http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 2026-05-27T02:24:51Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=66555&oldid=prev 2024-12-16T13:12:46Z

<p></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&amp;diff=66555&amp;oldid=61079">نمایش تغییرات</a>

Setayesh http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=61079&oldid=prev 2024-08-27T20:42:56Z

<p><span class="autocomment">کتابشناسی</span></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&amp;diff=61079&amp;oldid=60946">نمایش تغییرات</a>

Mahsa http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=60946&oldid=prev 2024-08-26T16:51:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:تاریخ معاصر تاجیکستان.jpg|بندانگشتی|شوروی در حال مذاکره با باسماچی‌ها در سال ۱۹۲۱ میلادی(1403). برگرفته از سایت ویکی پدیا، قابل بازیابی از https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Tajikistan]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ معاصر در [[تاجیکستان|کشور تاجیکستان]] شامل [[سلسله شیبانیان]]؛ [[سلسله اشترخانیان]]؛ [[سلسله منغیتیان]]؛ [[حاکمیت روس ها در تاجیکستان|حاکمیت روس ها]]؛ [[انقلاب اكتبر 1917 در تاجیکستان|انقلاب اكتبر 1917]]؛ [[دوره تسلط پان تركیست ها در تاجیکستان|دوره تسلط پان تركیست ها]]؛ [[قیام باسماچیان در تاجیکستان|قیام باسماچیان]]؛ [[انقلاب بخارا در تاجیکستان|انقلاب بخارا]]؛ [[دوران حكومت شوراهای تاجیکستان]] و [[دوران استقلال تاجیکستان|دوران استقلال]] است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ معاصر در [[تاجیکستان|کشور تاجیکستان]] شامل [[سلسله شیبانیان]]؛ [[سلسله اشترخانیان]]؛ [[سلسله منغیتیان]]؛ [[حاکمیت روس ها در تاجیکستان|حاکمیت روس ها]]؛ [[انقلاب اكتبر 1917 در تاجیکستان|انقلاب اكتبر 1917]]؛ [[دوره تسلط پان تركیست ها در تاجیکستان|دوره تسلط پان تركیست ها]]؛ [[قیام باسماچیان در تاجیکستان|قیام باسماچیان]]؛ [[انقلاب بخارا در تاجیکستان|انقلاب بخارا]]؛ [[دوران حكومت شوراهای تاجیکستان]] و [[دوران استقلال تاجیکستان|دوران استقلال]] است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Mahsa http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=55818&oldid=prev 2024-08-05T11:04:16Z

<p><span class="autocomment">از دورۀ صفویه تا جدایی ایران و ماوراءالنهر</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== از دورۀ صفویه تا جدایی ایران و ماوراءالنهر ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== از دورۀ صفویه تا جدایی ایران و ماوراءالنهر ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آغاز جدایی ماوراءالنهر از ایران به پایان قرن پانزدهم میلادی(دوره زندیه) بر می‌گردد. اختلافات مذهبی، دستیابی به سیاست مستقل و اقتصاد خودکفا و ادبیات و فرهنگ مستقل از مهم‌ترین علل این جدایی به شمار می‌رود. پس از آن بود که در سده دهم هجری ازبک‌های سنی مذهب بر بخش‌هایی از آسیای مرکزی حاکم شدند و همزمان در ایران صفویان فرمانروایی یافتند که مذهب تشیع را مذهب رسمی اعلام کرده بودند، در نتیجه پس از جنگ‌هایی که جنبۀ ملی و مذهبی داشت، پیوند رسمی ایران و ماوراءالنهر برای همیشه گسسته شد. نادرشاه افشار مجدداً با حملات خود بخش‌هایی از این منطقه را گشود، اما جنگ‌های ایران و [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </del>روسیه] و شکست ایران از [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </del>روسیه]، طبق عهدنامه‌های گلستان و ترکمانچای منجر به از دست دادن آن‌ها و برخی دیگر از شهرها و تغییر مرزهای شمالی ایران در سال‌های 1228 و 1243 ه.ق (1813 و 1828.م) در دورۀ فتحعلی شاه قاجار شد. پس از آن تسلط بلشویک‌ها و جنگ‌های داخلی سرنوشتی چنان که امروز پیداست برای این منطقه رقم زد. اگرچه آسیای میانه پس از جدایی از نواحی غربی ایران به استقلال سیاسی دست یافت، لکن بی­درنگ زیر نفوذ سیاست، اقتصاد و فرهنگ قبایل ترک بادیه گردی که از مناطق شمالی آمده بودند قرار گرفت. سرانجام ازبک‌هایی که بین آن‌ها جنگ و خونریزی قبیله‌ای حاکم بود، به رهبری یکی از سران سلسله چنگیزخان، یعنی ابوالخیر‌خان شیبانی، متحد و یکپارچه گشتند و نوه ابوالخیر‌خان شیبانی در قرن پانزدهم میلادی برای فتح سرزمین‌های جنوبی رهسپار آن نواحی گردید. پس از آن از سال 1255هـ.ق/ 1839م. یورش روس‌ها به این منطقه آغاز شد و طی پنج سال بخش‌هایی از آن به دست روس‌ها افتاد. در 1266 هـ.ق. بخش‌هایی از جنوب این منطقه به دست افغان‌ها افتاد و پس از کشمکش‌های سیاسی بین افغان‌ها و ازبک‌ها کشور [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 </del>افغانستان] به وجود آمد. در 1282هـ.ق سرزمین‌هایی از این منطقه که توسط روس‌ها اشغال شده بود ایالت ترکستان نامیده شد. در 1289 هـ.ق خان بخارا و در 1290 هـ.ق خان خیوه تسلیم روس‌ها شده، دست نشاندۀ آن‌ها گردیدند&lt;ref&gt;بلینسکی، آ(1371)، خراسان و ماوراءالنهر، ترجمه پرویز ورجاونود، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ص. 114&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 تاجیکستان]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 27-28&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آغاز جدایی ماوراءالنهر از ایران به پایان قرن پانزدهم میلادی(دوره زندیه) بر می‌گردد. اختلافات مذهبی، دستیابی به سیاست مستقل و اقتصاد خودکفا و ادبیات و فرهنگ مستقل از مهم‌ترین علل این جدایی به شمار می‌رود. پس از آن بود که در سده دهم هجری ازبک‌های سنی مذهب بر بخش‌هایی از آسیای مرکزی حاکم شدند و همزمان در ایران صفویان فرمانروایی یافتند که مذهب تشیع را مذهب رسمی اعلام کرده بودند، در نتیجه پس از جنگ‌هایی که جنبۀ ملی و مذهبی داشت، پیوند رسمی ایران و ماوراءالنهر برای همیشه گسسته شد. نادرشاه افشار مجدداً با حملات خود بخش‌هایی از این منطقه را گشود، اما جنگ‌های ایران و [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>] و شکست ایران از [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>]، طبق عهدنامه‌های گلستان و ترکمانچای منجر به از دست دادن آن‌ها و برخی دیگر از شهرها و تغییر مرزهای شمالی ایران در سال‌های 1228 و 1243 ه.ق (1813 و 1828.م) در دورۀ فتحعلی شاه قاجار شد. پس از آن تسلط بلشویک‌ها و جنگ‌های داخلی سرنوشتی چنان که امروز پیداست برای این منطقه رقم زد. اگرچه آسیای میانه پس از جدایی از نواحی غربی ایران به استقلال سیاسی دست یافت، لکن بی­درنگ زیر نفوذ سیاست، اقتصاد و فرهنگ قبایل ترک بادیه گردی که از مناطق شمالی آمده بودند قرار گرفت. سرانجام ازبک‌هایی که بین آن‌ها جنگ و خونریزی قبیله‌ای حاکم بود، به رهبری یکی از سران سلسله چنگیزخان، یعنی ابوالخیر‌خان شیبانی، متحد و یکپارچه گشتند و نوه ابوالخیر‌خان شیبانی در قرن پانزدهم میلادی برای فتح سرزمین‌های جنوبی رهسپار آن نواحی گردید. پس از آن از سال 1255هـ.ق/ 1839م. یورش روس‌ها به این منطقه آغاز شد و طی پنج سال بخش‌هایی از آن به دست روس‌ها افتاد. در 1266 هـ.ق. بخش‌هایی از جنوب این منطقه به دست افغان‌ها افتاد و پس از کشمکش‌های سیاسی بین افغان‌ها و ازبک‌ها کشور [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>افغانستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>] به وجود آمد. در 1282هـ.ق سرزمین‌هایی از این منطقه که توسط روس‌ها اشغال شده بود ایالت ترکستان نامیده شد. در 1289 هـ.ق خان بخارا و در 1290 هـ.ق خان خیوه تسلیم روس‌ها شده، دست نشاندۀ آن‌ها گردیدند&lt;ref&gt;بلینسکی، آ(1371)، خراسان و ماوراءالنهر، ترجمه پرویز ورجاونود، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ص. 114&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 تاجیکستان]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 27-28&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== &#039;&#039;&#039;از دوره جدایی ایران و ماوراءالنهر تا پیش از تسلط روس ها (ماوراءالنهردر دست حكام داخلی)&#039;&#039;&#039; ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== &#039;&#039;&#039;از دوره جدایی ایران و ماوراءالنهر تا پیش از تسلط روس ها (ماوراءالنهردر دست حكام داخلی)&#039;&#039;&#039; ===</div></td></tr> </table>

Mahsa http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=55320&oldid=prev 2024-08-04T14:43:51Z

<p><span class="autocomment">از دوره جدایی ایران و ماوراءالنهر تا پیش از تسلط روس ها (ماوراءالنهردر دست حكام داخلی)</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== &#039;&#039;&#039;[[سلسله شیبانیان|شیبانیان]]&#039;&#039;&#039; ====</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== &#039;&#039;&#039;[[سلسله شیبانیان|شیبانیان]]&#039;&#039;&#039; ====</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از وفات سلطان حسین بایقرا (1506- 1469.م)ـ آخرین امیر تیموری ـ دستگاه دولتی ضعیف شد و در ابتدای عصر16م. شیبانیان که ازبک نام داشته و از اولاد مغول بودند تمام خراسان شمالی و در سال 1507.م استان‌های بلخ و [[هرات]] را تصرف کردند. این سرزمین که در طول حیات تاریخی خویش همواره به نحوی با سرنوشت سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ادبی حاکمیت مرکزی ایران پیوند ناگسستنی داشت، در این مرحله از نظر سیاسی کاملاً از ایران جدا شد. شیبانیان در طول قرن 16 در مورد خراسان با صفویان منازعه داشتند تا در 1597.م از ایران شکست خورده و خراسان را به طورکلی به صفویان واگذاشتند و بدین ترتیب در 1598.م ایران به وضوح از صحنۀ آسیای مرکزی خارج گردید. سرسلسلۀ خاندان شیبانی محمدخان فرزند شاه بوداغ سلطان و نوادۀ ابوالخیرخان بود. سیاست داخلی شیبانیان پس از استیلای دولت تماماً به نفع طبقۀ قدرتمند و حاکم بود و منطقۀ تحت نفوذ خود را به ملک‌ها تقسیم کرده، اختیار آن‌ها را به دست خویشاوندان و امرای خود می‌سپردند. در زمانی نزدیک به یک قرن حاکمیت آنان، ماوراءالنهر شاهد حوادث و تحوّلاتی مهم و مجموعاً دوره ناآرامی برای این منطقه بود&lt;ref&gt;بهتونی، اردشیر (1373)، جنگ داخلی در [[تاجیکستان]]، نگاه نو، شماره 23، ص. 11&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 تاجیکستان]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 28&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از وفات سلطان حسین بایقرا (1506- 1469.م)ـ آخرین امیر تیموری ـ دستگاه دولتی ضعیف شد و در ابتدای عصر16م. شیبانیان که ازبک نام داشته و از اولاد مغول بودند تمام خراسان شمالی و در سال 1507.م استان‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بلخ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و [[هرات]] را تصرف کردند. این سرزمین که در طول حیات تاریخی خویش همواره به نحوی با سرنوشت سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ادبی حاکمیت مرکزی ایران پیوند ناگسستنی داشت، در این مرحله از نظر سیاسی کاملاً از ایران جدا شد. شیبانیان در طول قرن 16 در مورد خراسان با صفویان منازعه داشتند تا در 1597.م از ایران شکست خورده و خراسان را به طورکلی به صفویان واگذاشتند و بدین ترتیب در 1598.م ایران به وضوح از صحنۀ آسیای مرکزی خارج گردید. سرسلسلۀ خاندان شیبانی محمدخان فرزند شاه بوداغ سلطان و نوادۀ ابوالخیرخان بود. سیاست داخلی شیبانیان پس از استیلای دولت تماماً به نفع طبقۀ قدرتمند و حاکم بود و منطقۀ تحت نفوذ خود را به ملک‌ها تقسیم کرده، اختیار آن‌ها را به دست خویشاوندان و امرای خود می‌سپردند. در زمانی نزدیک به یک قرن حاکمیت آنان، ماوراءالنهر شاهد حوادث و تحوّلاتی مهم و مجموعاً دوره ناآرامی برای این منطقه بود&lt;ref&gt;بهتونی، اردشیر (1373)، جنگ داخلی در [[تاجیکستان]]، نگاه نو، شماره 23، ص. 11&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 تاجیکستان]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 28&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== [[سلسله اشترخانیان|اشترخانیان]] ====</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== [[سلسله اشترخانیان|اشترخانیان]] ====</div></td></tr> </table>

Mahsa http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=54261&oldid=prev 2024-08-01T21:47:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:تاریخ معاصر تاجیکستان.jpg|بندانگشتی|شوروی در حال مذاکره با باسماچی‌ها در سال ۱۹۲۱ میلادی(1403). برگرفته از سایت ویکی پدیا، قابل بازیابی از https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Tajikistan]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ معاصر در [[تاجیکستان|کشور تاجیکستان]] شامل [[سلسله شیبانیان]]؛ [[سلسله اشترخانیان]]؛ [[سلسله منغیتیان]]؛ [[حاکمیت روس ها در تاجیکستان|حاکمیت روس ها]]؛ [[انقلاب اكتبر 1917 در تاجیکستان|انقلاب اكتبر 1917]]؛ [[دوره تسلط پان تركیست ها در تاجیکستان|دوره تسلط پان تركیست ها]]؛ [[قیام باسماچیان در تاجیکستان|قیام باسماچیان]]؛ [[انقلاب بخارا در تاجیکستان|انقلاب بخارا]]؛ [[دوران حكومت شوراهای تاجیکستان]] و [[دوران استقلال تاجیکستان|دوران استقلال]] است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ معاصر در [[تاجیکستان|کشور تاجیکستان]] شامل [[سلسله شیبانیان]]؛ [[سلسله اشترخانیان]]؛ [[سلسله منغیتیان]]؛ [[حاکمیت روس ها در تاجیکستان|حاکمیت روس ها]]؛ [[انقلاب اكتبر 1917 در تاجیکستان|انقلاب اكتبر 1917]]؛ [[دوره تسلط پان تركیست ها در تاجیکستان|دوره تسلط پان تركیست ها]]؛ [[قیام باسماچیان در تاجیکستان|قیام باسماچیان]]؛ [[انقلاب بخارا در تاجیکستان|انقلاب بخارا]]؛ [[دوران حكومت شوراهای تاجیکستان]] و [[دوران استقلال تاجیکستان|دوران استقلال]] است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Mahsa http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=54258&oldid=prev 2024-08-01T21:45:04Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۴۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l73">خط ۷۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[روسیه معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر مصر]]؛ [[تاریخ معاصر سنگال]]؛ [[تاریخ معاصر کوبا]]؛ [[دوران معاصر(جمهوری چین)]]؛ [[تاریخ دوران معاصر کانادا]]؛ [[لبنان معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر ژاپن]]؛ [[تاریخ معاصر ساحل عاج]]؛ [[تاریخ معاصر قطر]]؛ [[تاریخ معاصر اردن]]؛ [[تاریخ معاصر زیمبابوه]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سیرالئون]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سودان]]؛ [[تاریخ معاصر مالی]]؛ [[تاریخ معاصر گرجستان]]؛ [[تاریخ معاصر قزاقستان]]؛ [[تاريخ معاصر بنگلادش]]؛ [[تاريخ معاصر سریلانکا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[روسیه معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر مصر]]؛ [[تاریخ معاصر سنگال]]؛ [[تاریخ معاصر کوبا]]؛ [[دوران معاصر(جمهوری چین)]]؛ [[تاریخ دوران معاصر کانادا]]؛ [[لبنان معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر ژاپن]]؛ [[تاریخ معاصر ساحل عاج]]؛ [[تاریخ معاصر قطر]]؛ [[تاریخ معاصر اردن]]؛ [[تاریخ معاصر زیمبابوه]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سیرالئون]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سودان]]؛ [[تاریخ معاصر مالی]]؛ [[تاریخ معاصر گرجستان]]؛ [[تاریخ معاصر قزاقستان]]؛ [[تاريخ معاصر بنگلادش]]؛ [[تاريخ معاصر سریلانکا]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ معاصر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ معاصر]]</div></td></tr> </table>

Mahsa http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=54257&oldid=prev 2024-08-01T21:44:47Z

<p><span class="autocomment">از دورۀ صفویه تا جدایی ایران و ماوراءالنهر</span></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&amp;diff=54257&amp;oldid=54256">نمایش تغییرات</a>

Mahsa http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=54256&oldid=prev 2024-08-01T21:39:55Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۳۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ معاصر در [[تاجیکستان|کشور تاجیکستان]] شامل [[سلسله شیبانیان]]؛ [[سلسله اشترخانیان]]؛ [[سلسله منغیتیان]]؛ [[حاکمیت روس ها در تاجیکستان|حاکمیت روس ها]]؛ [[انقلاب اكتبر 1917 در تاجیکستان|انقلاب اكتبر 1917]]؛ [[دوره تسلط پان تركیست ها در تاجیکستان|دوره تسلط پان تركیست ها]]؛ [[قیام باسماچیان در تاجیکستان|قیام باسماچیان]]؛ [[انقلاب بخارا در تاجیکستان|انقلاب بخارا]]؛ [[دوران حكومت شوراهای تاجیکستان]] و [[دوران استقلال تاجیکستان|دوران استقلال]] است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ معاصر در [[تاجیکستان|کشور تاجیکستان]] شامل [[سلسله شیبانیان]]؛ [[سلسله اشترخانیان]]؛ [[سلسله منغیتیان]]؛ [[حاکمیت روس ها در تاجیکستان|حاکمیت روس ها]]؛ [[انقلاب اكتبر 1917 در تاجیکستان|انقلاب اكتبر 1917]]؛ [[دوره تسلط پان تركیست ها در تاجیکستان|دوره تسلط پان تركیست ها]]؛ [[قیام باسماچیان در تاجیکستان|قیام باسماچیان]]؛ [[انقلاب بخارا در تاجیکستان|انقلاب بخارا]]؛ [[دوران حكومت شوراهای تاجیکستان]] و [[دوران استقلال تاجیکستان|دوران استقلال]] است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== تاریخ معاصر ===</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>====از دورۀ صفویه تا جدایی ایران و ماوراءالنهر====</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>آغاز جدایی ماوراءالنهر از ایران به پایان قرن پانزدهم میلادی(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>زندیه) بر می‌گردد. اختلافات مذهبی، دستیابی به سیاست مستقل و اقتصاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خودکفا </ins>و ادبیات و فرهنگ مستقل از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین </ins>علل این جدایی به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌رود</ins>. پس از آن بود که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>دهم هجری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازبک‌های </ins>سنی مذهب بر بخش‌هایی از آسیای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزی حاکم </ins>شدند و همزمان در ایران صفویان فرمانروایی یافتند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>مذهب تشیع را مذهب رسمی اعلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده </ins>بودند، در نتیجه پس از جنگ‌هایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>جنبۀ ملی و مذهبی داشت، پیوند رسمی ایران و ماوراءالنهر برای همیشه گسسته شد. نادرشاه افشار مجدداً با حملات خود بخش‌هایی از این منطقه را گشود، اما جنگ‌های ایران و [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه] و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکست </ins>ایران از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]، </ins>طبق عهدنامه‌های گلستان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمانچای </ins>منجر به از دست دادن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌ها </ins>و برخی دیگر از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرها </ins>و تغییر مرزهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالی </ins>ایران در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال‌های </ins>1228 و 1243 ه.ق (1813 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و 1828</ins>.م) در دورۀ فتحعلی شاه قاجار شد. پس از آن تسلط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلشویک‌ها </ins>و جنگ‌های داخلی سرنوشتی چنان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>امروز پیداست برای این منطقه رقم زد. اگرچه آسیای میانه پس از جدایی از نواحی غربی ایران به استقلال سیاسی دست یافت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لکن </ins>بی­درنگ زیر نفوذ سیاست، اقتصاد و فرهنگ قبایل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترک </ins>بادیه گردی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از مناطق شمالی آمده بودند قرار گرفت. سرانجام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازبک‌هایی که </ins>بین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌ها </ins>جنگ و خونریزی قبیله‌ای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاکم </ins>بود، به رهبری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از سران سلسله چنگیزخان، یعنی ابوالخیر‌خان شیبانی، متحد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکپارچه </ins>گشتند و نوه ابوالخیر‌خان شیبانی در قرن پانزدهم میلادی برای فتح سرزمین‌های جنوبی رهسپار آن نواحی گردید. پس از آن از سال 1255هـ.ق/ 1839م. یورش روس‌ها به این منطقه آغاز شد و طی پنج سال بخش‌هایی از آن به دست روس‌ها افتاد. در 1266 هـ.ق. بخش‌هایی از جنوب این منطقه به دست افغان‌ها افتاد و پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشمکش‌های </ins>سیاسی بین افغان‌ها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازبک‌ها کشور </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 </ins>افغانستان] به وجود آمد. در 1282هـ.ق سرزمین‌هایی از این منطقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>توسط روس‌ها اشغال شده بود ایالت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکستان </ins>نامیده شد. در 1289 هـ.ق خان بخارا و در 1290 هـ.ق خان خیوه تسلیم روس‌ها شده، دست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشاندۀ آن‌ها </ins>گردیدند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;بلینسکی، آ</ins>(1371<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)، خراسان و ماوراءالنهر، ترجمه پرویز ورجاونود، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ص. 114&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 تاجیکستان]. تهران: [https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار</ins>)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، ص</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">27-28&lt;/ref&gt;. ===</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== از دورۀ صفویه تا جدایی ایران و ماوراءالنهر ====</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آغاز جدایی ماوراءالنهر از ایران به پایان قرن پانزدهم میلادی(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>زندیه) بر می‌گردد. اختلافات مذهبی، دستیابی به سیاست مستقل و اقتصاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خودكفا </del>و ادبیات و فرهنگ مستقل از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم ترین </del>علل این جدایی به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می رود</del>. پس از آن بود که در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>دهم هجری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازبك های </del>سنی مذهب بر بخش‌هایی از آسیای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی حاكم </del>شدند و همزمان در ایران صفویان فرمانروایی یافتند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>مذهب تشیع را مذهب رسمی اعلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده </del>بودند، در نتیجه پس از جنگ‌هایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>جنبۀ ملی و مذهبی داشت، پیوند رسمی ایران و ماوراءالنهر برای همیشه گسسته شد. نادرشاه افشار مجدداً با حملات خود بخش‌هایی از این منطقه را گشود، اما جنگ‌های ایران و [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</del>روسیه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</del>] و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكست </del>ایران از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روسیه، </del>طبق عهدنامه‌های گلستان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركمانچای </del>منجر به از دست دادن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>و برخی دیگر از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر ها </del>و تغییر مرزهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ش[[مالی]] </del>ایران در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال های </del>1228 و 1243 ه.ق(1813 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و1828</del>.م) در دورۀ فتحعلی شاه قاجار شد. پس از آن تسلط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلشویك‌ها </del>و جنگ‌های داخلی سرنوشتی چنان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>امروز پیداست برای این منطقه رقم زد. اگرچه آسیای میانه پس از جدایی از نواحی غربی ایران به استقلال سیاسی دست یافت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لكن </del>بی­درنگ زیر نفوذ سیاست، اقتصاد و فرهنگ قبایل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترك </del>بادیه گردی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از مناطق شمالی آمده بودند قرار گرفت. سرانجام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازبك‌هایی كه </del>بین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>جنگ و خونریزی قبیله‌ای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاكم </del>بود، به رهبری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </del>از سران سلسله چنگیزخان، یعنی ابوالخیر‌خان شیبانی، متحد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكپارچه </del>گشتند و نوه ابوالخیر‌خان شیبانی در قرن پانزدهم میلادی برای فتح سرزمین‌های جنوبی رهسپار آن نواحی گردید. پس از آن از سال 1255هـ.ق/ 1839م. یورش روس‌ها به این منطقه آغاز شد و طی پنج سال بخش‌هایی از آن به دست روس‌ها افتاد. در 1266 هـ.ق. بخش‌هایی از جنوب این منطقه به دست افغان‌ها افتاد و پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشمكش‌های </del>سیاسی بین افغان‌ها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازبك‌ها كشور [</del>[افغانستان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</del>] به وجود آمد. در 1282هـ.ق سرزمین‌هایی از این منطقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>توسط روس‌ها اشغال شده بود ایالت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركستان </del>نامیده شد. در 1289 هـ.ق خان بخارا و در 1290 هـ.ق خان خیوه تسلیم روس‌ها شده، دست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشاندۀآنها </del>گردیدند(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلینسکی، </del>1371: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">114</del>).</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;2-3-2 . از دوره جدایی ایران و ماوراءالنهر تا پیش از تسلط روس ها (ماوراءالنهردر دست حكام داخلی)&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;2-3-2 . از دوره جدایی ایران و ماوراءالنهر تا پیش از تسلط روس ها (ماوراءالنهردر دست حكام داخلی)&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> </table>

Mahsa http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=50455&oldid=prev 2024-07-21T17:17:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ معاصر در [[تاجیکستان|کشور تاجیکستان]] شامل [[سلسله شیبانیان]]؛ [[سلسله اشترخانیان]]؛ [[سلسله منغیتیان]]؛ [[حاکمیت روس ها در تاجیکستان|حاکمیت روس ها]]؛ [[انقلاب اكتبر 1917 در تاجیکستان|انقلاب اكتبر 1917]]؛ [[دوره تسلط پان تركیست ها در تاجیکستان|دوره تسلط پان تركیست ها]]؛ [[قیام باسماچیان در تاجیکستان|قیام باسماچیان]]؛ [[انقلاب بخارا در تاجیکستان|انقلاب بخارا]]؛ [[دوران حكومت شوراهای تاجیکستان]] و [[دوران استقلال تاجیکستان|دوران استقلال]] است.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تاریخ معاصر ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تاریخ معاصر ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l81">خط ۸۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ماه دسامبر سال 1997م. رحمان  رئیس جمهور تاجیکستان موافقتنامه صلحی را با [[سید عبدالله نوری]] رهبر حزب نهضت اسلامی تاجیكستان به امضاء رسانید. این موافقتنامه در جهت تشكیل یك انجمن آشتی ملی برای مذاكره جهت صلح دائم بود. در ماه بعد از آن، دولت رحمان‌ با مخالفین در خصوص تشكیل سازمان‌های سیاسی و نظامی متشكل از هر دو طرف مذاكره كرد. هرچند جنگ تا بهار سال 1997م. ادامه یافت. این موافقت‌نامه صلح بین رقبای درگیر تا اواخر سال 1999م. بارها تكمیل گردید. بخشی از این موافقت‌نامه در جهت به رسمیت شناختن احزاب سیاسی مخالف، پیش از انتخابات سال 1999م. بود كه عملی شد، لیكن این احزاب موفقیت كمی در مشاركت در دولت به دست آوردند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ماه دسامبر سال 1997م. رحمان  رئیس جمهور تاجیکستان موافقتنامه صلحی را با [[سید عبدالله نوری]] رهبر حزب نهضت اسلامی تاجیكستان به امضاء رسانید. این موافقتنامه در جهت تشكیل یك انجمن آشتی ملی برای مذاكره جهت صلح دائم بود. در ماه بعد از آن، دولت رحمان‌ با مخالفین در خصوص تشكیل سازمان‌های سیاسی و نظامی متشكل از هر دو طرف مذاكره كرد. هرچند جنگ تا بهار سال 1997م. ادامه یافت. این موافقت‌نامه صلح بین رقبای درگیر تا اواخر سال 1999م. بارها تكمیل گردید. بخشی از این موافقت‌نامه در جهت به رسمیت شناختن احزاب سیاسی مخالف، پیش از انتخابات سال 1999م. بود كه عملی شد، لیكن این احزاب موفقیت كمی در مشاركت در دولت به دست آوردند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[روسیه معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر مصر]]؛ [[تاریخ معاصر سنگال]]؛ [[تاریخ معاصر کوبا]]؛ [[دوران معاصر(جمهوری چین)]]؛ [[تاریخ دوران معاصر کانادا]]؛ [[لبنان معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر ژاپن]]؛ [[تاریخ معاصر ساحل عاج]]؛ [[تاریخ معاصر قطر]]؛ [[تاریخ معاصر اردن]]؛ [[تاریخ معاصر زیمبابوه]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سیرالئون]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سودان]]؛ [[تاریخ معاصر مالی]]؛ [[تاریخ معاصر گرجستان]]؛ [[تاریخ معاصر قزاقستان]]؛ [[تاريخ معاصر بنگلادش]]؛ [[تاريخ معاصر سریلانکا]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ معاصر]]</ins></div></td></tr> </table>

Samiei