جغرافیای طبیعی اردن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Karimian در ‏۲۷ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۵

2025-08-27T19:35:17Z

Samiei در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۶

2025-08-26T06:16:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۶
خط ۹:		خط ۹:
	به جز مناطق کوچکی از مرزهای [[اردن]] با اسرائیل و [[سوریه]]، مرزهای بین‌المللی [[اردن]] به درستی تعریف نشده است. مرزها و حدود این کشور در توافقنامه‌های بین‌المللی متفاوتی به ثبت رسیده و به جز استثنائات واضحی در مرز اسرائیل تا اوایل 1989 با هیچ کشوری اختلافی در کار نبود؛ مرز قانونی اسرائیل و اردن بر طبق خط آتش بس توافق شده در تاریخ آوریل 1949 توسط اسرائیل ثبت شد که پس از آن [[اردن]] انتقالی (Trans-Jordan) نامیده شد، این مذاکرات تحت نظارت نماینده [https://www.un.org/en/ سازمان ملل] انجام گرفت. در واقع مرزهای [[اردن]] نشان دهنده جایگاه اسرائیل در زمان اعلام آتش بس، در جنگ تحمیلی می‌باشد و هیچ ارتباطی به مسائل اقتصادی و اداری ندارد. در جنگ 1967، تا زمانی که کرانه باختری در اشغال اسرائیل بود (جنگی که به عنوان جنگ 6 روزه نیز شناخته می‌شود)، خط مرزی، شهر اورشلیم را بین اسرائیل و [[اردن]] تقسیم می کرد. مرز اردن با کشورهای [[سوریه\|سوریه،]] [[عراق]] و [[عربستان سعودی]] به اندازه مرز اسرائیل اهمیت ندارد. برای همساز کردن موارد معدودی که مردم عشیره به صورت سنتی رفت و آمد می‌کردند و از مرزهای کشور عبور می‌کردند، توافقنامه‌ای بین کشورهای همسایه به امضاء رسید که در آن حق چرای قبایل و نیز حق مهاجرت طبق مقررات خاص آزاد بود.		به جز مناطق کوچکی از مرزهای [[اردن]] با اسرائیل و [[سوریه]]، مرزهای بین‌المللی [[اردن]] به درستی تعریف نشده است. مرزها و حدود این کشور در توافقنامه‌های بین‌المللی متفاوتی به ثبت رسیده و به جز استثنائات واضحی در مرز اسرائیل تا اوایل 1989 با هیچ کشوری اختلافی در کار نبود؛ مرز قانونی اسرائیل و اردن بر طبق خط آتش بس توافق شده در تاریخ آوریل 1949 توسط اسرائیل ثبت شد که پس از آن [[اردن]] انتقالی (Trans-Jordan) نامیده شد، این مذاکرات تحت نظارت نماینده [https://www.un.org/en/ سازمان ملل] انجام گرفت. در واقع مرزهای [[اردن]] نشان دهنده جایگاه اسرائیل در زمان اعلام آتش بس، در جنگ تحمیلی می‌باشد و هیچ ارتباطی به مسائل اقتصادی و اداری ندارد. در جنگ 1967، تا زمانی که کرانه باختری در اشغال اسرائیل بود (جنگی که به عنوان جنگ 6 روزه نیز شناخته می‌شود)، خط مرزی، شهر اورشلیم را بین اسرائیل و [[اردن]] تقسیم می کرد. مرز اردن با کشورهای [[سوریه\|سوریه،]] [[عراق]] و [[عربستان سعودی]] به اندازه مرز اسرائیل اهمیت ندارد. برای همساز کردن موارد معدودی که مردم عشیره به صورت سنتی رفت و آمد می‌کردند و از مرزهای کشور عبور می‌کردند، توافقنامه‌ای بین کشورهای همسایه به امضاء رسید که در آن حق چرای قبایل و نیز حق مهاجرت طبق مقررات خاص آزاد بود.

	مرز بین [[اردن]] و عربستان سعودی (که طی چندین توافقنامه میان بریتانیا و دولتی که سرانجام عربستان سعودی نامیده شد، فقط تا حدودی تعیین شده بود) اولین بار در توافقنامه حدّا 1925 (Hadda agreement 1925) به طور رسمی‌ تعریف شد. مرزبندی جدید برخی تغییرها را در قلمرو این دو کشور ایجاد کرد. خط ساحلی [[اردن]] و [[خلیج عقبه]] چیزی حدود 18 کیلومتر بود<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 88, 89</ref>.		مرز بین [[اردن]] و [[عربستان سعودی]] (که طی چندین توافقنامه میان بریتانیا و دولتی که سرانجام [[عربستان سعودی]] نامیده شد، فقط تا حدودی تعیین شده بود) اولین بار در توافقنامه حدّا 1925 (Hadda agreement 1925) به طور رسمی‌ تعریف شد. مرزبندی جدید برخی تغییرها را در قلمرو این دو کشور ایجاد کرد. خط ساحلی [[اردن]] و [[خلیج عقبه]] چیزی حدود 18 کیلومتر بود<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 88, 89</ref>.

	=== [[توپوگرافی اردن\|توپوگرافی]] ===		=== [[توپوگرافی اردن\|توپوگرافی]] ===

Karimian در ‏۲۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۸

2025-08-22T09:58:41Z

نمایش تغییرات

Mohammad: /* نیز نگاه کنید به */

2024-12-10T19:20:02Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۲۰
خط ۱۳۵:		خط ۱۳۵:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[جغرافیای طبیعی روسیه]]؛ [[جغرافیای طبیعی سودان]]؛ [[~~جغرافیای انسانی ژاپن\|~~جغرافیای طبیعی ژاپن]]؛ [[جغرافیای طبیعی کوبا]]؛ [[جغرافیای طبیعی در چین]]؛ [[جغرافیای طبیعی لبنان]]؛ [[جغرافیای طبیعی تونس]]؛ [[جغرافیای طبیعی مصر]]؛ [[جغرافیای طبیعی ساحل عاج]]؛ [[جغرافیای طبیعی مالی]]؛ [[جغرافیای طبیعی افغانستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی فرانسه]]؛ [[جغرافیای طبیعی سوریه]]؛ [[جغرافیای طبیعی اسپانیا]]؛ [[جغرافیای طبیعی اوکراین]]؛ [[جغرافیای طبیعی تایلند]]؛ [[جغرافیای طبیعی آرژانتین]]؛ [[جغرافیای طبیعی قطر]]؛ [[جغرافیای طبیعی امارات متحده عربی]]؛ [[جغرافیای طبیعی سیرالئون]]؛ [[جغرافیای طبیعی اتیوپی]]؛ [[جغرافیایی طبیعی سنگال]]؛ [[جغرافیای طبیعی زیمبابوه]]؛ [[جغرافیای طبیعی بنگلادش]]؛ [[جغرافیای طبیعی سریلانکا]]؛ [[جغرافیای طبیعی تاجیکستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی گرجستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی قزاقستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی کانادا]]		[[جغرافیای طبیعی روسیه]]؛ [[جغرافیای طبیعی سودان]]؛ [[جغرافیای طبیعی ژاپن]]؛ [[جغرافیای طبیعی کوبا]]؛ [[جغرافیای طبیعی در چین]]؛ [[جغرافیای طبیعی لبنان]]؛ [[جغرافیای طبیعی تونس]]؛ [[جغرافیای طبیعی مصر]]؛ [[جغرافیای طبیعی ساحل عاج]]؛ [[جغرافیای طبیعی مالی]]؛ [[جغرافیای طبیعی افغانستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی فرانسه]]؛ [[جغرافیای طبیعی سوریه]]؛ [[جغرافیای طبیعی اسپانیا]]؛ [[جغرافیای طبیعی اوکراین]]؛ [[جغرافیای طبیعی تایلند]]؛ [[جغرافیای طبیعی آرژانتین]]؛ [[جغرافیای طبیعی قطر]]؛ [[جغرافیای طبیعی امارات متحده عربی]]؛ [[جغرافیای طبیعی سیرالئون]]؛ [[جغرافیای طبیعی اتیوپی]]؛ [[جغرافیایی طبیعی سنگال]]؛ [[جغرافیای طبیعی زیمبابوه]]؛ [[جغرافیای طبیعی بنگلادش]]؛ [[جغرافیای طبیعی سریلانکا]]؛ [[جغرافیای طبیعی تاجیکستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی گرجستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی قزاقستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی کانادا]]

	== پاورقی ==		== پاورقی ==

Mohammad: /* پاورقی */

2024-12-10T19:18:00Z

پاورقی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۸
خط ۱۳۲:		خط ۱۳۲:
	تقریبا 15 دقیقه جنوب ازرق می‌باشد و 22 کیلومتر مربع مساحت دارد. تعداد کثیری از حیوانات نادر و در حال انقراض در این پارک وجود دارد که از شکار بی‌رویه، کمبود آب و غذا حمایت می‌شوند. بیشترین شهرت شائوماری برای عملیات حفظ غزال بزرگ آفریقا می‌باشد<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 485</ref>.		تقریبا 15 دقیقه جنوب ازرق می‌باشد و 22 کیلومتر مربع مساحت دارد. تعداد کثیری از حیوانات نادر و در حال انقراض در این پارک وجود دارد که از شکار بی‌رویه، کمبود آب و غذا حمایت می‌شوند. بیشترین شهرت شائوماری برای عملیات حفظ غزال بزرگ آفریقا می‌باشد<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 485</ref>.

	[[اردن]] مملو از شگفتی‌های طبیعی و مکان‌های تاریخی است. پلی بین دریا و صحرا، شرق و غرب. همچنین پلی بین دنیای باستان و مدرن. سرتاسر این کشور موزه‌های فضای آزاد است. [[اردن]] کشوری برای تمام فصول است<ref>لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)</ref>.		[[اردن]] مملو از شگفتی‌های طبیعی و مکان‌های تاریخی است. پلی بین دریا و صحرا، شرق و غرب. همچنین پلی بین دنیای باستان و مدرن. سرتاسر این کشور موزه‌های فضای آزاد است. [[اردن]] کشوری برای تمام فصول است.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۳۸:		خط ۱۳۸:

	== پاورقی ==		== پاورقی ==
	[I] منظور از خط سبز مرز بین کشور اسرائیل و همسایگانش ([[مصر]]، [[اردن]]، [[لبنان]] و [[سوریه]]) است که پس از جنگ 1984 اعراب و اسرائیل، در توافقنامه آتش بس 1949 مشخص گردید.		<small>[I] منظور از خط سبز مرز بین کشور اسرائیل و همسایگانش ([[مصر]]، [[اردن]]، [[لبنان]] و [[سوریه]]) است که پس از جنگ 1984 اعراب و اسرائیل، در توافقنامه آتش بس 1949 مشخص گردید.</small>

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
	<references />		<references />

			== منبع اصلی ==
			لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)

			== نویسنده مقاله ==
			غلامرضا لایقی
	[[رده:جغرافیای طبیعی]]		[[رده:جغرافیای طبیعی]]

Hedieh: /* حیات وحش حفاظت شده شائوماری */

2024-10-20T20:16:40Z

حیات وحش حفاظت شده شائوماری

@@ خط ۱۲۲: / خط ۱۲۲: @@
 هنگامی‌ که در زمستان مردم امان با 5 درجه سانتی گراد از سرما می‌لرزند، در عقبه هوا به طور پیوسته حدود 25 درجه می‌باشد. زندگی دریایی غنی در آب‌های زلال و شفاف عقبه، این خلیج را به یکی از بهترین و زیباترین مکان‌های غواصی دنیا تبدیل کرده است. اسکی روی آب، موج سواری، ماهیگیری و دیگر ورزش های آبی هم در این مکان مرسوم است<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 489</ref>. [[خلیج عقبه]] از بهترین مكان های حیات دریایی در خاورمیانه به شمار می‌رود كه در آن توده‌های مرواریدی وجود دارد كه همتایی مانند آن‌ها نیست. [[خلیج عقبه]] مجموعه بزرگی از حیات دریایی را در برمی‌گیرد؛ مانند قندیل دریایی، اسب دریایی، راب دریایی، خرچنگ دریایی، میگو، جوجه تیغی دریایی و... مجموعه متنوعی از گیاهان دریایی در آب‌های كم عمق این خلیج وجود دارد. همچنین می توان توده‌های مرجانی رنگارنگ به ویژه در بخش جنوبی ساحل [[اردن]] را از عوامل جذب غواصان به این خلیج دانست. دانشمندان بیش از 100 نوع مرجان سنگی را در [[خلیج عقبه]] شناسایی كرده‌اند.
 [[منطقه حفاظت شده دانا در اردن]]
 [[پرونده:منطقه حفاظت شده دانا.png|بندانگشتی|برگرفته از لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)]]
 یكی از مناطق جذاب منطقه طبیعی و حفاظت شده دانا است؛ برآمدگی‌های زیبا و وارونگی‌های طبیعی دانا این منطقه طبیعی را مقصدی برای بازدیدكنندگان [[اردن]] قرار داده است. این منطقه كه از كوه‌های صحراوی با ارتفاع 1800 متر واقع در شرق تا تپه ماهورهای وادی عربه با ارتفاع هم سطح دریا گسترده شده است، مناظر بسیار حیرت انگیزی را در دل خود جای داد.

Hedieh: /* عقبه */

2024-10-20T20:12:41Z

عقبه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۱۲
خط ۱۱۹:		خط ۱۱۹:
	==== [[آب گرم ماعین]] ====		==== [[آب گرم ماعین]] ====
	مكان جالب دیگریست با آبشار گرم و توقف گاه‌های كاملا مجهز كه در 60 كیلومتری امان و در جنوب غربی مادبا قرار گرفته است. چشمه‌های [[آب گرم ماعین]] بیش از هزاران سال مکان لذت بخشی برای درمان و محلی مناسب برای اوقات فراغت بوده است. چشمه‌های عمومی‌ و مکان‌های تجاری در 35 کیلومتری جنوب غربی مادبا واقع شده‌اند. نباید حمام ماعین را با شهر ماعین که 15 کیلومتر قبل از چشمه‌هاست، اشتباه گرفت. یکی از اصلی‌ترین جاذبه‌های این مکان آبشاری است که منبع آن یکی از چشمه‌های مادبا می‌باشد. از زمان رومی‌ها این مكان جهت حمام آب گرم و درمان بعضی بیماری‌ها مورد توجه مردم بوده است<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 481</ref>. چشمه‌های آب گرم فقط حمام کننده‌ها را به سمت خود جذب نمی‌کند بلکه متخصصان درمان آرتریت، درد مفاصل و بیماری گردش خون در این چشمه‌های آب گرم جمع می‌شوند<ref>برگرفته از https://www.visitjordan.com (Jordan tourism board)</ref>.		مكان جالب دیگریست با آبشار گرم و توقف گاه‌های كاملا مجهز كه در 60 كیلومتری امان و در جنوب غربی مادبا قرار گرفته است. چشمه‌های [[آب گرم ماعین]] بیش از هزاران سال مکان لذت بخشی برای درمان و محلی مناسب برای اوقات فراغت بوده است. چشمه‌های عمومی‌ و مکان‌های تجاری در 35 کیلومتری جنوب غربی مادبا واقع شده‌اند. نباید حمام ماعین را با شهر ماعین که 15 کیلومتر قبل از چشمه‌هاست، اشتباه گرفت. یکی از اصلی‌ترین جاذبه‌های این مکان آبشاری است که منبع آن یکی از چشمه‌های مادبا می‌باشد. از زمان رومی‌ها این مكان جهت حمام آب گرم و درمان بعضی بیماری‌ها مورد توجه مردم بوده است<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 481</ref>. چشمه‌های آب گرم فقط حمام کننده‌ها را به سمت خود جذب نمی‌کند بلکه متخصصان درمان آرتریت، درد مفاصل و بیماری گردش خون در این چشمه‌های آب گرم جمع می‌شوند<ref>برگرفته از https://www.visitjordan.com (Jordan tourism board)</ref>.
	[[پرونده:خليج عقبه.png\|بندانگشتی\|برگرفته از لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)]]
	[[پرونده:خلیج عقبه 2.png\|بندانگشتی\|برگرفته از لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)]]

	==== [[خلیج عقبه\|عقبه]] ====		==== [[خلیج عقبه\|عقبه]] ====
	هنگامی‌ که در زمستان مردم امان با 5 درجه سانتی گراد از سرما می‌لرزند، در عقبه هوا به طور پیوسته حدود 25 درجه می‌باشد. زندگی دریایی غنی در آب‌های زلال و شفاف عقبه، این خلیج را به یکی از بهترین و زیباترین مکان‌های غواصی دنیا تبدیل کرده است. اسکی روی آب، موج سواری، ماهیگیری و دیگر ورزش های آبی هم در این مکان مرسوم است<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 489</ref>. [[خلیج عقبه]] از بهترین مكان های حیات دریایی در خاورمیانه به شمار می‌رود كه در آن توده‌های مرواریدی وجود دارد كه همتایی مانند آن‌ها نیست. [[خلیج عقبه]] مجموعه بزرگی از حیات دریایی را در برمی‌گیرد؛ مانند قندیل دریایی، اسب دریایی، راب دریایی، خرچنگ دریایی، میگو، جوجه تیغی دریایی و... مجموعه متنوعی از گیاهان دریایی در آب‌های كم عمق این خلیج وجود دارد. همچنین می توان توده‌های مرجانی رنگارنگ به ویژه در بخش جنوبی ساحل [[اردن]] را از عوامل جذب غواصان به این خلیج دانست. دانشمندان بیش از 100 نوع مرجان سنگی را در [[خلیج عقبه]] شناسایی كرده‌اند.		هنگامی‌ که در زمستان مردم امان با 5 درجه سانتی گراد از سرما می‌لرزند، در عقبه هوا به طور پیوسته حدود 25 درجه می‌باشد. زندگی دریایی غنی در آب‌های زلال و شفاف عقبه، این خلیج را به یکی از بهترین و زیباترین مکان‌های غواصی دنیا تبدیل کرده است. اسکی روی آب، موج سواری، ماهیگیری و دیگر ورزش های آبی هم در این مکان مرسوم است<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 489</ref>. [[خلیج عقبه]] از بهترین مكان های حیات دریایی در خاورمیانه به شمار می‌رود كه در آن توده‌های مرواریدی وجود دارد كه همتایی مانند آن‌ها نیست. [[خلیج عقبه]] مجموعه بزرگی از حیات دریایی را در برمی‌گیرد؛ مانند قندیل دریایی، اسب دریایی، راب دریایی، خرچنگ دریایی، میگو، جوجه تیغی دریایی و... مجموعه متنوعی از گیاهان دریایی در آب‌های كم عمق این خلیج وجود دارد. همچنین می توان توده‌های مرجانی رنگارنگ به ویژه در بخش جنوبی ساحل [[اردن]] را از عوامل جذب غواصان به این خلیج دانست. دانشمندان بیش از 100 نوع مرجان سنگی را در [[خلیج عقبه]] شناسایی كرده‌اند.
خط ۱۴۶:		خط ۱۴۳:

	==== [[حیات وحش حفاظت شده شائوماری]] ====		==== [[حیات وحش حفاظت شده شائوماری]] ====
	[[پرونده:طبیعت اردن.png\|بندانگشتی\|برگرفته از لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)]]
	تقریبا 15 دقیقه جنوب ازرق می‌باشد و 22 کیلومتر مربع مساحت دارد. تعداد کثیری از حیوانات نادر و در حال انقراض در این پارک وجود دارد که از شکار بی‌رویه، کمبود آب و غذا حمایت می‌شوند. بیشترین شهرت شائوماری برای عملیات حفظ غزال بزرگ آفریقا می‌باشد<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 485</ref>.		تقریبا 15 دقیقه جنوب ازرق می‌باشد و 22 کیلومتر مربع مساحت دارد. تعداد کثیری از حیوانات نادر و در حال انقراض در این پارک وجود دارد که از شکار بی‌رویه، کمبود آب و غذا حمایت می‌شوند. بیشترین شهرت شائوماری برای عملیات حفظ غزال بزرگ آفریقا می‌باشد<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 485</ref>.

Hedieh: /* جاذبه ها و دیدنی های طبیعی */

2024-10-20T20:10:32Z

جاذبه ها و دیدنی های طبیعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۱۰
خط ۱۰۳:		خط ۱۰۳:

	=== [[جاذبه ها و دیدنی های طبیعی اردن\|جاذبه ها و دیدنی های طبیعی]] ===		=== [[جاذبه ها و دیدنی های طبیعی اردن\|جاذبه ها و دیدنی های طبیعی]] ===
	[[پرونده:جاذبه‌های اردن.png\|بندانگشتی\|برگرفته از لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)]]
	در طول دهه‌های گذشته [[صنعت گردشگری اردن]] به عنوان یکی از منابع اقتصادی رو به رشد این کشور مطرح شده است و رتبه دوم درآمد خارجی را دارد. برخی از جاذبه های طبیعی گردشگری [[اردن]] به شرحی است که می‌آید.		در طول دهه‌های گذشته [[صنعت گردشگری اردن]] به عنوان یکی از منابع اقتصادی رو به رشد این کشور مطرح شده است و رتبه دوم درآمد خارجی را دارد. برخی از جاذبه های طبیعی گردشگری [[اردن]] به شرحی است که می‌آید.

Hedieh در ‏۲۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۴۲

2024-08-29T02:42:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۴۲
خط ۲:		خط ۲:
	کشور [[اردن]] در جنوب شرقی آسیا واقع شده است،شمال غربی عربستان سعودی. [[اردن]] یکی از 15 کشوری است که از آن‌ها به عنوان “مهد بشریت” یاد می‌شود.		کشور [[اردن]] در جنوب شرقی آسیا واقع شده است،شمال غربی عربستان سعودی. [[اردن]] یکی از 15 کشوری است که از آن‌ها به عنوان “مهد بشریت” یاد می‌شود.

	تا سال 1988 که شاه حسین بخشی از خاک [[اردن]] را به کرانه باختری (West Bank) باز پس داد، مساحت [[اردن]] حدود 92300 کیلومتر مربع بود که شامل 91971 کیلومتر مربع خشکی و 329 کیلومتر مربع دریا بود. در آن زمان کرانه باختری - که وسعتی در حدود 5880 کیلومتر مربع داشت - تحت تصرف و اشغال اسرائیل بود تا ژوئن 1976 که بین اسرائیل و کشورهای [[مصر]]، [[اردن]] و [[سوریه]] جنگ رخ داد.<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 87</ref>		تا سال 1988 که شاه حسین بخشی از خاک [[اردن]] را به کرانه باختری (West Bank) باز پس داد، مساحت [[اردن]] حدود 92300 کیلومتر مربع بود که شامل 91971 کیلومتر مربع خشکی و 329 کیلومتر مربع دریا بود. در آن زمان کرانه باختری - که وسعتی در حدود 5880 کیلومتر مربع داشت - تحت تصرف و اشغال اسرائیل بود تا ژوئن 1976 که بین اسرائیل و کشورهای [[مصر]]، [[اردن]] و [[سوریه]] جنگ رخ داد<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 87</ref>.

	[[اردن]] به جز در انتهای جنوبی، محصور به خشکی است. در جنوب با [[خلیج عقبه]] خط ساحلی در حدود 26 کیلومتر دارد، جایی که دسترسی به دریای سرخ را ممکن می‌سازد. [[اردن]] از شمال با [[سوریه]]، از شرق با عراق، از شرق و جنوب با عربستان سعودی هم مرز می‌باشد و از غرب با اسرائیل و کرانه باختری اشغالی. در مجموع 1635 کیلومتر مرز دارد که تقسیم آن بدین شرح است: 744 کیلومتر مشترک با عربستان سعودی، 375 کیلومتر با [[سوریه]]، 238 کیلومتر با خط سبز 1948 (1948 Green Line)[I] و با عراق 181 کیلومتر و کمترین مرز به طول 97 کیلومتر را با کرانه باختری دارد<ref>برگرفته از<nowiki/>https://www.jordan.gov.jo/</ref>.		[[اردن]] به جز در انتهای جنوبی، محصور به خشکی است. در جنوب با [[خلیج عقبه]] خط ساحلی در حدود 26 کیلومتر دارد، جایی که دسترسی به دریای سرخ را ممکن می‌سازد. [[اردن]] از شمال با [[سوریه]]، از شرق با عراق، از شرق و جنوب با عربستان سعودی هم مرز می‌باشد و از غرب با اسرائیل و کرانه باختری اشغالی. در مجموع 1635 کیلومتر مرز دارد که تقسیم آن بدین شرح است: 744 کیلومتر مشترک با عربستان سعودی، 375 کیلومتر با [[سوریه]]، 238 کیلومتر با خط سبز 1948 (1948 Green Line)[I] و با عراق 181 کیلومتر و کمترین مرز به طول 97 کیلومتر را با کرانه باختری دارد<ref>برگرفته از<nowiki/>https://www.jordan.gov.jo/</ref>.

Hedieh: /* عقبه */

2024-08-29T02:40:05Z

عقبه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۴۰
خط ۱۱۵:		خط ۱۱۵:

	==== [[دریای مرده]] ====		==== [[دریای مرده]] ====
			[[پرونده:جغرافیای طبیعی.png\|بندانگشتی\|برگرفته از لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)]]
	دریایی به طول 75 کیلومتر و عرضی بین 6 تا 16 کیلومتر می‌باشد. [[رود اردن]] به این [[دریای مرده\|دریا]] می‌ریزد، [[دریای مرده]] هیچ خروجی ندارد. همان گونه که از نامش پیداست تهی از هر گونه حیات است، گیاهی و جانوری! در هر کیلوگرم آب این دریا 350 گرم نمک یافت می‌شود این در حالی است که در اقیانوس‌های جهان این مقدار به 40 گرم می‌رسد. این غلظت بالا به علت تبخیر بسیار سریع آب است. عناصر طبیعی موجود در [[دریای مرده]] باعث شده تا [[دریای مرده]] با خواص درمانی‌اش شناخته شود. از زمان هیرودیس بالغ بر 2000 سال است که از خواص درمانی این آب استفاده می‌شود این منطقه همچنین از لحاظ جغرافیایی بسیار معروف است، چون کم ارتفاع‌ترین نقطه روی زمین است: حدود 400 متر پایین تر از سطح دریا. علاوه بر اهمیت تاریخی دریای نمک [[دریای مرده]] که ذکر آن در کتاب مقدس آمده است، امروز [[دریای مرده]] یک منبع غنی مواد معدنی است که برای توسعه کشاورزی و صنعت و نیز برای درمان بیماری‌هایی نظیر پسوریازیس بسیار مفید است. چگالی بالای این آب غرق شدن را غیرممکن می‌کند و شناگران در آب شناور می‌مانند<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 479</ref>.		دریایی به طول 75 کیلومتر و عرضی بین 6 تا 16 کیلومتر می‌باشد. [[رود اردن]] به این [[دریای مرده\|دریا]] می‌ریزد، [[دریای مرده]] هیچ خروجی ندارد. همان گونه که از نامش پیداست تهی از هر گونه حیات است، گیاهی و جانوری! در هر کیلوگرم آب این دریا 350 گرم نمک یافت می‌شود این در حالی است که در اقیانوس‌های جهان این مقدار به 40 گرم می‌رسد. این غلظت بالا به علت تبخیر بسیار سریع آب است. عناصر طبیعی موجود در [[دریای مرده]] باعث شده تا [[دریای مرده]] با خواص درمانی‌اش شناخته شود. از زمان هیرودیس بالغ بر 2000 سال است که از خواص درمانی این آب استفاده می‌شود این منطقه همچنین از لحاظ جغرافیایی بسیار معروف است، چون کم ارتفاع‌ترین نقطه روی زمین است: حدود 400 متر پایین تر از سطح دریا. علاوه بر اهمیت تاریخی دریای نمک [[دریای مرده]] که ذکر آن در کتاب مقدس آمده است، امروز [[دریای مرده]] یک منبع غنی مواد معدنی است که برای توسعه کشاورزی و صنعت و نیز برای درمان بیماری‌هایی نظیر پسوریازیس بسیار مفید است. چگالی بالای این آب غرق شدن را غیرممکن می‌کند و شناگران در آب شناور می‌مانند<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 479</ref>.

	==== [[آب گرم ماعین]] ====		==== [[آب گرم ماعین]] ====
	مكان جالب دیگریست با آبشار گرم و توقف گاه‌های كاملا مجهز كه در 60 كیلومتری امان و در جنوب غربی مادبا قرار گرفته است. چشمه‌های [[آب گرم ماعین]] بیش از هزاران سال مکان لذت بخشی برای درمان و محلی مناسب برای اوقات فراغت بوده است. چشمه‌های عمومی‌ و مکان‌های تجاری در 35 کیلومتری جنوب غربی مادبا واقع شده‌اند. نباید حمام ماعین را با شهر ماعین که 15 کیلومتر قبل از چشمه‌هاست، اشتباه گرفت. یکی از اصلی‌ترین جاذبه‌های این مکان آبشاری است که منبع آن یکی از چشمه‌های مادبا می‌باشد. از زمان رومی‌ها این مكان جهت حمام آب گرم و درمان بعضی بیماری‌ها مورد توجه مردم بوده است<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 481</ref>. چشمه‌های آب گرم فقط حمام کننده‌ها را به سمت خود جذب نمی‌کند بلکه متخصصان درمان آرتریت، درد مفاصل و بیماری گردش خون در این چشمه‌های آب گرم جمع می‌شوند<ref>برگرفته از https://www.visitjordan.com (Jordan tourism board)</ref>.		مكان جالب دیگریست با آبشار گرم و توقف گاه‌های كاملا مجهز كه در 60 كیلومتری امان و در جنوب غربی مادبا قرار گرفته است. چشمه‌های [[آب گرم ماعین]] بیش از هزاران سال مکان لذت بخشی برای درمان و محلی مناسب برای اوقات فراغت بوده است. چشمه‌های عمومی‌ و مکان‌های تجاری در 35 کیلومتری جنوب غربی مادبا واقع شده‌اند. نباید حمام ماعین را با شهر ماعین که 15 کیلومتر قبل از چشمه‌هاست، اشتباه گرفت. یکی از اصلی‌ترین جاذبه‌های این مکان آبشاری است که منبع آن یکی از چشمه‌های مادبا می‌باشد. از زمان رومی‌ها این مكان جهت حمام آب گرم و درمان بعضی بیماری‌ها مورد توجه مردم بوده است<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 481</ref>. چشمه‌های آب گرم فقط حمام کننده‌ها را به سمت خود جذب نمی‌کند بلکه متخصصان درمان آرتریت، درد مفاصل و بیماری گردش خون در این چشمه‌های آب گرم جمع می‌شوند<ref>برگرفته از https://www.visitjordan.com (Jordan tourism board)</ref>.
			[[پرونده:خليج عقبه.png\|بندانگشتی\|برگرفته از لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)]]
			[[پرونده:خلیج عقبه 2.png\|بندانگشتی\|برگرفته از لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)]]

	==== [[خلیج عقبه\|عقبه]] ====		==== [[خلیج عقبه\|عقبه]] ====
	هنگامی‌ که در زمستان مردم امان با 5 درجه سانتی گراد از سرما می‌لرزند، در عقبه هوا به طور پیوسته حدود 25 درجه می‌باشد. زندگی دریایی غنی در آب‌های زلال و شفاف عقبه، این خلیج را به یکی از بهترین و زیباترین مکان‌های غواصی دنیا تبدیل کرده است. اسکی روی آب، موج سواری، ماهیگیری و دیگر ورزش های آبی هم در این مکان مرسوم است<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 489</ref>. [[خلیج عقبه]] از بهترین مكان های حیات دریایی در خاورمیانه به شمار می‌رود كه در آن توده‌های مرواریدی وجود دارد كه همتایی مانند آن‌ها نیست. [[خلیج عقبه]] مجموعه بزرگی از حیات دریایی را در برمی‌گیرد؛ مانند قندیل دریایی، اسب دریایی، راب دریایی، خرچنگ دریایی، میگو، جوجه تیغی دریایی و... مجموعه متنوعی از گیاهان دریایی در آب‌های كم عمق این خلیج وجود دارد. همچنین می توان توده‌های مرجانی رنگارنگ به ویژه در بخش جنوبی ساحل [[اردن]] را از عوامل جذب غواصان به این خلیج دانست. دانشمندان بیش از 100 نوع مرجان سنگی را در [[خلیج عقبه]] شناسایی كرده‌اند.		هنگامی‌ که در زمستان مردم امان با 5 درجه سانتی گراد از سرما می‌لرزند، در عقبه هوا به طور پیوسته حدود 25 درجه می‌باشد. زندگی دریایی غنی در آب‌های زلال و شفاف عقبه، این خلیج را به یکی از بهترین و زیباترین مکان‌های غواصی دنیا تبدیل کرده است. اسکی روی آب، موج سواری، ماهیگیری و دیگر ورزش های آبی هم در این مکان مرسوم است<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 489</ref>. [[خلیج عقبه]] از بهترین مكان های حیات دریایی در خاورمیانه به شمار می‌رود كه در آن توده‌های مرواریدی وجود دارد كه همتایی مانند آن‌ها نیست. [[خلیج عقبه]] مجموعه بزرگی از حیات دریایی را در برمی‌گیرد؛ مانند قندیل دریایی، اسب دریایی، راب دریایی، خرچنگ دریایی، میگو، جوجه تیغی دریایی و... مجموعه متنوعی از گیاهان دریایی در آب‌های كم عمق این خلیج وجود دارد. همچنین می توان توده‌های مرجانی رنگارنگ به ویژه در بخش جنوبی ساحل [[اردن]] را از عوامل جذب غواصان به این خلیج دانست. دانشمندان بیش از 100 نوع مرجان سنگی را در [[خلیج عقبه]] شناسایی كرده‌اند.












			[[پرونده:منطقه حفاظت شده دانا2.png\|بندانگشتی\|برگرفته از لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)]]

			==== [[منطقه حفاظت شده دانا در اردن]] ====
			[[پرونده:منطقه حفاظت شده دانا.png\|بندانگشتی\|برگرفته از لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)]]
	یكی از مناطق جذاب منطقه طبیعی و حفاظت شده دانا است؛ برآمدگی‌های زیبا و وارونگی‌های طبیعی دانا این منطقه طبیعی را مقصدی برای بازدیدكنندگان [[اردن]] قرار داده است. این منطقه كه از كوه‌های صحراوی با ارتفاع 1800 متر واقع در شرق تا تپه ماهورهای وادی عربه با ارتفاع هم سطح دریا گسترده شده است، مناظر بسیار حیرت انگیزی را در دل خود جای داد.		یكی از مناطق جذاب منطقه طبیعی و حفاظت شده دانا است؛ برآمدگی‌های زیبا و وارونگی‌های طبیعی دانا این منطقه طبیعی را مقصدی برای بازدیدكنندگان [[اردن]] قرار داده است. این منطقه كه از كوه‌های صحراوی با ارتفاع 1800 متر واقع در شرق تا تپه ماهورهای وادی عربه با ارتفاع هم سطح دریا گسترده شده است، مناظر بسیار حیرت انگیزی را در دل خود جای داد.

خط ۱۲۹:		خط ۱۴۷:

	==== [[حیات وحش حفاظت شده شائوماری]] ====		==== [[حیات وحش حفاظت شده شائوماری]] ====
			[[پرونده:طبیعت اردن.png\|بندانگشتی\|برگرفته از لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)]]
	تقریبا 15 دقیقه جنوب ازرق می‌باشد و 22 کیلومتر مربع مساحت دارد. تعداد کثیری از حیوانات نادر و در حال انقراض در این پارک وجود دارد که از شکار بی‌رویه، کمبود آب و غذا حمایت می‌شوند. بیشترین شهرت شائوماری برای عملیات حفظ غزال بزرگ آفریقا می‌باشد<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 485</ref>.		تقریبا 15 دقیقه جنوب ازرق می‌باشد و 22 کیلومتر مربع مساحت دارد. تعداد کثیری از حیوانات نادر و در حال انقراض در این پارک وجود دارد که از شکار بی‌رویه، کمبود آب و غذا حمایت می‌شوند. بیشترین شهرت شائوماری برای عملیات حفظ غزال بزرگ آفریقا می‌باشد<ref>M.H. Seyd. World Infopedia Jordan. NewDelhi,p. 485</ref>.