تاریخ مالی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samiei: /* نویسنده مقاله */

2025-07-28T11:59:01Z

نویسنده مقاله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۹
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	امیربهرام عرب احمدی		امیربهرام عرب احمدی
	[[~~index.php?title=~~رده:تاریخ]]		[[رده:تاریخ]]

Mina در ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۹

2025-07-28T08:39:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	تاریخ [[مالی\|کشور مالی]] به سه دوره ~~باستان،~~ میانی و معاصر تقسیم بندی می شود که در ذیل بدان پرداخته شده است.		تاریخ [[مالی\|کشور مالی]] به سه دوره [[تاریخ دوره باستان مالی\|باستان]]، [[تاریخ دوران میانی مالی\|میانی]] و [[تاریخ معاصر مالی\|معاصر]] تقسیم بندی می شود که در ذیل بدان پرداخته شده است.

	=== [[تاریخ دوره باستان مالی]] ===		=== [[تاریخ دوره باستان مالی]] ===
	تاریخ سرزمین [[مالی]] همانند دیگر مناطق غرب آفریقا، دربرگیرنده پادشاهی‌ها و سلسله‌های محلی است که مدتی بر بخش‌هایی از سرزمین کنونی [[مالی]] حکم‌فرمایی کرده‌اند. از [[تاریخ دوره باستان مالی\|تاریخ کهن و باستانی مالی]] پیش از هزاره اول میلادی اطلاعات چندانی در دست نیست که این امر بیشتر ناشی از عدم وجود خطّ و تاریخ مکتوب [[مالی]] در دوره باستان است. در واقع تاریخ آن عهد همانند دیگر کشورهای قاره سیاه شفاهی بوده و سینه‌به‌سینه، از نسلی‌به‌نسل دیگر، منتقل ‌شده و چه بسیار اطلاعات تاریخی گران‌بهایی که طیّ انتقال روایات برای همیشه مدفون شده‌ و از بین رفته‌اند. با این حال اندک اطلاعات موجود حکایت از آن دارد که اقوام سونینکه در زمره قدیمی‌‌‌‌‌ترین اقوام مالیایی بوده‌اند که آثاری نیز از آنان بر جای مانده است. آنان امپراطوری موسوم به واگادو را در حدود 750 ق.م تشکیل دادند. قدیمی‌‌‌‌‌ترین اطلاعات مکتوب در مورد [[مالی\|سرزمین مالی]] به قرن هشتم میلادی و آغاز آشنایی اعراب مسلمان با برخی از اقوام و قبایل غرب آفریقا از جمله بخش‌هایی از [[مالی]] کنونی بازمی‌گردد. این اطلاعات را که بیشتر بومیان و جغرافی‌دانان مسلمان جمع‌آوری کرده‌اند، در برگیرنده مطالبی پیرامون زندگی سیاهان این منطقه بوده و غالباً از افرادی جمع‌آوری شده است که از این سرزمین به شمال آفریقا سفر می‌کردند<ref name=":0">Middleton، J., Ed (1997). Mali. Encyclopedia Of Africa South Of The Sahara. Charles Scribner's Sons. 94.</ref>.		تاریخ سرزمین [[مالی]] همانند دیگر مناطق غرب آفریقا، دربرگیرنده پادشاهی‌ها و سلسله‌های محلی است که مدتی بر بخش‌هایی از سرزمین کنونی [[مالی]] حکم‌فرمایی کرده‌اند. از [[تاریخ دوره باستان مالی\|تاریخ کهن و باستانی مالی]] پیش از هزاره اول میلادی اطلاعات چندانی در دست نیست که این امر بیشتر ناشی از عدم وجود خطّ و تاریخ مکتوب [[مالی]] در دوره باستان است. در واقع تاریخ آن عهد همانند دیگر کشورهای قاره سیاه شفاهی بوده و سینه‌به‌سینه، از نسلی‌به‌نسل دیگر، منتقل ‌شده و چه بسیار اطلاعات تاریخی گران‌بهایی که طیّ انتقال روایات برای همیشه مدفون شده‌ و از بین رفته‌اند. با این حال اندک اطلاعات موجود حکایت از آن دارد که اقوام سونینکه در زمره قدیمی‌‌‌‌‌ترین اقوام مالیایی بوده‌اند که آثاری نیز از آنان بر جای مانده است. آنان امپراطوری موسوم به واگادو را در حدود 750 ق.م تشکیل دادند. قدیمی‌‌‌‌‌ترین اطلاعات مکتوب در مورد [[مالی\|سرزمین مالی]] به قرن هشتم میلادی و آغاز آشنایی اعراب مسلمان با برخی از اقوام و قبایل غرب آفریقا از جمله بخش‌هایی از [[مالی]] کنونی بازمی‌گردد. این اطلاعات را که بیشتر بومیان و جغرافی‌دانان مسلمان جمع‌آوری کرده‌اند، در برگیرنده مطالبی پیرامون زندگی سیاهان این منطقه بوده و غالباً از افرادی جمع‌آوری شده است که از این سرزمین به شمال آفریقا سفر می‌کردند<ref name=":0">Middleton، J., Ed (1997). Mali. Encyclopedia Of Africa South Of The Sahara. Charles Scribner's Sons. 94.</ref>.

	=== [[تاریخ دوران میانی مالی~~\|تاریخ دوره میانی~~]] ===		=== [[تاریخ دوران میانی مالی]] ===
	نخستین امپراطوری شناخته شده که در منطقه‌ای بین غنا تا [[مالی]] حکومت می‌کرد، سلسله پادشاهی غنا بوده است که برخی از مسلمانان در کتاب‌های خود از آن یاد کرده‌اند. امپراطوری غنا، مردم سونینکه و بخش‌هایی از کشورهای کنونی [[مالی]] و موریتانی را نیز در برمی‌گرفت. این پادشاهی از اوایل قرن پنجم تا قرن یازدهم میلادی به حیات خود ادامه داد و اوج اقتدار آن بین سال‌های 700 تا 1050 میلادی بود و طیّ این دوره، دامنه آن تا جنوب شرق موریتانی، جنوب غرب [[مالی]] و شمال [[سنگال]] نیز گسترش یافت. امپراطوری غنا در سال 1078 در نتیجه درگیری‌های داخلی مدعیان قدرت مردم مانده زبان سونینکه دچار چندپارچگی شد و بخش عمده آن را المراویدیان مراکش تصرف کردند. با این حال، تا سال 1203 و تا زمان حیات شهر کومبی صالح، پایتخت پادشاهی، به حیات خود ادامه داد و در این سال سومانگورو پادشاه آنیمیست سوسو که زمانی یکی از دولت‌های دست‌نشانده امپراطوری غنا بود، رخت از جهان فروبست و دولت سوسو بر بخش‌های جنوبی این پادشاهی دست یافت. پادشاهی غنا در اواخر دهه هفتاد قرن یازدهم به‌دست فاتحان مسلمان مغرب سرنگون شد و آنان با تصرف شهر کومبی صالح پایتخت امپراطوری غنا بر بخش‌هایی از این پادشاهی دست یافتند که شامل [[مالی]] کنونی نیز بود<ref>Imperato, P. J. (1986). Historical Dictionary Of Mali. Metuchen Nj - London: Scarecrow Press. 82-86.</ref>.		نخستین امپراطوری شناخته شده که در منطقه‌ای بین غنا تا [[مالی]] حکومت می‌کرد، سلسله پادشاهی غنا بوده است که برخی از مسلمانان در کتاب‌های خود از آن یاد کرده‌اند. امپراطوری غنا، مردم سونینکه و بخش‌هایی از کشورهای کنونی [[مالی]] و موریتانی را نیز در برمی‌گرفت. این پادشاهی از اوایل قرن پنجم تا قرن یازدهم میلادی به حیات خود ادامه داد و اوج اقتدار آن بین سال‌های 700 تا 1050 میلادی بود و طیّ این دوره، دامنه آن تا جنوب شرق موریتانی، جنوب غرب [[مالی]] و شمال [[سنگال]] نیز گسترش یافت. امپراطوری غنا در سال 1078 در نتیجه درگیری‌های داخلی مدعیان قدرت مردم مانده زبان سونینکه دچار چندپارچگی شد و بخش عمده آن را المراویدیان مراکش تصرف کردند. با این حال، تا سال 1203 و تا زمان حیات شهر کومبی صالح، پایتخت پادشاهی، به حیات خود ادامه داد و در این سال سومانگورو پادشاه آنیمیست سوسو که زمانی یکی از دولت‌های دست‌نشانده امپراطوری غنا بود، رخت از جهان فروبست و دولت سوسو بر بخش‌های جنوبی این پادشاهی دست یافت. پادشاهی غنا در اواخر دهه هفتاد قرن یازدهم به‌دست فاتحان مسلمان مغرب سرنگون شد و آنان با تصرف شهر کومبی صالح پایتخت امپراطوری غنا بر بخش‌هایی از این پادشاهی دست یافتند که شامل [[مالی]] کنونی نیز بود<ref>Imperato, P. J. (1986). Historical Dictionary Of Mali. Metuchen Nj - London: Scarecrow Press. 82-86.</ref>.

خط ۱۵:		خط ۱۵:
	پادشاهی کارتا(.Kingdom of Kaarta) از دیگر دولت‌های محلی این منطقه بود که از سال 1753 تا 1854 پا برجا بود. این حکومت را که در واقع شاخه‌ای انتزاعی از سلسله [[بامبارا در مالی\|بامبارا]] به‌شمار می‌رفت، الحاج عمرتال درهم شکست. پادشاهی کنه دوگو(kene dugu) در اواسط قرن هفدهم در مرزهای کنونی [[مالی]] و بورکینافاسو شکل گرفت و در سال 1887 به‌دست ساموری توره فتح شد. حکومت مسینا(Maasina) نیز بخشی از پادشاهی [[بامبارا در مالی\|بامبارا]] بود که در سال 1818 دولتی جداگانه تشکیل داد و هرچند بعدها با امپراطوری [[بامبارا در مالی\|بامبارا]] و بر ضد الحاج عمرتال متحد شد، اما الحاج عمرتال در سال 1862 آن را ساقط کرد. پادشاهی توکولور(Toucoul eur Empire) به رهبری الحاج عمرتال[i] و امپراطوری واسولو(Wassoulou Empire) (1898-1878) به رهبری ساموری توره[ii] از دیگر دولت‌های محلی بودند که بخش‌هایی از [[مالی]] امروز را تحت حاکمیت خود داشتند<ref>Djata, S. A (1997). The Bamana Empire By The Niger: Kingdom, Jidad And Colonization, 1712–1920. 187-189</ref>.		پادشاهی کارتا(.Kingdom of Kaarta) از دیگر دولت‌های محلی این منطقه بود که از سال 1753 تا 1854 پا برجا بود. این حکومت را که در واقع شاخه‌ای انتزاعی از سلسله [[بامبارا در مالی\|بامبارا]] به‌شمار می‌رفت، الحاج عمرتال درهم شکست. پادشاهی کنه دوگو(kene dugu) در اواسط قرن هفدهم در مرزهای کنونی [[مالی]] و بورکینافاسو شکل گرفت و در سال 1887 به‌دست ساموری توره فتح شد. حکومت مسینا(Maasina) نیز بخشی از پادشاهی [[بامبارا در مالی\|بامبارا]] بود که در سال 1818 دولتی جداگانه تشکیل داد و هرچند بعدها با امپراطوری [[بامبارا در مالی\|بامبارا]] و بر ضد الحاج عمرتال متحد شد، اما الحاج عمرتال در سال 1862 آن را ساقط کرد. پادشاهی توکولور(Toucoul eur Empire) به رهبری الحاج عمرتال[i] و امپراطوری واسولو(Wassoulou Empire) (1898-1878) به رهبری ساموری توره[ii] از دیگر دولت‌های محلی بودند که بخش‌هایی از [[مالی]] امروز را تحت حاکمیت خود داشتند<ref>Djata, S. A (1997). The Bamana Empire By The Niger: Kingdom, Jidad And Colonization, 1712–1920. 187-189</ref>.

	=== [[تاریخ معاصر مالی~~\|تاریخ معاصر~~]] ===		=== [[تاریخ معاصر مالی]] ===

	==== [[دوره استعمار مالی\|دوره استعمار]] ====		==== [[دوره استعمار مالی\|دوره استعمار]] ====
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	امیربهرام عرب احمدی		امیربهرام عرب احمدی
	[[رده:تاریخ]]		[[index.php?title=رده:تاریخ]]

Mina در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۶

2025-07-24T08:56:40Z

نمایش تغییرات

Samiei در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۱

2025-07-24T08:21:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۱
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	امیربهرام عرب احمدی		امیربهرام عرب احمدی
	[[~~index.php?title=~~رده:تاریخ]]		[[رده:تاریخ]]

Samiei در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۰

2025-07-24T08:20:13Z

نمایش تغییرات

Samiei در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۴

2025-07-24T08:04:38Z

نمایش تغییرات

Mina در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۱

2025-07-16T11:11:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۱
خط ۱۰۱:		خط ۱۰۱:
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	عرب احمدی، امیر بهرام(1392). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. ناظر علمی ابوالحسن شریف محمدی. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، ص 33-47.		عرب احمدی، امیر بهرام(1392). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. ناظر علمی ابوالحسن شریف محمدی. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، ص 33-47.

	~~== پیوند به بیرون ==~~
	[https://www.un.org/en/ سازمان ملل]، [https://au.int/ اتّحادیه آفریقا]، [https://www.ecowas.int/ جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا (اکواس)]، [https://european-union.europa.eu/index_en اتّحادیه اروپا]، [https://www.oic-oci.org/ سازمان همکاری اسلامی]

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	امیربهرام عرب احمدی		امیربهرام عرب احمدی

Mina در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۳۹

2025-07-16T06:39:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۳۹
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	==== جمهوری اول ====		==== جمهوری اول ====
	[[پرونده:مودیبوکیتا.jpg\|بندانگشتی\|مودیبوکیتا، نخستین رئیس جمهور مالی ]]		[[پرونده:مودیبوکیتا.jpg\|بندانگشتی\|مودیبوکیتا، نخستین رئیس جمهور مالی برگرفته از سایت egypt & africa قابل بازیابی از https://africa.sis.gov.eg/english/figures/politics/modibo-keita/ ]]

	===== [[مودیبوکیتا]] =====		===== [[مودیبوکیتا]] =====
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	==== جمهوری دوم ====		==== جمهوری دوم ====
	~~[[پرونده:موسی ترائوره.jpg\|بندانگشتی\|سرگرد موسی ترائوره ]]~~

	===== سرگرد ترائوره =====		===== سرگرد ترائوره =====
	در سال 1968 سرگرد ترائوره(Lt. Moussa Traoré) با کودتای نظامی‌دولت [[مودیبوکیتا]] را سرنگون ساخت و تا سال 1991 قدرت را در دست داشت. سرگرد ترائوره پس از کودتا و تصدی قدرت، کمیته نظامی ‌آزادی‌بخش ملی را تشکیل داد و تلاش کرد با انجام برخی اقدامات اصلاحی، اقتصاد درهم شکسته کشور را بهبود بخشد. اقدامات موسی ترائوره و همکاران وی، برای ایجاد اصلاحات اقتصادی، بر اثر منازعات سیاسی داخلی و مخالفت گسترده گروه‌های سیاسی مخالف بی‌ثمر ماند<ref>Schatzberg, M. (1972)."The Coup And After: Continuity OrChange In Malian Politics?" Occasional Paper No. 5, Af-rican Studies Program, University Of Wisconsin, Madison,p.133-136.</ref>. علاوه‌بر آن بروز خشک‌سالی عظیم صحرای بزرگ آفریقا طیّ سال‌های 1968 تا 1974 میلادی که موجب مرگ هزاران نفر از مردم این کشور شد و چند کودتای نافرجام در دهه 1970، مانع از اتخاذ تصمیمات مهم در زمینه بهبود وضعیت اقتصادی مالی گردید. در سال 1974 قانون اساسی جدید مالی به تصویب رسید که به موجب آن دولتی تک حزبی ایجاد و مقرر شد حاکمیّت کشور به غیر نظامیان انتقال یابد. با این حال رهبران نظامی‌از واگذاری قدرت به سیاسیون خودداری کردند و ترائوره هم‌چنان و با شیوه دیکتاتور‌مآبانه به حکومت خود بر مالی ادامه داد.		در سال 1968 سرگرد ترائوره(Lt. Moussa Traoré) با کودتای نظامی‌دولت [[مودیبوکیتا]] را سرنگون ساخت و تا سال 1991 قدرت را در دست داشت. سرگرد ترائوره پس از کودتا و تصدی قدرت، کمیته نظامی ‌آزادی‌بخش ملی را تشکیل داد و تلاش کرد با انجام برخی اقدامات اصلاحی، اقتصاد درهم شکسته کشور را بهبود بخشد. اقدامات موسی ترائوره و همکاران وی، برای ایجاد اصلاحات اقتصادی، بر اثر منازعات سیاسی داخلی و مخالفت گسترده گروه‌های سیاسی مخالف بی‌ثمر ماند<ref>Schatzberg, M. (1972)."The Coup And After: Continuity OrChange In Malian Politics?" Occasional Paper No. 5, Af-rican Studies Program, University Of Wisconsin, Madison,p.133-136.</ref>. علاوه‌بر آن بروز خشک‌سالی عظیم صحرای بزرگ آفریقا طیّ سال‌های 1968 تا 1974 میلادی که موجب مرگ هزاران نفر از مردم این کشور شد و چند کودتای نافرجام در دهه 1970، مانع از اتخاذ تصمیمات مهم در زمینه بهبود وضعیت اقتصادی مالی گردید. در سال 1974 قانون اساسی جدید مالی به تصویب رسید که به موجب آن دولتی تک حزبی ایجاد و مقرر شد حاکمیّت کشور به غیر نظامیان انتقال یابد. با این حال رهبران نظامی‌از واگذاری قدرت به سیاسیون خودداری کردند و ترائوره هم‌چنان و با شیوه دیکتاتور‌مآبانه به حکومت خود بر مالی ادامه داد.

	در سپتامبر سال 1976 حزب جدید اتّحاد دموکراتیک مردم مالی تأسیس شد که بر مؤلفه تمرکزگرایی دموکراتیک مبتنی بود. در انتخابات ژوئن 1979 انتخابات ریاست جمهوری و مجلس مالی برگزار شد و ژنرال ترائوره با به‌دست آوردن 99 درصد از آرا، رئیس‌جمهور کشور مالی شد! با این حال دولت وی در سال 1980 با سه کودتای نافرجام و ~~تظا[[هرات]]~~ ضد دولتی دانشجویان [[دانشگاه باماکو]] که وحشیانه سرکوب گردید به چالش کشیده شد.وضعیت سیاسی مالی در سال‌های 1981 و 1982 تثبیت گشت و در سراسر دهه هشتاد نیز نسبتاً آرام بود. با این حال اختلاف مرزی بین مالی و بورکینافاسو در سال 1985 منجر به وقوع جنگی مختصر بین دو کشور شد<ref name=":2">Bingen, R. J., Robinson, D. And Staatz ,John M.(2000). De- mocracy And Development In Mali , Pp.122-126 </ref>. طیّ این سال‌ها، دولت تمرکز خود را بر بهبود وضعیت اقتصادی مالی نهاد و با کمک صندوق بین‌المللی پول، طرح‌هایی برای آزادسازی اقتصاد کشور در نظر گرفته شد. ژنرال ترائوره در تلاش برای حل مشکلات اقتصادی کشور، اصلاحاتی در نظام تجاری و مالی کشور نیز پدید آورد و با تشویق نظام بازار آزاد، درصدد کنترل فساد فراگیر در بخش‌های اداری کشور شد. سیاست تعدیل اقتصادی صندوق بین‌المللی پول، نه فقط در وضعیت اقتصادی مالی بهبودی به‌وجود نیاورد بلکه موجب افزایش تورم و قیمت کالاها و ارزاق عمومی‌شد و همین محبوبیت عمومی ‌وی را به‌شدت کاهش داد.		در سپتامبر سال 1976 حزب جدید اتّحاد دموکراتیک مردم مالی تأسیس شد که بر مؤلفه تمرکزگرایی دموکراتیک مبتنی بود. در انتخابات ژوئن 1979 انتخابات ریاست جمهوری و مجلس مالی برگزار شد و ژنرال ترائوره با به‌دست آوردن 99 درصد از آرا، رئیس‌جمهور کشور مالی شد! با این حال دولت وی در سال 1980 با سه کودتای نافرجام و تظاهرات ضد دولتی دانشجویان [[دانشگاه باماکو]] که وحشیانه سرکوب گردید به چالش کشیده شد.وضعیت سیاسی مالی در سال‌های 1981 و 1982 تثبیت گشت و در سراسر دهه هشتاد نیز نسبتاً آرام بود. با این حال اختلاف مرزی بین مالی و بورکینافاسو در سال 1985 منجر به وقوع جنگی مختصر بین دو کشور شد<ref name=":2">Bingen, R. J., Robinson, D. And Staatz ,John M.(2000). De- mocracy And Development In Mali , Pp.122-126 </ref>. طیّ این سال‌ها، دولت تمرکز خود را بر بهبود وضعیت اقتصادی مالی نهاد و با کمک صندوق بین‌المللی پول، طرح‌هایی برای آزادسازی اقتصاد کشور در نظر گرفته شد. ژنرال ترائوره در تلاش برای حل مشکلات اقتصادی کشور، اصلاحاتی در نظام تجاری و مالی کشور نیز پدید آورد و با تشویق نظام بازار آزاد، درصدد کنترل فساد فراگیر در بخش‌های اداری کشور شد. سیاست تعدیل اقتصادی صندوق بین‌المللی پول، نه فقط در وضعیت اقتصادی مالی بهبودی به‌وجود نیاورد بلکه موجب افزایش تورم و قیمت کالاها و ارزاق عمومی‌شد و همین محبوبیت عمومی ‌وی را به‌شدت کاهش داد.

	در اواخر دهه 1980 و با اوج‌گیری درخواست گروه‌های سیاسی مبتنی بر ایجاد نظام دموکراسی چند حزبی در سراسر قاره آفریقا، ژنرال موسی ترائوره ‌به‌طور محدود برخی آزادی‌های سیاسی را در جامعه برقرار نمود و در انتخابات مجمع ملی مالی در سال 1988، نامزدهای حزب اتّحاد دموکراتیک مردم مالی، اجازه رقابت بر سر کرسی‌های مجلس را یافتند. به‌دنبال آن دولت درصدد اجرای نظام دموکراسی تک حزبی برآمد! و ژنرال ترائوره از پذیرش تعدد احزاب در کشور امتناع ورزید. در سال 1990، با شدت گرفتن اعتراضات مردمی ‌در مورد سیاست ریاضت اقتصادی تحمیلی صندوق بین‌المللی پول، احزاب مخالف دولت از جمله کمیته ابتکار دموکراتیک ملی (National Democratic Initiative Committee) و ائتلاف دموکراسی ملی (Alliance for democracy in Mali) به‌صورت غیرقانونی فعالیت خود را آغاز کردند. در اوایل دهه 1990، چالش‌های سیاسی با بروز خشونت‌های قومی ‌در شمال کشور شدت یافت و بازگشت گروه زیادی از طوارق، که در پی خشک‌سالی چند سال قبل به کشورهای الجزایر و لیبی مهاجرت کرده بودند، درگیری بین مهاجران طوارق و جمعیّت ساکن در منطقه شمال مالی را افزایش داد. در پی این امر، دولت ترائوره با هراس از اوج‌گیری این درگیری‌های قومی، در شمال این کشور وضعیت فوق‌العاده اعلام کرد و به سرکوب طوارق پرداخت. در سال 1991 ترائوره ناچار شد به تبعیت از دیگر کشورهای قاره آفریقا، به فضای باز سیاسی مالی تن در دهد و تشکیل انجمن‌های سیاسی در کشور قانونی اعلام شد. علاوه‌بر آن مطبوعات آزاد و مستقل نیز فعالیت خود را در مالی آغاز کردند. با این همه، دولت هم‌چنان بر عدم آماده بودن کشور، برای پیاده شدن دموکراسی چند حزبی تأکید داشت. در اوایل این سال دانشجویان بار دیگر شورش کردند و این بار حرکت آنها، مورد حمایت کارگران دولتی و دیگر گروه‌های اجتماعی قرار گرفت. در چهارمین روز از ناآرامی‌های گسترده سیاسی در کشور، هفده نفر از افسران نظامی‌ مالی به رهبری سرهنگ [[احمدو تومانی توره\|احمدو تومانی‌توره]] فرمانده چتربازان گارد ریاست جمهوری، طیّ کودتایی نظامی‌ ژنرال ترائوره را دستگیر کردند و قانون اساسی مالی را به حالت تعلیق درآوردند<ref name=":2" />.		در اواخر دهه 1980 و با اوج‌گیری درخواست گروه‌های سیاسی مبتنی بر ایجاد نظام دموکراسی چند حزبی در سراسر قاره آفریقا، ژنرال موسی ترائوره ‌به‌طور محدود برخی آزادی‌های سیاسی را در جامعه برقرار نمود و در انتخابات مجمع ملی مالی در سال 1988، نامزدهای حزب اتّحاد دموکراتیک مردم مالی، اجازه رقابت بر سر کرسی‌های مجلس را یافتند. به‌دنبال آن دولت درصدد اجرای نظام دموکراسی تک حزبی برآمد! و ژنرال ترائوره از پذیرش تعدد احزاب در کشور امتناع ورزید. در سال 1990، با شدت گرفتن اعتراضات مردمی ‌در مورد سیاست ریاضت اقتصادی تحمیلی صندوق بین‌المللی پول، احزاب مخالف دولت از جمله کمیته ابتکار دموکراتیک ملی (National Democratic Initiative Committee) و ائتلاف دموکراسی ملی (Alliance for democracy in Mali) به‌صورت غیرقانونی فعالیت خود را آغاز کردند. در اوایل دهه 1990، چالش‌های سیاسی با بروز خشونت‌های قومی ‌در شمال کشور شدت یافت و بازگشت گروه زیادی از طوارق، که در پی خشک‌سالی چند سال قبل به کشورهای الجزایر و لیبی مهاجرت کرده بودند، درگیری بین مهاجران طوارق و جمعیّت ساکن در منطقه شمال مالی را افزایش داد. در پی این امر، دولت ترائوره با هراس از اوج‌گیری این درگیری‌های قومی، در شمال این کشور وضعیت فوق‌العاده اعلام کرد و به سرکوب طوارق پرداخت. در سال 1991 ترائوره ناچار شد به تبعیت از دیگر کشورهای قاره آفریقا، به فضای باز سیاسی مالی تن در دهد و تشکیل انجمن‌های سیاسی در کشور قانونی اعلام شد. علاوه‌بر آن مطبوعات آزاد و مستقل نیز فعالیت خود را در مالی آغاز کردند. با این همه، دولت هم‌چنان بر عدم آماده بودن کشور، برای پیاده شدن دموکراسی چند حزبی تأکید داشت. در اوایل این سال دانشجویان بار دیگر شورش کردند و این بار حرکت آنها، مورد حمایت کارگران دولتی و دیگر گروه‌های اجتماعی قرار گرفت. در چهارمین روز از ناآرامی‌های گسترده سیاسی در کشور، هفده نفر از افسران نظامی‌ مالی به رهبری سرهنگ [[احمدو تومانی توره\|احمدو تومانی‌توره]] فرمانده چتربازان گارد ریاست جمهوری، طیّ کودتایی نظامی‌ ژنرال ترائوره را دستگیر کردند و قانون اساسی مالی را به حالت تعلیق درآوردند<ref name=":2" />.
خط ۴۹:		خط ۴۷:

	==== جمهوری سوم ====		==== جمهوری سوم ====
	~~[[پرونده:احمد تومانی توره.jpg\|بندانگشتی\|سرهنگ آمادو (احمد) تومانی توره ]]~~

	===== [[سرهنگ آمادو تومانی‌توره]] (دوره نخست حاکمیت) =====		===== [[سرهنگ آمادو تومانی‌توره]] (دوره نخست حاکمیت) =====
	[[سرهنگ آمادو تومانی‌توره\|سرهنگ تومانی توره]](Alliance for democracy in Mali) و همکاران نظامی ‌وی، بعد از سرنگونی موسی ترائوره، یک سال در رأس حاکمیت مالی باقی ماندند و سپس با همکاری کمیته هماهنگ‌کننده انجمن‌های دموکراتیک،(Coordinating Committee of Democratic Associations) دولت موقت را تحت عنوان کمیته انتقالی برای رهایی مردم(Transitional Committee for the Salvation of the People) تشکیل دادند. کمیته انتقالی، دولتی غیرنظامی ‌را به سرپرستی کشور منصوب ساخت و پس از برگزاری کنفرانس ملی، پیش‌نویس قانون اساسی جدید، منشور احزاب سیاسی و کمیته انتخابات [[مالی]] تهیه شد. در پی آغاز فعالیت آزادانه احزاب سیاسی، انتخابات ریاست جمهوری، مجمع ملی و شوراهای شهرداری مالی به‌طور هم‌زمان برگزار شد و دکتر [[آلفاعمر کناره]]، نامزد حزب ائتلاف برای دموکراسی در [[مالی]] و سومین رئیس‌جمهور [[مالی]]، قدرت را در دست گرفت<ref name=":0" />. [[سرهنگ آمادو تومانی‌توره\|سرهنگ تومانی توره]] نیز به سبب نقش فعال خود در انتقال قدرت به غیرنظامیان مورد تقدیر قرار گرفت و به لقب "سرباز دموکراسی" مفتخر شد <ref name=":0" />		[[سرهنگ آمادو تومانی‌توره\|سرهنگ تومانی توره]](Alliance for democracy in Mali) و همکاران نظامی ‌وی، بعد از سرنگونی موسی ترائوره، یک سال در رأس حاکمیت مالی باقی ماندند و سپس با همکاری کمیته هماهنگ‌کننده انجمن‌های دموکراتیک،(Coordinating Committee of Democratic Associations) دولت موقت را تحت عنوان کمیته انتقالی برای رهایی مردم(Transitional Committee for the Salvation of the People) تشکیل دادند. کمیته انتقالی، دولتی غیرنظامی ‌را به سرپرستی کشور منصوب ساخت و پس از برگزاری کنفرانس ملی، پیش‌نویس قانون اساسی جدید، منشور احزاب سیاسی و کمیته انتخابات [[مالی]] تهیه شد. در پی آغاز فعالیت آزادانه احزاب سیاسی، انتخابات ریاست جمهوری، مجمع ملی و شوراهای شهرداری مالی به‌طور هم‌زمان برگزار شد و دکتر [[آلفاعمر کناره]]، نامزد حزب ائتلاف برای دموکراسی در [[مالی]] و سومین رئیس‌جمهور [[مالی]]، قدرت را در دست گرفت<ref name=":0" />. [[سرهنگ آمادو تومانی‌توره\|سرهنگ تومانی توره]] نیز به سبب نقش فعال خود در انتقال قدرت به غیرنظامیان مورد تقدیر قرار گرفت و به لقب "سرباز دموکراسی" مفتخر شد <ref name=":0" />
	[[پرونده:~~آلفاعمر~~ کناره.jpg\|بندانگشتی\|دکتر آلفاعمر کناره]]		[[پرونده:عمر کناره.jpg\|بندانگشتی\|دکتر آلفاعمر کناره برگرفته از سایت jeuneafrique قابل بازیابی از https://www.jeuneafrique.com/1239460/politique/exclusif-mali-lancien-president-konare-hospitalise-durgence-au-maroc/]]

	===== [[آلفاعمر کناره\|دکتر آلفاعمر کناره]] =====		===== [[آلفاعمر کناره\|دکتر آلفاعمر کناره]] =====
خط ۷۷:		خط ۷۳:

	بر پایه این توافقات در 20 فروردین 1391، دیونکوندا ترائوره، رئیس پارلمان مالی که بعد از کودتا به بورکینافاسو گریخته بود، به سمت رئیس دولت انتقالی مالی برگزیده شد و اداره امور کشور را تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در دست گرفت. کودتاچیان نیز با تصویب مجلس ملی مالی، از هرگونه پی‌گرد قانونی به‌دلیل کشتار مردم و غارت اموال دولتی مصون شده و مشمول عفو قرار گرفتند.<ref>برگرفته از http://www.euronews.com/mali/2012</ref>		بر پایه این توافقات در 20 فروردین 1391، دیونکوندا ترائوره، رئیس پارلمان مالی که بعد از کودتا به بورکینافاسو گریخته بود، به سمت رئیس دولت انتقالی مالی برگزیده شد و اداره امور کشور را تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در دست گرفت. کودتاچیان نیز با تصویب مجلس ملی مالی، از هرگونه پی‌گرد قانونی به‌دلیل کشتار مردم و غارت اموال دولتی مصون شده و مشمول عفو قرار گرفتند.<ref>برگرفته از http://www.euronews.com/mali/2012</ref>
	[[پرونده:طوارق.png\|بندانگشتی\|شورشیان طوارق]]		[[پرونده:طوارق.png\|بندانگشتی\|شورشیان طوارق برگرفته از سایت gettyimages قابل بازیابی از https://www.gettyimages.ae/photos/kano]]
	براساس توافق انجام شده، دولت انتقالی موظف بود در اسرع وقت، زمینه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری مالی را فراهم کند با این حال با شدت گرفتن جنگ داخلی و اعلام پیش روی شورشیان و هم پیمانان القاعده ای آنها به سمت باماکو برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در این کشور تحت الشعاع بحران اخیر قرار گرفت.[v]		براساس توافق انجام شده، دولت انتقالی موظف بود در اسرع وقت، زمینه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری مالی را فراهم کند با این حال با شدت گرفتن جنگ داخلی و اعلام پیش روی شورشیان و هم پیمانان القاعده ای آنها به سمت باماکو برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در این کشور تحت الشعاع بحران اخیر قرار گرفت.[v]

خط ۱۰۵:		خط ۱۰۱:
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	عرب احمدی، امیر بهرام(1392). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. ناظر علمی ابوالحسن شریف محمدی. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، ص 33-47.		عرب احمدی، امیر بهرام(1392). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. ناظر علمی ابوالحسن شریف محمدی. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، ص 33-47.

			== پیوند به بیرون ==
			[https://www.un.org/en/ سازمان ملل]، [https://au.int/ اتّحادیه آفریقا]، [https://www.ecowas.int/ جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا (اکواس)]، [https://european-union.europa.eu/index_en اتّحادیه اروپا]، [https://www.oic-oci.org/ سازمان همکاری اسلامی]

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	امیربهرام عرب احمدی		امیربهرام عرب احمدی

Mina در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۷

2025-07-16T06:17:21Z

نمایش تغییرات

Momtaz: /* منبع اصلی */

2025-01-29T09:26:15Z

منبع اصلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۶
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	عرب احمدی، امیر بهرام (~~1391~~). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه ~~فرهنگی~~ هنری و ~~انتشاراتی~~ بین المللی الهدی]، ص 33-47.		عرب احمدی، امیر بهرام(1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C مالی]. ناظر علمی ابوالحسن شریف محمدی. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، ص 33-47.

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	امیربهرام عرب احمدی		امیربهرام عرب احمدی