تقسیم می‌شد، که به ۱۸ نهر بلخ موسوم بود، هر نهر به یک منطقه می‌رفت و آن را مشروب می‌ساخت. این نهرها اسامی مختلفی داشتند؛ مانند شاهی، قدر، قزل، رباط، سیاه جود، بلخ، مشتاق، اصفهان، عبدالله، بهشور، (باه شور)، ازغنداب، آدینه مسجد، قراچه، بوره لیک، کوت، شیخ شارک، فیض‌آباد، علی‌آباد، دشت جود و چمتال. احتمالا نهرهای دیگری هم وجود داشته‌اند که قبلا یا بعدها احداث شد. با احداث این نهرها، مزارع صدها روستا در اطراف بلخ آبیاری می‌شده است. شهر بلخ بارها مورد هجوم قرار گرفت و ویران شد؛ ولی دوباره بازسازی شد. آخرین‌بار چنگیز خان آن را پس از ۳۷ شبانه‌روز محاصره و تسخیر کرد و شهر را ویران و ساکنان آن را قلع‌وقمع کرد و پس از آن بلخ برای همیشه متروک ماند؛ ولی در بیست، سی کیلومتری آن شهر جدیدی به نام [[مزار شریف]] ساخته شد و جای بلخ راگرفت. قبل از چنگیزخان، ترکان غز در ۵۵۰ هجری قمری، بلخ را غارت کردند و خرابی‌های زیادی به بار آوردند.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 426-427.</ref>		این نهرها اسامی مختلفی داشتند؛ مانند شاهی، قدر، قزل، رباط، سیاه جود، بلخ، مشتاق، اصفهان، عبدالله، بهشور، (باه شور)، ازغنداب، آدینه مسجد، قراچه، بوره لیک، کوت، شیخ شارک، فیض‌آباد، علی‌آباد، دشت جود و چمتال. احتمالا نهرهای دیگری هم وجود داشته‌اند که قبلا یا بعدها احداث شد. با احداث این نهرها، مزارع صدها روستا در اطراف بلخ آبیاری می‌شده است. شهر بلخ بارها مورد هجوم قرار گرفت و ویران شد؛ ولی دوباره بازسازی شد. آخرین‌بار چنگیز خان آن را پس از ۳۷ شبانه‌روز محاصره و تسخیر کرد و شهر را ویران و ساکنان آن را قلع‌وقمع کرد و پس از آن بلخ برای همیشه متروک ماند؛ ولی در بیست، سی کیلومتری آن شهر جدیدی به نام [[مزار شریف]] ساخته شد و جای بلخ راگرفت. قبل از چنگیزخان، ترکان غز در ۵۵۰ هجری قمری، بلخ را غارت کردند و خرابی‌های زیادی به بار آوردند.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 426-427.</ref>

			== نیز نگاه کنید به ==
			[[سیاست و حکومت افغانستان]]؛ [[ولایات افغانستان]]؛ [[شهرهای پایتخت افغانستان]]

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
			<references />
			[[رده:مناطق و شهرهای مهم فرهنگی و گردشگری]]

Shekvati در ‏۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۲

2024-08-06T13:02:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:بلخ.jpg\|بندانگشتی\|بلخ. برگرفته از سایت شفقنا، قابل بازیابی از https://af.shafaqna.com/FA/443299]]
	بلخ یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و [[هرات]] بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیابی شهر بلخ، از آن با نام‌های افتخارآمیزی چون ام البلاد، قبه الاسلام، جنت‌الارض، خیرالتراب یاد کرده‌اند. محمد صالح، از مورخان و نویسندگان قرن شانزده، یکی از نام‌های فوق‌الذکر را شرح داده است. بنا به‌گفته او، بلخ را به‌خاطر این ام‌البلادگفته‌اند که پیش از شهرهای دیگر جهان به وجود آمده و در زمان رونق و شکوفایی این شهر تاریخی، هیچ شهر دیگری در جهان مانند آن نبوده است. بلخ باغ‌های بزرگی داردکه مانند آن در شهرهای دیگر وجود نداشت؛ براساس‌این، آن را جنت روی زمین یا جنت خراسان می‌گفتند. در بخش جنوبی شهر درختان میوه، خربزه و غلات کشت می‌شد. و چون زمین زراعتی آن مناطق حاصلخیز بود، براساس‌این، آن را خیرالتراب نامیده‌اند.<ref>مختارف، احرار (۱۳۸۱). تاریخ عمومی شهر بلخ در قرون وسطی به اهتمام علیرضا خداقلی پور. تهران: [https://mfa.ir/portal/viewpage/14736/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه]، ص ۷.		بلخ یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و [[هرات]] بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیابی شهر بلخ، از آن با نام‌های افتخارآمیزی چون ام البلاد، قبه الاسلام، جنت‌الارض، خیرالتراب یاد کرده‌اند. محمد صالح، از مورخان و نویسندگان قرن شانزده، یکی از نام‌های فوق‌الذکر را شرح داده است. بنا به‌گفته او، بلخ را به‌خاطر این ام‌البلادگفته‌اند که پیش از شهرهای دیگر جهان به وجود آمده و در زمان رونق و شکوفایی این شهر تاریخی، هیچ شهر دیگری در جهان مانند آن نبوده است. بلخ باغ‌های بزرگی داردکه مانند آن در شهرهای دیگر وجود نداشت؛ براساس‌این، آن را جنت روی زمین یا جنت خراسان می‌گفتند. در بخش جنوبی شهر درختان میوه، خربزه و غلات کشت می‌شد. و چون زمین زراعتی آن مناطق حاصلخیز بود، براساس‌این، آن را خیرالتراب نامیده‌اند.<ref>مختارف، احرار (۱۳۸۱). تاریخ عمومی شهر بلخ در قرون وسطی به اهتمام علیرضا خداقلی پور. تهران: [https://mfa.ir/portal/viewpage/14736/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه]، ص ۷.

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-02-26T08:35:38Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۵
خط ۳:		خط ۳:
	</ref>		</ref>

	شهر بلخ از رود بلخ (یا باکتروس قدیم) و سایر رودهایی که از دامنه ~~شمالی~~ [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] جاری می‌شدند، مشروب می‌شد؛ زمانی که رود بلخ به دشت می‌رسید آب آن به ۱۸ نهر یا شاخه تقسیم می‌شد، که به ۱۸ نهر بلخ موسوم بود، هر نهر به یک منطقه می‌رفت و آن را مشروب می‌ساخت. این نهرها اسامی مختلفی داشتند؛ مانند شاهی، قدر، قزل، رباط، سیاه جود، بلخ، مشتاق، اصفهان، عبدالله، بهشور، (باه شور)، ازغنداب، آدینه مسجد، قراچه، بوره لیک، کوت، شیخ شارک، فیض‌آباد، علی‌آباد، دشت جود و چمتال. احتمالا نهرهای دیگری هم وجود داشته‌اند که قبلا یا بعدها احداث شد. با احداث این نهرها، مزارع صدها روستا در اطراف بلخ آبیاری می‌شده است. شهر بلخ بارها مورد هجوم قرار گرفت و ویران شد؛ ولی دوباره بازسازی شد. آخرین‌بار چنگیز خان آن را پس از ۳۷ شبانه‌روز محاصره و تسخیر کرد و شهر را ویران و ساکنان آن را قلع‌وقمع کرد و پس از آن بلخ برای همیشه متروک ماند؛ ولی در بیست، سی کیلومتری آن شهر جدیدی به نام [[مزار شریف]] ساخته شد و جای بلخ راگرفت. قبل از چنگیزخان، ترکان غز در ۵۵۰ هجری قمری، بلخ را غارت کردند و خرابی‌های زیادی به بار آوردند.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 426-427.</ref>		شهر بلخ از رود بلخ (یا باکتروس قدیم) و سایر رودهایی که از دامنه ش[[مالی]] [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] جاری می‌شدند، مشروب می‌شد؛ زمانی که رود بلخ به دشت می‌رسید آب آن به ۱۸ نهر یا شاخه تقسیم می‌شد، که به ۱۸ نهر بلخ موسوم بود، هر نهر به یک منطقه می‌رفت و آن را مشروب می‌ساخت. این نهرها اسامی مختلفی داشتند؛ مانند شاهی، قدر، قزل، رباط، سیاه جود، بلخ، مشتاق، اصفهان، عبدالله، بهشور، (باه شور)، ازغنداب، آدینه مسجد، قراچه، بوره لیک، کوت، شیخ شارک، فیض‌آباد، علی‌آباد، دشت جود و چمتال. احتمالا نهرهای دیگری هم وجود داشته‌اند که قبلا یا بعدها احداث شد. با احداث این نهرها، مزارع صدها روستا در اطراف بلخ آبیاری می‌شده است. شهر بلخ بارها مورد هجوم قرار گرفت و ویران شد؛ ولی دوباره بازسازی شد. آخرین‌بار چنگیز خان آن را پس از ۳۷ شبانه‌روز محاصره و تسخیر کرد و شهر را ویران و ساکنان آن را قلع‌وقمع کرد و پس از آن بلخ برای همیشه متروک ماند؛ ولی در بیست، سی کیلومتری آن شهر جدیدی به نام [[مزار شریف]] ساخته شد و جای بلخ راگرفت. قبل از چنگیزخان، ترکان غز در ۵۵۰ هجری قمری، بلخ را غارت کردند و خرابی‌های زیادی به بار آوردند.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 426-427.</ref>

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Shekvati در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۴

2024-02-23T08:54:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	بلخ یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و [[هرات]] بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیابی شهر بلخ، از آن با نام‌های افتخارآمیزی چون ام البلاد، قبه الاسلام، جنت‌الارض، خیرالتراب یاد کرده‌اند. محمد صالح، از مورخان و نویسندگان قرن شانزده، یکی از نام‌های فوق‌الذکر را شرح داده است. بنا به‌گفته او، بلخ را به‌خاطر این ام‌البلادگفته‌اند که پیش از شهرهای دیگر جهان به وجود آمده و در زمان رونق و شکوفایی این شهر تاریخی، هیچ شهر دیگری در جهان مانند آن نبوده است. بلخ باغ‌های بزرگی داردکه مانند آن در شهرهای دیگر وجود نداشت؛ براساس‌این، آن را جنت روی زمین یا جنت خراسان می‌گفتند. در بخش جنوبی شهر درختان میوه، خربزه و غلات کشت می‌شد. و چون زمین زراعتی آن مناطق حاصلخیز بود، براساس‌این، آن را خیرالتراب نامیده‌اند.<ref>~~مختارف~~ (۱۳۸۱). ص ۷.~~</ref>~~		بلخ یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و [[هرات]] بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیابی شهر بلخ، از آن با نام‌های افتخارآمیزی چون ام البلاد، قبه الاسلام، جنت‌الارض، خیرالتراب یاد کرده‌اند. محمد صالح، از مورخان و نویسندگان قرن شانزده، یکی از نام‌های فوق‌الذکر را شرح داده است. بنا به‌گفته او، بلخ را به‌خاطر این ام‌البلادگفته‌اند که پیش از شهرهای دیگر جهان به وجود آمده و در زمان رونق و شکوفایی این شهر تاریخی، هیچ شهر دیگری در جهان مانند آن نبوده است. بلخ باغ‌های بزرگی داردکه مانند آن در شهرهای دیگر وجود نداشت؛ براساس‌این، آن را جنت روی زمین یا جنت خراسان می‌گفتند. در بخش جنوبی شهر درختان میوه، خربزه و غلات کشت می‌شد. و چون زمین زراعتی آن مناطق حاصلخیز بود، براساس‌این، آن را خیرالتراب نامیده‌اند.<ref>مختارف، احرار (۱۳۸۱). تاریخ عمومی شهر بلخ در قرون وسطی به اهتمام علیرضا خداقلی پور. تهران: [https://mfa.ir/portal/viewpage/14736/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه]، ص ۷.

	شهر بلخ از رود بلخ (یا باکتروس قدیم) و سایر رودهایی که از دامنه شمالی [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] جاری می‌شدند، مشروب می‌شد؛ زمانی که رود بلخ به دشت می‌رسید آب آن به ۱۸ نهر یا شاخه تقسیم می‌شد، که به ۱۸ نهر بلخ موسوم بود، هر نهر به یک منطقه می‌رفت و آن را مشروب می‌ساخت. این نهرها اسامی مختلفی داشتند؛ مانند شاهی، قدر، قزل، رباط، سیاه جود، بلخ، مشتاق، اصفهان، عبدالله، بهشور، (باه شور)، ازغنداب، آدینه مسجد، قراچه، بوره لیک، کوت، شیخ شارک، فیض‌آباد، علی‌آباد، دشت جود و چمتال. احتمالا نهرهای دیگری هم وجود داشته‌اند که قبلا یا بعدها احداث شد. با احداث این نهرها، مزارع صدها روستا در اطراف بلخ آبیاری می‌شده است. شهر بلخ بارها مورد هجوم قرار گرفت و ویران شد؛ ولی دوباره بازسازی شد. آخرین‌بار چنگیز خان آن را پس از ۳۷ شبانه‌روز محاصره و تسخیر کرد و شهر را ویران و ساکنان آن را قلع‌وقمع کرد و پس از آن بلخ برای همیشه متروک ماند؛ ولی در بیست، سی کیلومتری آن شهر جدیدی به نام [[مزار شریف]] ساخته شد و جای بلخ راگرفت. قبل از چنگیزخان، ترکان غز در ۵۵۰ هجری قمری، بلخ را غارت کردند و خرابی‌های زیادی به بار آوردند.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی ~~الهدی،~~ ص 426-427.</ref>		</ref>

			شهر بلخ از رود بلخ (یا باکتروس قدیم) و سایر رودهایی که از دامنه شمالی [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] جاری می‌شدند، مشروب می‌شد؛ زمانی که رود بلخ به دشت می‌رسید آب آن به ۱۸ نهر یا شاخه تقسیم می‌شد، که به ۱۸ نهر بلخ موسوم بود، هر نهر به یک منطقه می‌رفت و آن را مشروب می‌ساخت. این نهرها اسامی مختلفی داشتند؛ مانند شاهی، قدر، قزل، رباط، سیاه جود، بلخ، مشتاق، اصفهان، عبدالله، بهشور، (باه شور)، ازغنداب، آدینه مسجد، قراچه، بوره لیک، کوت، شیخ شارک، فیض‌آباد، علی‌آباد، دشت جود و چمتال. احتمالا نهرهای دیگری هم وجود داشته‌اند که قبلا یا بعدها احداث شد. با احداث این نهرها، مزارع صدها روستا در اطراف بلخ آبیاری می‌شده است. شهر بلخ بارها مورد هجوم قرار گرفت و ویران شد؛ ولی دوباره بازسازی شد. آخرین‌بار چنگیز خان آن را پس از ۳۷ شبانه‌روز محاصره و تسخیر کرد و شهر را ویران و ساکنان آن را قلع‌وقمع کرد و پس از آن بلخ برای همیشه متروک ماند؛ ولی در بیست، سی کیلومتری آن شهر جدیدی به نام [[مزار شریف]] ساخته شد و جای بلخ راگرفت. قبل از چنگیزخان، ترکان غز در ۵۵۰ هجری قمری، بلخ را غارت کردند و خرابی‌های زیادی به بار آوردند.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 426-427.</ref>

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Shekvati: /* کتابشناسی */

2024-01-02T07:45:50Z

کتابشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	[[بلخ]] یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و [[هرات]] بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیابی شهر ~~[[بلخ]]،~~ از آن با نام‌های افتخارآمیزی چون ام البلاد، قبه الاسلام، جنت‌الارض، خیرالتراب یاد کرده‌اند. محمد صالح، از مورخان و نویسندگان قرن شانزده، یکی از نام‌های فوق‌الذکر را شرح داده است. بنا به‌گفته او، بلخ را به‌خاطر این ام‌البلادگفته‌اند که پیش از شهرهای دیگر جهان به وجود آمده و در زمان رونق و شکوفایی این شهر تاریخی، هیچ شهر دیگری در جهان مانند آن نبوده است. [[بلخ]] باغ‌های بزرگی داردکه مانند آن در شهرهای دیگر وجود نداشت؛ براساس‌این، آن را جنت روی زمین یا جنت خراسان می‌گفتند. در بخش جنوبی شهر درختان میوه، خربزه و غلات کشت می‌شد. و چون زمین زراعتی آن مناطق حاصلخیز بود، براساس‌این، آن را خیرالتراب نامیده‌اند.<ref>مختارف (۱۳۸۱). ص ۷.</ref>		بلخ یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و [[هرات]] بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیابی شهر بلخ، از آن با نام‌های افتخارآمیزی چون ام البلاد، قبه الاسلام، جنت‌الارض، خیرالتراب یاد کرده‌اند. محمد صالح، از مورخان و نویسندگان قرن شانزده، یکی از نام‌های فوق‌الذکر را شرح داده است. بنا به‌گفته او، بلخ را به‌خاطر این ام‌البلادگفته‌اند که پیش از شهرهای دیگر جهان به وجود آمده و در زمان رونق و شکوفایی این شهر تاریخی، هیچ شهر دیگری در جهان مانند آن نبوده است. بلخ باغ‌های بزرگی داردکه مانند آن در شهرهای دیگر وجود نداشت؛ براساس‌این، آن را جنت روی زمین یا جنت خراسان می‌گفتند. در بخش جنوبی شهر درختان میوه، خربزه و غلات کشت می‌شد. و چون زمین زراعتی آن مناطق حاصلخیز بود، براساس‌این، آن را خیرالتراب نامیده‌اند.<ref>مختارف (۱۳۸۱). ص ۷.</ref>

	شهر [[بلخ]] از رود بلخ (یا باکتروس قدیم) و سایر رودهایی که از دامنه شمالی [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] جاری می‌شدند، مشروب می‌شد؛ زمانی که رود بلخ به دشت می‌رسید آب آن به ۱۸ نهر یا شاخه تقسیم می‌شد، که به ۱۸ نهر [[بلخ]] موسوم بود، هر نهر به یک منطقه می‌رفت و آن را مشروب می‌ساخت. این نهرها اسامی مختلفی داشتند؛ مانند شاهی، قدر، قزل، رباط، سیاه جود، ~~[[بلخ]]،~~ مشتاق، اصفهان، عبدالله، بهشور، (باه شور)، ازغنداب، آدینه مسجد، قراچه، بوره لیک، کوت، شیخ شارک، فیض‌آباد، علی‌آباد، دشت جود و چمتال. احتمالا نهرهای دیگری هم وجود داشته‌اند که قبلا یا بعدها احداث شد. با احداث این نهرها، مزارع صدها روستا در اطراف [[بلخ]] آبیاری می‌شده است. شهر [[بلخ]] بارها مورد هجوم قرار گرفت و ویران شد؛ ولی دوباره بازسازی شد. آخرین‌بار چنگیز خان آن را پس از ۳۷ شبانه‌روز محاصره و تسخیر کرد و شهر را ویران و ساکنان آن را قلع‌وقمع کرد و پس از آن [[بلخ]] برای همیشه متروک ماند؛ ولی در بیست، سی کیلومتری آن شهر جدیدی به نام [[مزار شریف]] ساخته شد و جای بلخ راگرفت. قبل از چنگیزخان، ترکان غز در ۵۵۰ هجری قمری، [[بلخ]] را غارت کردند و خرابی‌های زیادی به بار آوردند.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی، ص 426-427.</ref>		شهر بلخ از رود بلخ (یا باکتروس قدیم) و سایر رودهایی که از دامنه شمالی [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] جاری می‌شدند، مشروب می‌شد؛ زمانی که رود بلخ به دشت می‌رسید آب آن به ۱۸ نهر یا شاخه تقسیم می‌شد، که به ۱۸ نهر بلخ موسوم بود، هر نهر به یک منطقه می‌رفت و آن را مشروب می‌ساخت. این نهرها اسامی مختلفی داشتند؛ مانند شاهی، قدر، قزل، رباط، سیاه جود، بلخ، مشتاق، اصفهان، عبدالله، بهشور، (باه شور)، ازغنداب، آدینه مسجد، قراچه، بوره لیک، کوت، شیخ شارک، فیض‌آباد، علی‌آباد، دشت جود و چمتال. احتمالا نهرهای دیگری هم وجود داشته‌اند که قبلا یا بعدها احداث شد. با احداث این نهرها، مزارع صدها روستا در اطراف بلخ آبیاری می‌شده است. شهر بلخ بارها مورد هجوم قرار گرفت و ویران شد؛ ولی دوباره بازسازی شد. آخرین‌بار چنگیز خان آن را پس از ۳۷ شبانه‌روز محاصره و تسخیر کرد و شهر را ویران و ساکنان آن را قلع‌وقمع کرد و پس از آن بلخ برای همیشه متروک ماند؛ ولی در بیست، سی کیلومتری آن شهر جدیدی به نام [[مزار شریف]] ساخته شد و جای بلخ راگرفت. قبل از چنگیزخان، ترکان غز در ۵۵۰ هجری قمری، بلخ را غارت کردند و خرابی‌های زیادی به بار آوردند.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی، ص 426-427.</ref>

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Shekvati در ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۴۴

2024-01-02T07:44:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	بلخ یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و [[هرات]] بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیابی شهر ~~بلخ،~~ از آن با نام‌های افتخارآمیزی چون ام البلاد، قبه الاسلام، جنت‌الارض، خیرالتراب یاد کرده‌اند. محمد صالح، از مورخان و نویسندگان قرن شانزده، یکی از نام‌های فوق‌الذکر را شرح داده است. بنا به‌گفته او، بلخ را به‌خاطر این ام‌البلادگفته‌اند که پیش از شهرهای دیگر جهان به وجود آمده و در زمان رونق و شکوفایی این شهر تاریخی، هیچ شهر دیگری در جهان مانند آن نبوده است. بلخ باغ‌های بزرگی داردکه مانند آن در شهرهای دیگر وجود نداشت؛ براساس‌این، آن را جنت روی زمین یا جنت خراسان می‌گفتند. در بخش جنوبی شهر درختان میوه، خربزه و غلات کشت می‌شد. و چون زمین زراعتی آن مناطق حاصلخیز بود، براساس‌این، آن را خیرالتراب نامیده‌اند (~~مختارف،~~ ۱۳۸۱ : ص ۷ ~~پیشگفتار)~~.		[[بلخ]] یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و [[هرات]] بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیابی شهر [[بلخ]]، از آن با نام‌های افتخارآمیزی چون ام البلاد، قبه الاسلام، جنت‌الارض، خیرالتراب یاد کرده‌اند. محمد صالح، از مورخان و نویسندگان قرن شانزده، یکی از نام‌های فوق‌الذکر را شرح داده است. بنا به‌گفته او، بلخ را به‌خاطر این ام‌البلادگفته‌اند که پیش از شهرهای دیگر جهان به وجود آمده و در زمان رونق و شکوفایی این شهر تاریخی، هیچ شهر دیگری در جهان مانند آن نبوده است. [[بلخ]] باغ‌های بزرگی داردکه مانند آن در شهرهای دیگر وجود نداشت؛ براساس‌این، آن را جنت روی زمین یا جنت خراسان می‌گفتند. در بخش جنوبی شهر درختان میوه، خربزه و غلات کشت می‌شد. و چون زمین زراعتی آن مناطق حاصلخیز بود، براساس‌این، آن را خیرالتراب نامیده‌اند.<ref>مختارف (۱۳۸۱). ص ۷.</ref>

	شهر بلخ از رود بلخ (یا باکتروس قدیم) و سایر رودهایی که از دامنه شمالی کوه‌های هندوکش جاری می‌شدند، مشروب		شهر [[بلخ]] از رود بلخ (یا باکتروس قدیم) و سایر رودهایی که از دامنه شمالی [[کوه‌های هندوکش افغانستان\|کوه‌های هندوکش]] جاری می‌شدند، مشروب می‌شد؛ زمانی که رود بلخ به دشت می‌رسید آب آن به ۱۸ نهر یا شاخه تقسیم می‌شد، که به ۱۸ نهر [[بلخ]] موسوم بود، هر نهر به یک منطقه می‌رفت و آن را مشروب می‌ساخت. این نهرها اسامی مختلفی داشتند؛ مانند شاهی، قدر، قزل، رباط، سیاه جود، [[بلخ]]، مشتاق، اصفهان، عبدالله، بهشور، (باه شور)، ازغنداب، آدینه مسجد، قراچه، بوره لیک، کوت، شیخ شارک، فیض‌آباد، علی‌آباد، دشت جود و چمتال. احتمالا نهرهای دیگری هم وجود داشته‌اند که قبلا یا بعدها احداث شد. با احداث این نهرها، مزارع صدها روستا در اطراف [[بلخ]] آبیاری می‌شده است. شهر [[بلخ]] بارها مورد هجوم قرار گرفت و ویران شد؛ ولی دوباره بازسازی شد. آخرین‌بار چنگیز خان آن را پس از ۳۷ شبانه‌روز محاصره و تسخیر کرد و شهر را ویران و ساکنان آن را قلع‌وقمع کرد و پس از آن [[بلخ]] برای همیشه متروک ماند؛ ولی در بیست، سی کیلومتری آن شهر جدیدی به نام [[مزار شریف]] ساخته شد و جای بلخ راگرفت. قبل از چنگیزخان، ترکان غز در ۵۵۰ هجری قمری، [[بلخ]] را غارت کردند و خرابی‌های زیادی به بار آوردند.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی، ص 426-427.</ref>

			== کتابشناسی ==

	می‌شد؛ زمانی که رود بلخ به دشت می‌رسید آب آن به ۱۸ نهر یا شاخه تقسیم می‌شد، که به ۱۸ نهر بلخ موسوم بود، هر نهر به یک منطقه می‌رفت و آن را مشروب می‌ساخت. این نهرها اسامی مختلفی داشتند؛ مانند شاهی، قدر، قزل، رباط، سیاه جود، بلخ، مشتاق، اصفهان، عبدالله، بهشور، (باه شور)، ازغنداب، آدینه مسجد، قراچه، بوره لیک، کوت، شیخ شارک، فیض‌آباد، علی‌آباد، دشت جود و چمتال. احتمالا نهرهای دیگری هم وجود داشته‌اند که قبلا یا بعدها احداث شد. با احداث این نهرها، مزارع صدها روستا در اطراف بلخ آبیاری می‌شده است. شهر بلخ بارها مورد هجوم قرار گرفت و ویران شد؛ ولی دوباره بازسازی شد. آخرین‌بار چنگیز خان آن را پس از ۳۷ شبانه‌روز محاصره و تسخیر کرد و شهر را ویران و ساکنان آن را قلع‌وقمع کرد و پس از آن بلخ برای همیشه متروک ماند؛ ولی در بیست، سی کیلومتری آن شهر جدیدی به نام مزار شریف ساخته شد و جای بلخ راگرفت. قبل از چنگیزخان، ترکان غز در ۵۵۰ هجری قمری، بلخ را غارت کردند و خرابی‌های زیادی به بار آوردند.

Shekvati: صفحه‌ای تازه حاوی «بلخ یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و هرات بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیا...» ایجاد کرد

2023-11-27T04:47:02Z

صفحه‌ای تازه حاوی «بلخ یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و هرات بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

بلخ یا باکتریای قدیم، از شهرهای مهم افسانه‌ای و تاریخی در مشرق‌زمین و در ردیف شهرهای بزرگ خراسان قدیم مانند مرو، نیشابور و [[هرات]] بوده است و روزگاری ام‌البلاد-مادر شهرها نامیده می‌شد و از شهرهای مهم مسیر ابریشم بود. مؤلفان قرون‌وسطی در ارزیابی شهر بلخ، از آن با نام‌های افتخارآمیزی چون ام البلاد، قبه الاسلام، جنت‌الارض، خیرالتراب یاد کرده‌اند. محمد صالح، از مورخان و نویسندگان قرن شانزده، یکی از نام‌های فوق‌الذکر را شرح داده است. بنا به‌گفته او، بلخ را به‌خاطر این ام‌البلادگفته‌اند که پیش از شهرهای دیگر جهان به وجود آمده و در زمان رونق و شکوفایی این شهر تاریخی، هیچ شهر دیگری در جهان مانند آن نبوده است. بلخ باغ‌های بزرگی داردکه مانند آن در شهرهای دیگر وجود نداشت؛ براساس‌این، آن را جنت روی زمین یا جنت خراسان می‌گفتند. در بخش جنوبی شهر درختان میوه، خربزه و غلات کشت می‌شد. و چون زمین زراعتی آن مناطق حاصلخیز بود، براساس‌این، آن را خیرالتراب نامیده‌اند (مختارف، ۱۳۸۱ : ص ۷ پیشگفتار).

شهر بلخ از رود بلخ (یا باکتروس قدیم) و سایر رودهایی که از دامنه شمالی کوه‌های هندوکش جاری می‌شدند، مشروب

می‌شد؛ زمانی که رود بلخ به دشت می‌رسید آب آن به ۱۸ نهر یا شاخه تقسیم می‌شد، که به ۱۸ نهر بلخ موسوم بود، هر نهر به یک منطقه می‌رفت و آن را مشروب می‌ساخت. این نهرها اسامی مختلفی داشتند؛ مانند شاهی، قدر، قزل، رباط، سیاه جود، بلخ، مشتاق، اصفهان، عبدالله، بهشور، (باه شور)، ازغنداب، آدینه مسجد، قراچه، بوره لیک، کوت، شیخ شارک، فیض‌آباد، علی‌آباد، دشت جود و چمتال. احتمالا نهرهای دیگری هم وجود داشته‌اند که قبلا یا بعدها احداث شد. با احداث این نهرها، مزارع صدها روستا در اطراف بلخ آبیاری می‌شده است. شهر بلخ بارها مورد هجوم قرار گرفت و ویران شد؛ ولی دوباره بازسازی شد. آخرین‌بار چنگیز خان آن را پس از ۳۷ شبانه‌روز محاصره و تسخیر کرد و شهر را ویران و ساکنان آن را قلع‌وقمع کرد و پس از آن بلخ برای همیشه متروک ماند؛ ولی در بیست، سی کیلومتری آن شهر جدیدی به نام مزار شریف ساخته شد و جای بلخ راگرفت. قبل از چنگیزخان، ترکان غز در ۵۵۰ هجری قمری، بلخ را غارت کردند و خرابی‌های زیادی به بار آوردند.