تاریخ معاصر مالی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mina: /* نویسنده مقاله */

2025-09-22T10:06:59Z

نویسنده مقاله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۶
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	امیربهرام عرب احمدی		امیربهرام عرب احمدی
			[[رده:تاریخ معاصر]]

Mina در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۲

2025-07-16T11:12:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۲
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	عرب احمدی، امیر بهرام (1391). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 37-47.		عرب احمدی، امیر بهرام (1391). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 37-47.

	~~== پیوند به بیرون ==~~
	[https://www.un.org/en/ سازمان ملل]، [https://au.int/ اتّحادیه آفریقا]، [https://www.ecowas.int/ جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا (اکواس)]، [https://european-union.europa.eu/index_en اتّحادیه اروپا]، [https://www.oic-oci.org/ سازمان همکاری اسلامی]

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	امیربهرام عرب احمدی		امیربهرام عرب احمدی

Mina در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۱

2025-07-16T07:21:56Z

نمایش تغییرات

Setayesh در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۵

2025-01-23T08:05:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۵
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	====جمهوری دوم====		====جمهوری دوم====
	[[پرونده:موسی ترائوره.jpg\|بندانگشتی\|سرگرد موسی ترائوره، برگرفته از ویکی پدیا، قابل بازیابی از[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%88%D8%B1%D9%87#:~:text=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%20%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%88%D8%B1%D9%87%20(%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C%3A%20Moussa%20Traor%C3%A9,%DB%B1%DB%B9%DB%B9%DB%B1%20%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%E2%80%8C%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D9%86%20%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%20%D8%A8%D9%88%D8%AF.&text=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%20%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%88%D8%B1%D9%87%20%D8%AF%D8%B1%20%DB%B1%DB%B5%20%D8%B3%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1%20%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B0%D8%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D9%86%20%DB%B8%DB%B3%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA. https://fa.wikipedia.org/wiki]]]		[[پرونده:موسی ترائوره.jpg\|بندانگشتی\|سرگرد موسی ترائوره، برگرفته از ویکی پدیا، قابل بازیابی از[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%88%D8%B1%D9%87#:~:text=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%20%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%88%D8%B1%D9%87%20(%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C%3A%20Moussa%20Traor%C3%A9,%DB%B1%DB%B9%DB%B9%DB%B1%20%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%E2%80%8C%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D9%86%20%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%20%D8%A8%D9%88%D8%AF.&text=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%20%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%88%D8%B1%D9%87%20%D8%AF%D8%B1%20%DB%B1%DB%B5%20%D8%B3%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1%20%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B0%D8%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D9%86%20%DB%B8%DB%B3%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA. https://fa.wikipedia.org/wiki]]]
	=====سرگرد ترائوره=====		=====[[سرگرد موسی ترائوره\|سرگرد ترائوره]]=====
	در سال 1968 سرگرد ترائوره( Lt. Moussa Traoré ) با کودتای نظامی‌دولت مودیبوکیتا را سرنگون ساخت و تا سال 1991 قدرت را در دست داشت. سرگرد ترائوره پس از کودتا و تصدی قدرت، کمیتۀ نظامی ‌آزادی‌بخش ملی را تشکیل داد و تلاش کرد با انجام برخی اقدامات اصلاحی، اقتصاد درهم شکستۀ کشور را بهبود بخشد. اقدامات موسی ترائوره و همکاران وی، برای ایجاد اصلاحات اقتصادی، بر اثر منازعات سیاسی داخلی و مخالفت گستردۀ گروه‌های سیاسی مخالف بی‌ثمر ماند<ref>Schatzberg, M. (1972)."The Coup And After: Continuity OrChange In Malian Politics?" Occasional Paper No. 5, Af-rican Studies Program, University Of Wisconsin, Madison,p.133-136.</ref>. علاوه‌بر آن بروز خشک‌سالی عظیم صحرای بزرگ آفریقا طیّ سال‌های 1968 تا 1974 میلادی که موجب مرگ هزاران نفر از مردم این کشور شد و چند کودتای نافرجام در دهۀ 1970، مانع از اتخاذ تصمیمات مهم در زمینۀ بهبود وضعیت اقتصادی مالی گردید. در سال 1974 قانون اساسی جدید مالی به تصویب رسید که به موجب آن دولتی تک حزبی ایجاد و مقرر شد حاکمیّت کشور به غیر نظامیان انتقال یابد. با این حال رهبران نظامی‌از واگذاری قدرت به سیاسیون خودداری کردند و ترائوره هم‌چنان و با شیوۀ دیکتاتور‌مآبانه به حکومت خود بر مالی ادامه داد.		در سال 1968 سرگرد ترائوره( Lt. Moussa Traoré ) با کودتای نظامی‌دولت مودیبوکیتا را سرنگون ساخت و تا سال 1991 قدرت را در دست داشت. سرگرد ترائوره پس از کودتا و تصدی قدرت، کمیتۀ نظامی ‌آزادی‌بخش ملی را تشکیل داد و تلاش کرد با انجام برخی اقدامات اصلاحی، اقتصاد درهم شکستۀ کشور را بهبود بخشد. اقدامات موسی ترائوره و همکاران وی، برای ایجاد اصلاحات اقتصادی، بر اثر منازعات سیاسی داخلی و مخالفت گستردۀ گروه‌های سیاسی مخالف بی‌ثمر ماند<ref>Schatzberg, M. (1972)."The Coup And After: Continuity OrChange In Malian Politics?" Occasional Paper No. 5, Af-rican Studies Program, University Of Wisconsin, Madison,p.133-136.</ref>. علاوه‌بر آن بروز خشک‌سالی عظیم صحرای بزرگ آفریقا طیّ سال‌های 1968 تا 1974 میلادی که موجب مرگ هزاران نفر از مردم این کشور شد و چند کودتای نافرجام در دهۀ 1970، مانع از اتخاذ تصمیمات مهم در زمینۀ بهبود وضعیت اقتصادی مالی گردید. در سال 1974 قانون اساسی جدید مالی به تصویب رسید که به موجب آن دولتی تک حزبی ایجاد و مقرر شد حاکمیّت کشور به غیر نظامیان انتقال یابد. با این حال رهبران نظامی‌از واگذاری قدرت به سیاسیون خودداری کردند و ترائوره هم‌چنان و با شیوۀ دیکتاتور‌مآبانه به حکومت خود بر مالی ادامه داد.

Setayesh در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۹

2025-01-23T07:59:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۹
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	در واقع شیوۀ حاکمیت ژنرال موسی ترائوره، سرکوب هرگونه اعتراض اجتماعی بود و وی در طول حکومت 23 سالۀ خود تلاش کرد با سیاست خودکامگی؛ ایجاد خفقان و تکیه بر قدرت نظامی، دیکتاتوری قدرتمندی را بنیان نهاد.		در واقع شیوۀ حاکمیت ژنرال موسی ترائوره، سرکوب هرگونه اعتراض اجتماعی بود و وی در طول حکومت 23 سالۀ خود تلاش کرد با سیاست خودکامگی؛ ایجاد خفقان و تکیه بر قدرت نظامی، دیکتاتوری قدرتمندی را بنیان نهاد.
	====جمهوری سوم====		====جمهوری سوم====
	[[پرونده:احمد تومانی توره.jpg\|بندانگشتی\|سرهنگ آمادو ( احمد ) تومانی ~~توره~~]]		[[پرونده:احمد تومانی توره.jpg\|بندانگشتی\|سرهنگ آمادو ( احمد ) تومانی توره، برگرفته از ویکی پدیا، قابل بازیابی از [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%88_%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%87 https://fa.wikipedia.org/wiki]]]
	=====[[سرهنگ آمادو تومانی‌توره]] (دورۀ نخست حاکمیت)=====		=====[[سرهنگ آمادو تومانی‌توره]] (دورۀ نخست حاکمیت)=====
	[[سرهنگ آمادو تومانی‌توره\|سرهنگ تومانی توره]]( Alliance for democracy in Mali ) و همکاران نظامی ‌وی، بعد از سرنگونی موسی ترائوره، یک سال در رأس حاکمیت مالی باقی ماندند و سپس با همکاری کمیتۀ هماهنگ‌کنندۀ انجمن‌های دموکراتیک،( Coordinating Committee of Democratic Associations ) دولت موقت را تحت عنوان کمیتۀ انتقالی برای رهایی مردم( Transitional Committee for the Salvation of the People) تشکیل دادند. کمیتۀ انتقالی، دولتی غیرنظامی ‌را به سرپرستی کشور منصوب ساخت و پس از برگزاری کنفرانس ملی، پیش‌نویس قانون اساسی جدید، منشور احزاب سیاسی و کمیتۀ انتخابات [[مالی]] تهیه شد. در پی آغاز فعالیت آزادانۀ احزاب سیاسی، انتخابات ریاست جمهوری، مجمع ملی و شوراهای شهرداری مالی به‌طور هم‌زمان برگزار شد و دکتر [[آلفاعمر کناره]]، نامزد حزب ائتلاف برای دموکراسی در [[مالی]] و سومین رئیس‌جمهور [[مالی]]، قدرت را در دست گرفت<ref name=":02">Middleton، J., Ed (1997). Mali. Encyclopedia Of Africa South Of The Sahara. Charles Scribner's Sons. 94.</ref>. [[سرهنگ آمادو تومانی‌توره\|سرهنگ تومانی توره]] نیز به سبب نقش فعال خود در انتقال قدرت به غیرنظامیان مورد تقدیر قرار گرفت و به لقب "سرباز دموکراسی" مفتخر شد <ref name=":02" />[[پرونده:آلفاعمر کناره.jpg\|بندانگشتی\|دکتر آلفاعمر کناره]]		[[سرهنگ آمادو تومانی‌توره\|سرهنگ تومانی توره]]( Alliance for democracy in Mali ) و همکاران نظامی ‌وی، بعد از سرنگونی موسی ترائوره، یک سال در رأس حاکمیت مالی باقی ماندند و سپس با همکاری کمیتۀ هماهنگ‌کنندۀ انجمن‌های دموکراتیک،( Coordinating Committee of Democratic Associations ) دولت موقت را تحت عنوان کمیتۀ انتقالی برای رهایی مردم( Transitional Committee for the Salvation of the People) تشکیل دادند. کمیتۀ انتقالی، دولتی غیرنظامی ‌را به سرپرستی کشور منصوب ساخت و پس از برگزاری کنفرانس ملی، پیش‌نویس قانون اساسی جدید، منشور احزاب سیاسی و کمیتۀ انتخابات [[مالی]] تهیه شد. در پی آغاز فعالیت آزادانۀ احزاب سیاسی، انتخابات ریاست جمهوری، مجمع ملی و شوراهای شهرداری مالی به‌طور هم‌زمان برگزار شد و دکتر [[آلفاعمر کناره]]، نامزد حزب ائتلاف برای دموکراسی در [[مالی]] و سومین رئیس‌جمهور [[مالی]]، قدرت را در دست گرفت<ref name=":02">Middleton، J., Ed (1997). Mali. Encyclopedia Of Africa South Of The Sahara. Charles Scribner's Sons. 94.</ref>. [[سرهنگ آمادو تومانی‌توره\|سرهنگ تومانی توره]] نیز به سبب نقش فعال خود در انتقال قدرت به غیرنظامیان مورد تقدیر قرار گرفت و به لقب "سرباز دموکراسی" مفتخر شد <ref name=":02" />[[پرونده:آلفاعمر کناره.jpg\|بندانگشتی\|دکتر آلفاعمر کناره]]

Setayesh: /* روند حوادث سیاسی پس از استقلال */

2025-01-23T07:50:42Z

روند حوادث سیاسی پس از استقلال

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۰
خط ۶:		خط ۶:
	===روند حوادث سیاسی پس از استقلال===		===روند حوادث سیاسی پس از استقلال===
	====جمهوری اول====		====جمهوری اول====
	[[پرونده:مودیبوکیتا.jpg\|بندانگشتی\|~~مودیبوکیتا ،~~ نخستین رئیس جمهور ~~مالی~~]]		[[پرونده:مودیبوکیتا.jpg\|بندانگشتی\|مودیبوکیتا، نخستین رئیس جمهور مالی، برگرفته از ویستا، قابل بازیابی از https://vista.ir/w/a/16/ne7kh]]
	=====[[مودیبوکیتا]]=====		=====[[مودیبوکیتا]]=====
	[[مودیبوکیتا]]( Modibo Keïta ) نخستین رئیس‌جمهور مالی، برای توسعۀ کشور، نظام سوسیالیستی را در پیش گرفت و ضمن دوری از فرانسه و دیگر کشورهای غربی، مناسبات مالی خود را با کشورهای بلوک شرق گسترش داد. وی طیّ هشت سال زمامداری بر این کشور، تلاش فراوانی کرد تا نوعی نظام سوسیالیسم انقلابی را در کشور اجرایی نماید. در این ارتباط نظام تک حزبی مبتنی بر دیدگاه‌های سوسیالیستی تأسیس و منابع و ذخایر اقتصادی مالی، در مقیاسی وسیع، ملی شد. اقدامات مودیبو که برخلاف آداب و رسوم مردم مالی بود، نتیجه‌ای به‌دنبال نداشت. سیاست سوسیالیست ملی‌گرایانه مودیبوکیتا و روابط دوستانۀ وی با کشورهای بلوک شرق، تأثیر ویرانگری بر اقتصاد این کشور داشت، به‌گونه‌ای که وی در سال 1967 به جامعۀ کشورهای فرانکفون بازگشت و برخی امور افراطیّ در دولتی کردن اقتصاد مالی را کاهش داد و به کشورهای غربی به‌ویژه فرانسه روی آورد.<ref name=":12">Hudgens, J., Trillo ,R., Calonnec، N. (2003). The Rough Guide To West Africa. Rough Guides. 196-198</ref>		[[مودیبوکیتا]]( Modibo Keïta ) نخستین رئیس‌جمهور مالی، برای توسعۀ کشور، نظام سوسیالیستی را در پیش گرفت و ضمن دوری از فرانسه و دیگر کشورهای غربی، مناسبات مالی خود را با کشورهای بلوک شرق گسترش داد. وی طیّ هشت سال زمامداری بر این کشور، تلاش فراوانی کرد تا نوعی نظام سوسیالیسم انقلابی را در کشور اجرایی نماید. در این ارتباط نظام تک حزبی مبتنی بر دیدگاه‌های سوسیالیستی تأسیس و منابع و ذخایر اقتصادی مالی، در مقیاسی وسیع، ملی شد. اقدامات مودیبو که برخلاف آداب و رسوم مردم مالی بود، نتیجه‌ای به‌دنبال نداشت. سیاست سوسیالیست ملی‌گرایانه مودیبوکیتا و روابط دوستانۀ وی با کشورهای بلوک شرق، تأثیر ویرانگری بر اقتصاد این کشور داشت، به‌گونه‌ای که وی در سال 1967 به جامعۀ کشورهای فرانکفون بازگشت و برخی امور افراطیّ در دولتی کردن اقتصاد مالی را کاهش داد و به کشورهای غربی به‌ویژه فرانسه روی آورد.<ref name=":12">Hudgens, J., Trillo ,R., Calonnec، N. (2003). The Rough Guide To West Africa. Rough Guides. 196-198</ref>
	====جمهوری دوم====		====جمهوری دوم====
	[[پرونده:موسی ترائوره.jpg\|بندانگشتی\|سرگرد موسی ~~ترائوره~~]]		[[پرونده:موسی ترائوره.jpg\|بندانگشتی\|سرگرد موسی ترائوره، برگرفته از ویکی پدیا، قابل بازیابی از[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%88%D8%B1%D9%87#:~:text=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%20%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%88%D8%B1%D9%87%20(%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C%3A%20Moussa%20Traor%C3%A9,%DB%B1%DB%B9%DB%B9%DB%B1%20%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%E2%80%8C%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D9%86%20%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%20%D8%A8%D9%88%D8%AF.&text=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%20%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%88%D8%B1%D9%87%20%D8%AF%D8%B1%20%DB%B1%DB%B5%20%D8%B3%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1%20%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B0%D8%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D9%86%20%DB%B8%DB%B3%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA. https://fa.wikipedia.org/wiki]]]
	=====سرگرد ترائوره=====		=====سرگرد ترائوره=====
	در سال 1968 سرگرد ترائوره( Lt. Moussa Traoré ) با کودتای نظامی‌دولت مودیبوکیتا را سرنگون ساخت و تا سال 1991 قدرت را در دست داشت. سرگرد ترائوره پس از کودتا و تصدی قدرت، کمیتۀ نظامی ‌آزادی‌بخش ملی را تشکیل داد و تلاش کرد با انجام برخی اقدامات اصلاحی، اقتصاد درهم شکستۀ کشور را بهبود بخشد. اقدامات موسی ترائوره و همکاران وی، برای ایجاد اصلاحات اقتصادی، بر اثر منازعات سیاسی داخلی و مخالفت گستردۀ گروه‌های سیاسی مخالف بی‌ثمر ماند<ref>Schatzberg, M. (1972)."The Coup And After: Continuity OrChange In Malian Politics?" Occasional Paper No. 5, Af-rican Studies Program, University Of Wisconsin, Madison,p.133-136.</ref>. علاوه‌بر آن بروز خشک‌سالی عظیم صحرای بزرگ آفریقا طیّ سال‌های 1968 تا 1974 میلادی که موجب مرگ هزاران نفر از مردم این کشور شد و چند کودتای نافرجام در دهۀ 1970، مانع از اتخاذ تصمیمات مهم در زمینۀ بهبود وضعیت اقتصادی مالی گردید. در سال 1974 قانون اساسی جدید مالی به تصویب رسید که به موجب آن دولتی تک حزبی ایجاد و مقرر شد حاکمیّت کشور به غیر نظامیان انتقال یابد. با این حال رهبران نظامی‌از واگذاری قدرت به سیاسیون خودداری کردند و ترائوره هم‌چنان و با شیوۀ دیکتاتور‌مآبانه به حکومت خود بر مالی ادامه داد.		در سال 1968 سرگرد ترائوره( Lt. Moussa Traoré ) با کودتای نظامی‌دولت مودیبوکیتا را سرنگون ساخت و تا سال 1991 قدرت را در دست داشت. سرگرد ترائوره پس از کودتا و تصدی قدرت، کمیتۀ نظامی ‌آزادی‌بخش ملی را تشکیل داد و تلاش کرد با انجام برخی اقدامات اصلاحی، اقتصاد درهم شکستۀ کشور را بهبود بخشد. اقدامات موسی ترائوره و همکاران وی، برای ایجاد اصلاحات اقتصادی، بر اثر منازعات سیاسی داخلی و مخالفت گستردۀ گروه‌های سیاسی مخالف بی‌ثمر ماند<ref>Schatzberg, M. (1972)."The Coup And After: Continuity OrChange In Malian Politics?" Occasional Paper No. 5, Af-rican Studies Program, University Of Wisconsin, Madison,p.133-136.</ref>. علاوه‌بر آن بروز خشک‌سالی عظیم صحرای بزرگ آفریقا طیّ سال‌های 1968 تا 1974 میلادی که موجب مرگ هزاران نفر از مردم این کشور شد و چند کودتای نافرجام در دهۀ 1970، مانع از اتخاذ تصمیمات مهم در زمینۀ بهبود وضعیت اقتصادی مالی گردید. در سال 1974 قانون اساسی جدید مالی به تصویب رسید که به موجب آن دولتی تک حزبی ایجاد و مقرر شد حاکمیّت کشور به غیر نظامیان انتقال یابد. با این حال رهبران نظامی‌از واگذاری قدرت به سیاسیون خودداری کردند و ترائوره هم‌چنان و با شیوۀ دیکتاتور‌مآبانه به حکومت خود بر مالی ادامه داد.

Setayesh در ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۹

2024-12-16T13:09:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۹
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	بخش عمدۀ مقبولیت عمومی‌[[احمدو تومانی توره\|توره]] به سبب نقش پویا و سازندۀ وی در دولت انتقالی طیّ سال‌های 1992-1991 بود که منجر به پیروزی او در انتخابات ریاست جمهوری و به‌دست آوردن اکثریت آرا شد. [[احمدو تومانی توره]] در دو دوره ریاست جمهوری و اجرای سیاست‌های اصولی و سازنده از محبوبیت نسبی در این کشور برخوردار بود. حضور فعال احزاب و فضای دموکراسی حاکم بر جامعه، [[مالی]] را به یکی از کشورهای نمونۀ غرب آفریقا از نظر دموکراسی تبدیل کرد.		بخش عمدۀ مقبولیت عمومی‌[[احمدو تومانی توره\|توره]] به سبب نقش پویا و سازندۀ وی در دولت انتقالی طیّ سال‌های 1992-1991 بود که منجر به پیروزی او در انتخابات ریاست جمهوری و به‌دست آوردن اکثریت آرا شد. [[احمدو تومانی توره]] در دو دوره ریاست جمهوری و اجرای سیاست‌های اصولی و سازنده از محبوبیت نسبی در این کشور برخوردار بود. حضور فعال احزاب و فضای دموکراسی حاکم بر جامعه، [[مالی]] را به یکی از کشورهای نمونۀ غرب آفریقا از نظر دموکراسی تبدیل کرد.

	[[احمدو تومانی توره\|تومانی توره]] در زمینۀ مبارزه با فقر، خشک‌سالی، فساد گسترده اداری و جلوگیری از جنگ‌ داخلی، چندان موفق عمل نکرد و ضعف دولت در مقابلۀ جدی با شورشیان طوارقی، فساد گستردۀ حاکم بر نظام اداری، ارتش و نیز تجهیزات نظامی‌نامناسب [[نیروهای مسلح مالی\|نیروهای مسلح]]، موجب نارضایتی بسیاری از شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی و گروه‌هایی از نظامیان کشور شده بود<ref>برگرفته از https://www.britannica.com/place/Mali</ref><ref>عرب احمدی، امیر بهرام(1392). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. ناظر علمی ابوالحسن شریف محمدی. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، ص.38-44.</ref>.		[[احمدو تومانی توره\|تومانی توره]] در زمینۀ مبارزه با فقر، خشک‌سالی، فساد گسترده اداری و جلوگیری از جنگ‌ داخلی، چندان موفق عمل نکرد و ضعف دولت در مقابلۀ جدی با شورشیان طوارقی، فساد گستردۀ حاکم بر نظام اداری، ارتش و نیز تجهیزات نظامی‌نامناسب [[نیروهای مسلح مالی\|نیروهای مسلح]]، موجب نارضایتی بسیاری از شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی و گروه‌هایی از نظامیان کشور شده بود<ref>برگرفته از https://www.britannica.com/place/Mali</ref>.
	=====کودتای نظامی‌22 مارس 2012=====		=====کودتای نظامی‌22 مارس 2012=====
	در روز بیست و دوم مارس 2012، گروهی از نظامیان نه چندان بلند مرتبۀ مالی به رهبری احمدو سانوگو ( Amadou Sanogo ) که از عملکرد و توانایی دولت احمدو تومانی توره در سرکوب شورشیان طوارقی و جنگ افزارهای خود ناراضی بودند، با کودتایی نسبتاً آرام، قدرت را در دست گرفتند و با اعلام تشکل کمیتۀ ملی برای اصلاح دموکراسی و ترمیم دولت( The National Committee for the Reestablishment of Democracy and the Restoration of the State (CNRDRE.)) اعلام کردند که به‌زودی زمینه را برای انجام انتخابات ریاست جمهوری در کشور آماده و قدرت را به غیرنظامیان واگذار خواهند کرد..[iii] این کودتا در شرایطیّ صورت گرفت که یک ماه بیشتر به انتخابات ریاست جمهوری [[مالی]] باقی نمانده بود و 12کاندیدای احزاب مختلف، در حال ورود به مبارزه انتخاباتی بودند.		در روز بیست و دوم مارس 2012، گروهی از نظامیان نه چندان بلند مرتبۀ مالی به رهبری احمدو سانوگو ( Amadou Sanogo ) که از عملکرد و توانایی دولت احمدو تومانی توره در سرکوب شورشیان طوارقی و جنگ افزارهای خود ناراضی بودند، با کودتایی نسبتاً آرام، قدرت را در دست گرفتند و با اعلام تشکل کمیتۀ ملی برای اصلاح دموکراسی و ترمیم دولت( The National Committee for the Reestablishment of Democracy and the Restoration of the State (CNRDRE.)) اعلام کردند که به‌زودی زمینه را برای انجام انتخابات ریاست جمهوری در کشور آماده و قدرت را به غیرنظامیان واگذار خواهند کرد..[iii] این کودتا در شرایطیّ صورت گرفت که یک ماه بیشتر به انتخابات ریاست جمهوری [[مالی]] باقی نمانده بود و 12کاندیدای احزاب مختلف، در حال ورود به مبارزه انتخاباتی بودند.
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	با تشدید بحران جنگ داخلی در مالی و آشکار شدن ضعف ارتش در مقابله با شورشیان طوارق و هم پیمانان القاعده ای آنها و در شرایطی که کشورهای غربی از گسترش نفوذ گروه های تندرو اسلام گرای وابسته به القاعده بویژه "سازمان انصارالدین" و "شاخه مغرب اسلامی القاعده" در دیگر کشورهای منطقه صحرای بزرگ آفریقا همچون نیجر ، موریتانی و چاد و برخی کشورهای منطقه غرب آفریقا بشدت در هراس بودند سرانجام فرانسه با چراغ سبز [https://www.un.org/en/ سازمان ملل متحد] رسما وارد عرصه کارزار در مالی شد. [vi]نظامیان فرانسه بدستور مستقیم رئیس جمهور فرانسه و ظاهرا در پی درخواست رئیس جمهور موقت مالی در اواسط ژانویه سال 2013 وارد مالی شده و با همکاری ارتش مالی حملات بسیار سنگینی را علیه قبایل شورشی طوارق و نیروهای القاعده آغاز کردند. جنگ بین نیروهای مشترک فرانسوی مالیائی از یک سوی و شورشیان تا زمان نوشتن این مطالب (19 بهمن 1391) با شدت هرچه بیشتر ادامه دارد و هرچند نظامیان فرانسوی با بهره گیری از پشتیبانی جت های جنگی و هلیکوپترهای توپدار خود تاکنون موفق به بازپس گیری شهرهای راهبردی گائو و تیمبوکتو و چند شهر کوچک تر شده اند (و شهر کیدال نیز تقریبا از تصرف شورشیان خارج شده است) با این حال تحلیل گران سیاسی معتقدند شورشیان طوارقی – القاعده حتی در صورت شکست قطعی ؛ با پناه بردن به مخفی گاه های خود در بیابان‌های بزرگ شمال مالی نبردهای چریکی مبتنی بر تاکتیک جنگ و گریز را ادامه خواهند داد و منطقه شمال مالی حداقل در آینده نزدیک آرامش و امنیت –ولو نسبی- خود را باز‌نخواهد یافت. این در حالی است که بر اساس اطلاعات موجود سربازان مالیائی پس از بازپس گیری مناطق تحت تصرف اسلام گرایان افراطی اموال و منازل مسلمانان ساکن این مناطق بویژه مورها و اعراب بومی شهرهای گائو و تیمبوکتو را – به بهانه همکاری با شورشیان - دستخوش حملات غارت گرایانه خود قرار داده‌اند.		با تشدید بحران جنگ داخلی در مالی و آشکار شدن ضعف ارتش در مقابله با شورشیان طوارق و هم پیمانان القاعده ای آنها و در شرایطی که کشورهای غربی از گسترش نفوذ گروه های تندرو اسلام گرای وابسته به القاعده بویژه "سازمان انصارالدین" و "شاخه مغرب اسلامی القاعده" در دیگر کشورهای منطقه صحرای بزرگ آفریقا همچون نیجر ، موریتانی و چاد و برخی کشورهای منطقه غرب آفریقا بشدت در هراس بودند سرانجام فرانسه با چراغ سبز [https://www.un.org/en/ سازمان ملل متحد] رسما وارد عرصه کارزار در مالی شد. [vi]نظامیان فرانسه بدستور مستقیم رئیس جمهور فرانسه و ظاهرا در پی درخواست رئیس جمهور موقت مالی در اواسط ژانویه سال 2013 وارد مالی شده و با همکاری ارتش مالی حملات بسیار سنگینی را علیه قبایل شورشی طوارق و نیروهای القاعده آغاز کردند. جنگ بین نیروهای مشترک فرانسوی مالیائی از یک سوی و شورشیان تا زمان نوشتن این مطالب (19 بهمن 1391) با شدت هرچه بیشتر ادامه دارد و هرچند نظامیان فرانسوی با بهره گیری از پشتیبانی جت های جنگی و هلیکوپترهای توپدار خود تاکنون موفق به بازپس گیری شهرهای راهبردی گائو و تیمبوکتو و چند شهر کوچک تر شده اند (و شهر کیدال نیز تقریبا از تصرف شورشیان خارج شده است) با این حال تحلیل گران سیاسی معتقدند شورشیان طوارقی – القاعده حتی در صورت شکست قطعی ؛ با پناه بردن به مخفی گاه های خود در بیابان‌های بزرگ شمال مالی نبردهای چریکی مبتنی بر تاکتیک جنگ و گریز را ادامه خواهند داد و منطقه شمال مالی حداقل در آینده نزدیک آرامش و امنیت –ولو نسبی- خود را باز‌نخواهد یافت. این در حالی است که بر اساس اطلاعات موجود سربازان مالیائی پس از بازپس گیری مناطق تحت تصرف اسلام گرایان افراطی اموال و منازل مسلمانان ساکن این مناطق بویژه مورها و اعراب بومی شهرهای گائو و تیمبوکتو را – به بهانه همکاری با شورشیان - دستخوش حملات غارت گرایانه خود قرار داده‌اند.

	در نتیجه گیری کلی در ارتباط با تاریخ تحولات سیاسی کشور [[مالی]] لازم بذکر است با وجود آن که آلفاعمر کناره و احمدو تومانی توره حدود بیست سال گذشته اقدامات قابل توجّهی در جهت تثبیت مردم‌سالاری و حقوق اساسی مردم این کشور انجام دادند؛ اما کشور مالی هم‌چنان از مشکلات مختلف رنج می‌برد و چالش‌هایی هم‌چون کاهش درآمدهای عمومی، بی‌کاری، اقتصاد متزلزل، عدم امکان بهره‌برداری از ذخایر زیرزمینی و حل مشکل طوایف طوارق شمال و شمال شرق کشور، دولت فعلی را دچار نوعی بن بست سیاسی ساخته است. با این همه و صرف‌نظر از کودتای اخیر و بحران ناشی از دخالت نظامیان فرانسه در ممانعت از پیشروی شورشیان به سمت پایتخت ، می‌توان گفت در حال حاضر [[مالی]] یکی از کشورهای دموکرات منطقۀ غرب آفریقاست و از جایگاه مناسبی در عرصۀ بین المللی برخوردار می‌باشد. علاوه ‌بر این، مناسبات خوب دولت‌های وقت با کشورهای غربی و اسلامی‌در دو دهۀ اخیر، موجب جذب برخی سرمایه‌های خارجی و دریافت کمک‌های بین‌المللی قابل توجّهی شده که در ترمیم ساختار اقتصادی این کشور نیز تأثیر چشمگیری داشته‌ است<ref>عرب احمدی ، امیر بهرام (1391). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 37-47.</ref>.		در نتیجه گیری کلی در ارتباط با تاریخ تحولات سیاسی کشور [[مالی]] لازم بذکر است با وجود آن که آلفاعمر کناره و احمدو تومانی توره حدود بیست سال گذشته اقدامات قابل توجّهی در جهت تثبیت مردم‌سالاری و حقوق اساسی مردم این کشور انجام دادند؛ اما کشور مالی هم‌چنان از مشکلات مختلف رنج می‌برد و چالش‌هایی هم‌چون کاهش درآمدهای عمومی، بی‌کاری، اقتصاد متزلزل، عدم امکان بهره‌برداری از ذخایر زیرزمینی و حل مشکل طوایف طوارق شمال و شمال شرق کشور، دولت فعلی را دچار نوعی بن بست سیاسی ساخته است. با این همه و صرف‌نظر از کودتای اخیر و بحران ناشی از دخالت نظامیان فرانسه در ممانعت از پیشروی شورشیان به سمت پایتخت ، می‌توان گفت در حال حاضر [[مالی]] یکی از کشورهای دموکرات منطقۀ غرب آفریقاست و از جایگاه مناسبی در عرصۀ بین المللی برخوردار می‌باشد. علاوه ‌بر این، مناسبات خوب دولت‌های وقت با کشورهای غربی و اسلامی‌در دو دهۀ اخیر، موجب جذب برخی سرمایه‌های خارجی و دریافت کمک‌های بین‌المللی قابل توجّهی شده که در ترمیم ساختار اقتصادی این کشور نیز تأثیر چشمگیری داشته‌ است.
	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[روسیه معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر مصر]]؛ [[تاریخ معاصر سنگال]]؛ [[تاریخ معاصر کوبا]]؛ [[دوران معاصر(جمهوری چین)]]؛ [[تاریخ دوران معاصر کانادا]]؛ [[لبنان معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر ژاپن]]؛ [[تاریخ معاصر ساحل عاج]]؛ [[تاریخ معاصر قطر]]؛ [[تاریخ معاصر اردن]]؛ [[تاریخ معاصر زیمبابوه]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سیرالئون]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سودان]]؛ [[تاریخ معاصر گرجستان]]؛ [[تاریخ معاصر تاجیکستان]]؛ [[تاریخ معاصر قزاقستان]]؛ [[تاريخ معاصر بنگلادش]]؛ [[تاريخ معاصر سریلانکا]]		[[روسیه معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر مصر]]؛ [[تاریخ معاصر سنگال]]؛ [[تاریخ معاصر کوبا]]؛ [[دوران معاصر(جمهوری چین)]]؛ [[تاریخ دوران معاصر کانادا]]؛ [[لبنان معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر ژاپن]]؛ [[تاریخ معاصر ساحل عاج]]؛ [[تاریخ معاصر قطر]]؛ [[تاریخ معاصر اردن]]؛ [[تاریخ معاصر زیمبابوه]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سیرالئون]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سودان]]؛ [[تاریخ معاصر گرجستان]]؛ [[تاریخ معاصر تاجیکستان]]؛ [[تاریخ معاصر قزاقستان]]؛ [[تاريخ معاصر بنگلادش]]؛ [[تاريخ معاصر سریلانکا]]
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
	<references />		<references />

			== منبع اصلی ==
			عرب احمدی، امیر بهرام (1391). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 37-47.

			== نویسنده مقاله ==
			امیربهرام عرب احمدی
	[[رده:تاریخ معاصر]]		[[رده:تاریخ معاصر]]

Samiei در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۱

2024-07-21T17:11:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۱
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	در نتیجه گیری کلی در ارتباط با تاریخ تحولات سیاسی کشور [[مالی]] لازم بذکر است با وجود آن که آلفاعمر کناره و احمدو تومانی توره حدود بیست سال گذشته اقدامات قابل توجّهی در جهت تثبیت مردم‌سالاری و حقوق اساسی مردم این کشور انجام دادند؛ اما کشور مالی هم‌چنان از مشکلات مختلف رنج می‌برد و چالش‌هایی هم‌چون کاهش درآمدهای عمومی، بی‌کاری، اقتصاد متزلزل، عدم امکان بهره‌برداری از ذخایر زیرزمینی و حل مشکل طوایف طوارق شمال و شمال شرق کشور، دولت فعلی را دچار نوعی بن بست سیاسی ساخته است. با این همه و صرف‌نظر از کودتای اخیر و بحران ناشی از دخالت نظامیان فرانسه در ممانعت از پیشروی شورشیان به سمت پایتخت ، می‌توان گفت در حال حاضر [[مالی]] یکی از کشورهای دموکرات منطقۀ غرب آفریقاست و از جایگاه مناسبی در عرصۀ بین المللی برخوردار می‌باشد. علاوه ‌بر این، مناسبات خوب دولت‌های وقت با کشورهای غربی و اسلامی‌در دو دهۀ اخیر، موجب جذب برخی سرمایه‌های خارجی و دریافت کمک‌های بین‌المللی قابل توجّهی شده که در ترمیم ساختار اقتصادی این کشور نیز تأثیر چشمگیری داشته‌ است<ref>عرب احمدی ، امیر بهرام (1391). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 37-47.</ref>.		در نتیجه گیری کلی در ارتباط با تاریخ تحولات سیاسی کشور [[مالی]] لازم بذکر است با وجود آن که آلفاعمر کناره و احمدو تومانی توره حدود بیست سال گذشته اقدامات قابل توجّهی در جهت تثبیت مردم‌سالاری و حقوق اساسی مردم این کشور انجام دادند؛ اما کشور مالی هم‌چنان از مشکلات مختلف رنج می‌برد و چالش‌هایی هم‌چون کاهش درآمدهای عمومی، بی‌کاری، اقتصاد متزلزل، عدم امکان بهره‌برداری از ذخایر زیرزمینی و حل مشکل طوایف طوارق شمال و شمال شرق کشور، دولت فعلی را دچار نوعی بن بست سیاسی ساخته است. با این همه و صرف‌نظر از کودتای اخیر و بحران ناشی از دخالت نظامیان فرانسه در ممانعت از پیشروی شورشیان به سمت پایتخت ، می‌توان گفت در حال حاضر [[مالی]] یکی از کشورهای دموکرات منطقۀ غرب آفریقاست و از جایگاه مناسبی در عرصۀ بین المللی برخوردار می‌باشد. علاوه ‌بر این، مناسبات خوب دولت‌های وقت با کشورهای غربی و اسلامی‌در دو دهۀ اخیر، موجب جذب برخی سرمایه‌های خارجی و دریافت کمک‌های بین‌المللی قابل توجّهی شده که در ترمیم ساختار اقتصادی این کشور نیز تأثیر چشمگیری داشته‌ است<ref>عرب احمدی ، امیر بهرام (1391). جامعه و فرهنگ [[مالی]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 37-47.</ref>.
	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[~~تاریخ~~ معاصر ~~مصر~~]]؛ [[تاریخ معاصر ~~سنگال~~]]؛ [[تاریخ معاصر ~~کوبا~~]]؛ [[~~روسیه~~ معاصر]]؛ [[~~چین~~ معاصر ~~و چالش های فرهنگی و اجتماعی پیش رو\|~~چین ~~معاصر~~]]؛ [[تاریخ دوران معاصر کانادا]]؛ [[لبنان معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر ژاپن]]؛ [[تاریخ معاصر ساحل عاج]]؛ [[تاریخ معاصر قطر]]؛ [[تاریخ معاصر ~~آرژانتین~~]]؛ [[تاریخ معاصر ~~اردن~~]]؛ [[تاریخ معاصر ~~زیمبابوه~~]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر ~~سیرالئون~~]]؛ [[تاریخ معاصر ~~اوکراین~~]]؛ [[تاریخ معاصر ~~سودان~~]]		[[روسیه معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر مصر]]؛ [[تاریخ معاصر سنگال]]؛ [[تاریخ معاصر کوبا]]؛ [[دوران معاصر(جمهوری چین)]]؛ [[تاریخ دوران معاصر کانادا]]؛ [[لبنان معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر ژاپن]]؛ [[تاریخ معاصر ساحل عاج]]؛ [[تاریخ معاصر قطر]]؛ [[تاریخ معاصر اردن]]؛ [[تاریخ معاصر زیمبابوه]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سیرالئون]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سودان]]؛ [[تاریخ معاصر گرجستان]]؛ [[تاریخ معاصر تاجیکستان]]؛ [[تاریخ معاصر قزاقستان]]؛ [[تاريخ معاصر بنگلادش]]؛ [[تاريخ معاصر سریلانکا]]

	== پاورقی ==		== پاورقی ==
خط ۶۰:		خط ۶۰:

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
			<references />
			[[رده:تاریخ معاصر]]

Samiei: /* نیز نگاه کنید به */

2024-04-29T17:49:19Z

نیز نگاه کنید به

نمایش تغییرات

Samiei در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۴۵

2024-04-26T22:45:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۴۵
خط ۴۹:		خط ۴۹:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[تاریخ معاصر مصر]]؛ [[تاریخ معاصر سنگال]]؛ [[تاریخ معاصر کوبا]]؛ [[روسیه معاصر]]؛ [[چین معاصر و چالش های فرهنگی و اجتماعی پیش رو\|چین معاصر]]؛ [[تاریخ دوران معاصر کانادا]]؛ [[لبنان معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر ژاپن]]؛ [[تاریخ معاصر ساحل عاج]]؛ [[تاریخ معاصر قطر]]؛ [[تاریخ معاصر آرژانتین]]؛ [[تاریخ معاصر اردن]]؛ [[تاریخ معاصر زیمبابوه]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]		[[تاریخ معاصر مصر]]؛ [[تاریخ معاصر سنگال]]؛ [[تاریخ معاصر کوبا]]؛ [[روسیه معاصر]]؛ [[چین معاصر و چالش های فرهنگی و اجتماعی پیش رو\|چین معاصر]]؛ [[تاریخ دوران معاصر کانادا]]؛ [[لبنان معاصر]]؛ [[تاریخ معاصر ژاپن]]؛ [[تاریخ معاصر ساحل عاج]]؛ [[تاریخ معاصر قطر]]؛ [[تاریخ معاصر آرژانتین]]؛ [[تاریخ معاصر اردن]]؛ [[تاریخ معاصر زیمبابوه]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سیرالئون]]؛ [[تاریخ معاصر اوکراین]]؛ [[تاریخ معاصر سودان]]

	== پاورقی ==		== پاورقی ==