جامعه و نظام اجتماعی تاجیکستان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammad در ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۱۰

2024-12-27T11:10:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۱۰
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	تولید ناخالص ملی این کشور در سال ۲۰۰۵، نزدیک به ۲ میلیارد دلار و در حال حاضر تقریباً دو سوم جمعیت آن در فقر به سر می‌برند. تولید ناخالص داخلی این کشور در سال 2006 میلادی به 9/521 میلیارد دلار رسیده بود. هدف از اصلاحات اقتصادی که در [[تاجیکستان\|جمهوری تاجیکستان]] انجام می‌گیرید، ارتقاء سطح زندگی مردم و فقرزدایی می‌باشد. در حال حاضر در [[تاجیکستان]] برای بهبودی سیاست‌های اقتصادی، کشاورزی، مالی و بانکی، سرمایه‌گذاری گام به گام و تدابیر ضروری اندیشیده می‌شوند. خصوصی‌سازی کارخانه‌های بزرگ و کوچک انجام شده است. تا ماه ژانویه سال 2006 میلادی از 9121 کارخانه دولتی 8707 آن تقریباً 95 درصد خصوصی شده‌اند. همزمان یک سری قوانین و مقررات از جمله قانون‌های مدنی، مالیات و خصوصی‌سازی اموال دولتی به تصویب رسیده‌اند. امروز در [[تاجیکستان\|جمهوری تاجیکستان]] تهیه برنامه بلندمدت رشد ملی استراتژی برای سال‌های 2015 و نیز برنامه فقرزدایی برای سال‌های 2006- 2008 در حال به اتمام رسیدن است. هدف اصلی این برنامه به دست آوردن رفاه سیاسی و اجتماعی و اقتصادی مردم [[تاجیکستان]] در شرایط الویت اصول‌های آزادی، کرامت انسانی می‌باشد. طبق برنامه‌ریزی‌ها می‌بایست سطوح فقر از 61 درصد به 32 درصد در سال 2015 کاهش یابد، همزمان سایر مسایل و مشکلات اجتماعی نظیر مرگ و میر مادران و کودکان، تأمین آب آشامیدنی سالم و بهداشتی، ارتقاء سطح آموزش و محیط زیست بهبود یابد. واحد پولی این کشور، سامانی و هر سامانی معادل هزار روبل است. در حال حاضر تقریباً دو سوم جمعیت آن در فقر به سر می‌برند. نرخ بیکاری در این کشور 12 درصد است و 64 درصد از مردم آن زیر خط فقر زندگی می‌کنند.		تولید ناخالص ملی این کشور در سال ۲۰۰۵، نزدیک به ۲ میلیارد دلار و در حال حاضر تقریباً دو سوم جمعیت آن در فقر به سر می‌برند. تولید ناخالص داخلی این کشور در سال 2006 میلادی به 9/521 میلیارد دلار رسیده بود. هدف از اصلاحات اقتصادی که در [[تاجیکستان\|جمهوری تاجیکستان]] انجام می‌گیرید، ارتقاء سطح زندگی مردم و فقرزدایی می‌باشد. در حال حاضر در [[تاجیکستان]] برای بهبودی سیاست‌های اقتصادی، کشاورزی، مالی و بانکی، سرمایه‌گذاری گام به گام و تدابیر ضروری اندیشیده می‌شوند. خصوصی‌سازی کارخانه‌های بزرگ و کوچک انجام شده است. تا ماه ژانویه سال 2006 میلادی از 9121 کارخانه دولتی 8707 آن تقریباً 95 درصد خصوصی شده‌اند. همزمان یک سری قوانین و مقررات از جمله قانون‌های مدنی، مالیات و خصوصی‌سازی اموال دولتی به تصویب رسیده‌اند. امروز در [[تاجیکستان\|جمهوری تاجیکستان]] تهیه برنامه بلندمدت رشد ملی استراتژی برای سال‌های 2015 و نیز برنامه فقرزدایی برای سال‌های 2006- 2008 در حال به اتمام رسیدن است. هدف اصلی این برنامه به دست آوردن رفاه سیاسی و اجتماعی و اقتصادی مردم [[تاجیکستان]] در شرایط الویت اصول‌های آزادی، کرامت انسانی می‌باشد. طبق برنامه‌ریزی‌ها می‌بایست سطوح فقر از 61 درصد به 32 درصد در سال 2015 کاهش یابد، همزمان سایر مسایل و مشکلات اجتماعی نظیر مرگ و میر مادران و کودکان، تأمین آب آشامیدنی سالم و بهداشتی، ارتقاء سطح آموزش و محیط زیست بهبود یابد. واحد پولی این کشور، سامانی و هر سامانی معادل هزار روبل است. در حال حاضر تقریباً دو سوم جمعیت آن در فقر به سر می‌برند. نرخ بیکاری در این کشور 12 درصد است و 64 درصد از مردم آن زیر خط فقر زندگی می‌کنند.
	[[پرونده:درآمد خالص با نرخ منفی.png\|بندانگشتی\|نمودار 5. درآمد خالص با نرخ منفی]]		[[پرونده:درآمد خالص با نرخ منفی.png\|بندانگشتی\|نمودار 5. درآمد خالص با نرخ منفی]]
	آمارهای بانک جهانی در رابطه با [[وضعیت اقتصادی و معیشتی در تاجیکستان\|وضعیت اقتصادی تاجیکستان]] نشان دهنده‌ی رشد کند و وابستگی بالای این کشور به کمک‌های خارجی است. نداشتن ارتباط دریایی در کنار محاصره آن توسط دیگر کشورهای اقمار شوروی باعث شده تا این کشور نتواند مراحل رشد و توسعه اقتصادی را به درستی طی نماید و در این راه با معضلات جدی مواجه بوده است. تا قبل از فروپاشی شوروی اقتصاد این جمهوری تابعی از اقتصاد شورروی بود اما با فروپاشی شوروی و قطع کمک‌های مالی [[روسیه]] به این کشور وضعیت اقتصادی [[تاجیکستان]] روبه وخامت گذاشته است. آمارهای موجود در بانک اطلاعاتی بانک جهانی اغلب تا قبل از استقلال [[تاجیکستان]] چیزی در رابطه با وضعیت این کشور را نشان نمی‌دهند و بعد از استقلال نیز بسیاری از آمارها به این نهاد بین‌المللی گزارش نشده‌اند. در ادامه منتخبی از آمارهای اقتصادی که نشانگر اوضاع اقتصادی این کشور هستند آورده می‌شود.		آمارهای بانک جهانی در رابطه با [[وضعیت اقتصادی و معیشتی در تاجیکستان\|وضعیت اقتصادی تاجیکستان]] نشان دهنده‌ی رشد کند و وابستگی بالای این کشور به کمک‌های خارجی است. نداشتن ارتباط دریایی در کنار محاصره آن توسط دیگر کشورهای اقمار شوروی باعث شده تا این کشور نتواند مراحل رشد و توسعه اقتصادی را به درستی طی نماید و در این راه با معضلات جدی مواجه بوده است.

	درصد رشد سالانه اقتصادی در [[تاجیکستان]] طی سال‌های اولیه استقلال و سال 2006 منفی بوده اما اینک به 7.4 درصد رسیده است.		تا قبل از فروپاشی شوروی اقتصاد این جمهوری تابعی از اقتصاد شورروی بود اما با فروپاشی شوروی و قطع کمک‌های مالی [[روسیه]] به این کشور وضعیت اقتصادی [[تاجیکستان]] روبه وخامت گذاشته است. آمارهای موجود در بانک اطلاعاتی بانک جهانی اغلب تا قبل از استقلال [[تاجیکستان]] چیزی در رابطه با وضعیت این کشور را نشان نمی‌دهند و بعد از استقلال نیز بسیاری از آمارها به این نهاد بین‌المللی گزارش نشده‌اند. در ادامه منتخبی از آمارهای اقتصادی که نشانگر اوضاع اقتصادی این کشور هستند آورده می‌شود. درصد رشد سالانه اقتصادی در [[تاجیکستان]] طی سال‌های اولیه استقلال و سال 2006 منفی بوده اما اینک به 7.4 درصد رسیده است. تورم در [[تاجیکستان]] پس از استقلال این کشور به شدت رشد کرد و در سال 1993 به 1400 درصد رسید اما پس از آن با کاهش شدید مواجه شد و اکنون حدود 6 درصد است.[[پرونده:تولید ناخالص ملی.png\|بندانگشتی\|نمودار 6. تولید ناخالص ملی تاجیکستان]]

	تورم در [[تاجیکستان]] پس از استقلال این کشور به شدت رشد کرد و در سال 1993 به 1400 درصد رسید اما پس از آن با کاهش شدید مواجه شد و اکنون حدود 6 درصد است<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)،ص. 94-96</ref>.
	[[پرونده:تولید ناخالص ملی.png\|بندانگشتی\|نمودار 6. تولید ناخالص ملی تاجیکستان]]

	==== درآمد ملی کشور ====		==== درآمد ملی کشور ====

Mohammad در ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۹

2024-12-27T11:09:48Z

نمایش تغییرات

Mohammad: /* تجارت خارجی */

2024-12-27T10:57:49Z

تجارت خارجی

Mohammad: /* بخش کشاورزی */

2024-12-27T10:54:29Z

بخش کشاورزی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۴
خط ۹۶:		خط ۹۶:
	==== [[کشاورزی در تاجیکستان\|بخش کشاورزی]] ====		==== [[کشاورزی در تاجیکستان\|بخش کشاورزی]] ====
	علی رغم کوهستانی بودن [[تاجیکستان]] به دلیل وفور منابع آب و مساعد بودن وضعیت جوی برای کشت برخی محصولات زمینه مناسبی برای کشاورزی در این جمهوری وجود دارد. به طوری که بر اساس آمارهای موجود 56 درصد منابع آب آسیای مرکزی از [[تاجیکستان]] سرچشمه می‌گیرد.		علی رغم کوهستانی بودن [[تاجیکستان]] به دلیل وفور منابع آب و مساعد بودن وضعیت جوی برای کشت برخی محصولات زمینه مناسبی برای کشاورزی در این جمهوری وجود دارد. به طوری که بر اساس آمارهای موجود 56 درصد منابع آب آسیای مرکزی از [[تاجیکستان]] سرچشمه می‌گیرد.
	[[پرونده:میزان زمین های کشاورزی.png\|بندانگشتی\|نمودار 10]][[پرونده:میزان غلات.png\|بندانگشتی\|نمودار 11]]بخش کشاورزی بر اثر سیاست‌های استعماری شوروی سابق سرمایه گذاری‌هایی در راستای تک محصولی نمودن این کشور به سوی تولید یک محصول خاص یعنی پنبه هدایت شده است. به طوری که [[تاجیکستان]] در سال 1990 با تولید 900 هزار تن مقام چهارم تولید این محصول را در سطح جهانی به خود اختصاص داد. اما صنایع تبدیلی پنبه در این کشور رشد چندانی نکرده‌اند و حدود 90% محصول تولید شده به صورت خام به خارج صادر می شود. سالانه بیش از 1/5 میلیون تن غله در [[تاجیکستان]] مصرف می‌شود که بیش از 1/2 میلیون تن آن از خارج وارد می‌شود.		[[پرونده:میزان زمین های کشاورزی.png\|بندانگشتی\|نمودار 10. مساحت زمین های کشاورزی تاجیکستان]][[پرونده:میزان غلات.png\|بندانگشتی\|نمودار 11. میزان تولید غلات در [[تاجیکستان]] از سال 1992 تا 2010 از رشد چشمگیری داشته است.]]بخش کشاورزی بر اثر سیاست‌های استعماری شوروی سابق سرمایه گذاری‌هایی در راستای تک محصولی نمودن این کشور به سوی تولید یک محصول خاص یعنی پنبه هدایت شده است. به طوری که [[تاجیکستان]] در سال 1990 با تولید 900 هزار تن مقام چهارم تولید این محصول را در سطح جهانی به خود اختصاص داد. اما صنایع تبدیلی پنبه در این کشور رشد چندانی نکرده‌اند و حدود 90% محصول تولید شده به صورت خام به خارج صادر می شود. سالانه بیش از 1/5 میلیون تن غله در [[تاجیکستان]] مصرف می‌شود که بیش از 1/2 میلیون تن آن از خارج وارد می‌شود.

	مساحت کل زمین‌های زراعی 4/2 میلیون هکتار و یا 29/4% کل اراضی کشور می‌باشد. اما کل زمین‌های حاصلخیز زیر کشت حدود 850 هزار هکتار و یا 5/9% کل اراضی کشور است. 70% کل تولید ناخالص ملی [[تاجیکستان]] را پنبه تشکیل می‌دهد. میزان تولید پنبه‌ی این کشور در سال 1990 بیش از 900 هزار تن بود که مقام چهارم جهانی را به خود اختصاص داده بود. با آغاز جنگ داخلی تولید این محصول به کمتر از 300 هزار تن در سال 1993 رسید. پس از پایان جنگ داخلی مجدداً تولید این محصول سیر صعودی به خود گرفت و به اندکی بیش از 450 هزار تن رسیده است. یکی از مهم‌ترین منابع تأمین ارز و درآمد ملی این جمهوری محسوب می‌شود.		مساحت کل زمین‌های زراعی 4/2 میلیون هکتار و یا 29/4% کل اراضی کشور می‌باشد. اما کل زمین‌های حاصلخیز زیر کشت حدود 850 هزار هکتار و یا 5/9% کل اراضی کشور است. 70% کل تولید ناخالص ملی [[تاجیکستان]] را پنبه تشکیل می‌دهد. میزان تولید پنبه‌ی این کشور در سال 1990 بیش از 900 هزار تن بود که مقام چهارم جهانی را به خود اختصاص داده بود. با آغاز جنگ داخلی تولید این محصول به کمتر از 300 هزار تن در سال 1993 رسید. پس از پایان جنگ داخلی مجدداً تولید این محصول سیر صعودی به خود گرفت و به اندکی بیش از 450 هزار تن رسیده است. یکی از مهم‌ترین منابع تأمین ارز و درآمد ملی این جمهوری محسوب می‌شود.

	مزارع غله این کشور در ارتفاع 3500 - 3000 متر از سطح دریاهای آزاد قرار گرفته‌اند که در آنها بیشتر گندم، جو، جو دوسر، برنج، ذرت کشت می‌شود. همچنین به دلیل شرایط مناسب، [[تاجیکستان]] دارای باغات بسیاری می‌باشد. بویژه باغات زردآلو و انگور که بیش از 190 نوع انگور در آن تولید می‌شود و یکی از صادرات این کشور است. دامپروری نیز یکی از بخش‌های مهم کشاورزی و اقتصاد [[تاجیکستان]] محسوب می‌شود. زیرا این کشور دارای دو میلیون هکتار مراتع طبیعی است و انواع گوسفندان گوشتی(90 - 80 کیلوگرم) و قوچ(140 - 120 کیلوگرم) و قوچ‌های حصاری(190 - 150 کیلوگرم). گوسفندان پشمی عمدتاً در ولایت بدخشان و برخی نواحی دیگر [[تاجیکستان]] پرورش می‌یابند. [[پرونده:دام زنده.png\|بندانگشتی\|نمودار 12<ref>برگرفته از [https://www.worldbank.org/404_response.htm https://www.worldbank.org/2011]</ref>]][[پرونده:صادرات کالا و خدمات.png\|بندانگشتی\|نمودار 13 ]]در بخش کشاورزی میزان سطح زیر کشت محصولات [[کشاورزی در تاجیکستان]] افزایش یافته است. از سال 2002 این رشد جهشی بوده و از حدود 45000 کیلومتر مربع به بیش از 47000 کیلومتر مربع افزایش یافته است.		مزارع غله این کشور در ارتفاع 3500 - 3000 متر از سطح دریاهای آزاد قرار گرفته‌اند که در آنها بیشتر گندم، جو، جو دوسر، برنج، ذرت کشت می‌شود. همچنین به دلیل شرایط مناسب، [[تاجیکستان]] دارای باغات بسیاری می‌باشد. بویژه باغات زردآلو و انگور که بیش از 190 نوع انگور در آن تولید می‌شود و یکی از صادرات این کشور است. دامپروری نیز یکی از بخش‌های مهم کشاورزی و اقتصاد [[تاجیکستان]] محسوب می‌شود. زیرا این کشور دارای دو میلیون هکتار مراتع طبیعی است و انواع گوسفندان گوشتی(90 - 80 کیلوگرم) و قوچ(140 - 120 کیلوگرم) و قوچ‌های حصاری(190 - 150 کیلوگرم). گوسفندان پشمی عمدتاً در ولایت بدخشان و برخی نواحی دیگر [[تاجیکستان]] پرورش می‌یابند. [[پرونده:دام زنده.png\|بندانگشتی\|نمودار 12<ref>برگرفته از [https://www.worldbank.org/404_response.htm https://www.worldbank.org/2011]</ref>]][[پرونده:صادرات کالا و خدمات.png\|بندانگشتی\|نمودار 13. میزان صادرات کالا ]]در بخش کشاورزی میزان سطح زیر کشت محصولات [[کشاورزی در تاجیکستان]] افزایش یافته است. از سال 2002 این رشد جهشی بوده و از حدود 45000 کیلومتر مربع به بیش از 47000 کیلومتر مربع افزایش یافته است.

	میزان تولید غلات در [[تاجیکستان]] از سال 1992 تا 2010 از رشد چشمگیری برخوردار بوده است و از حدود 25000 تن به بیش از 100000 تن افزایش یافته است<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 100-102</ref>.		میزان تولید غلات در [[تاجیکستان]] از سال 1992 تا 2010 از رشد چشمگیری برخوردار بوده است و از حدود 25000 تن به بیش از 100000 تن افزایش یافته است<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 100-102</ref>.
خط ۱۱۰:		خط ۱۱۰:
	[[تاجیکستان]] به خارج الومینیوم، نیروی برق، پنبه، فلزات، سنگ‌های قیمتی، میوه، سبزیجات، کنسرو میوه‌ای، فرش، پوست، دخانیات، مشروبات الکلی و غیر الکلی، روغن نباتی و حیوانی، نیروی برق فرآوردهای نفتی، گاز طبعی، خاک رس، قند و محصولات قنّادی و… وارد می‌کند.		[[تاجیکستان]] به خارج الومینیوم، نیروی برق، پنبه، فلزات، سنگ‌های قیمتی، میوه، سبزیجات، کنسرو میوه‌ای، فرش، پوست، دخانیات، مشروبات الکلی و غیر الکلی، روغن نباتی و حیوانی، نیروی برق فرآوردهای نفتی، گاز طبعی، خاک رس، قند و محصولات قنّادی و… وارد می‌کند.

	شرکای اصلی تجارت خارجی [[تاجیکستان]] عبارتند از [[روسیه]]، ازبکستان، [[قزاقستان]]، ترکمنستان، آلمان، سوئیس، هلند،ترکیه، [[اوکراین]]، مجارستان و...[[پرونده:واردات خدمات و کالا.png\|بندانگشتی\|نمودار 14<ref>برگرفته از [https://www.worldbank.org/404_response.htm https://www.worldbank.org/2011]</ref>]]حجم مبادلات تجارت خارجی در سال 2003 میلادی به یک میلیارد و 679 میلیون و ۲۰۰ هزار دلار رسید. ارزش صادرات 9/797 میلیون دلار و ارزش واردات 3/881 میلیون دلار بود. صادرات [[تاجیکستان]] طی این مدت 914 میلیون و 900 هزار دلار و واردات یک میلیارد و 375 میلیون و 500 هزار دلار بوده که در نتیجه تراز تجاری منفی و میزان آن ۴۶۰ میلیون و 300 هزار دلار می‌باشد. در مقایسه با سال 2003 صادرات [[تاجیکستان]] 14/8 درصد و واردات آن 1/56درصد افزایش داشته است<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 102</ref>.		شرکای اصلی تجارت خارجی [[تاجیکستان]] عبارتند از [[روسیه]]، ازبکستان، [[قزاقستان]]، ترکمنستان، آلمان، سوئیس، هلند،ترکیه، [[اوکراین]]، مجارستان و...[[پرونده:واردات خدمات و کالا.png\|بندانگشتی\|نمودار 14<ref>برگرفته از [https://www.worldbank.org/404_response.htm https://www.worldbank.org/2011]</ref>. میزان واردات کالا]]حجم مبادلات تجارت خارجی در سال 2003 میلادی به یک میلیارد و 679 میلیون و ۲۰۰ هزار دلار رسید. ارزش صادرات 9/797 میلیون دلار و ارزش واردات 3/881 میلیون دلار بود. صادرات [[تاجیکستان]] طی این مدت 914 میلیون و 900 هزار دلار و واردات یک میلیارد و 375 میلیون و 500 هزار دلار بوده که در نتیجه تراز تجاری منفی و میزان آن ۴۶۰ میلیون و 300 هزار دلار می‌باشد. در مقایسه با سال 2003 صادرات [[تاجیکستان]] 14/8 درصد و واردات آن 1/56درصد افزایش داشته است<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 102</ref>.

	==== صادرات عمده ====		==== صادرات عمده ====

Mohammad: /* درآمد ملی کشور */

2024-12-27T10:49:12Z

درآمد ملی کشور

Mohammad در ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۷

2024-12-27T10:47:04Z

نمایش تغییرات

Mohammad: /* نیز نگاه کنید به */

2024-12-27T10:45:08Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۵
خط ۴۷۴:		خط ۴۷۴:
	- ورزش و استفاده از امکانات ورزشی و رفتن به پارک‌ها و سایر تفریحات در این بخش قرار می‌گیرند. اما مهم‌ترین تفریحات ناسالم در [[تاجیکستان]] عبارتند از استفاده از مشروبات الکلی، مصرف مواد مخدر و قماربازی که در چند ساله‌ی اخیر رشد فزاینده‌ای داشته است. استفاده نوارهای کاست و فیلم‌های ویدئویی که عمدتاً آمریکایی، روسی و اروپایی هستند و برخی از نشریات کشور نیز به این امر دامن می‌زنند. به گونه‌ای که رشد و تبلیغ این ابتذال موجبات نگرانی برخی مقامات دولتی را فراهم نموده است.		- ورزش و استفاده از امکانات ورزشی و رفتن به پارک‌ها و سایر تفریحات در این بخش قرار می‌گیرند. اما مهم‌ترین تفریحات ناسالم در [[تاجیکستان]] عبارتند از استفاده از مشروبات الکلی، مصرف مواد مخدر و قماربازی که در چند ساله‌ی اخیر رشد فزاینده‌ای داشته است. استفاده نوارهای کاست و فیلم‌های ویدئویی که عمدتاً آمریکایی، روسی و اروپایی هستند و برخی از نشریات کشور نیز به این امر دامن می‌زنند. به گونه‌ای که رشد و تبلیغ این ابتذال موجبات نگرانی برخی مقامات دولتی را فراهم نموده است.

	همچنین در دهه‌ی 1990.م در [[تاجیکستان]] نیز همچون دیگر کشورهای تازه به استقلال رسیده شوروی سابق فساد اخلاقی، مهاجرت‌ها و بیکاری باعث افزایش فحشا و فساد جنسی گردید. در سال‌های 1934 - 1933.م بعد از شروع جنگ‌های داخلی فحشا رشد زیادی در [[تاجیکستان]] داشت زیرا اقتصاد بحرانی کشور باعث فقر مفرط مردم شد بود. بیش از 80% از زنانی که در این رابطه دستگیر شده و مورد بازرسی قرار گرفته‌اند علت دست زدن به این عمل را تلاش برای زنده ماندن و تأمین نیازهای اولیه از جمله غذا و پوشاک ذکر کرده‌اند<ref>خبرگزاری جمهوری اسلامی(1379)، شبکه تلکس عادی خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران،</ref><ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 130</ref>.		همچنین در دهه‌ی 1990.م در [[تاجیکستان]] نیز همچون دیگر کشورهای تازه به استقلال رسیده شوروی سابق فساد اخلاقی، مهاجرت‌ها و بیکاری باعث افزایش فحشا و فساد جنسی گردید. در سال‌های 1934 - 1933.م بعد از شروع جنگ‌های داخلی فحشا رشد زیادی در [[تاجیکستان]] داشت زیرا اقتصاد بحرانی کشور باعث فقر مفرط مردم شد بود. بیش از 80% از زنانی که در این رابطه دستگیر شده و مورد بازرسی قرار گرفته‌اند علت دست زدن به این عمل را تلاش برای زنده ماندن و تأمین نیازهای اولیه از جمله غذا و پوشاک ذکر کرده‌اند<ref>خبرگزاری جمهوری اسلامی(1379)، شبکه تلکس عادی خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران،</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۴۸۱:		خط ۴۸۱:
	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
	<references />		<references />

			== منبع اصلی ==
			زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 90 - 130.

			== نویسنده مقاله ==
			حسن زهریی
	[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]		[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]

Mahsa: /* چگونگی توزیع ثروت */

2024-08-27T22:04:31Z

چگونگی توزیع ثروت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۰۴
خط ۲۶۲:		خط ۲۶۲:
	[[پرونده:میزان درصد مصرف انرژی در بخش حمل و نقل.png\|بندانگشتی\|نمودار 34]]		[[پرونده:میزان درصد مصرف انرژی در بخش حمل و نقل.png\|بندانگشتی\|نمودار 34]]
	[[پرونده:میزان حمل و نقل کالای جاده ای.png\|بندانگشتی\|نمودار 35]]		[[پرونده:میزان حمل و نقل کالای جاده ای.png\|بندانگشتی\|نمودار 35]]
	جمهوری [[تاجیکستان]] به عت جنگ‌های داخلی و تحولات ناشی از دوره گذر با شکاف عظیم طبقاتی و فقر در جامعه مواجه شده است. اما این کشور در برنامه‌ها و اهداف خود ریشه کنی فقر و گرسنگی را مدنظر قرار داده است. برنامه‌های این کشور در این زمینه را در راستای هدف هزاره توسعه بهتر می‌توان درک کرد. یکی از اهداف هشتگانه توسعه هزاره [https://www.un.org/en/ سازمان ملل متحد] مبارزه با فقر و گرسنگی می‌باشد. بر اساس این برنامه در فاصله میان سال‌های 1990 تا 2015 تعداد افرادی که درآمد روزانه آن‌ها کمتر از یک دلار است باید نصف شود و در فاصله میان سال‌های 1990 تا 2015 تعداد افرادی که از گرسنگی رنج می‌برند باید به نصف کاهش یابد. در جمهوری [[تاجیکستان]] بر اساس هدف و برنامه هزاره توسعه در زمینه مبارزه با فقر و گرسنگی باید در فاصله میان سال‌های 1990 تا 2015 تعداد افرادی که درآمد روزانه آن‌ها کمتر از 2.15 دلار هست و همچنین تعداد افرادی که از گرسنگی رنج می‌برند به نصف کاهش پیدا کنند<ref>Investing Sustainable Development: Millennium Development Goals Needs Assessment Tajikistan Full Report, P.25</ref>.		جمهوری [[تاجیکستان]] به علت جنگ‌های داخلی و تحولات ناشی از دوره گذر با شکاف عظیم طبقاتی و فقر در جامعه مواجه شده است. اما این کشور در برنامه‌ها و اهداف خود ریشه کنی فقر و گرسنگی را مدنظر قرار داده است. برنامه‌های این کشور در این زمینه را در راستای هدف هزاره توسعه بهتر می‌توان درک کرد. یکی از اهداف هشتگانه توسعه هزاره [https://www.un.org/en/ سازمان ملل متحد] مبارزه با فقر و گرسنگی می‌باشد. بر اساس این برنامه در فاصله میان سال‌های 1990 تا 2015 تعداد افرادی که درآمد روزانه آن‌ها کمتر از یک دلار است باید نصف شود و در فاصله میان سال‌های 1990 تا 2015 تعداد افرادی که از گرسنگی رنج می‌برند باید به نصف کاهش یابد. در جمهوری [[تاجیکستان]] بر اساس هدف و برنامه هزاره توسعه در زمینه مبارزه با فقر و گرسنگی باید در فاصله میان سال‌های 1990 تا 2015 تعداد افرادی که درآمد روزانه آن‌ها کمتر از 2.15 دلار هست و همچنین تعداد افرادی که از گرسنگی رنج می‌برند به نصف کاهش پیدا کنند<ref>Investing Sustainable Development: Millennium Development Goals Needs Assessment Tajikistan Full Report, P.25</ref>.

	فقر در [[تاجیکستان]] هم از نظر عمق و هم از نظر وسعت و پهنا در زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی گسترش پیدا کرد. شواهد و قراین جدید استانداردهای زندگی در سال 2003 نشان می‌دهد که جمهوری [[تاجیکستان]] با نرخ توسعه بالا در کاهش فقر به موفقیت‌هایی دست یافته است. کاهش فقر در [[تاجیکستان]] وابسته است به توانایی این کشور در حفظ و تقویت رشد اقتصادی و اطمینان از اینکه منافع حاصل از توسعه اقتصادی تنها شامل افراد درآمد بالا نشده بلکه شامل همه شده و موجب بهتر شدن شرایط زندگی و بهبود کیفیت دسترسی به خدمات اجتماعی و ثروتمند شدن فقرا گردد<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 120-121</ref>.		فقر در [[تاجیکستان]] هم از نظر عمق و هم از نظر وسعت و پهنا در زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی گسترش پیدا کرد. شواهد و قراین جدید استانداردهای زندگی در سال 2003 نشان می‌دهد که جمهوری [[تاجیکستان]] با نرخ توسعه بالا در کاهش فقر به موفقیت‌هایی دست یافته است. کاهش فقر در [[تاجیکستان]] وابسته است به توانایی این کشور در حفظ و تقویت رشد اقتصادی و اطمینان از اینکه منافع حاصل از توسعه اقتصادی تنها شامل افراد درآمد بالا نشده بلکه شامل همه شده و موجب بهتر شدن شرایط زندگی و بهبود کیفیت دسترسی به خدمات اجتماعی و ثروتمند شدن فقرا گردد<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 120-121</ref>.

Mahsa در ‏۲۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۰۰

2024-08-27T21:00:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۰۰
خط ۲۳۱:		خط ۲۳۱:
	[[پرونده:میزان مصرف انرژی براساس مصرف سرانه نفت.png\|بندانگشتی\|نمودار 32]]		[[پرونده:میزان مصرف انرژی براساس مصرف سرانه نفت.png\|بندانگشتی\|نمودار 32]]
	[[پرونده:میزان مصرف انرژی در بخش حمل و نقل.png\|بندانگشتی\|نمودار 33]]		[[پرونده:میزان مصرف انرژی در بخش حمل و نقل.png\|بندانگشتی\|نمودار 33]]
	[[تاجیکستان]] یکی از ~~پایینترین~~ آمار دسترسی تلفنی و اینترنتی را در جهان دارا است و استفاده از امکانات مذکور هنوز برای اکثر مردم آن کشور میسر نیست. در سال 2000 دسترسی مردم به خطوط اصلی تلفن 35% بود که از سال 2005 به 39% افزایش یافته است. همچنین، بنا بر آمار سال 2005 از هر 1000 نفر 41 نفر دارای تلفن همراه هستند. این رقم برای استفاده کنندگان از اینترنت یک در هزار است. بنا بر همین آمار، 80% خانواده‌ها در [[تاجیکستان]] تلویزیون دارند<ref>تاجیکستان(1387)، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، چاپ اول، مرکز چاپ و انتشارات، ص. 60</ref>.		[[تاجیکستان]] یکی از پایین‌ترین آمار دسترسی تلفنی و اینترنتی را در جهان دارا است و استفاده از امکانات مذکور هنوز برای اکثر مردم آن کشور میسر نیست. در سال 2000 دسترسی مردم به خطوط اصلی تلفن 35% بود که از سال 2005 به 39% افزایش یافته است. همچنین، بنا بر آمار سال 2005 از هر 1000 نفر 41 نفر دارای تلفن همراه هستند. این رقم برای استفاده کنندگان از اینترنت یک در هزار است. بنا بر همین آمار، 80% خانواده‌ها در [[تاجیکستان]] تلویزیون دارند<ref>تاجیکستان(1387)، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، چاپ اول، مرکز چاپ و انتشارات، ص. 60</ref>.

	جدول شماره 8- امکانات فناوری اینترنتی، مخابراتی [[تاجیکستان]]<ref>برگرفته از https://www.worldbank.org/2011</ref>		جدول شماره 8- امکانات فناوری اینترنتی، مخابراتی [[تاجیکستان]]<ref>برگرفته از https://www.worldbank.org/2011</ref>

Mahsa در ‏۲۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۵۲

2024-08-27T20:52:07Z

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۷
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:
	مساحت کل زمین‌های زراعی 4/2 میلیون هکتار و یا 29/4% کل اراضی کشور می‌باشد. اما کل زمین‌های حاصلخیز زیر کشت حدود 850 هزار هکتار و یا 5/9% کل اراضی کشور است. 70% کل تولید ناخالص ملی [[تاجیکستان]] را پنبه تشکیل می‌دهد. میزان تولید پنبه‌ی این کشور در سال 1990 بیش از 900 هزار تن بود که مقام چهارم جهانی را به خود اختصاص داده بود. با آغاز جنگ داخلی تولید این محصول به کمتر از 300 هزار تن در سال 1993 رسید. پس از پایان جنگ داخلی مجدداً تولید این محصول سیر صعودی به خود گرفت و به اندکی بیش از 450 هزار تن رسیده است. یکی از مهم‌ترین منابع تأمین ارز و درآمد ملی این جمهوری محسوب می‌شود.		مساحت کل زمین‌های زراعی 4/2 میلیون هکتار و یا 29/4% کل اراضی کشور می‌باشد. اما کل زمین‌های حاصلخیز زیر کشت حدود 850 هزار هکتار و یا 5/9% کل اراضی کشور است. 70% کل تولید ناخالص ملی [[تاجیکستان]] را پنبه تشکیل می‌دهد. میزان تولید پنبه‌ی این کشور در سال 1990 بیش از 900 هزار تن بود که مقام چهارم جهانی را به خود اختصاص داده بود. با آغاز جنگ داخلی تولید این محصول به کمتر از 300 هزار تن در سال 1993 رسید. پس از پایان جنگ داخلی مجدداً تولید این محصول سیر صعودی به خود گرفت و به اندکی بیش از 450 هزار تن رسیده است. یکی از مهم‌ترین منابع تأمین ارز و درآمد ملی این جمهوری محسوب می‌شود.

	مزارع غله این کشور در ارتفاع 3500 - 3000 متر از سطح دریاهای آزاد قرار گرفته‌اند که در آنها بیشتر گندم، جو، جو دوسر، برنج، ذرت کشت می‌شود. همچنین به دلیل شرایط مناسب، [[تاجیکستان]] دارای باغات بسیاری می‌باشد. بویژه باغات زردآلو و انگور که بیش از 190 نوع انگور در آن تولید می‌شود و یکی از صادرات این کشور است. دامپروری نیز یکی از بخش‌های مهم کشاورزی و اقتصاد [[تاجیکستان]] محسوب می‌شود. زیرا این کشور دارای دو میلیون هکتار مراتع طبیعی است و انواع گوسفندان گوشتی(90 - 80 کیلوگرم) و قوچ(140 - 120 کیلوگرم) و قوچ‌های حصاری(190 - 150 کیلوگرم). گوسفندان پشمی عمدتاً در ولایت بدخشان و برخی نواحی دیگر [[تاجیکستان]] پرورش می‌یابند. [[پرونده:دام زنده.png\|بندانگشتی\|نمودار 12<ref>برگرفته از [https://www.worldbank.org/404_response.htm https://www.worldbank.org/2011]</ref>]][[پرونده:صادرات کالا و خدمات.png\|بندانگشتی\|نمودار 13. میزان صادرات کالا ]]در بخش کشاورزی میزان سطح زیر کشت محصولات [[کشاورزی در تاجیکستان]] افزایش یافته است. از سال 2002 این رشد جهشی بوده و از حدود 45000 کیلومتر مربع به بیش از 47000 کیلومتر مربع افزایش یافته است.		مزارع غله این کشور در ارتفاع 3500 - 3000 متر از سطح دریاهای آزاد قرار گرفته‌اند که در آنها بیشتر گندم، جو، جو دوسر، برنج، ذرت کشت می‌شود. همچنین به دلیل شرایط مناسب، [[تاجیکستان]] دارای باغات بسیاری می‌باشد. بویژه باغات زردآلو و انگور که بیش از 190 نوع انگور در آن تولید می‌شود و یکی از صادرات این کشور است. دامپروری نیز یکی از بخش‌های مهم کشاورزی و اقتصاد [[تاجیکستان]] محسوب می‌شود. زیرا این کشور دارای دو میلیون هکتار مراتع طبیعی است و انواع گوسفندان گوشتی(90 - 80 کیلوگرم) و قوچ(140 - 120 کیلوگرم) و قوچ‌های حصاری(190 - 150 کیلوگرم). گوسفندان پشمی عمدتاً در ولایت بدخشان و برخی نواحی دیگر [[تاجیکستان]] پرورش می‌یابند. [[پرونده:دام زنده.png\|بندانگشتی\|نمودار 12<ref>برگرفته از [https://www.worldbank.org/404_response.htm https://www.worldbank.org/2011]</ref>. درصد دام زنده در تاجیکستان]][[پرونده:صادرات کالا و خدمات.png\|بندانگشتی\|نمودار 13. میزان صادرات کالا ]]در بخش کشاورزی میزان سطح زیر کشت محصولات [[کشاورزی در تاجیکستان]] افزایش یافته است. از سال 2002 این رشد جهشی بوده و از حدود 45000 کیلومتر مربع به بیش از 47000 کیلومتر مربع افزایش یافته است.

	میزان تولید غلات در [[تاجیکستان]] از سال 1992 تا 2010 از رشد چشمگیری برخوردار بوده است و از حدود 25000 تن به بیش از 100000 تن افزایش یافته است<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 100-102</ref>.		میزان تولید غلات در [[تاجیکستان]] از سال 1992 تا 2010 از رشد چشمگیری برخوردار بوده است و از حدود 25000 تن به بیش از 100000 تن افزایش یافته است<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 100-102</ref>.
خط ۱۱۴:		خط ۱۱۴:
	==== صادرات عمده ====		==== صادرات عمده ====
	صادرات عمده، آلومینیوم، برق، پنبه، میوه، روغن گیاهی، منسوجات و واردات عمده عبارتند از: برق، اکسید آلومینیوم، محصولات نفتی، اکسید آلومینیوم، ماشین آلات صنعتی، دارو، مواد غذایی.		صادرات عمده، آلومینیوم، برق، پنبه، میوه، روغن گیاهی، منسوجات و واردات عمده عبارتند از: برق، اکسید آلومینیوم، محصولات نفتی، اکسید آلومینیوم، ماشین آلات صنعتی، دارو، مواد غذایی.
	[[پرونده:تولید انرژی.png\|بندانگشتی\|نمودار 15]]		[[پرونده:تولید انرژی.png\|بندانگشتی\|نمودار 15. میزان تولید انرژی تاجیکستان]]
	[[پرونده:میزان تولید انرژی از طریق سوخت های فسیلی.png\|بندانگشتی\|نمودار 16]]		[[پرونده:میزان تولید انرژی از طریق سوخت های فسیلی.png\|بندانگشتی\|نمودار 16. میزان تولید انرژی از طریق سوخت های فسیلی]]
	[[پرونده:میزان تولید انرژی از طریق برق آبی.png\|بندانگشتی\|نمودار 17]]		[[پرونده:میزان تولید انرژی از طریق برق آبی.png\|بندانگشتی\|نمودار 17. میزان تولید انرژی از طریق برق آبی]]
	[[پرونده:درصد تولید برق آبی.png\|بندانگشتی\|نمودار 18]]		[[پرونده:درصد تولید برق آبی.png\|بندانگشتی\|نمودار 18. درصد تولید برق آبی]]
	[[پرونده:میزان اتلاف الکتریکی هنگام انتقال.png\|بندانگشتی\|نمودار 19]]		[[پرونده:میزان اتلاف الکتریکی هنگام انتقال.png\|بندانگشتی\|نمودار 19. میزان اتلاف انرژی الکتریکی هنگام انتقال]]
	آمار صادرات [[تاجیکستان]] با نوساناتی طی سال‌های 2002 تا 2010 به 150 میلیون دلار رسیده است.		آمار صادرات [[تاجیکستان]] با نوساناتی طی سال‌های 2002 تا 2010 به 150 میلیون دلار رسیده است.

خط ۱۳۵:		خط ۱۳۵:

	در سال 1978 میلادی ساخت نیروگاه آبی برقی عظیم راغون در رودخانه وخش (با قدرت 3600 میگاوات) آغاز گردید ولی با فروپاشی اتحاد شوروی این پروژه تعطیل شد. در حال حاضر با کمک مالی [[روسیه]] و جمهوری اسلامی ایران و دیگر سرمایه‌گذاران خارجی ساخت نیروگاه‌های آبی برقی «سنگتوده 1» (670 مگاوات- [[روسیه]]) و «سنگتوده 2» (220 مگاوات ایران) ادامه دارد.		در سال 1978 میلادی ساخت نیروگاه آبی برقی عظیم راغون در رودخانه وخش (با قدرت 3600 میگاوات) آغاز گردید ولی با فروپاشی اتحاد شوروی این پروژه تعطیل شد. در حال حاضر با کمک مالی [[روسیه]] و جمهوری اسلامی ایران و دیگر سرمایه‌گذاران خارجی ساخت نیروگاه‌های آبی برقی «سنگتوده 1» (670 مگاوات- [[روسیه]]) و «سنگتوده 2» (220 مگاوات ایران) ادامه دارد.
	[[پرونده:درصد میزان اتلاف انرژی الکتریکی هنگام انتقال.png\|بندانگشتی\|نمودار 20]]		[[پرونده:درصد میزان اتلاف انرژی الکتریکی هنگام انتقال.png\|بندانگشتی\|نمودار 20. درصد میزان اتلاف انرژی الکتریسیته هنگام انتقال]]
	[[پرونده:میزان تولید انرژی از گاز طبیعی.png\|بندانگشتی\|نمودار 21]]		[[پرونده:میزان تولید انرژی از گاز طبیعی.png\|بندانگشتی\|نمودار 21. میزان تولید انرژی از طریق گاز طبیعی]]
	در مجموع، تولید برق به دلیل زمینه‌ی مناسب نسبت به چند سال گذشته حدود شش برابر افزایش یافته و به 18 میلیارد کیلووات ساعت در سال رسیده است و حتی رود وخش به تنهایی توان تولید بالقوه‌ی 45 میلیارد کیلووات ساعت برق را دارد و صادرات برق طی ده ماهه‌ی اول سال 1999 بالغ بر 3395/3 کیلووات ساعت بوده است که نسبت به سال قبل از آن 16% افزایش را نشان می‌دهد<ref>رادیو برون‌مرزی تاجیکی، (1377).</ref>. در تابستان سال 1382 [[روسیه]] خرید برق از [[تاجیکستان]] را از طریق شبکه‌ی انتقال برق ازبکستان و [[قزاقستان]] آغاز کرد. برق صادراتی به [[روسیه]] از نیروگاه برق آبی نارک [[تاجیکستان]] تأمین می‌شود و قرار است پنج میلیون کیلووات ساعت برق در یک شبانه روز از [[تاجیکستان]] به [[روسیه]] صادر شود.		در مجموع، تولید برق به دلیل زمینه‌ی مناسب نسبت به چند سال گذشته حدود شش برابر افزایش یافته و به 18 میلیارد کیلووات ساعت در سال رسیده است و حتی رود وخش به تنهایی توان تولید بالقوه‌ی 45 میلیارد کیلووات ساعت برق را دارد و صادرات برق طی ده ماهه‌ی اول سال 1999 بالغ بر 3395/3 کیلووات ساعت بوده است که نسبت به سال قبل از آن 16% افزایش را نشان می‌دهد<ref>رادیو برون‌مرزی تاجیکی، (1377).</ref>. در تابستان سال 1382 [[روسیه]] خرید برق از [[تاجیکستان]] را از طریق شبکه‌ی انتقال برق ازبکستان و [[قزاقستان]] آغاز کرد. برق صادراتی به [[روسیه]] از نیروگاه برق آبی نارک [[تاجیکستان]] تأمین می‌شود و قرار است پنج میلیون کیلووات ساعت برق در یک شبانه روز از [[تاجیکستان]] به [[روسیه]] صادر شود.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۶۱:		خط ۶۱:

	==== درآمد ملی کشور ====		==== درآمد ملی کشور ====
	[[پرونده:رشد ناخالص ملی براساس قیمت ها.png\|بندانگشتی\|نمودار 7]]		[[پرونده:رشد ناخالص ملی براساس قیمت ها.png\|بندانگشتی\|نمودار 7. درصد رشد ناخالص ملی]]
	کل بودجه‌ی [[تاجیکستان]] در سال 2005 میلادی یک میلیارد و 256 میلیون سامانی (425 میلیون دلار) است. 46 درصد بودجه یعنی حدود ششصد میلیون سامانی به تأمین نیازمندی‌های اجتماعی، 250 میلیون به امور آموزش و پرورش، 91 میلیون به امور بهداشتی، 260 میلیون به بخش کشاورزی، صنعت و انرژی و هشت میلیون هم به انجام تحقیقات علمی اختصاص یافته است. در این بودجه بدهی‌های خارجی [[تاجیکستان]] به مبلغ 8/338 میلیون دلار کاهش یافته است. بودجه دفاعی 45 درصد و کمیته مرزبانی 100 درصد افزایش یافته است. این بودجه نسبت به سال گذشته نزدیک به سیصد میلیون دلار افزایش داشته و کسری آن نسبت به سال گذشته 35 میلیون سامانی کاهش نشان می‌دهد. سهم هر یک از بخش‌های اقتصادی در درآمد ملی و تولید ناخالص داخلی به قرار زیر است. کشاورزی 30/8%، صنعت 1/ 29%، خدمات 40/1%، نرخ رشد تولید ناخالص داخلی GDP 5/7% و تولید ناخالص داخلی این کشور در سال 2004 میلادی 1/6 میلیارد دلار بوده است. وزارت اقتصاد [[تاجیکستان]] رشد اقتصادی این کشور در سال 2004 میلادی را 10/6% اعلام کرده در حالی که این رشد در سال 2003 میلادی 10/2% بوده است. همچنین این وزارت رشد تولیدات صنعتی و کشاورزی در سال 2004 را به ترتیب 14/4% و 11/3% اعلام کرده است.		کل بودجه‌ی [[تاجیکستان]] در سال 2005 میلادی یک میلیارد و 256 میلیون سامانی (425 میلیون دلار) است. 46 درصد بودجه یعنی حدود ششصد میلیون سامانی به تأمین نیازمندی‌های اجتماعی، 250 میلیون به امور آموزش و پرورش، 91 میلیون به امور بهداشتی، 260 میلیون به بخش کشاورزی، صنعت و انرژی و هشت میلیون هم به انجام تحقیقات علمی اختصاص یافته است. در این بودجه بدهی‌های خارجی [[تاجیکستان]] به مبلغ 8/338 میلیون دلار کاهش یافته است. بودجه دفاعی 45 درصد و کمیته مرزبانی 100 درصد افزایش یافته است. این بودجه نسبت به سال گذشته نزدیک به سیصد میلیون دلار افزایش داشته و کسری آن نسبت به سال گذشته 35 میلیون سامانی کاهش نشان می‌دهد. سهم هر یک از بخش‌های اقتصادی در درآمد ملی و تولید ناخالص داخلی به قرار زیر است. کشاورزی 30/8%، صنعت 1/ 29%، خدمات 40/1%، نرخ رشد تولید ناخالص داخلی GDP 5/7% و تولید ناخالص داخلی این کشور در سال 2004 میلادی 1/6 میلیارد دلار بوده است. وزارت اقتصاد [[تاجیکستان]] رشد اقتصادی این کشور در سال 2004 میلادی را 10/6% اعلام کرده در حالی که این رشد در سال 2003 میلادی 10/2% بوده است. همچنین این وزارت رشد تولیدات صنعتی و کشاورزی در سال 2004 را به ترتیب 14/4% و 11/3% اعلام کرده است.

	درآمد سرانه [[تاجیکستان]] در سال 1387، 120 دلار بود که کمترین میزان درآمد سرانه در بین کشورهای جامعه مستقل مشترک المنافع است. اما پس از تبدیل واحد پول کشور به سامانی میزان درآمد سرانه‌ی خالص کاهش یافت و به 50 دلار برای هر نفر در سال رسید. تولید ناخالص ملی اندکی بیش از یک میلیارد دلار است. بر این اساس درآمد ناخالص سرانه حدود 166 دلار می‌باشد.		درآمد سرانه [[تاجیکستان]] در سال 1387، 120 دلار بود که کمترین میزان درآمد سرانه در بین کشورهای جامعه مستقل مشترک المنافع است. اما پس از تبدیل واحد پول کشور به سامانی میزان درآمد سرانه‌ی خالص کاهش یافت و به 50 دلار برای هر نفر در سال رسید. تولید ناخالص ملی اندکی بیش از یک میلیارد دلار است. بر این اساس درآمد ناخالص سرانه حدود 166 دلار می‌باشد.
	[[پرونده:درآمد سالانه.png\|بندانگشتی\|نمودار 8]]		[[پرونده:درآمد سالانه.png\|بندانگشتی\|نمودار 8. درآمد ناخالص ملی [[تاجیکستان]]]]
	تراز پرداخت‌ها در [[تاجیکستان]] هیچگاه مثبت نبوده و در سال 2010 به بیشترین میزان خود طی 8 سال قبل از آن رسیده است.		تراز پرداخت‌ها در [[تاجیکستان]] هیچگاه مثبت نبوده و در سال 2010 به بیشترین میزان خود طی 8 سال قبل از آن رسیده است.

خط ۷۲:		خط ۷۲:
	بر اساس قیمت‌های ثابت سال 2000 نیز درآمد ناخالص ملی [[تاجیکستان]] طبق نمودار رشد یافته است.		بر اساس قیمت‌های ثابت سال 2000 نیز درآمد ناخالص ملی [[تاجیکستان]] طبق نمودار رشد یافته است.

	درآمد سرانه مردم در [[تاجیکستان]] رشد چشمگیری یافته است. و بر اساس قیمت‌های ثابت رقم 295.3601307 را نشان می‌دهد<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 96-98</ref>.		درآمد سرانه مردم در [[تاجیکستان]] رشد چشمگیری یافته است. و بر اساس قیمت‌های ثابت رقم 295.3601307 را نشان می‌دهد.

	==== واحد پول تاجیکستان ====		==== واحد پول تاجیکستان ====
	[[پرونده:درآمد سالانه بر اساس قیمت ها.png\|بندانگشتی\|نمودار 9<ref>برگرفته از [https://www.worldbank.org/404_response.htm https://www.worldbank.org/2011]</ref>]]		[[پرونده:درآمد سالانه بر اساس قیمت ها.png\|بندانگشتی\|نمودار 9<ref>برگرفته از [https://www.worldbank.org/404_response.htm https://www.worldbank.org/2011]</ref>. درآمد سرانه مردم در [[تاجیکستان]]]]
	پس استقلال [[تاجیکستان]] این کشور به استفاده از روبل قدیم شوروی تا زمانی که [[روسیه]] آن واحد پول را در سال 1994م. به روبل روسی تبدیل کرد، ادامه داد. در آن زمان نیز [[تاجیکستان]] به حیطه روبل [[روسیه]] پیوست. قدمی که به ضرر منافع [[تاجیکستان]] تمام شد و [[روسیه]] آن مقدار روبلی را که قول داده بود در اختیار [[تاجیکستان]] نگذاشت. لذا در این دوره اقتصاد نقد [[تاجیکستان]] به اقتصاد پولی و یا پایاپای تبدیل شد. در نتیجه در ماه مه سال 1995م. دولت [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] تصمیم گرفت تا از حیطه روبل [[روسیه]] با ارائه روبل تاجیکی خارج شود. در زمان معرفی این روبل جدید نرخ تسعیر آن 50 روبل برای هر دلار بود، امّا این نرخ به شدّت کاهش یافته و در ژانویه سال 1996م. به 284 روبل برای هر دلار رسید.		پس استقلال [[تاجیکستان]] این کشور به استفاده از روبل قدیم شوروی تا زمانی که [[روسیه]] آن واحد پول را در سال 1994م. به روبل روسی تبدیل کرد، ادامه داد. در آن زمان نیز [[تاجیکستان]] به حیطه روبل [[روسیه]] پیوست. قدمی که به ضرر منافع [[تاجیکستان]] تمام شد و [[روسیه]] آن مقدار روبلی را که قول داده بود در اختیار [[تاجیکستان]] نگذاشت. لذا در این دوره اقتصاد نقد [[تاجیکستان]] به اقتصاد پولی و یا پایاپای تبدیل شد. در نتیجه در ماه مه سال 1995م. دولت [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] تصمیم گرفت تا از حیطه روبل [[روسیه]] با ارائه روبل تاجیکی خارج شود. در زمان معرفی این روبل جدید نرخ تسعیر آن 50 روبل برای هر دلار بود، امّا این نرخ به شدّت کاهش یافته و در ژانویه سال 1996م. به 284 روبل برای هر دلار رسید.

خط ۸۲:		خط ۸۲:
	بانک ملی [[تاجیکستان]] واحد پول جدید را در 1، 5، 10، 20، 50 و 100 سامانی و 1، 5، 20 و 50 درمی ارائه و پول‌ها در آلمان و طبق استاندارد‌های بین‌المللی چاپ شدند. هر هزار روبل تاجیکی برابر با یک سامانی و هر سامانی 100 درهم است. هر دلار [[آمریکا]] در 8/9/ 1379 برابر با 2/4 سامانی بوده است<ref>تراب‌زاده، منیژه، حسینپور، اکرم، شهیدی، فریبا، وزیری، فهیمه( 1373)، ماهیت تحولات در آسیای مرکزی و قفقاز، تهران: انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه، چاپ اول، ص. 328</ref>.		بانک ملی [[تاجیکستان]] واحد پول جدید را در 1، 5، 10، 20، 50 و 100 سامانی و 1، 5، 20 و 50 درمی ارائه و پول‌ها در آلمان و طبق استاندارد‌های بین‌المللی چاپ شدند. هر هزار روبل تاجیکی برابر با یک سامانی و هر سامانی 100 درهم است. هر دلار [[آمریکا]] در 8/9/ 1379 برابر با 2/4 سامانی بوده است<ref>تراب‌زاده، منیژه، حسینپور، اکرم، شهیدی، فریبا، وزیری، فهیمه( 1373)، ماهیت تحولات در آسیای مرکزی و قفقاز، تهران: انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه، چاپ اول، ص. 328</ref>.

	چنانچه گفته شد پیش از این واحد پول [[تاجیکستان]] روبل تاجیک بود. روبل تاجیک که در می 1995 (اردیبهشت ماه 1374) توسط بانک ملی این کشور منتشر شد و ارزش برابری آن با ارزهای خارجی در زمان انتشار یک روبل برابر با 10/7 ریال جمهوری اسلامی ایران و 50 روبل برابر با یک دلار [[آمریکا]] اعلام شد. در هیچ زمانی به این نرخ معامله نشد و حتی در همان زمان 60 تا 70 روبل برابر با یک دلار بود و پس از گذشت چند ماه به یکباره ارزش آن سقوط کرد و به بیش 300 روبل در برابر هر دلار رسید و در آبان ماه 1379 در بازار آزاد ارز [[تاجیکستان]] یک دلار برابر با 2400 روبل تاجیکی بود<ref>هفته‌نامه اقتصاد آسیا(1379)، شماره 378، ص. 5</ref>. در نتیجه دولت ناگزیر از تعویض واحد پول کشور به عنوان یک اهرم اجرایی برای حفظ ثبات اقتصادی حداقل در کوتاه مدت شد<ref>مجله «تاجیکستان»(1999)، [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] پایتخت [[تاجیکستان]]: ناشر وزارت فرهنگ جمهوری [[تاجیکستان]]، ص. 10-11</ref><ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 98-99</ref>.		چنانچه گفته شد پیش از این واحد پول [[تاجیکستان]] روبل تاجیک بود. روبل تاجیک که در می 1995 (اردیبهشت ماه 1374) توسط بانک ملی این کشور منتشر شد و ارزش برابری آن با ارزهای خارجی در زمان انتشار یک روبل برابر با 10/7 ریال جمهوری اسلامی ایران و 50 روبل برابر با یک دلار [[آمریکا]] اعلام شد. در هیچ زمانی به این نرخ معامله نشد و حتی در همان زمان 60 تا 70 روبل برابر با یک دلار بود و پس از گذشت چند ماه به یکباره ارزش آن سقوط کرد و به بیش 300 روبل در برابر هر دلار رسید و در آبان ماه 1379 در بازار آزاد ارز [[تاجیکستان]] یک دلار برابر با 2400 روبل تاجیکی بود<ref>هفته‌نامه اقتصاد آسیا(1379)، شماره 378، ص. 5</ref>. در نتیجه دولت ناگزیر از تعویض واحد پول کشور به عنوان یک اهرم اجرایی برای حفظ ثبات اقتصادی حداقل در کوتاه مدت شد<ref>مجله «تاجیکستان»(1999)، [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] پایتخت [[تاجیکستان]]: ناشر وزارت فرهنگ جمهوری [[تاجیکستان]]، ص. 10-11</ref>.

	==== منابع درآمد مالی و ارزی ====		==== منابع درآمد مالی و ارزی ====
خط ۸۹:		خط ۸۹:
	پنیه 24%، آلومینیوم 36% و سایر صنایع شامل برق، صنایع شیمیایی و نفت، ماشین سازی و فلزکاری، صنایع مصالح ساختمانی، صنایع غذایی و خدمات 40%<ref>منتظمی، رؤیا(1374)، کتاب سبز [[تاجیکستان]]، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه، ص. 44</ref>.		پنیه 24%، آلومینیوم 36% و سایر صنایع شامل برق، صنایع شیمیایی و نفت، ماشین سازی و فلزکاری، صنایع مصالح ساختمانی، صنایع غذایی و خدمات 40%<ref>منتظمی، رؤیا(1374)، کتاب سبز [[تاجیکستان]]، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه، ص. 44</ref>.

	تولید داخلی [[تاجیکستان]] در نیمه‌ی نخست سال 2003 در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 8/6 درصد افزایش یافته و به یک میلیارد و 794 میلیون سامانی رسیده است. کمیته‌ی آمار [[تاجیکستان]] اعلام کرد در شش ماهه‌ی اول سال جاری میزان تولیدات صنعتی 11/7 درصد کالاهای مصرفی 14/4 درصد و تولیدات کشاورزی 7/1درصد نسبت به دوره‌ی مشابه سال گذشته 8 میلیون دلار کاهش و تراز تجاری این کشور منفی بوده و با 21/5 میلیون دلار کسری مواجه بوده است<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 99</ref>.		تولید داخلی [[تاجیکستان]] در نیمه‌ی نخست سال 2003 در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 8/6 درصد افزایش یافته و به یک میلیارد و 794 میلیون سامانی رسیده است. کمیته‌ی آمار [[تاجیکستان]] اعلام کرد در شش ماهه‌ی اول سال جاری میزان تولیدات صنعتی 11/7 درصد کالاهای مصرفی 14/4 درصد و تولیدات کشاورزی 7/1درصد نسبت به دوره‌ی مشابه سال گذشته 8 میلیون دلار کاهش و تراز تجاری این کشور منفی بوده و با 21/5 میلیون دلار کسری مواجه بوده است.

	==== سهم بخش‌های اقتصادی در تولید ناخالص داخلی ====		==== سهم بخش‌های اقتصادی در تولید ناخالص داخلی ====
	طی آمار سال 1993م. تولید ناخالص ملی، 2/7 میلیون دلار [[آمریکا]] با سرانه 470 دلار و در سال 1998م. 350 دلار بوده است. نرخ رشد معدل سال‌های 92-1985 رقم 7/8% در سال را نشان می‌دهد. در ابتدای سال 1992م. رشد اقتصادی به حالت فلج درآمد که به علت استقلال کشور از شوروی و تغییر شکل حکومت و همچنین جنگ داخلی بود. طی آمار سال 2000م. تولید ناخالص ملی [[تاجیکستان]] 7/3 میلیون دلار و نرخ رشد تولید ناخالص ملی 5/1% و نرخ نسبی تولید ناخالص ملی طبق آمار سال 1998م. 19/8% در کشاورزی، 18/1% در صنعت و 62/1% در خدمات بوده است. [[تاجیکستان]] پایین‌ترین تولید ناخالص سرانه را در میان 15 جمهوری سابق شوروی دارا می‌باشد<ref>زهریی، حسن(1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص. 100</ref>.		طی آمار سال 1993م. تولید ناخالص ملی، 2/7 میلیون دلار [[آمریکا]] با سرانه 470 دلار و در سال 1998م. 350 دلار بوده است. نرخ رشد معدل سال‌های 92-1985 رقم 7/8% در سال را نشان می‌دهد. در ابتدای سال 1992م. رشد اقتصادی به حالت فلج درآمد که به علت استقلال کشور از شوروی و تغییر شکل حکومت و همچنین جنگ داخلی بود. طی آمار سال 2000م. تولید ناخالص ملی [[تاجیکستان]] 7/3 میلیون دلار و نرخ رشد تولید ناخالص ملی 5/1% و نرخ نسبی تولید ناخالص ملی طبق آمار سال 1998م. 19/8% در کشاورزی، 18/1% در صنعت و 62/1% در خدمات بوده است. [[تاجیکستان]] پایین‌ترین تولید ناخالص سرانه را در میان 15 جمهوری سابق شوروی دارا می‌باشد.

	==== [[کشاورزی در تاجیکستان\|بخش کشاورزی]] ====		==== [[کشاورزی در تاجیکستان\|بخش کشاورزی]] ====