جریان های فکری موثر مصر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hamidian در ‏۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۴

2024-08-09T23:04:12Z

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-04-01T17:04:21Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۴
خط ۴:		خط ۴:
	====[[جریان فکری غرب گرایی مصر]]====		====[[جریان فکری غرب گرایی مصر]]====
	[[پرونده:Rifaa-al-Tahtawi.jpg\|بندانگشتی\|رفاعة الطهطاوی ]]		[[پرونده:Rifaa-al-Tahtawi.jpg\|بندانگشتی\|رفاعة الطهطاوی ]]
	زمینه‌های شکل‌گیری جریان فکری غربگرا به پیآمدهای حضور ناپلئون و همراهان او در [[مصر]] و سپس تحولات فرهنگی اجتماعی دوره حکومت محمدعلی بر این سرزمین باز می‌گردد که به ارتباط فکری و فرهنگی میان [[مصر]] و اروپا انجامید. از جمله اقداماتی که در این راستا تأثیرگذار بود، اعزام گروه‌هایی از دانشجویان مصری درنیمه اول قرن نوزدهم ،طی چندمرحله و به دستور محمدعلی به [[فرانسه]] و ایتالیا برای آموختن دانش‌های جدید بود.<ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: [https://amirkabirpub.ir/ انتشارات اميركبير]، ص23.</ref> رفاعة الطهطاوی از جمله این دانشجویان بود که در سال‌های بعد نقش پررنگی در مناسبات فرهنگی مصریان و اروپا، به ویژه فرانسه ایفا کرد. مهمترین اثر طهطاوی کتاب «مناهج الالباب المصریة فی مناهج الآداب العصریة» حاوی مهمترین اندیشه‌های اوست. او باور داشت که تنها راه‌حل نجات [[مصر]] از عقب‌ماندگی، بهره‌گیری از مهمترین عناصر تمدنی اروپاست. طهطاوی همچنین تأکید کرد که <blockquote>فرانسویان به لحاظ فرهنگی و تمدنی، بیش از ترک‌های عثمانی به اعراب شباهت دارند.<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. [http://www.moc.gov.eg/ar/affiliates-list/%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%A6%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D9%84%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8/ الهيئة المصرية العامة للكتاب]، ص218.</ref></blockquote>جریان فکری غربگرا در نیمه اول قرن بیستم، نحله‌های فکری و فرهنگی گوناگونی از جمله لیبرالیسم، سکولاریزم و حتی سوسیالیزم را شامل می‌شد و احزاب سیاسی متعددی بر بنیاد این نحله‌ها شکل گرفت. مسیحیان مهاجر شام و لبنان، نقش مهمی در این زمینه داشتند که از جمله آنها می‌توان به شبلی شمیل (1850-1917) و فرح انطون (1874-1922) اشاره داشت. شمیل به مفاهیم انقلاب فرانسه شدیدا ایمان داشت و نخستین آوازه‌گر داروینیسم و فلسفه ماتریالیسم در [[مصر]] و شرق عربی بود<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص210.</ref> و در عین حال نخستین کسی بود که رویکرد سوسیالیزم را در جهان عرب ترویج کرد.<ref>خدوری، مجيد (1366). گرايش هاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي]، ص101.</ref> فرح انطون که از پیشگامان مکتب رمانتیسم در ادبیات عرب شمرده می‌شود با نوشته‌های خود، خوانندگان را با جدیدترین گرایش‌های فلسفی و اجتماعی سیاسی اروپا به ویژه اندیشه‌های خردگرایان فرانسه در قرن هجدهم آشنا می‌ساخت.<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص235.</ref> انطون به سوسیالیزم هم گرایش داشت و آن را مترادف سکولاریزم می دانست.<ref name=":0">خدوری، مجيد (1366). گرايش هاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي]، ص102.</ref> سلامة موسی (1887-1945) از مسیحیان مصری هم به نظریه تکامل داروین باور داشت و سوسیالیزم را تبلیغ می‌کرد<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص238.</ref> و آن را دین انسانیت می‌نامید.<ref name=":0" />[[پرونده:2013-635157171303059460-305.jpg\|بندانگشتی\|طه حسین ]]		زمینه‌های شکل‌گیری جریان فکری غربگرا به پیآمدهای حضور ناپلئون و همراهان او در [[مصر]] و سپس تحولات فرهنگی اجتماعی دوره حکومت محمدعلی بر این سرزمین باز می‌گردد که به ارتباط فکری و فرهنگی میان [[مصر]] و اروپا انجامید. از جمله اقداماتی که در این راستا تأثیرگذار بود، اعزام گروه‌هایی از دانشجویان مصری درنیمه اول قرن نوزدهم ،طی چندمرحله و به دستور محمدعلی به [[فرانسه]] و ایتالیا برای آموختن دانش‌های جدید بود.<ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: [https://amirkabirpub.ir/ انتشارات اميركبير]، ص23.</ref> رفاعة الطهطاوی از جمله این دانشجویان بود که در سال‌های بعد نقش پررنگی در مناسبات فرهنگی مصریان و اروپا، به ویژه فرانسه ایفا کرد. مهمترین اثر طهطاوی کتاب «مناهج الالباب المصریة فی مناهج الآداب العصریة» حاوی مهمترین اندیشه‌های اوست. او باور داشت که تنها راه‌حل نجات [[مصر]] از عقب‌ماندگی، بهره‌گیری از مهمترین عناصر تمدنی اروپاست. طهطاوی همچنین تأکید کرد که <blockquote>فرانسویان به لحاظ فرهنگی و تمدنی، بیش از ترک‌های عثمانی به اعراب شباهت دارند.<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. [http://www.moc.gov.eg/ar/affiliates-list/%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%A6%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D9%84%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8/ الهيئة المصرية العامة للكتاب]، ص218.</ref></blockquote>جریان فکری غربگرا در نیمه اول قرن بیستم، نحله‌های فکری و فرهنگی گوناگونی از جمله لیبرالیسم، سکولاریزم و حتی سوسیالیزم را شامل می‌شد و احزاب سیاسی متعددی بر بنیاد این نحله‌ها شکل گرفت. مسیحیان مهاجر شام و لبنان، نقش مهمی در این زمینه داشتند که از جمله آنها می‌توان به شبلی شمیل (1850-1917) و فرح انطون (1874-1922) اشاره داشت. شمیل به مفاهیم [[انقلاب فرانسه]] شدیدا ایمان داشت و نخستین آوازه‌گر داروینیسم و فلسفه ماتریالیسم در [[مصر]] و شرق عربی بود<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص210.</ref> و در عین حال نخستین کسی بود که رویکرد سوسیالیزم را در جهان عرب ترویج کرد.<ref>خدوری، مجيد (1366). گرايش هاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي]، ص101.</ref> فرح انطون که از پیشگامان مکتب رمانتیسم در ادبیات عرب شمرده می‌شود با نوشته‌های خود، خوانندگان را با جدیدترین گرایش‌های فلسفی و اجتماعی سیاسی اروپا به ویژه اندیشه‌های خردگرایان فرانسه در قرن هجدهم آشنا می‌ساخت.<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص235.</ref> انطون به سوسیالیزم هم گرایش داشت و آن را مترادف سکولاریزم می دانست.<ref name=":0">خدوری، مجيد (1366). گرايش هاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي]، ص102.</ref> سلامة موسی (1887-1945) از مسیحیان مصری هم به نظریه تکامل داروین باور داشت و سوسیالیزم را تبلیغ می‌کرد<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص238.</ref> و آن را دین انسانیت می‌نامید.<ref name=":0" />[[پرونده:2013-635157171303059460-305.jpg\|بندانگشتی\|طه حسین ]]
	[[پرونده:D7286b580510f089a584.jpg\|بندانگشتی\|احمد لطفی السید ]]		[[پرونده:D7286b580510f089a584.jpg\|بندانگشتی\|احمد لطفی السید ]]
	علاوه بر مسیحیان، برخی از شاگردان محمد عبده مانند طه حسین و احمد لطفی السید که کوشش‌های فکری و تفسیری او برای توفیق علم و دین و نیز تساهل او را در برابر غرب، نوعی موافقت با لیبرالیسم تلقی می‌کردند. در روند ترویج و اشاعه رویکردهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی غربگرا تأثیر داشتند. کتاب «مستقبل الثقافة فی مصر» (آینده فرهنگ در مصر) طه حسین که در سال 1937 منتشر شد، مهمترین سند دلبستگی او به تمدن غرب دانسته می‌شود.<ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: [https://amirkabirpub.ir/ انتشارات اميركبير]، ص59.</ref> طه حسین (1889-1973) در این کتاب و برخی دیگر از آثارش بر ضرورت قرار گرفتن در مسیر تمدن اروپا تأکید می‌کرد و می‌گفت که <blockquote>ما باید راه اروپا را تا بدان جا دنبال کنیم که همطراز و همکار آنها در تمدن شویم.<ref>رجائی، دكتر فرهنگ (1381). انديشه سياسي معاصر در جهان عرب. تهران: [https://www.cmess.ir/ مركز پژوهش هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه]، ص288.</ref> </blockquote>احمد لطفی السید (1872-1963) نیز بر برتری لیبرالیسم بسان یک مکتب سیاسی اجتماعی تأکید می‌کرد، گرایش‌های ملیگرایانه داشت و متأثر از اندیشه‌های سیاسی اجتماعی روسو و جان لاک بود.<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص165-231.</ref>		علاوه بر مسیحیان، برخی از شاگردان محمد عبده مانند طه حسین و احمد لطفی السید که کوشش‌های فکری و تفسیری او برای توفیق علم و دین و نیز تساهل او را در برابر غرب، نوعی موافقت با لیبرالیسم تلقی می‌کردند. در روند ترویج و اشاعه رویکردهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی غربگرا تأثیر داشتند. کتاب «مستقبل الثقافة فی مصر» (آینده فرهنگ در مصر) طه حسین که در سال 1937 منتشر شد، مهمترین سند دلبستگی او به تمدن غرب دانسته می‌شود.<ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: [https://amirkabirpub.ir/ انتشارات اميركبير]، ص59.</ref> طه حسین (1889-1973) در این کتاب و برخی دیگر از آثارش بر ضرورت قرار گرفتن در مسیر تمدن اروپا تأکید می‌کرد و می‌گفت که <blockquote>ما باید راه اروپا را تا بدان جا دنبال کنیم که همطراز و همکار آنها در تمدن شویم.<ref>رجائی، دكتر فرهنگ (1381). انديشه سياسي معاصر در جهان عرب. تهران: [https://www.cmess.ir/ مركز پژوهش هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه]، ص288.</ref> </blockquote>احمد لطفی السید (1872-1963) نیز بر برتری لیبرالیسم بسان یک مکتب سیاسی اجتماعی تأکید می‌کرد، گرایش‌های ملیگرایانه داشت و متأثر از اندیشه‌های سیاسی اجتماعی روسو و جان لاک بود.<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص165-231.</ref>

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-03-15T19:27:26Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۲۷
خط ۴:		خط ۴:
	====[[جریان فکری غرب گرایی مصر]]====		====[[جریان فکری غرب گرایی مصر]]====
	[[پرونده:Rifaa-al-Tahtawi.jpg\|بندانگشتی\|رفاعة الطهطاوی ]]		[[پرونده:Rifaa-al-Tahtawi.jpg\|بندانگشتی\|رفاعة الطهطاوی ]]
	زمینه‌های شکل‌گیری جریان فکری غربگرا به پیآمدهای حضور ناپلئون و همراهان او در [[مصر]] و سپس تحولات فرهنگی اجتماعی دوره حکومت محمدعلی بر این سرزمین باز می‌گردد که به ارتباط فکری و فرهنگی میان [[مصر]] و اروپا انجامید. از جمله اقداماتی که در این راستا تأثیرگذار بود، اعزام گروه‌هایی از دانشجویان مصری درنیمه اول قرن نوزدهم ،طی چندمرحله و به دستور محمدعلی به فرانسه و ایتالیا برای آموختن دانش‌های جدید بود.<ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: [https://amirkabirpub.ir/ انتشارات اميركبير]، ص23.</ref> رفاعة الطهطاوی از جمله این دانشجویان بود که در سال‌های بعد نقش پررنگی در مناسبات فرهنگی مصریان و اروپا، به ویژه فرانسه ایفا کرد. مهمترین اثر طهطاوی کتاب «مناهج الالباب المصریة فی مناهج الآداب العصریة» حاوی مهمترین اندیشه‌های اوست. او باور داشت که تنها راه‌حل نجات [[مصر]] از عقب‌ماندگی، بهره‌گیری از مهمترین عناصر تمدنی اروپاست. طهطاوی همچنین تأکید کرد که <blockquote>فرانسویان به لحاظ فرهنگی و تمدنی، بیش از ترک‌های عثمانی به اعراب شباهت دارند.<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. [http://www.moc.gov.eg/ar/affiliates-list/%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%A6%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D9%84%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8/ الهيئة المصرية العامة للكتاب]، ص218.</ref></blockquote>جریان فکری غربگرا در نیمه اول قرن بیستم، نحله‌های فکری و فرهنگی گوناگونی از جمله لیبرالیسم، سکولاریزم و حتی سوسیالیزم را شامل می‌شد و احزاب سیاسی متعددی بر بنیاد این نحله‌ها شکل گرفت. مسیحیان مهاجر شام و لبنان، نقش مهمی در این زمینه داشتند که از جمله آنها می‌توان به شبلی شمیل (1850-1917) و فرح انطون (1874-1922) اشاره داشت. شمیل به مفاهیم انقلاب فرانسه شدیدا ایمان داشت و نخستین آوازه‌گر داروینیسم و فلسفه ماتریالیسم در [[مصر]] و شرق عربی بود<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص210.</ref> و در عین حال نخستین کسی بود که رویکرد سوسیالیزم را در جهان عرب ترویج کرد.<ref>خدوری، مجيد (1366). گرايش هاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي]، ص101.</ref> فرح انطون که از پیشگامان مکتب رمانتیسم در ادبیات عرب شمرده می‌شود با نوشته‌های خود، خوانندگان را با جدیدترین گرایش‌های فلسفی و اجتماعی سیاسی اروپا به ویژه اندیشه‌های خردگرایان فرانسه در قرن هجدهم آشنا می‌ساخت.<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص235.</ref> انطون به سوسیالیزم هم گرایش داشت و آن را مترادف سکولاریزم می دانست.<ref name=":0">خدوری، مجيد (1366). گرايش هاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي]، ص102.</ref> سلامة موسی (1887-1945) از مسیحیان مصری هم به نظریه تکامل داروین باور داشت و سوسیالیزم را تبلیغ می‌کرد<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص238.</ref> و آن را دین انسانیت می‌نامید.<ref name=":0" />[[پرونده:2013-635157171303059460-305.jpg\|بندانگشتی\|طه حسین ]]		زمینه‌های شکل‌گیری جریان فکری غربگرا به پیآمدهای حضور ناپلئون و همراهان او در [[مصر]] و سپس تحولات فرهنگی اجتماعی دوره حکومت محمدعلی بر این سرزمین باز می‌گردد که به ارتباط فکری و فرهنگی میان [[مصر]] و اروپا انجامید. از جمله اقداماتی که در این راستا تأثیرگذار بود، اعزام گروه‌هایی از دانشجویان مصری درنیمه اول قرن نوزدهم ،طی چندمرحله و به دستور محمدعلی به [[فرانسه]] و ایتالیا برای آموختن دانش‌های جدید بود.<ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: [https://amirkabirpub.ir/ انتشارات اميركبير]، ص23.</ref> رفاعة الطهطاوی از جمله این دانشجویان بود که در سال‌های بعد نقش پررنگی در مناسبات فرهنگی مصریان و اروپا، به ویژه فرانسه ایفا کرد. مهمترین اثر طهطاوی کتاب «مناهج الالباب المصریة فی مناهج الآداب العصریة» حاوی مهمترین اندیشه‌های اوست. او باور داشت که تنها راه‌حل نجات [[مصر]] از عقب‌ماندگی، بهره‌گیری از مهمترین عناصر تمدنی اروپاست. طهطاوی همچنین تأکید کرد که <blockquote>فرانسویان به لحاظ فرهنگی و تمدنی، بیش از ترک‌های عثمانی به اعراب شباهت دارند.<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. [http://www.moc.gov.eg/ar/affiliates-list/%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%A6%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D9%84%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8/ الهيئة المصرية العامة للكتاب]، ص218.</ref></blockquote>جریان فکری غربگرا در نیمه اول قرن بیستم، نحله‌های فکری و فرهنگی گوناگونی از جمله لیبرالیسم، سکولاریزم و حتی سوسیالیزم را شامل می‌شد و احزاب سیاسی متعددی بر بنیاد این نحله‌ها شکل گرفت. مسیحیان مهاجر شام و لبنان، نقش مهمی در این زمینه داشتند که از جمله آنها می‌توان به شبلی شمیل (1850-1917) و فرح انطون (1874-1922) اشاره داشت. شمیل به مفاهیم انقلاب فرانسه شدیدا ایمان داشت و نخستین آوازه‌گر داروینیسم و فلسفه ماتریالیسم در [[مصر]] و شرق عربی بود<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص210.</ref> و در عین حال نخستین کسی بود که رویکرد سوسیالیزم را در جهان عرب ترویج کرد.<ref>خدوری، مجيد (1366). گرايش هاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي]، ص101.</ref> فرح انطون که از پیشگامان مکتب رمانتیسم در ادبیات عرب شمرده می‌شود با نوشته‌های خود، خوانندگان را با جدیدترین گرایش‌های فلسفی و اجتماعی سیاسی اروپا به ویژه اندیشه‌های خردگرایان فرانسه در قرن هجدهم آشنا می‌ساخت.<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص235.</ref> انطون به سوسیالیزم هم گرایش داشت و آن را مترادف سکولاریزم می دانست.<ref name=":0">خدوری، مجيد (1366). گرايش هاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي]، ص102.</ref> سلامة موسی (1887-1945) از مسیحیان مصری هم به نظریه تکامل داروین باور داشت و سوسیالیزم را تبلیغ می‌کرد<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص238.</ref> و آن را دین انسانیت می‌نامید.<ref name=":0" />[[پرونده:2013-635157171303059460-305.jpg\|بندانگشتی\|طه حسین ]]
	[[پرونده:D7286b580510f089a584.jpg\|بندانگشتی\|احمد لطفی السید ]]		[[پرونده:D7286b580510f089a584.jpg\|بندانگشتی\|احمد لطفی السید ]]
	علاوه بر مسیحیان، برخی از شاگردان محمد عبده مانند طه حسین و احمد لطفی السید که کوشش‌های فکری و تفسیری او برای توفیق علم و دین و نیز تساهل او را در برابر غرب، نوعی موافقت با لیبرالیسم تلقی می‌کردند. در روند ترویج و اشاعه رویکردهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی غربگرا تأثیر داشتند. کتاب «مستقبل الثقافة فی مصر» (آینده فرهنگ در مصر) طه حسین که در سال 1937 منتشر شد، مهمترین سند دلبستگی او به تمدن غرب دانسته می‌شود.<ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: [https://amirkabirpub.ir/ انتشارات اميركبير]، ص59.</ref> طه حسین (1889-1973) در این کتاب و برخی دیگر از آثارش بر ضرورت قرار گرفتن در مسیر تمدن اروپا تأکید می‌کرد و می‌گفت که <blockquote>ما باید راه اروپا را تا بدان جا دنبال کنیم که همطراز و همکار آنها در تمدن شویم.<ref>رجائی، دكتر فرهنگ (1381). انديشه سياسي معاصر در جهان عرب. تهران: [https://www.cmess.ir/ مركز پژوهش هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه]، ص288.</ref> </blockquote>احمد لطفی السید (1872-1963) نیز بر برتری لیبرالیسم بسان یک مکتب سیاسی اجتماعی تأکید می‌کرد، گرایش‌های ملیگرایانه داشت و متأثر از اندیشه‌های سیاسی اجتماعی روسو و جان لاک بود.<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص165-231.</ref>		علاوه بر مسیحیان، برخی از شاگردان محمد عبده مانند طه حسین و احمد لطفی السید که کوشش‌های فکری و تفسیری او برای توفیق علم و دین و نیز تساهل او را در برابر غرب، نوعی موافقت با لیبرالیسم تلقی می‌کردند. در روند ترویج و اشاعه رویکردهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی غربگرا تأثیر داشتند. کتاب «مستقبل الثقافة فی مصر» (آینده فرهنگ در مصر) طه حسین که در سال 1937 منتشر شد، مهمترین سند دلبستگی او به تمدن غرب دانسته می‌شود.<ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: [https://amirkabirpub.ir/ انتشارات اميركبير]، ص59.</ref> طه حسین (1889-1973) در این کتاب و برخی دیگر از آثارش بر ضرورت قرار گرفتن در مسیر تمدن اروپا تأکید می‌کرد و می‌گفت که <blockquote>ما باید راه اروپا را تا بدان جا دنبال کنیم که همطراز و همکار آنها در تمدن شویم.<ref>رجائی، دكتر فرهنگ (1381). انديشه سياسي معاصر در جهان عرب. تهران: [https://www.cmess.ir/ مركز پژوهش هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه]، ص288.</ref> </blockquote>احمد لطفی السید (1872-1963) نیز بر برتری لیبرالیسم بسان یک مکتب سیاسی اجتماعی تأکید می‌کرد، گرایش‌های ملیگرایانه داشت و متأثر از اندیشه‌های سیاسی اجتماعی روسو و جان لاک بود.<ref>لوین، ز.ا (1378). انديشه‌ها و جنبش هاي نوين سياسي اجتماعي در جهان عرب. ترجمه يوسف عزيزي بني طرف (چاپ اول). تهران: [https://elmifarhangi.com/ شركت انتشارات علمي و فرهنگي]، ص165-231.</ref>

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-02-28T12:33:36Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۳
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	[[پرونده:GettyImages-518548310.jpg\|بندانگشتی\|جمال عبدالناصر]]		[[پرونده:GettyImages-518548310.jpg\|بندانگشتی\|جمال عبدالناصر]]
	[[پرونده:46411168-D4D2-4FAE-B837-0711A84F8C38.jpg\|بندانگشتی\|معاهده کمپ دیوید]]		[[پرونده:46411168-D4D2-4FAE-B837-0711A84F8C38.jpg\|بندانگشتی\|معاهده کمپ دیوید]]
	جریان مشهور به قومیت عربی از اواخر دوره حکومت عثمانی و تحت تأثیر تحولات نوگرایانه در این امپراتوری و البته در تقابل با حاکمیت ترک‌های عثمانی بر سرزمین‌های عربی ظهور کرد و به تدریج قدرت یافت و سپس صورتی از لیبرالیسم به خود گرفت. فراخوان به قومیت عربی نخستین بار توسط روشنفکران مسیحی لبنانی داده شد<ref>رجائی، دكتر فرهنگ (1381). انديشه سياسي معاصر در جهان عرب. تهران: [https://www.cmess.ir/ مركز پژوهش هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه]، ص34.</ref><ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: [https://amirkabirpub.ir/ انتشارات اميركبير]، ص21-23.</ref> و به زودی هوادارانی در دیگر کشورهای عرب یافت. در [[مصر]] اما با وجود گرایش ملی‌گرایی مصری، جریان لیبرالیستی قومیت عرب چندان با استقبال روبرو نشد، به ویژه با تشکیل دولت اسرائیل در سرزمین فلسطین، این جریان تضعیف و قومیت عربی با گرایش چپ جایگزین آن شد. با روی کار آمدن جمال عبدالناصر در سال 1952 و ملی کردن کانال سوئز، او به نماد و سخنگوی جریان عرب گرایی و به شخصیت محوری جهان عرب تبدیل شد<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. [http://www.moc.gov.eg/ar/affiliates-list/%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%A6%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D9%84%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8/ الهيئة المصرية العامة للكتاب]، ص382.</ref> با اتحاد مصر و سوریه در سال 1958 و تأسیس جمهوری متحد عربی که با حمایت گسترده اعراب روبرو شد، مردم و بسیاری از روشنفکران عرب را به تحقق وحدت عربی امیدوار ساخت. شکست و فروپاشی این اتحادیه در سال 1960، هرچند سایه ناامیدی را بر جهان عرب افکند، مانع ادامه تلا‌ش‌ها برای تحقق وحدت عربی نبود. سوسیالیسم عربی رویکردی بود که می‌توانست تا حدودی ناکامی‌های پیشین را جبران کند و جایگزین قومیت عربی شود.<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. [http://www.moc.gov.eg/ar/affiliates-list/%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%A6%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D9%84%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8/ الهيئة المصرية العامة للكتاب]، ص382.</ref> از همان هنگام که جمال عبدالناصر در سخنرانی ژوئیه 1963 به مناسبت سالگرد انقلاب [[مصر]]، که در آن اصطلاح «جنبش وحدت عرب» را به کار برد و برتری سوسیالیسم عرب را اعلام کرد، گروهی از دست‌ا‌ندرکاران وحدت عربی، فراخوانی به سوسیالیسم عرب را به عنوان گامی به سوی وحدت نهایی اعراب و تحت عنوان جنبش وحدت عربی آغاز کرد. این جنبش سه خواست عمده وحدت اعراب، سوسیالیسم عرب و رهبری ناصر را مورد تأکید قرار داد. هدف عمده این جنبش در واقع، برپائی یک نظام سوسیالیستی کامل در چارچوب وحدت سراسری عرب بود. تا سال 1967 به نظر می‌آمد که حرکت این جنبش رو به صعود است؛ شکست [[مصر]] در جنگ ژوئن و تضعیف رهبری ناصر اما ادامه آن را دشوار ساخت.<ref>خدوری، مجيد (1366). گرايش هاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي]، ص182-189.</ref> مرگ ناصر در سال 1970 در واقع ضرب‌های سخت و کارا بر جریان قومیت عربی و اندیشه وحدت جهان عرب بود. تحولات سال‌های بعد، به ویژه کناره‌گیری [[مصر]] از رهبری جریان عرب در پی امضای معاهده کمپ دیوید نشان از آن داشت که جریان ملی‌گرا ی عرب رو به افول گزارده است، هر چند جریان بعثیگری برای سال‌ها تلاش کرد تا خود را نماد و سخنگوی قومیت عرب معرفی کند. تشکیل اتحادیه‌های منطقه‌ای همچون شورای همکاری خلیج فارس هم نشان دیگری از شکست طرح وحدت عربی بود.<ref>صدر هاشمی، سید محمد (1392). جامعه و فرهنگ [[مصر]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص194-200.</ref>		جریان مشهور به قومیت عربی از اواخر دوره حکومت عثمانی و تحت تأثیر تحولات نوگرایانه در این امپراتوری و البته در تقابل با حاکمیت ترک‌های عثمانی بر سرزمین‌های عربی ظهور کرد و به تدریج قدرت یافت و سپس صورتی از لیبرالیسم به خود گرفت. فراخوان به قومیت عربی نخستین بار توسط روشنفکران مسیحی لبنانی داده شد<ref>رجائی، دكتر فرهنگ (1381). انديشه سياسي معاصر در جهان عرب. تهران: [https://www.cmess.ir/ مركز پژوهش هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه]، ص34.</ref><ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: [https://amirkabirpub.ir/ انتشارات اميركبير]، ص21-23.</ref> و به زودی هوادارانی در دیگر کشورهای عرب یافت. در [[مصر]] اما با وجود گرایش ملی‌گرایی مصری، جریان لیبرالیستی قومیت عرب چندان با استقبال روبرو نشد، به ویژه با تشکیل دولت اسرائیل در سرزمین فلسطین، این جریان تضعیف و قومیت عربی با گرایش چپ جایگزین آن شد. با روی کار آمدن جمال عبدالناصر در سال 1952 و ملی کردن کانال سوئز، او به نماد و سخنگوی جریان عرب گرایی و به شخصیت محوری جهان عرب تبدیل شد<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. [http://www.moc.gov.eg/ar/affiliates-list/%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%A6%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D9%84%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8/ الهيئة المصرية العامة للكتاب]، ص382.</ref> با اتحاد مصر و [[سوریه]] در سال 1958 و تأسیس جمهوری متحد عربی که با حمایت گسترده اعراب روبرو شد، مردم و بسیاری از روشنفکران عرب را به تحقق وحدت عربی امیدوار ساخت. شکست و فروپاشی این اتحادیه در سال 1960، هرچند سایه ناامیدی را بر جهان عرب افکند، مانع ادامه تلا‌ش‌ها برای تحقق وحدت عربی نبود. سوسیالیسم عربی رویکردی بود که می‌توانست تا حدودی ناکامی‌های پیشین را جبران کند و جایگزین قومیت عربی شود.<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. [http://www.moc.gov.eg/ar/affiliates-list/%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A%D8%A6%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D9%84%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8/ الهيئة المصرية العامة للكتاب]، ص382.</ref> از همان هنگام که جمال عبدالناصر در سخنرانی ژوئیه 1963 به مناسبت سالگرد انقلاب [[مصر]]، که در آن اصطلاح «جنبش وحدت عرب» را به کار برد و برتری سوسیالیسم عرب را اعلام کرد، گروهی از دست‌ا‌ندرکاران وحدت عربی، فراخوانی به سوسیالیسم عرب را به عنوان گامی به سوی وحدت نهایی اعراب و تحت عنوان جنبش وحدت عربی آغاز کرد. این جنبش سه خواست عمده وحدت اعراب، سوسیالیسم عرب و رهبری ناصر را مورد تأکید قرار داد. هدف عمده این جنبش در واقع، برپائی یک نظام سوسیالیستی کامل در چارچوب وحدت سراسری عرب بود. تا سال 1967 به نظر می‌آمد که حرکت این جنبش رو به صعود است؛ شکست [[مصر]] در جنگ ژوئن و تضعیف رهبری ناصر اما ادامه آن را دشوار ساخت.<ref>خدوری، مجيد (1366). گرايش هاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي]، ص182-189.</ref> مرگ ناصر در سال 1970 در واقع ضرب‌های سخت و کارا بر جریان قومیت عربی و اندیشه وحدت جهان عرب بود. تحولات سال‌های بعد، به ویژه کناره‌گیری [[مصر]] از رهبری جریان عرب در پی امضای معاهده کمپ دیوید نشان از آن داشت که جریان ملی‌گرا ی عرب رو به افول گزارده است، هر چند جریان بعثیگری برای سال‌ها تلاش کرد تا خود را نماد و سخنگوی قومیت عرب معرفی کند. تشکیل اتحادیه‌های منطقه‌ای همچون شورای همکاری خلیج فارس هم نشان دیگری از شکست طرح وحدت عربی بود.<ref>صدر هاشمی، سید محمد (1392). جامعه و فرهنگ [[مصر]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص194-200.</ref>

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Hamidian در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۵

2024-02-20T18:15:28Z

نمایش تغییرات

Hamidian در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۶

2024-02-13T18:46:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۶
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	[[پرونده:GettyImages-518548310.jpg\|بندانگشتی\|جمال عبدالناصر]]		[[پرونده:GettyImages-518548310.jpg\|بندانگشتی\|جمال عبدالناصر]]
	[[پرونده:46411168-D4D2-4FAE-B837-0711A84F8C38.jpg\|بندانگشتی\|معاهده کمپ دیوید]]		[[پرونده:46411168-D4D2-4FAE-B837-0711A84F8C38.jpg\|بندانگشتی\|معاهده کمپ دیوید]]
	جریان مشهور به قومیت عربی از اواخر دوره حکومت عثمانی و تحت تأثیر تحولات نوگرایانه در این امپراتوری و البته در تقابل با حاکمیت ترک‌های عثمانی بر سرزمین‌های عربی ظهور کرد و به تدریج قدرت یافت و سپس صورتی از لیبرالیسم به خود گرفت. فراخوان به قومیت عربی نخستین بار توسط روشنفکران مسیحی لبنانی داده شد<ref>رجائی، دكتر فرهنگ (1381). انديشه سياسي معاصر در جهان عرب. تهران: مركز پژوهش هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، ص34.</ref><ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: انتشارات اميركبير، ص21-23.</ref> و به زودی هوادارانی در دیگر کشورهای عرب یافت. در مصر اما با وجود گرایش ملی‌گرایی مصری، جریان لیبرالیستی قومیت عرب چندان با استقبال روبرو نشد، به ویژه با تشکیل دولت اسرائیل در سرزمین فلسطین، این جریان تضعیف و قومیت عربی با گرایش چپ جایگزین آن شد. با روی کار آمدن جمال عبدالناصر در سال 1952 و ملی کردن کانال سوئز، او به نماد و سخنگوی جریان عرب گرایی و به شخصیت محوری جهان عرب تبدیل شد<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. الهيئة المصرية العامة للكتاب، ص382.</ref> با اتحاد مصر و سوریه در سال 1958 و تأسیس جمهوری متحد عربی که با حمایت گسترده اعراب روبرو شد، مردم و بسیاری از روشنفکران عرب را به تحقق وحدت عربی امیدوار ساخت. شکست و فروپاشی این اتحادیه در سال 1960، هرچند سایه ناامیدی را بر جهان عرب افکند، مانع ادامه تلا‌ش‌ها برای تحقق وحدت عربی نبود. سوسیالیسم عربی رویکردی بود که می‌توانست تا حدودی ناکامی‌های پیشین را جبران کند و جایگزین قومیت عربی شود.<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. الهيئة المصرية العامة للكتاب، ص382.</ref> از همان هنگام که جمال عبدالناصر در سخنرانی ژوئیه 1963 به مناسبت سالگرد انقلاب مصر، که در آن اصطلاح «جنبش وحدت عرب» را به کار برد و برتری سوسیالیسم عرب را اعلام کرد، گروهی از دست‌ا‌ندرکاران وحدت عربی، فراخوانی به سوسیالیسم عرب را به عنوان گامی به سوی وحدت نهایی اعراب و تحت عنوان جنبش وحدت عربی آغاز کرد. این جنبش سه خواست عمده وحدت اعراب، سوسیالیسم عرب و رهبری ناصر را مورد تأکید قرار داد. هدف عمده این جنبش در واقع، برپائی یک نظام سوسیالیستی کامل در چارچوب وحدت سراسری عرب بود. تا سال 1967 به نظر می‌آمد که حرکت این جنبش رو به صعود است؛ شکست مصر در جنگ ژوئن و تضعیف رهبری ناصر اما ادامه آن را دشوار ساخت.<ref>خدوری، مجيد (1366). گرايشهاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي، ص182-189.</ref> مرگ ناصر در سال 1970 در واقع ضرب‌های سخت و کارا بر جریان قومیت عربی و اندیشه وحدت جهان عرب بود. تحولات سال‌های بعد، به ویژه کناره‌گیری مصر از رهبری جریان عرب در پی امضای معاهده کمپ دیوید نشان از آن داشت که جریان ملی‌گرا ی عرب رو به افول گزارده است، هر چند جریان بعثیگری برای سال‌ها تلاش کرد تا خود را نماد و سخنگوی قومیت عرب معرفی کند. تشکیل اتحادیه‌های منطقه‌ای همچون شورای همکاری خلیج فارس هم نشان دیگری از شکست طرح وحدت عربی بود.<ref>صدر هاشمی، سید محمد (1392). ~~جامع~~ فرهنگ ~~و ملل~~ [[مصر]]. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی ~~الهدی،~~ ص194-200.</ref>		جریان مشهور به قومیت عربی از اواخر دوره حکومت عثمانی و تحت تأثیر تحولات نوگرایانه در این امپراتوری و البته در تقابل با حاکمیت ترک‌های عثمانی بر سرزمین‌های عربی ظهور کرد و به تدریج قدرت یافت و سپس صورتی از لیبرالیسم به خود گرفت. فراخوان به قومیت عربی نخستین بار توسط روشنفکران مسیحی لبنانی داده شد<ref>رجائی، دكتر فرهنگ (1381). انديشه سياسي معاصر در جهان عرب. تهران: مركز پژوهش هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، ص34.</ref><ref>عنايت، حميد (1376). سيري در انديشه سياسي عرب (چاپ پنجم). تهران: انتشارات اميركبير، ص21-23.</ref> و به زودی هوادارانی در دیگر کشورهای عرب یافت. در مصر اما با وجود گرایش ملی‌گرایی مصری، جریان لیبرالیستی قومیت عرب چندان با استقبال روبرو نشد، به ویژه با تشکیل دولت اسرائیل در سرزمین فلسطین، این جریان تضعیف و قومیت عربی با گرایش چپ جایگزین آن شد. با روی کار آمدن جمال عبدالناصر در سال 1952 و ملی کردن کانال سوئز، او به نماد و سخنگوی جریان عرب گرایی و به شخصیت محوری جهان عرب تبدیل شد<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. الهيئة المصرية العامة للكتاب، ص382.</ref> با اتحاد مصر و سوریه در سال 1958 و تأسیس جمهوری متحد عربی که با حمایت گسترده اعراب روبرو شد، مردم و بسیاری از روشنفکران عرب را به تحقق وحدت عربی امیدوار ساخت. شکست و فروپاشی این اتحادیه در سال 1960، هرچند سایه ناامیدی را بر جهان عرب افکند، مانع ادامه تلا‌ش‌ها برای تحقق وحدت عربی نبود. سوسیالیسم عربی رویکردی بود که می‌توانست تا حدودی ناکامی‌های پیشین را جبران کند و جایگزین قومیت عربی شود.<ref>عوض، د. لويس (2013). تاريخ الفكر المصري الحديث. الهيئة المصرية العامة للكتاب، ص382.</ref> از همان هنگام که جمال عبدالناصر در سخنرانی ژوئیه 1963 به مناسبت سالگرد انقلاب مصر، که در آن اصطلاح «جنبش وحدت عرب» را به کار برد و برتری سوسیالیسم عرب را اعلام کرد، گروهی از دست‌ا‌ندرکاران وحدت عربی، فراخوانی به سوسیالیسم عرب را به عنوان گامی به سوی وحدت نهایی اعراب و تحت عنوان جنبش وحدت عربی آغاز کرد. این جنبش سه خواست عمده وحدت اعراب، سوسیالیسم عرب و رهبری ناصر را مورد تأکید قرار داد. هدف عمده این جنبش در واقع، برپائی یک نظام سوسیالیستی کامل در چارچوب وحدت سراسری عرب بود. تا سال 1967 به نظر می‌آمد که حرکت این جنبش رو به صعود است؛ شکست مصر در جنگ ژوئن و تضعیف رهبری ناصر اما ادامه آن را دشوار ساخت.<ref>خدوری، مجيد (1366). گرايشهاي سياسي در جهان عرب. ترجمه عبدالرحمن عالم (چاپ اول). تهران: دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي، ص182-189.</ref> مرگ ناصر در سال 1970 در واقع ضرب‌های سخت و کارا بر جریان قومیت عربی و اندیشه وحدت جهان عرب بود. تحولات سال‌های بعد، به ویژه کناره‌گیری مصر از رهبری جریان عرب در پی امضای معاهده کمپ دیوید نشان از آن داشت که جریان ملی‌گرا ی عرب رو به افول گزارده است، هر چند جریان بعثیگری برای سال‌ها تلاش کرد تا خود را نماد و سخنگوی قومیت عرب معرفی کند. تشکیل اتحادیه‌های منطقه‌ای همچون شورای همکاری خلیج فارس هم نشان دیگری از شکست طرح وحدت عربی بود.<ref>صدر هاشمی، سید محمد (1392). جامعه و فرهنگ [[مصر]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص194-200.</ref>

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Hamidian: /* نیز نگاه کنید به */

2024-02-10T17:31:26Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۱
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	* [[مصر]]		* [[مصر]]
	* [[نظام فرهنگی مصر]]		* [[نظام فرهنگی مصر]]
			* [[جریان های فکری موثر ژاپن]]
			* [[جریان های فکری موثر کوبا]]
			* [[جریان های فکری موثر افغانستان]]
			* [[جریان ها و گروه های موثر فکری و فرهنگی در چین معاصر]]
			* [[جریان های فکری موثر تونس]]
			* [[جریان های فکری موثر روسیه]]
			* [[جریان های فکری موثر سنگال]]

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Hamidian: /* غرب‌گرایی */

2024-02-08T19:07:26Z

غرب‌گرایی

نمایش تغییرات

Hamidian: /* غرب‌گرایی */

2024-01-06T13:14:20Z

غرب‌گرایی

Hamidian در ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۷

2023-12-17T17:47:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۷
خط ۲:		خط ۲:

	عمده جریان‌های فکری مورداشاره را میتوان در سه جریان کلی غربگرایی، عرب‌گرایی (قومیت عربی)، ملیگرایی مصری و اسلام‌گرایی قرار داد. نکته مهم آنکه این نوع تقسیم‌بندی صرفا برای تسهیل در معرفی جریان‌های مزبور است و لزوما در همه موارد دارای مرزبندی قطعی و شفاف نیست و چه بسا برخی تداخل‌ها و مشترکات نیز مابین جریان‌های مزبور وجود دارد، همچون جریان عربگرایی که در مقطعی از تاریخ حیات خود متأثر از ناسیونالیسم غرب‌گرا بود.		عمده جریان‌های فکری مورداشاره را میتوان در سه جریان کلی غربگرایی، عرب‌گرایی (قومیت عربی)، ملیگرایی مصری و اسلام‌گرایی قرار داد. نکته مهم آنکه این نوع تقسیم‌بندی صرفا برای تسهیل در معرفی جریان‌های مزبور است و لزوما در همه موارد دارای مرزبندی قطعی و شفاف نیست و چه بسا برخی تداخل‌ها و مشترکات نیز مابین جریان‌های مزبور وجود دارد، همچون جریان عربگرایی که در مقطعی از تاریخ حیات خود متأثر از ناسیونالیسم غرب‌گرا بود.
	====غرب‌گرایی====		====[[جریان فکری غرب گرایی مصر\|غرب‌گرایی]]====
	[[پرونده:Rifaa-al-Tahtawi.jpg\|بندانگشتی\|رفاعة الطهطاوی ]]		[[پرونده:Rifaa-al-Tahtawi.jpg\|بندانگشتی\|رفاعة الطهطاوی ]]
	زمینه‌های شکل‌گیری جریان فکری غربگرا به پیآمدهای حضور ناپلئون و همراهان او در مصر و سپس تحولات فرهنگی اجتماعی دوره حکومت محمدعلی بر این سرزمین باز می‌گردد که به ارتباط فکری و فرهنگی میان مصر و اروپا انجامید. از جمله اقداماتی که در این راستا تأثیرگذار بود، اعزام گروه‌هایی از دانشجویان مصری درنیمه اول قرن نوزدهم ،طی چندمرحله و به دستور محمدعلی به فرانسه و ایتالیا برای آموختن دانش‌های جدید بود<ref>عنایت (1376)، ص23</ref>. رفاعة الطهطاوی از جمله این دانشجویان بود که در سال‌های بعد نقش پررنگی در مناسبات فرهنگی مصریان و اروپا، به ویژه فرانسه ایفا کرد. مهمترین اثر طهطاوی کتاب «مناهج الالباب المصریة فی مناهج الآداب العصریة» حاوی مهمترین اندیشه‌های اوست. او باور داشت که تنها راه‌حل نجات مصر از عقب‌ماندگی، بهره‌گیری از مهمترین عناصر تمدنی اروپاست. طهطاوی همچنین تأکید کرد که <blockquote>فرانسویان به لحاظ فرهنگی و تمدنی، بیش از ترک‌های عثمانی به اعراب شباهت دارند <ref>عوض (2013)، ص218</ref>.</blockquote>جریان فکری غربگرا در نیمه اول قرن بیستم، نحله‌های فکری و فرهگی گوناگونی از جمله لیبرالیسم، سکولاریزم و حتی سوسیالیزم را شامل می‌شد و احزاب سیاسی متعددی بر بنیاد این نحله‌ها شکل گرفت. مسیحیان مهاجر شام و لبنان، نقش مهمی در این زمینه داشتند که از جمله آنها می‌توان به شبلی شمیل (1850-1917) و فرح انطون (1874-1922) اشاره داشت. شمیل به مفاهیم انقلاب فرانسه شدیدا ایمان داشت و نخستین آوازه‌گر داروینیسم و فلسفه ماتریالیسم در مصر و شرق عربی بود<ref>لوین (1378)، ص210</ref> و در عین حال نخستین کسی بود که رویکرد سوسیالیزم را در جهان عرب ترویج کرد<ref>خدوری (1366)، ص101</ref>. فرح انطون که از پیشگامان مکتب رمانتیسم در ادبیات عرب شمرده می‌شود با نوشته‌های خود، خوانندگان را با جدیدترین گرایش‌های فلسفی و اجتماعی سیاسی اروپا به ویژه اندیشه‌های خردگرایان فرانسه در قرن هجدهم آشنا می‌ساخت<ref>لوین (1378)، ص235</ref>. انطون به سوسیالیزم هم گرایش داشت و آن ر امترادف سکولاریزم می دانست<ref name=":02">خدوری (1366)، ص102</ref>. سلامة موسی (1887-1945) از مسیحیان مصری هم به نظریه تکامل داروین باور داشت و سوسیالیزم را تبلیغ می‌کرد<ref>لوین (1378)، ص238</ref> و آن را دین انسانیت می‌نامید <ref name=":02" />.		زمینه‌های شکل‌گیری جریان فکری غربگرا به پیآمدهای حضور ناپلئون و همراهان او در مصر و سپس تحولات فرهنگی اجتماعی دوره حکومت محمدعلی بر این سرزمین باز می‌گردد که به ارتباط فکری و فرهنگی میان مصر و اروپا انجامید. از جمله اقداماتی که در این راستا تأثیرگذار بود، اعزام گروه‌هایی از دانشجویان مصری درنیمه اول قرن نوزدهم ،طی چندمرحله و به دستور محمدعلی به فرانسه و ایتالیا برای آموختن دانش‌های جدید بود<ref>عنایت (1376)، ص23</ref>. رفاعة الطهطاوی از جمله این دانشجویان بود که در سال‌های بعد نقش پررنگی در مناسبات فرهنگی مصریان و اروپا، به ویژه فرانسه ایفا کرد. مهمترین اثر طهطاوی کتاب «مناهج الالباب المصریة فی مناهج الآداب العصریة» حاوی مهمترین اندیشه‌های اوست. او باور داشت که تنها راه‌حل نجات مصر از عقب‌ماندگی، بهره‌گیری از مهمترین عناصر تمدنی اروپاست. طهطاوی همچنین تأکید کرد که <blockquote>فرانسویان به لحاظ فرهنگی و تمدنی، بیش از ترک‌های عثمانی به اعراب شباهت دارند <ref>عوض (2013)، ص218</ref>.</blockquote>جریان فکری غربگرا در نیمه اول قرن بیستم، نحله‌های فکری و فرهگی گوناگونی از جمله لیبرالیسم، سکولاریزم و حتی سوسیالیزم را شامل می‌شد و احزاب سیاسی متعددی بر بنیاد این نحله‌ها شکل گرفت. مسیحیان مهاجر شام و لبنان، نقش مهمی در این زمینه داشتند که از جمله آنها می‌توان به شبلی شمیل (1850-1917) و فرح انطون (1874-1922) اشاره داشت. شمیل به مفاهیم انقلاب فرانسه شدیدا ایمان داشت و نخستین آوازه‌گر داروینیسم و فلسفه ماتریالیسم در مصر و شرق عربی بود<ref>لوین (1378)، ص210</ref> و در عین حال نخستین کسی بود که رویکرد سوسیالیزم را در جهان عرب ترویج کرد<ref>خدوری (1366)، ص101</ref>. فرح انطون که از پیشگامان مکتب رمانتیسم در ادبیات عرب شمرده می‌شود با نوشته‌های خود، خوانندگان را با جدیدترین گرایش‌های فلسفی و اجتماعی سیاسی اروپا به ویژه اندیشه‌های خردگرایان فرانسه در قرن هجدهم آشنا می‌ساخت<ref>لوین (1378)، ص235</ref>. انطون به سوسیالیزم هم گرایش داشت و آن ر امترادف سکولاریزم می دانست<ref name=":02">خدوری (1366)، ص102</ref>. سلامة موسی (1887-1945) از مسیحیان مصری هم به نظریه تکامل داروین باور داشت و سوسیالیزم را تبلیغ می‌کرد<ref>لوین (1378)، ص238</ref> و آن را دین انسانیت می‌نامید <ref name=":02" />.
خط ۱۲:		خط ۱۲:

	تحولات سال‌های پس از جنگ جهانی دوم ، از جمله برپایی دولت اسرائیل و شکست‌های اعراب از اشغالگران سرزمین فلسطین و نیز عدم موفقیت جوامع عرب در برون رفت از مشکلات و بحران‌های گوناگون سیاسی اجتماعی، ذهن بسیاری از روشنفکران مصری و عرب را متوجه این واقعیت ساخت که الگوهای غربی هم چندان کارساز نیست. چنان شد که اندیشه‌های غربی و رویکردهای غربگرا مورد نقد و بازخوانی قرار گرفت و مباحث جدیدی چون تفاوت میان غرب و تجدد، سنت و مدرنیسم، توسعه جامعه مدنی و جهانی شدن به محافل فکری راه یافت.		تحولات سال‌های پس از جنگ جهانی دوم ، از جمله برپایی دولت اسرائیل و شکست‌های اعراب از اشغالگران سرزمین فلسطین و نیز عدم موفقیت جوامع عرب در برون رفت از مشکلات و بحران‌های گوناگون سیاسی اجتماعی، ذهن بسیاری از روشنفکران مصری و عرب را متوجه این واقعیت ساخت که الگوهای غربی هم چندان کارساز نیست. چنان شد که اندیشه‌های غربی و رویکردهای غربگرا مورد نقد و بازخوانی قرار گرفت و مباحث جدیدی چون تفاوت میان غرب و تجدد، سنت و مدرنیسم، توسعه جامعه مدنی و جهانی شدن به محافل فکری راه یافت.
	====عرب گرایی (قومیت عربی)====		====[[جریان فکری عرب گرایی مصر\|عرب گرایی (قومیت عربی)]]====
	[[پرونده:GettyImages-518548310.jpg\|بندانگشتی\|جمال عبدالناصر]]		[[پرونده:GettyImages-518548310.jpg\|بندانگشتی\|جمال عبدالناصر]]
	[[پرونده:46411168-D4D2-4FAE-B837-0711A84F8C38.jpg\|بندانگشتی\|معاهده کمپ دیوید]]		[[پرونده:46411168-D4D2-4FAE-B837-0711A84F8C38.jpg\|بندانگشتی\|معاهده کمپ دیوید]]

جریان های فکری موثر مصر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hamidian در ‏۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۴

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

Hamidian در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۵

Hamidian در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۶

Hamidian: /* نیز نگاه کنید به */

Hamidian: /* غرب‌­گرایی */

Hamidian: /* غرب‌­گرایی */

Hamidian در ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۷

Hamidian: /* غرب‌گرایی */

Hamidian: /* غرب‌گرایی */