جغرافیای طبیعی روسیه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mina: /* نویسنده مقاله */

2025-09-17T07:33:25Z

نویسنده مقاله

Samiei در ‏۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۶

2025-09-04T09:16:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:نقشه روسیه.jpg\|بندانگشتی\|نقشه روسیه(1403). برگرفته از سایت Maps Of، قابل بازیابی از https://www.mapsof.net/russia/topographic-map-of-russia]]شاید کمتر کشوری باشد که به‌سان [[روسیه]]، موقعیت و شرایط جغرافیایی آن چنان تاثیر مهم و تعیین کننده‌ای بر سرنوشت سیاسی آن در داخل و خارج داشته باشد. به طور طبیعی جغرافیا همواره عامل مهمی برای سیاست کشورهاست، اما در [[روسیه]] این تاثیر به مرحله تعیین‌کنندگی مهمی رسیده است، به طوری که در بیشتر آثار ژرف مربوط به سیاست در [[روسیه]]، از عنصر جغرافیا به عنوان نخستین بنیان یاد شده است<ref>Remington, T. (2012). Politics in Russia. Boston: [https://www.ldoceonline.com/ Longman], 45.</ref>.		[[پرونده:نقشه روسیه.jpg\|بندانگشتی\|نقشه روسیه(1403). برگرفته از سایت Maps Of، قابل بازیابی از https://www.mapsof.net/russia/topographic-map-of-russia]]شاید کمتر کشوری باشد که به‌سان [[روسیه]]، موقعیت و شرایط جغرافیایی آن چنان تاثیر مهم و تعیین کننده‌ای بر سرنوشت سیاسی آن در داخل و خارج داشته باشد. به طور طبیعی جغرافیا همواره عامل مهمی برای سیاست کشورهاست، اما در [[روسیه]] این تاثیر به مرحله تعیین‌کنندگی مهمی رسیده است، به طوری که در بیشتر آثار ژرف مربوط به [[سیاست و حکومت روسیه\|سیاست در روسیه]]، از عنصر جغرافیا به عنوان نخستین بنیان یاد شده است<ref>Remington, T. (2012). Politics in Russia. Boston: [https://www.ldoceonline.com/ Longman], 45.</ref>.

	شاپووالوف نیز ضمن بیان نقش موقعیت جغرافیایی در همه تمدن‌ها، این موضوع را برای [[روسیه]] به ویژه با در نظر گرفتن موقعیت اوراسیایی آن بسیار اساسی می‌بیند<ref>Shapovalo(2001). 82.</ref>. حتی بسیاری از مجادلات سیاست خارجی [[روسیه]] و نیز مباحث مربوط به مدل پیشرفت و توسعه نیز بر سر موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با ویژگی‌های فرهنگی و تمدنی آن است.		شاپووالوف نیز ضمن بیان نقش موقعیت جغرافیایی در همه تمدن‌ها، این موضوع را برای [[روسیه]] به ویژه با در نظر گرفتن موقعیت اوراسیایی آن بسیار اساسی می‌بیند<ref>Shapovalo(2001). 82.</ref>. حتی بسیاری از مجادلات سیاست خارجی [[روسیه]] و نیز مباحث مربوط به مدل پیشرفت و توسعه نیز بر سر موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با ویژگی‌های فرهنگی و تمدنی آن است.
خط ۸:		خط ۸:
	سرزمین پهناور سیبری بخش اعظم قسمت آسیایی [[روسیه]] را به خود اختصاص داده است. این بخش در شرق کوه‌های اورال واقع است و از شرق به رود ینی سئی، از جنوب به مرزهای [[قزاقستان]] و از شمال به [[سواحل روسیه]] در اقیانوس منجمد شمالی محدود است. بخش اروپایی [[روسیه]] عمدتا جلگه هموار و نقاط مرتفع این جلگه‌ها محدود به ارتفاعات ولگا و کوه‌های تیمان است. در شرق جلگه سیبری، فلات سیبری مرکزی قرار دارد که از شمال به نواحی پست و مردابی نایمیر و از شرق به سرزمین‌های پست یاکوت محدود می‌گردد. بلندترین قله کشور [[روسیه]] البروس با 5642 متر ارتفاع در نزدیکی مرز [[گرجستان]] قرار دارد. در نواحی مرزی [[روسیه]] با [[چین]] و مغولستان رشته کوه‌های متعددی قرار گرفته است. کوه‌های سایان غربی، سایان شرقی، یابلونووی، استانووی و شانگپای در این منطقه می‌باشد. در شرق دور و سیبری، کوه‌های ورخویانسک، جوگجور، چرسکی، کوریاک و سردینی قرار دارد و ارتفاعات اورال از چین خوردگی‌های دوران اول زمین شناسی است ولی در طی دوران بعدی بر اثر عوامل مختلف طبیعی مخصوصا یخبندان‌های طولانی در اواخر دوران سوم زمین شناسی، به تدریج قلل آن سائیده و به صورت کنونی درآمده است. کوه‌ها با جهت شمالی - جنوبی از اقیانوس منجمد شمالی تا بیابان‌های جمهوری [[قزاقستان]] ادامه دارد. ارتفاع متوسط این سلسله جبال 600 متر است. کوه‌های نواحی مرزی [[روسیه]] با [[چین]] و مغولستان اکثرا متعلق به دوران سوم زمین شناسی هستند و به همین جهت دارای قلل متعدد و مرتفع هستند. علاوه بر رشته کوه‌های یاد شده در سیبری شمالی و شرقی در شبه جزیره کامچاتکا، کوه‌های کامچاتکا و کولیمسکی واقع شده است. از نظر پوشش گیاهی نیز [[روسیه]] را به سه بخش می‌توان تقسیم کرد:		سرزمین پهناور سیبری بخش اعظم قسمت آسیایی [[روسیه]] را به خود اختصاص داده است. این بخش در شرق کوه‌های اورال واقع است و از شرق به رود ینی سئی، از جنوب به مرزهای [[قزاقستان]] و از شمال به [[سواحل روسیه]] در اقیانوس منجمد شمالی محدود است. بخش اروپایی [[روسیه]] عمدتا جلگه هموار و نقاط مرتفع این جلگه‌ها محدود به ارتفاعات ولگا و کوه‌های تیمان است. در شرق جلگه سیبری، فلات سیبری مرکزی قرار دارد که از شمال به نواحی پست و مردابی نایمیر و از شرق به سرزمین‌های پست یاکوت محدود می‌گردد. بلندترین قله کشور [[روسیه]] البروس با 5642 متر ارتفاع در نزدیکی مرز [[گرجستان]] قرار دارد. در نواحی مرزی [[روسیه]] با [[چین]] و مغولستان رشته کوه‌های متعددی قرار گرفته است. کوه‌های سایان غربی، سایان شرقی، یابلونووی، استانووی و شانگپای در این منطقه می‌باشد. در شرق دور و سیبری، کوه‌های ورخویانسک، جوگجور، چرسکی، کوریاک و سردینی قرار دارد و ارتفاعات اورال از چین خوردگی‌های دوران اول زمین شناسی است ولی در طی دوران بعدی بر اثر عوامل مختلف طبیعی مخصوصا یخبندان‌های طولانی در اواخر دوران سوم زمین شناسی، به تدریج قلل آن سائیده و به صورت کنونی درآمده است. کوه‌ها با جهت شمالی - جنوبی از اقیانوس منجمد شمالی تا بیابان‌های جمهوری [[قزاقستان]] ادامه دارد. ارتفاع متوسط این سلسله جبال 600 متر است. کوه‌های نواحی مرزی [[روسیه]] با [[چین]] و مغولستان اکثرا متعلق به دوران سوم زمین شناسی هستند و به همین جهت دارای قلل متعدد و مرتفع هستند. علاوه بر رشته کوه‌های یاد شده در سیبری شمالی و شرقی در شبه جزیره کامچاتکا، کوه‌های کامچاتکا و کولیمسکی واقع شده است. از نظر پوشش گیاهی نیز [[روسیه]] را به سه بخش می‌توان تقسیم کرد:

	1. منطقه شمالی یا توندرا: این منطقه بسیار سرد بوده و به علت وزش دائمی بادهای سرد و کافی نبودن حرارت غیر از خزه و گلسنگ چیزی در این منطقه نمی‌روید. در بعضی نواحی این منطقه بصورت پراکنده درختانی از نوع بید و عرعر می‌روید اما ارتفاع آنها از 30 سانتی متر بیشتر ~~نمی‌شود.~~		# منطقه شمالی یا توندرا: این منطقه بسیار سرد بوده و به علت وزش دائمی بادهای سرد و کافی نبودن حرارت غیر از خزه و گلسنگ چیزی در این منطقه نمی‌روید. در بعضی نواحی این منطقه بصورت پراکنده درختانی از نوع بید و عرعر می‌روید اما ارتفاع آنها از 30 سانتی متر بیشتر نمی‌شود؛
			# منطقه جنگلی: این بخش در قسمت اروپایی [[روسیه]] واقع است و درختان کاج، سرو، بلوط و عرعر و صنوبر در آن می‌روید و به این جنگل‌ها تایگاه گفته می‌شود؛
	2. منطقه جنگلی: این بخش در قسمت اروپایی [[روسیه]] واقع است و درختان کاج، سرو، بلوط و عرعر و صنوبر در آن می‌روید و به این جنگل‌ها تایگاه گفته ~~می‌شود.~~		# استپ‌ها: در این منطقه که از خاک سیاه پوشیده شده (چرنوزیوم) همه نوع گیاه خوراکی صنعتی، علوفه و طبی در آن می‌رویید و مراکز اصلی کشاورزی و غلات [[روسیه]] در این استپ ها قرار دارد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref>.

	3. استپ‌ها: در این منطقه که از خاک سیاه پوشیده شده (چرنوزیوم) همه نوع گیاه خوراکی صنعتی، علوفه و طبی در آن می‌رویید و مراکز اصلی کشاورزی و غلات [[روسیه]] در این استپ ها قرار دارد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref>.

	=== [[رودهای روسیه]] ===		=== [[رودهای روسیه]] ===
	~~رودخانه‌های~~ [[روسیه]] به سبب وسعت سرزمینی این کشور، غالبا از طولانی‌ترین رودهای دنیا هستند زیرا از مبدا تا مقصد مسافرت زیادی را طی می‌کنند. علاوه بر طولانی بودن، جریان ملایم آن‌ها باعث می‌شود جزء در زمان یخبندان، در بقیه فصول سال برای حمل و نقل مورد بهره برداری قرار گیرند. مقصد [[رودهای روسیه]]، اقیانوس منجمد شمالی یا دریاهای وابسته به آن، دریای بالتیک، دریای سیاه و دریا خزر می‌باشد. در حدود 120 هزار رودخانه کوچک و بزرگ در سرزمین [[روسیه]] وجود دارد که طول آن‌ها به 3 میلیون کیلومتر می‌رسد. مهم‌ترین [[رودهای روسیه\|رودخانه‌های روسیه]] عبارتند از:		[[رودهای روسیه\|رودخانه‌های روسیه]] به سبب وسعت سرزمینی این کشور، غالبا از طولانی‌ترین رودهای دنیا هستند زیرا از مبدا تا مقصد مسافرت زیادی را طی می‌کنند. علاوه بر طولانی بودن، جریان ملایم آن‌ها باعث می‌شود جزء در زمان یخبندان، در بقیه فصول سال برای حمل و نقل مورد بهره برداری قرار گیرند. مقصد [[رودهای روسیه]]، اقیانوس منجمد شمالی یا دریاهای وابسته به آن، دریای بالتیک، دریای سیاه و دریا خزر می‌باشد. در حدود 120 هزار رودخانه کوچک و بزرگ در سرزمین [[روسیه]] وجود دارد که طول آن‌ها به 3 میلیون کیلومتر می‌رسد. مهم‌ترین [[رودهای روسیه\|رودخانه‌های روسیه]] عبارتند از:

	1) [[رود ولگا]]: (رود ولگا با 3690 کیلومتر طول، طولانی‌ترین رود اروپا است که تمام مسیر خود را در خاک [[روسیه]] طی کرده و به دریای خزر می‌ریزد.		1) [[رود ولگا]]: (رود ولگا با 3690 کیلومتر طول، طولانی‌ترین رود اروپا است که تمام مسیر خود را در خاک [[روسیه]] طی کرده و به دریای خزر می‌ریزد.
خط ۱۳۲:		خط ۱۳۰:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	جهانگیر کرمی		جهانگیر کرمی
	[[رده:جغرافیای طبیعی]]		[[index.php?title=رده:جغرافیای طبیعی]]

Mina: /* نویسنده مقاله */

2025-07-31T10:16:51Z

نویسنده مقاله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۶
خط ۱۳۲:		خط ۱۳۲:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	جهانگیر کرمی		جهانگیر کرمی
			[[رده:جغرافیای طبیعی]]

Mina در ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۸

2025-07-31T07:38:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۸
خط ۳:		خط ۳:
	شاپووالوف نیز ضمن بیان نقش موقعیت جغرافیایی در همه تمدن‌ها، این موضوع را برای [[روسیه]] به ویژه با در نظر گرفتن موقعیت اوراسیایی آن بسیار اساسی می‌بیند<ref>Shapovalo(2001). 82.</ref>. حتی بسیاری از مجادلات سیاست خارجی [[روسیه]] و نیز مباحث مربوط به مدل پیشرفت و توسعه نیز بر سر موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با ویژگی‌های فرهنگی و تمدنی آن است.		شاپووالوف نیز ضمن بیان نقش موقعیت جغرافیایی در همه تمدن‌ها، این موضوع را برای [[روسیه]] به ویژه با در نظر گرفتن موقعیت اوراسیایی آن بسیار اساسی می‌بیند<ref>Shapovalo(2001). 82.</ref>. حتی بسیاری از مجادلات سیاست خارجی [[روسیه]] و نیز مباحث مربوط به مدل پیشرفت و توسعه نیز بر سر موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با ویژگی‌های فرهنگی و تمدنی آن است.

	به لحاظ جغرافیایی [[روسیه]] پهناورترین کشور دنیاست که فاصله میان غربی‌ترین نقطه آن در کالینین گراد تا شرقی‌ترین نقطه در ولادی وستوک، ~~11 نصف~~ النهار و طبعا 11 زمان متفاوت دارد و سفر از غرب به شرق 11 شبانه روز با قطار به درازا می‌کشد. به تعبیری، هنگامی که خورشید در کالینین گراد غروب می‌کند، در ولادی وستوک آفتاب سر زده و روز دیگری آغازیدن گرفته است. موقعیت جغرافیایی کشور بین 41 درجه و 200 دقیقه تا 85 درجه عرض ~~ش[[مالی]]~~ و 27 درجه و 40 دقیقه تا 69 درجه طول شرقی قرار گرفته و در دو نیمکره شرقی و غربی گسترده شده است. حدود 14 درصد از خاک [[روسیه]] در شمال مدار قطبی قرار گرفته است. [[روسیه]] در قسمت شرقی اروپا و بخش شمالی آسیا واقع شده است. طول آن حدود 9 هزار کیلومتر و عرض آن 2/5 تا 4 هزار کیلومتر است. غربی‌ترین نقطه در مرز با لهستان است، شرقی‌ترین نقطه جزیره راتماتنوف (تنگه برینگ)، جنوبی‌ترین نقطه مرز با جمهوری آذربایجان و شمالی‌ترین نقطه آن جزیره فرانس جوزف است.		به لحاظ جغرافیایی [[روسیه]] پهناورترین کشور دنیاست که فاصله میان غربی‌ترین نقطه آن در کالینین گراد تا شرقی‌ترین نقطه در ولادی وستوک، 11 نصف النهار و طبعا 11 زمان متفاوت دارد و سفر از غرب به شرق 11 شبانه روز با قطار به درازا می‌کشد. به تعبیری، هنگامی که خورشید در کالینین گراد غروب می‌کند، در ولادی وستوک آفتاب سر زده و روز دیگری آغازیدن گرفته است. موقعیت جغرافیایی کشور بین 41 درجه و 200 دقیقه تا 85 درجه عرض شمالی و 27 درجه و 40 دقیقه تا 69 درجه طول شرقی قرار گرفته و در دو نیمکره شرقی و غربی گسترده شده است. حدود 14 درصد از خاک [[روسیه]] در شمال مدار قطبی قرار گرفته است. [[روسیه]] در قسمت شرقی اروپا و بخش شمالی آسیا واقع شده است. طول آن حدود 9 هزار کیلومتر و عرض آن 2/5 تا 4 هزار کیلومتر است. غربی‌ترین نقطه در مرز با لهستان است، شرقی‌ترین نقطه جزیره راتماتنوف (تنگه برینگ)، جنوبی‌ترین نقطه مرز با جمهوری آذربایجان و شمالی‌ترین نقطه آن جزیره فرانس جوزف است.

	=== [[ناهمواری های روسیه\|ناهمواری‌های روسیه]] ===		=== [[ناهمواری های روسیه\|ناهمواری‌های روسیه]] ===
	سرزمین پهناور سیبری بخش اعظم قسمت آسیایی [[روسیه]] را به خود اختصاص داده است. این بخش در شرق کوه‌های اورال واقع است و از شرق به رود ینی سئی، از جنوب به مرزهای [[قزاقستان]] و از شمال به [[سواحل روسیه]] در اقیانوس منجمد شمالی محدود است. بخش اروپایی [[روسیه]] عمدتا جلگه هموار و نقاط مرتفع این جلگه‌ها محدود به ارتفاعات ولگا و کوه‌های تیمان است. در شرق جلگه سیبری، فلات سیبری مرکزی قرار دارد که از شمال به نواحی پست و مردابی نایمیر و از شرق به سرزمین‌های پست یاکوت محدود می‌گردد. بلندترین قله کشور [[روسیه]] البروس با 5642 متر ارتفاع در نزدیکی مرز [[گرجستان]] قرار دارد. در نواحی مرزی [[روسیه]] با [[چین]] و مغولستان رشته کوه‌های متعددی قرار گرفته است. کوه‌های سایان غربی، سایان شرقی، یابلونووی، استانووی و شانگپای در این منطقه می‌باشد. در شرق دور و سیبری، کوه‌های ورخویانسک، جوگجور، چرسکی، کوریاک و سردینی قرار دارد و ارتفاعات اورال از چین خوردگی‌های دوران اول زمین شناسی است ولی در طی دوران بعدی بر اثر عوامل مختلف طبیعی مخصوصا یخبندان‌های طولانی در اواخر دوران سوم زمین شناسی، به تدریج قلل آن سائیده و به صورت کنونی درآمده است. کوه‌ها با جهت شمالی - جنوبی از اقیانوس منجمد شمالی تا بیابان‌های جمهوری قزاقستان ادامه دارد. ارتفاع متوسط این سلسله جبال 600 متر است. کوه‌های نواحی مرزی [[روسیه]] با [[چین]] و مغولستان اکثرا متعلق به دوران سوم زمین شناسی هستند و به همین جهت دارای قلل متعدد و مرتفع هستند. علاوه بر رشته کوه‌های یاد شده در سیبری شمالی و شرقی در شبه جزیره کامچاتکا، کوه‌های کامچاتکا و کولیمسکی واقع شده است. از نظر پوشش گیاهی نیز [[روسیه]] را به سه بخش می‌توان تقسیم کرد:		سرزمین پهناور سیبری بخش اعظم قسمت آسیایی [[روسیه]] را به خود اختصاص داده است. این بخش در شرق کوه‌های اورال واقع است و از شرق به رود ینی سئی، از جنوب به مرزهای [[قزاقستان]] و از شمال به [[سواحل روسیه]] در اقیانوس منجمد شمالی محدود است. بخش اروپایی [[روسیه]] عمدتا جلگه هموار و نقاط مرتفع این جلگه‌ها محدود به ارتفاعات ولگا و کوه‌های تیمان است. در شرق جلگه سیبری، فلات سیبری مرکزی قرار دارد که از شمال به نواحی پست و مردابی نایمیر و از شرق به سرزمین‌های پست یاکوت محدود می‌گردد. بلندترین قله کشور [[روسیه]] البروس با 5642 متر ارتفاع در نزدیکی مرز [[گرجستان]] قرار دارد. در نواحی مرزی [[روسیه]] با [[چین]] و مغولستان رشته کوه‌های متعددی قرار گرفته است. کوه‌های سایان غربی، سایان شرقی، یابلونووی، استانووی و شانگپای در این منطقه می‌باشد. در شرق دور و سیبری، کوه‌های ورخویانسک، جوگجور، چرسکی، کوریاک و سردینی قرار دارد و ارتفاعات اورال از چین خوردگی‌های دوران اول زمین شناسی است ولی در طی دوران بعدی بر اثر عوامل مختلف طبیعی مخصوصا یخبندان‌های طولانی در اواخر دوران سوم زمین شناسی، به تدریج قلل آن سائیده و به صورت کنونی درآمده است. کوه‌ها با جهت شمالی - جنوبی از اقیانوس منجمد شمالی تا بیابان‌های جمهوری [[قزاقستان]] ادامه دارد. ارتفاع متوسط این سلسله جبال 600 متر است. کوه‌های نواحی مرزی [[روسیه]] با [[چین]] و مغولستان اکثرا متعلق به دوران سوم زمین شناسی هستند و به همین جهت دارای قلل متعدد و مرتفع هستند. علاوه بر رشته کوه‌های یاد شده در سیبری شمالی و شرقی در شبه جزیره کامچاتکا، کوه‌های کامچاتکا و کولیمسکی واقع شده است. از نظر پوشش گیاهی نیز [[روسیه]] را به سه بخش می‌توان تقسیم کرد:

	1. منطقه شمالی یا توندرا: این منطقه بسیار سرد بوده و به علت وزش دائمی بادهای سرد و کافی نبودن حرارت غیر از خزه و گلسنگ چیزی در این منطقه نمی‌روید. در بعضی نواحی این منطقه بصورت پراکنده درختانی از نوع بید و عرعر می‌روید اما ارتفاع آنها از 30 سانتی متر بیشتر نمی‌شود.		1. منطقه شمالی یا توندرا: این منطقه بسیار سرد بوده و به علت وزش دائمی بادهای سرد و کافی نبودن حرارت غیر از خزه و گلسنگ چیزی در این منطقه نمی‌روید. در بعضی نواحی این منطقه بصورت پراکنده درختانی از نوع بید و عرعر می‌روید اما ارتفاع آنها از 30 سانتی متر بیشتر نمی‌شود.
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	3. استپ‌ها: در این منطقه که از خاک سیاه پوشیده شده (چرنوزیوم) همه نوع گیاه خوراکی صنعتی، علوفه و طبی در آن می‌رویید و مراکز اصلی کشاورزی و غلات [[روسیه]] در این استپ ها قرار دارد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref>.		3. استپ‌ها: در این منطقه که از خاک سیاه پوشیده شده (چرنوزیوم) همه نوع گیاه خوراکی صنعتی، علوفه و طبی در آن می‌رویید و مراکز اصلی کشاورزی و غلات [[روسیه]] در این استپ ها قرار دارد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref>.

	=== [[رودهای روسیه~~\|رودها~~]] ===		=== [[رودهای روسیه]] ===
	رودخانه‌های [[روسیه]] به سبب وسعت سرزمینی این کشور، غالبا از طولانی‌ترین رودهای دنیا هستند زیرا از مبدا تا مقصد مسافرت زیادی را طی می‌کنند. علاوه بر طولانی بودن، جریان ملایم آن‌ها باعث می‌شود جزء در زمان یخبندان، در بقیه فصول سال برای حمل و نقل مورد بهره برداری قرار گیرند. مقصد [[رودهای روسیه]]، اقیانوس منجمد شمالی یا دریاهای وابسته به آن، دریای بالتیک، دریای سیاه و دریا خزر می‌باشد. در حدود 120 هزار رودخانه کوچک و بزرگ در سرزمین [[روسیه]] وجود دارد که طول آن‌ها به 3 میلیون کیلومتر می‌رسد. مهم‌ترین [[رودهای روسیه\|رودخانه‌های روسیه]] عبارتند از:		رودخانه‌های [[روسیه]] به سبب وسعت سرزمینی این کشور، غالبا از طولانی‌ترین رودهای دنیا هستند زیرا از مبدا تا مقصد مسافرت زیادی را طی می‌کنند. علاوه بر طولانی بودن، جریان ملایم آن‌ها باعث می‌شود جزء در زمان یخبندان، در بقیه فصول سال برای حمل و نقل مورد بهره برداری قرار گیرند. مقصد [[رودهای روسیه]]، اقیانوس منجمد شمالی یا دریاهای وابسته به آن، دریای بالتیک، دریای سیاه و دریا خزر می‌باشد. در حدود 120 هزار رودخانه کوچک و بزرگ در سرزمین [[روسیه]] وجود دارد که طول آن‌ها به 3 میلیون کیلومتر می‌رسد. مهم‌ترین [[رودهای روسیه\|رودخانه‌های روسیه]] عبارتند از:

خط ۴۷:		خط ۴۷:
	15) رود ایرتش: طول این رود 5409 کیلومتر می‌باشد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref>.		15) رود ایرتش: طول این رود 5409 کیلومتر می‌باشد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref>.

	=== [[ارتفاعات روسیه~~\|مناطق کوهستانی~~]] ===		=== [[ارتفاعات روسیه]] ===
	در بخش‌هایی از [[روسیه]] [[ارتفاعات روسیه\|ارتفاعات]] قابل ملاحظه‌ای وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها در منطقه قفقاز قرار گرفته است.		در بخش‌هایی از [[روسیه]] [[ارتفاعات روسیه\|ارتفاعات]] قابل ملاحظه‌ای وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها در منطقه قفقاز قرار گرفته است.

خط ۷۲:		خط ۷۲:
	هم‌چنین جزایر کامچاتکا و کوریل واقع در شرق فدراسیون [[روسیه]] نیز کوهستانی بوده و بیشتر قلل آن‌ها آتشفشانی و فعال می‌باشد<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی، 8-9.</ref>.		هم‌چنین جزایر کامچاتکا و کوریل واقع در شرق فدراسیون [[روسیه]] نیز کوهستانی بوده و بیشتر قلل آن‌ها آتشفشانی و فعال می‌باشد<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی، 8-9.</ref>.

	=== [[دریاچه های روسیه~~\|دریاچه‌ها~~]] ===		=== [[دریاچه های روسیه]] ===
	عمده‌ترین [[دریاچه های روسیه\|دریاچه‌های کشور روسیه]] عبارتند از: دریاچه‌ها لاودوگا در مجاورت مرز فنلاند که به عبارتی بزرگترین دریاچه اروپاست. دریاچه‌های اولگا، سایما، پایرکان، پی یوش، ایلمن و کوچکترین آنها دریاچه بیلواورزو است. دریاچه بایکان در جنوب شرقی سیبری در نزدیکی مرز مغولستان قرار دارد<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]، تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 9.</ref>.		عمده‌ترین [[دریاچه های روسیه\|دریاچه‌های کشور روسیه]] عبارتند از: دریاچه‌ها لاودوگا در مجاورت مرز فنلاند که به عبارتی بزرگترین دریاچه اروپاست. دریاچه‌های اولگا، سایما، پایرکان، پی یوش، ایلمن و کوچکترین آنها دریاچه بیلواورزو است. دریاچه بایکان در جنوب شرقی سیبری در نزدیکی مرز مغولستان قرار دارد<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]، تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 9.</ref>.

	=== [[سواحل روسیه~~\|سواحل~~]] ===		=== [[سواحل روسیه]] ===
	طول [[سواحل روسیه\|سواحل آبی کشور روسیه]] 37653 کیلومتر می‌باشد که در چهار جهت اطراف کشور [[روسیه]] کشیده شده است. این کشور به واسطه این سواحل و مرتبط بودن با آب‌های آزاد دارای یکی از قدرتمندترین نیروهای دریایی جهان است. سواحل کشور [[روسیه]] به شرح زیر می‌باشد:		طول [[سواحل روسیه\|سواحل آبی کشور روسیه]] 37653 کیلومتر می‌باشد که در چهار جهت اطراف کشور [[روسیه]] کشیده شده است. این کشور به واسطه این سواحل و مرتبط بودن با آب‌های آزاد دارای یکی از قدرتمندترین نیروهای دریایی جهان است. سواحل کشور [[روسیه]] به شرح زیر می‌باشد:

خط ۱۱۴:		خط ۱۱۴:
	3) منطقه کلاک‌ها یا استپ‌ها: این منطقه بر حسب رنگ گیاه و نوع به سه قسمت تقسیم می‌شود که عبارت از سیاه، خاکستری و سفید می‌باشد. منطقه کلاک سیاه یا چرنوزیوم که در حدود 1/900/000 کیلومتر از خاک [[روسیه]] آسیا و اروپا را شامل می‌شود و بین 1 تا 1/5 متر ضخامت آن و مرکز عمده کشاورزی [[روسیه]] و همه نوع گیاهان (خوراکی، صنعتی، علوفه و طبی) در آن می‌روید. منطقه استپ‌های خاکستری در حواشی دریای سیاه و آزوف که دارای ریزش باران ناکافی است و بالاخره منطقه استپ‌های سفید که در نواحی جنوبی [[روسیه]] اروپایی است<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 11.</ref>.		3) منطقه کلاک‌ها یا استپ‌ها: این منطقه بر حسب رنگ گیاه و نوع به سه قسمت تقسیم می‌شود که عبارت از سیاه، خاکستری و سفید می‌باشد. منطقه کلاک سیاه یا چرنوزیوم که در حدود 1/900/000 کیلومتر از خاک [[روسیه]] آسیا و اروپا را شامل می‌شود و بین 1 تا 1/5 متر ضخامت آن و مرکز عمده کشاورزی [[روسیه]] و همه نوع گیاهان (خوراکی، صنعتی، علوفه و طبی) در آن می‌روید. منطقه استپ‌های خاکستری در حواشی دریای سیاه و آزوف که دارای ریزش باران ناکافی است و بالاخره منطقه استپ‌های سفید که در نواحی جنوبی [[روسیه]] اروپایی است<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 11.</ref>.

	=== [[آب و هوای روسیه~~\|آب و هوا~~]] ===		=== [[آب و هوای روسیه]] ===
	[[آب و هوای روسیه\|آب و هوای سراسر روسیه]] خشک و بری است و به علت طولانی بودن زمستان، هوا در بیشتر ایام سال سرد است. میانگین درجه حرارت زمستان در همه کشور به چندین درجه زیر صفر می‌رسد. دوره یخبندان در نواحی غربی و جنوبی از سه تا چهار ماه، در نواحی مرکزی تا 5 ماه و در نواحی دریای سفید شمالی، تا 8 ماه دوام می‌آورد. در بعضی از مواقع سال، شدت سرمای نقاط مختلف کشور به بیش از 40 درجه می‌رسد. اما در تابستان‌ها، نواحی مرکزی و جنوبی [[روسیه]] نسبتا گرم می‌شود<ref name=":0">سازمان جغرافیایی(1389)، جغرافیای کشور [[روسیه]]، تهران. 6.</ref>.		[[آب و هوای روسیه\|آب و هوای سراسر روسیه]] خشک و بری است و به علت طولانی بودن زمستان، هوا در بیشتر ایام سال سرد است. میانگین درجه حرارت زمستان در همه کشور به چندین درجه زیر صفر می‌رسد. دوره یخبندان در نواحی غربی و جنوبی از سه تا چهار ماه، در نواحی مرکزی تا 5 ماه و در نواحی دریای سفید شمالی، تا 8 ماه دوام می‌آورد. در بعضی از مواقع سال، شدت سرمای نقاط مختلف کشور به بیش از 40 درجه می‌رسد. اما در تابستان‌ها، نواحی مرکزی و جنوبی [[روسیه]] نسبتا گرم می‌شود<ref name=":0">سازمان جغرافیایی(1389)، جغرافیای کشور [[روسیه]]، تهران. 6.</ref>.

خط ۱۳۲:		خط ۱۳۲:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	جهانگیر کرمی		جهانگیر کرمی
	~~[[رده:جغرافیای طبیعی]]~~

Mohammad در ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۳

2024-12-10T19:13:10Z

Mohammad: /* نیز نگاه کنید به */

2024-12-10T19:11:13Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۱
خط ۱۱۹:		خط ۱۱۹:
	مقدار باران سالانه [[روسیه]] با وجود سرمای زیاد قابل توجه نیست و تنها دو مرکز دریای خزر و دریای سیاه مراکز باران‌زای [[روسیه]]<nowiki/>‌اند. نبود عوامل صعود (مانند کوه‌های بلند) که مانع پیشروی توده های هوا می‌گردد را می‌توان به عنوان یکی از عوامل مهم در این زمینه ذکر کرد. در قسمت زیادی از خاک [[روسیه]]، زمستان سرد و همراه با برف است. میانگین دمای هوا ژانویه 1 تا 5 درجه زیر صفر و در شمال سیبری 30 تا 50 درجه زیر صفر است. تنها در سواحل دریای سیاه در قفقاز دمای هوا در ژانویه اغلب به بالای صفر می‌رسد. ولی در تابستان تفاوت های حرارتی محسوسی بین شمال و جنوب مشاهده می‌شود. در مدار قطب شمال میانگین دما در ژوئیه بین 1 تا 2 درجه است. در حالی که در مناطق استپ و دشت جنوب و جنوب شرق بین 24 تا 25 درجه است و گرم‌ترین منطقه کشور [[روسیه]] سواحل دریای خزر می‌باشد.		مقدار باران سالانه [[روسیه]] با وجود سرمای زیاد قابل توجه نیست و تنها دو مرکز دریای خزر و دریای سیاه مراکز باران‌زای [[روسیه]]<nowiki/>‌اند. نبود عوامل صعود (مانند کوه‌های بلند) که مانع پیشروی توده های هوا می‌گردد را می‌توان به عنوان یکی از عوامل مهم در این زمینه ذکر کرد. در قسمت زیادی از خاک [[روسیه]]، زمستان سرد و همراه با برف است. میانگین دمای هوا ژانویه 1 تا 5 درجه زیر صفر و در شمال سیبری 30 تا 50 درجه زیر صفر است. تنها در سواحل دریای سیاه در قفقاز دمای هوا در ژانویه اغلب به بالای صفر می‌رسد. ولی در تابستان تفاوت های حرارتی محسوسی بین شمال و جنوب مشاهده می‌شود. در مدار قطب شمال میانگین دما در ژوئیه بین 1 تا 2 درجه است. در حالی که در مناطق استپ و دشت جنوب و جنوب شرق بین 24 تا 25 درجه است و گرم‌ترین منطقه کشور [[روسیه]] سواحل دریای خزر می‌باشد.

	طول مدت بدون سرما نیز در [[روسیه]] متغیر است. در جنوب توندرا 60 تا 75 روز، دشت‌های سیبری غربی 110 تا 120 روز و در شمال قفقاز 120 تا 180 روز است. مدت باقی ماندن برف روی زمین نیز در مدار قطب شمال 260 تا 280 روز و در جنوب 60 تا 80 روز می‌باشد. لایه برف کامچاتکا سیبری غربی از همه ضخیم‌تر بوده و به یک متر می‌رسد. در جزایر قطبی (نوایازملیا، سورنایازملیا و جزایر فرانس جوزف) بیش از 40 درصد زمین زیر پوشش یخی است و یخچال‌های کوهستانی که مساحت کلی آن ها به 3/5 هزار کیلومتر مربع می‌رسد در شمال قفقاز بزرگ در آلتیا، کامچاتکا، سایانی، تایمیر و کوه‌ها شمال شرق قرار گرفته‌اند. بعلاوه سیبری و بخش شمالی خاور دور در محل، یخبندان ابدی است که مشکلات زیادی را برای فعالیت اقتصادی در این زمینه ایجاد کرده است و مساحت آن به 10 میلیون کیلومتر مربع می‌رسد و ضخامت لایه یخ آن در شمال بین 200 تا 500 متر می‌باشد<ref name=":0" /> در واقع با آب شدن این برف‌ها و یخ‌ها، [[رودهای روسیه\|رودها]] ذخایر خود را تکمیل می‌کنند. به همین دلیل طغیان آب در بهار و اوایل تابستان صورت می‌گیرد (درخاور دور این پدیده عمدتا در نیمه دوم تابستان رخ می‌دهد) و یخبندان رودخانه‌ها بین 1 ماه در جنوب بخش اروپایی [[روسیه]] و 8 تا 9 ماه در شمال سیبری در نوسان است<ref name=":0" /> <ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ روسیه. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 31-32.</ref>.		طول مدت بدون سرما نیز در [[روسیه]] متغیر است. در جنوب توندرا 60 تا 75 روز، دشت‌های سیبری غربی 110 تا 120 روز و در شمال قفقاز 120 تا 180 روز است. مدت باقی ماندن برف روی زمین نیز در مدار قطب شمال 260 تا 280 روز و در جنوب 60 تا 80 روز می‌باشد. لایه برف کامچاتکا سیبری غربی از همه ضخیم‌تر بوده و به یک متر می‌رسد. در جزایر قطبی (نوایازملیا، سورنایازملیا و جزایر فرانس جوزف) بیش از 40 درصد زمین زیر پوشش یخی است و یخچال‌های کوهستانی که مساحت کلی آن ها به 3/5 هزار کیلومتر مربع می‌رسد در شمال قفقاز بزرگ در آلتیا، کامچاتکا، سایانی، تایمیر و کوه‌ها شمال شرق قرار گرفته‌اند. بعلاوه سیبری و بخش شمالی خاور دور در محل، یخبندان ابدی است که مشکلات زیادی را برای فعالیت اقتصادی در این زمینه ایجاد کرده است و مساحت آن به 10 میلیون کیلومتر مربع می‌رسد و ضخامت لایه یخ آن در شمال بین 200 تا 500 متر می‌باشد<ref name=":0" /> در واقع با آب شدن این برف‌ها و یخ‌ها، [[رودهای روسیه\|رودها]] ذخایر خود را تکمیل می‌کنند. به همین دلیل طغیان آب در بهار و اوایل تابستان صورت می‌گیرد (درخاور دور این پدیده عمدتا در نیمه دوم تابستان رخ می‌دهد) و یخبندان رودخانه‌ها بین 1 ماه در جنوب بخش اروپایی [[روسیه]] و 8 تا 9 ماه در شمال سیبری در نوسان است<ref name=":0" />.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۲۶:		خط ۱۲۶:
	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
	<references />		<references />

			== منبع اصلی ==
			کرمی، جهانگیر(1392). جامعه و فرهنگ روسیه. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 22-32.

			== نویسنده مقاله ==
			جهانگیر کرمی
	[[رده:جغرافیای طبیعی]]		[[رده:جغرافیای طبیعی]]

Mahsa در ‏۵ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۷

2024-09-05T12:57:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:~~جغرافیای~~ روسیه.~~png~~\|بندانگشتی\|نقشه ~~روسیه،~~ برگرفته از سایت ~~ویکی پدیا،~~ قابل بازیابی از~~[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%A6%D9%88%D8%B3_%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8_%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87~~ https://fa.~~wikipedia~~.~~org~~/~~wiki~~/] ]]		[[پرونده:نقشه روسیه.jpg\|بندانگشتی\|نقشه روسیه(1403). برگرفته از سایت Maps Of، قابل بازیابی از https://www.mapsof.net/russia/topographic-map-of-russia]]شاید کمتر کشوری باشد که به‌سان [[روسیه]]، موقعیت و شرایط جغرافیایی آن چنان تاثیر مهم و تعیین کننده‌ای بر سرنوشت سیاسی آن در داخل و خارج داشته باشد. به طور طبیعی جغرافیا همواره عامل مهمی برای سیاست کشورهاست، اما در [[روسیه]] این تاثیر به مرحله تعیین‌کنندگی مهمی رسیده است، به طوری که در بیشتر آثار ژرف مربوط به سیاست در [[روسیه]]، از عنصر جغرافیا به عنوان نخستین بنیان یاد شده است<ref>Remington, T. (2012). Politics in Russia. Boston: [https://www.ldoceonline.com/ Longman], 45.</ref>.
	شاید کمتر کشوری باشد که به‌سان [[روسیه]]، موقعیت و شرایط جغرافیایی آن چنان تاثیر مهم و تعیین کننده‌ای بر سرنوشت سیاسی آن در داخل و خارج داشته باشد. به طور طبیعی جغرافیا همواره عامل مهمی برای سیاست کشورهاست، اما در [[روسیه]] این تاثیر به مرحله تعیین‌کنندگی مهمی رسیده است، به طوری که در بیشتر آثار ژرف مربوط به سیاست در [[روسیه]]، از عنصر جغرافیا به عنوان نخستین بنیان یاد شده است<ref>Remington, T. (2012). Politics in Russia. Boston: [https://www.ldoceonline.com/ Longman], 45.</ref>.

	شاپووالوف نیز ضمن بیان نقش موقعیت جغرافیایی در همه تمدن‌ها، این موضوع را برای [[روسیه]] به ویژه با در نظر گرفتن موقعیت اوراسیایی آن بسیار اساسی می‌بیند<ref>Shapovalo(2001). 82.</ref>. حتی بسیاری از مجادلات سیاست خارجی [[روسیه]] و نیز مباحث مربوط به مدل پیشرفت و توسعه نیز بر سر موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با ویژگی‌های فرهنگی و تمدنی آن است.		شاپووالوف نیز ضمن بیان نقش موقعیت جغرافیایی در همه تمدن‌ها، این موضوع را برای [[روسیه]] به ویژه با در نظر گرفتن موقعیت اوراسیایی آن بسیار اساسی می‌بیند<ref>Shapovalo(2001). 82.</ref>. حتی بسیاری از مجادلات سیاست خارجی [[روسیه]] و نیز مباحث مربوط به مدل پیشرفت و توسعه نیز بر سر موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با ویژگی‌های فرهنگی و تمدنی آن است.

Samiei: /* نیز نگاه کنید به */

2024-08-17T19:35:42Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۵
خط ۱۱۵:		خط ۱۱۵:
	3) منطقه کلاک‌ها یا استپ‌ها: این منطقه بر حسب رنگ گیاه و نوع به سه قسمت تقسیم می‌شود که عبارت از سیاه، خاکستری و سفید می‌باشد. منطقه کلاک سیاه یا چرنوزیوم که در حدود 1/900/000 کیلومتر از خاک [[روسیه]] آسیا و اروپا را شامل می‌شود و بین 1 تا 1/5 متر ضخامت آن و مرکز عمده کشاورزی [[روسیه]] و همه نوع گیاهان (خوراکی، صنعتی، علوفه و طبی) در آن می‌روید. منطقه استپ‌های خاکستری در حواشی دریای سیاه و آزوف که دارای ریزش باران ناکافی است و بالاخره منطقه استپ‌های سفید که در نواحی جنوبی [[روسیه]] اروپایی است<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 11.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 30.</ref>.		3) منطقه کلاک‌ها یا استپ‌ها: این منطقه بر حسب رنگ گیاه و نوع به سه قسمت تقسیم می‌شود که عبارت از سیاه، خاکستری و سفید می‌باشد. منطقه کلاک سیاه یا چرنوزیوم که در حدود 1/900/000 کیلومتر از خاک [[روسیه]] آسیا و اروپا را شامل می‌شود و بین 1 تا 1/5 متر ضخامت آن و مرکز عمده کشاورزی [[روسیه]] و همه نوع گیاهان (خوراکی، صنعتی، علوفه و طبی) در آن می‌روید. منطقه استپ‌های خاکستری در حواشی دریای سیاه و آزوف که دارای ریزش باران ناکافی است و بالاخره منطقه استپ‌های سفید که در نواحی جنوبی [[روسیه]] اروپایی است<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 11.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 30.</ref>.

	=== ~~'''~~[[آب و هوای روسیه\|آب و هوا]]~~'''~~ ===		=== [[آب و هوای روسیه\|آب و هوا]] ===
	[[آب و هوای روسیه\|آب و هوای سراسر روسیه]] خشک و بری است و به علت طولانی بودن زمستان، هوا در بیشتر ایام سال سرد است. میانگین درجه حرارت زمستان در همه کشور به چندین درجه زیر صفر می‌رسد. دوره یخبندان در نواحی غربی و جنوبی از سه تا چهار ماه، در نواحی مرکزی تا 5 ماه و در نواحی دریای سفید شمالی، تا 8 ماه دوام می‌آورد. در بعضی از مواقع سال، شدت سرمای نقاط مختلف کشور به بیش از 40 درجه می‌رسد. اما در تابستان‌ها، نواحی مرکزی و جنوبی [[روسیه]] نسبتا گرم می‌شود<ref name=":0">سازمان جغرافیایی(1389)، جغرافیای کشور [[روسیه]]، تهران. 6.</ref>.		[[آب و هوای روسیه\|آب و هوای سراسر روسیه]] خشک و بری است و به علت طولانی بودن زمستان، هوا در بیشتر ایام سال سرد است. میانگین درجه حرارت زمستان در همه کشور به چندین درجه زیر صفر می‌رسد. دوره یخبندان در نواحی غربی و جنوبی از سه تا چهار ماه، در نواحی مرکزی تا 5 ماه و در نواحی دریای سفید شمالی، تا 8 ماه دوام می‌آورد. در بعضی از مواقع سال، شدت سرمای نقاط مختلف کشور به بیش از 40 درجه می‌رسد. اما در تابستان‌ها، نواحی مرکزی و جنوبی [[روسیه]] نسبتا گرم می‌شود<ref name=":0">سازمان جغرافیایی(1389)، جغرافیای کشور [[روسیه]]، تهران. 6.</ref>.

Mahsa: /* ناهمواری‌های روسیه */

2024-08-06T14:27:16Z

ناهمواری‌های روسیه

Mahsa: /* آب و هوا */

2024-08-06T14:07:31Z

آب و هوا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۰۷
خط ۱۱۸:		خط ۱۱۸:
	[[آب و هوای روسیه\|آب و هوای سراسر روسیه]] خشک و بری است و به علت طولانی بودن زمستان، هوا در بیشتر ایام سال سرد است. میانگین درجه حرارت زمستان در همه کشور به چندین درجه زیر صفر می‌رسد. دوره یخبندان در نواحی غربی و جنوبی از سه تا چهار ماه، در نواحی مرکزی تا 5 ماه و در نواحی دریای سفید شمالی، تا 8 ماه دوام می‌آورد. در بعضی از مواقع سال، شدت سرمای نقاط مختلف کشور به بیش از 40 درجه می‌رسد. اما در تابستان‌ها، نواحی مرکزی و جنوبی [[روسیه]] نسبتا گرم می‌شود<ref name=":0">سازمان جغرافیایی(1389)، جغرافیای کشور [[روسیه]]، تهران. 6.</ref>.		[[آب و هوای روسیه\|آب و هوای سراسر روسیه]] خشک و بری است و به علت طولانی بودن زمستان، هوا در بیشتر ایام سال سرد است. میانگین درجه حرارت زمستان در همه کشور به چندین درجه زیر صفر می‌رسد. دوره یخبندان در نواحی غربی و جنوبی از سه تا چهار ماه، در نواحی مرکزی تا 5 ماه و در نواحی دریای سفید شمالی، تا 8 ماه دوام می‌آورد. در بعضی از مواقع سال، شدت سرمای نقاط مختلف کشور به بیش از 40 درجه می‌رسد. اما در تابستان‌ها، نواحی مرکزی و جنوبی [[روسیه]] نسبتا گرم می‌شود<ref name=":0">سازمان جغرافیایی(1389)، جغرافیای کشور [[روسیه]]، تهران. 6.</ref>.

	مقدار باران سالانه [[روسیه]] با وجود سرمای زیاد قابل توجه نیست و تنها دو مرکز دریای خزر و دریای سیاه مراکز باران‌زای [[روسیه]] ~~اند~~. نبود عوامل صعود (مانند کوه‌های بلند) که مانع پیشروی توده های هوا می‌گردد را می‌توان به عنوان یکی از عوامل مهم در این زمینه ذکر کرد. در قسمت زیادی از خاک [[روسیه]]، زمستان سرد و همراه با برف است. میانگین دمای هوا ژانویه 1 تا 5 درجه زیر صفر و در شمال سیبری 30 تا 50 درجه زیر صفر است. تنها در سواحل دریای سیاه در قفقاز دمای هوا در ژانویه اغلب به بالای صفر می‌رسد. ولی در تابستان تفاوت های حرارتی محسوسی بین شمال و جنوب مشاهده می‌شود. در مدار قطب شمال میانگین دما در ژوئیه بین 1 تا 2 درجه است. در حالی که در مناطق استپ و دشت جنوب و جنوب شرق بین 24 تا 25 درجه است و گرم‌ترین منطقه کشور [[روسیه]] سواحل دریای خزر می‌باشد.		مقدار باران سالانه [[روسیه]] با وجود سرمای زیاد قابل توجه نیست و تنها دو مرکز دریای خزر و دریای سیاه مراکز باران‌زای [[روسیه]]<nowiki/>‌اند. نبود عوامل صعود (مانند کوه‌های بلند) که مانع پیشروی توده های هوا می‌گردد را می‌توان به عنوان یکی از عوامل مهم در این زمینه ذکر کرد. در قسمت زیادی از خاک [[روسیه]]، زمستان سرد و همراه با برف است. میانگین دمای هوا ژانویه 1 تا 5 درجه زیر صفر و در شمال سیبری 30 تا 50 درجه زیر صفر است. تنها در سواحل دریای سیاه در قفقاز دمای هوا در ژانویه اغلب به بالای صفر می‌رسد. ولی در تابستان تفاوت های حرارتی محسوسی بین شمال و جنوب مشاهده می‌شود. در مدار قطب شمال میانگین دما در ژوئیه بین 1 تا 2 درجه است. در حالی که در مناطق استپ و دشت جنوب و جنوب شرق بین 24 تا 25 درجه است و گرم‌ترین منطقه کشور [[روسیه]] سواحل دریای خزر می‌باشد.

	طول مدت بدون سرما نیز در [[روسیه]] متغیر است. در جنوب توندرا 60 تا 75 روز، دشت‌های سیبری غربی 110 تا 120 روز و در شمال قفقاز 120 تا 180 روز است. مدت باقی ماندن برف روی زمین نیز در مدار قطب شمال 260 تا 280 روز و در جنوب 60 تا 80 روز می‌باشد. لایه برف کامچاتکا سیبری غربی از همه ضخیم‌تر بوده و به یک متر می‌رسد. در جزایر قطبی (نوایازملیا، سورنایازملیا و جزایر فرانس جوزف) بیش از 40 درصد زمین زیر پوشش یخی است و یخچال‌های کوهستانی که مساحت کلی آن ها به 3/5 هزار کیلومتر مربع می‌رسد در شمال قفقاز بزرگ در آلتیا، کامچاتکا، سایانی، تایمیر و کوه‌ها شمال شرق قرار گرفته‌اند. بعلاوه سیبری و بخش شمالی خاور دور در محل، یخبندان ابدی است که مشکلات زیادی را برای فعالیت اقتصادی در این زمینه ایجاد کرده است و مساحت آن به 10 میلیون کیلومتر مربع می‌رسد و ضخامت لایه یخ آن در شمال بین 200 تا 500 متر می‌باشد<ref name=":0" /> در واقع با آب شدن این برف‌ها و یخ‌ها، [[رودهای روسیه\|رودها]] ذخایر خود را تکمیل می‌کنند. به همین دلیل طغیان آب در بهار و اوایل تابستان صورت می‌گیرد (درخاور دور این پدیده عمدتا در نیمه دوم تابستان رخ می‌دهد) و یخبندان رودخانه‌ها بین 1 ماه در جنوب بخش اروپایی [[روسیه]] و 8 تا 9 ماه در شمال سیبری در نوسان است<ref name=":0" /> <ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ روسیه. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 31-32.</ref>.		طول مدت بدون سرما نیز در [[روسیه]] متغیر است. در جنوب توندرا 60 تا 75 روز، دشت‌های سیبری غربی 110 تا 120 روز و در شمال قفقاز 120 تا 180 روز است. مدت باقی ماندن برف روی زمین نیز در مدار قطب شمال 260 تا 280 روز و در جنوب 60 تا 80 روز می‌باشد. لایه برف کامچاتکا سیبری غربی از همه ضخیم‌تر بوده و به یک متر می‌رسد. در جزایر قطبی (نوایازملیا، سورنایازملیا و جزایر فرانس جوزف) بیش از 40 درصد زمین زیر پوشش یخی است و یخچال‌های کوهستانی که مساحت کلی آن ها به 3/5 هزار کیلومتر مربع می‌رسد در شمال قفقاز بزرگ در آلتیا، کامچاتکا، سایانی، تایمیر و کوه‌ها شمال شرق قرار گرفته‌اند. بعلاوه سیبری و بخش شمالی خاور دور در محل، یخبندان ابدی است که مشکلات زیادی را برای فعالیت اقتصادی در این زمینه ایجاد کرده است و مساحت آن به 10 میلیون کیلومتر مربع می‌رسد و ضخامت لایه یخ آن در شمال بین 200 تا 500 متر می‌باشد<ref name=":0" /> در واقع با آب شدن این برف‌ها و یخ‌ها، [[رودهای روسیه\|رودها]] ذخایر خود را تکمیل می‌کنند. به همین دلیل طغیان آب در بهار و اوایل تابستان صورت می‌گیرد (درخاور دور این پدیده عمدتا در نیمه دوم تابستان رخ می‌دهد) و یخبندان رودخانه‌ها بین 1 ماه در جنوب بخش اروپایی [[روسیه]] و 8 تا 9 ماه در شمال سیبری در نوسان است<ref name=":0" /> <ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ روسیه. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 31-32.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۳
خط ۳:		خط ۳:
	شاپووالوف نیز ضمن بیان نقش موقعیت جغرافیایی در همه تمدن‌ها، این موضوع را برای [[روسیه]] به ویژه با در نظر گرفتن موقعیت اوراسیایی آن بسیار اساسی می‌بیند<ref>Shapovalo(2001). 82.</ref>. حتی بسیاری از مجادلات سیاست خارجی [[روسیه]] و نیز مباحث مربوط به مدل پیشرفت و توسعه نیز بر سر موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با ویژگی‌های فرهنگی و تمدنی آن است.		شاپووالوف نیز ضمن بیان نقش موقعیت جغرافیایی در همه تمدن‌ها، این موضوع را برای [[روسیه]] به ویژه با در نظر گرفتن موقعیت اوراسیایی آن بسیار اساسی می‌بیند<ref>Shapovalo(2001). 82.</ref>. حتی بسیاری از مجادلات سیاست خارجی [[روسیه]] و نیز مباحث مربوط به مدل پیشرفت و توسعه نیز بر سر موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با ویژگی‌های فرهنگی و تمدنی آن است.

	به لحاظ جغرافیایی [[روسیه]] پهناورترین کشور دنیاست که فاصله میان غربی‌ترین نقطه آن در کالینین گراد تا شرقی‌ترین نقطه در ولادی وستوک، 11 نصف النهار و طبعا 11 زمان متفاوت دارد و سفر از غرب به شرق 11 شبانه روز با قطار به درازا می‌کشد. به تعبیری، هنگامی که خورشید در کالینین گراد غروب می‌کند، در ولادی وستوک آفتاب سر زده و روز دیگری آغازیدن گرفته است. موقعیت جغرافیایی کشور بین 41 درجه و 200 دقیقه تا 85 درجه عرض ش[[مالی]] و 27 درجه و 40 دقیقه تا 69 درجه طول شرقی قرار گرفته و در دو نیمکره شرقی و غربی گسترده شده است. حدود 14 درصد از خاک [[روسیه]] در شمال مدار قطبی قرار گرفته است. [[روسیه]] در قسمت شرقی اروپا و بخش شمالی آسیا واقع شده است. طول آن حدود 9 هزار کیلومتر و عرض آن 2/5 تا 4 هزار کیلومتر است. غربی‌ترین نقطه در مرز با لهستان است، شرقی‌ترین نقطه جزیره راتماتنوف (تنگه برینگ)، جنوبی‌ترین نقطه مرز با جمهوری آذربایجان و شمالی‌ترین نقطه آن جزیره فرانس جوزف است<ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 22-23.</ref>.		به لحاظ جغرافیایی [[روسیه]] پهناورترین کشور دنیاست که فاصله میان غربی‌ترین نقطه آن در کالینین گراد تا شرقی‌ترین نقطه در ولادی وستوک، 11 نصف النهار و طبعا 11 زمان متفاوت دارد و سفر از غرب به شرق 11 شبانه روز با قطار به درازا می‌کشد. به تعبیری، هنگامی که خورشید در کالینین گراد غروب می‌کند، در ولادی وستوک آفتاب سر زده و روز دیگری آغازیدن گرفته است. موقعیت جغرافیایی کشور بین 41 درجه و 200 دقیقه تا 85 درجه عرض ش[[مالی]] و 27 درجه و 40 دقیقه تا 69 درجه طول شرقی قرار گرفته و در دو نیمکره شرقی و غربی گسترده شده است. حدود 14 درصد از خاک [[روسیه]] در شمال مدار قطبی قرار گرفته است. [[روسیه]] در قسمت شرقی اروپا و بخش شمالی آسیا واقع شده است. طول آن حدود 9 هزار کیلومتر و عرض آن 2/5 تا 4 هزار کیلومتر است. غربی‌ترین نقطه در مرز با لهستان است، شرقی‌ترین نقطه جزیره راتماتنوف (تنگه برینگ)، جنوبی‌ترین نقطه مرز با جمهوری آذربایجان و شمالی‌ترین نقطه آن جزیره فرانس جوزف است.

	=== [[ناهمواری های روسیه\|ناهمواری‌های روسیه]] ===		=== [[ناهمواری های روسیه\|ناهمواری‌های روسیه]] ===
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	2. منطقه جنگلی: این بخش در قسمت اروپایی [[روسیه]] واقع است و درختان کاج، سرو، بلوط و عرعر و صنوبر در آن می‌روید و به این جنگل‌ها تایگاه گفته می‌شود.		2. منطقه جنگلی: این بخش در قسمت اروپایی [[روسیه]] واقع است و درختان کاج، سرو، بلوط و عرعر و صنوبر در آن می‌روید و به این جنگل‌ها تایگاه گفته می‌شود.

	3. استپ‌ها: در این منطقه که از خاک سیاه پوشیده شده (چرنوزیوم) همه نوع گیاه خوراکی صنعتی، علوفه و طبی در آن می‌رویید و مراکز اصلی کشاورزی و غلات [[روسیه]] در این استپ ها قرار دارد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 23-24.</ref>.		3. استپ‌ها: در این منطقه که از خاک سیاه پوشیده شده (چرنوزیوم) همه نوع گیاه خوراکی صنعتی، علوفه و طبی در آن می‌رویید و مراکز اصلی کشاورزی و غلات [[روسیه]] در این استپ ها قرار دارد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref>.

	=== [[رودهای روسیه\|رودها]] ===		=== [[رودهای روسیه\|رودها]] ===
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	14) رود اوب: از کوه‌های آلتایی سرچشمه گرفته و طی مسیر 5500 کیلومتر به اقیانوس منجمد شمالی می‌ریزد.		14) رود اوب: از کوه‌های آلتایی سرچشمه گرفته و طی مسیر 5500 کیلومتر به اقیانوس منجمد شمالی می‌ریزد.

	~~'''~~15)~~'''~~ رود ایرتش: طول این رود 5409 کیلومتر می‌باشد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 24-26.</ref>.		15) رود ایرتش: طول این رود 5409 کیلومتر می‌باشد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref>.

	=== [[ارتفاعات روسیه\|مناطق کوهستانی]] ===		=== [[ارتفاعات روسیه\|مناطق کوهستانی]] ===
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	10) سلسله جبال چرسکی: این [[ارتفاعات روسیه\|ارتفاعات]] تقریبا شمالی- جنوبی بوده و در قسمت شرقی ارتفاعات ورخویانسکی قرار دارد. بلندترین قله در این رشته کوه در جنوب آن به ارتفاع 2586 متر می‌باشد.		10) سلسله جبال چرسکی: این [[ارتفاعات روسیه\|ارتفاعات]] تقریبا شمالی- جنوبی بوده و در قسمت شرقی ارتفاعات ورخویانسکی قرار دارد. بلندترین قله در این رشته کوه در جنوب آن به ارتفاع 2586 متر می‌باشد.

	هم‌چنین جزایر کامچاتکا و کوریل واقع در شرق فدراسیون [[روسیه]] نیز کوهستانی بوده و بیشتر قلل آن‌ها آتشفشانی و فعال می‌باشد<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی، 8-9.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 26-27.</ref>.		هم‌چنین جزایر کامچاتکا و کوریل واقع در شرق فدراسیون [[روسیه]] نیز کوهستانی بوده و بیشتر قلل آن‌ها آتشفشانی و فعال می‌باشد<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی، 8-9.</ref>.

	=== [[دریاچه های روسیه\|دریاچه‌ها]] ===		=== [[دریاچه های روسیه\|دریاچه‌ها]] ===
	عمده‌ترین [[دریاچه های روسیه\|دریاچه‌های کشور روسیه]] عبارتند از: دریاچه‌ها لاودوگا در مجاورت مرز فنلاند که به عبارتی بزرگترین دریاچه اروپاست. دریاچه‌های اولگا، سایما، پایرکان، پی یوش، ایلمن و کوچکترین آنها دریاچه بیلواورزو است. دریاچه بایکان در جنوب شرقی سیبری در نزدیکی مرز مغولستان قرار دارد<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]، تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 9.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 28.</ref>.		عمده‌ترین [[دریاچه های روسیه\|دریاچه‌های کشور روسیه]] عبارتند از: دریاچه‌ها لاودوگا در مجاورت مرز فنلاند که به عبارتی بزرگترین دریاچه اروپاست. دریاچه‌های اولگا، سایما، پایرکان، پی یوش، ایلمن و کوچکترین آنها دریاچه بیلواورزو است. دریاچه بایکان در جنوب شرقی سیبری در نزدیکی مرز مغولستان قرار دارد<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]، تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 9.</ref>.

	=== [[سواحل روسیه\|سواحل]] ===		=== [[سواحل روسیه\|سواحل]] ===
خط ۹۰:		خط ۹۰:
	6) سواحل دریای سیاه مرتبط با دریای مدیرترانه در جنوب غرب؛		6) سواحل دریای سیاه مرتبط با دریای مدیرترانه در جنوب غرب؛

	7) سواحل دریای مازندران مرتبط با دریای سیاه در جنوب<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]، تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 12.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 28.</ref>.		7) سواحل دریای مازندران مرتبط با دریای سیاه در جنوب<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]، تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 12.</ref>.

	=== [[جزایر و مجمع الجزایر روسیه]] ===		=== [[جزایر و مجمع الجزایر روسیه]] ===
خط ۱۰۵:		خط ۱۰۵:
	5) مجمع الجزایر نوایا زیملیا: در اقیانوس منجمد شمالی در شمال [[روسیه]] در منتهی الیه شمال شرق اروپا واقع گردیده است<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 19.</ref>.		5) مجمع الجزایر نوایا زیملیا: در اقیانوس منجمد شمالی در شمال [[روسیه]] در منتهی الیه شمال شرق اروپا واقع گردیده است<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 19.</ref>.

	6) جزیره ساخالین: در شمال اقیانوس آرام، بزرگترین جزیره [[روسیه]] با مساحتی برابر 78000 کیلومتر مربع می‌باشد. این جزیره کوهستانی، توسط تنگه کم عمق و باریک مامیا از بدنه اصلی فدراسیون [[روسیه]] جدا شده است. این جزیره توسط استان ساخالین اداره می‌گردد. مردم ساخالین و جزایر کوریل و همچنین مردم شمال ژاپن از یک نژاد و قوم به نام آینو هستند. این جزیره دارای ذخایر نفتی و گازی به ترتیب 14 میلیارد بشکه و 196 تریلیون فوت مکعب می‌باشد <ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 20-21.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 28-30</ref>.		6) جزیره ساخالین: در شمال اقیانوس آرام، بزرگترین جزیره [[روسیه]] با مساحتی برابر 78000 کیلومتر مربع می‌باشد. این جزیره کوهستانی، توسط تنگه کم عمق و باریک مامیا از بدنه اصلی فدراسیون [[روسیه]] جدا شده است. این جزیره توسط استان ساخالین اداره می‌گردد. مردم ساخالین و جزایر کوریل و همچنین مردم شمال ژاپن از یک نژاد و قوم به نام آینو هستند. این جزیره دارای ذخایر نفتی و گازی به ترتیب 14 میلیارد بشکه و 196 تریلیون فوت مکعب می‌باشد <ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 20-21.</ref>.

	=== [[پوشش گیاهی روسیه\|پوشش گیاهی]] ===		=== [[پوشش گیاهی روسیه\|پوشش گیاهی]] ===
خط ۱۱۲:		خط ۱۱۲:
	2) منطقه تایگاه یا جنگل‌ها: این منطقه نزدیک به نیمی از بخش شمالی [[روسیه]] اروپا را فراگرفته است و خود به دو بخش تقسیم می‌شود. در شمال بیشتر درخت‌ها از نوع سرو، کاج، عرعر، صنوبر و در جنوب بیشتر از نوع سپیدار و بلوط است.		2) منطقه تایگاه یا جنگل‌ها: این منطقه نزدیک به نیمی از بخش شمالی [[روسیه]] اروپا را فراگرفته است و خود به دو بخش تقسیم می‌شود. در شمال بیشتر درخت‌ها از نوع سرو، کاج، عرعر، صنوبر و در جنوب بیشتر از نوع سپیدار و بلوط است.

	3) منطقه کلاک‌ها یا استپ‌ها: این منطقه بر حسب رنگ گیاه و نوع به سه قسمت تقسیم می‌شود که عبارت از سیاه، خاکستری و سفید می‌باشد. منطقه کلاک سیاه یا چرنوزیوم که در حدود 1/900/000 کیلومتر از خاک [[روسیه]] آسیا و اروپا را شامل می‌شود و بین 1 تا 1/5 متر ضخامت آن و مرکز عمده کشاورزی [[روسیه]] و همه نوع گیاهان (خوراکی، صنعتی، علوفه و طبی) در آن می‌روید. منطقه استپ‌های خاکستری در حواشی دریای سیاه و آزوف که دارای ریزش باران ناکافی است و بالاخره منطقه استپ‌های سفید که در نواحی جنوبی [[روسیه]] اروپایی است<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 11.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 30.</ref>.		3) منطقه کلاک‌ها یا استپ‌ها: این منطقه بر حسب رنگ گیاه و نوع به سه قسمت تقسیم می‌شود که عبارت از سیاه، خاکستری و سفید می‌باشد. منطقه کلاک سیاه یا چرنوزیوم که در حدود 1/900/000 کیلومتر از خاک [[روسیه]] آسیا و اروپا را شامل می‌شود و بین 1 تا 1/5 متر ضخامت آن و مرکز عمده کشاورزی [[روسیه]] و همه نوع گیاهان (خوراکی، صنعتی، علوفه و طبی) در آن می‌روید. منطقه استپ‌های خاکستری در حواشی دریای سیاه و آزوف که دارای ریزش باران ناکافی است و بالاخره منطقه استپ‌های سفید که در نواحی جنوبی [[روسیه]] اروپایی است<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی. 11.</ref>.

	=== [[آب و هوای روسیه\|آب و هوا]] ===		=== [[آب و هوای روسیه\|آب و هوا]] ===

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۲۷
خط ۴:		خط ۴:
	شاپووالوف نیز ضمن بیان نقش موقعیت جغرافیایی در همه تمدن‌ها، این موضوع را برای [[روسیه]] به ویژه با در نظر گرفتن موقعیت اوراسیایی آن بسیار اساسی می‌بیند<ref>Shapovalo(2001). 82.</ref>. حتی بسیاری از مجادلات سیاست خارجی [[روسیه]] و نیز مباحث مربوط به مدل پیشرفت و توسعه نیز بر سر موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با ویژگی‌های فرهنگی و تمدنی آن است.		شاپووالوف نیز ضمن بیان نقش موقعیت جغرافیایی در همه تمدن‌ها، این موضوع را برای [[روسیه]] به ویژه با در نظر گرفتن موقعیت اوراسیایی آن بسیار اساسی می‌بیند<ref>Shapovalo(2001). 82.</ref>. حتی بسیاری از مجادلات سیاست خارجی [[روسیه]] و نیز مباحث مربوط به مدل پیشرفت و توسعه نیز بر سر موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با ویژگی‌های فرهنگی و تمدنی آن است.

	به لحاظ جغرافیایی [[روسیه]] پهناورترین کشور دنیاست که فاصله میان غربی‌ترین نقطه آن در کالینین گراد تا شرقی‌ترین نقطه در ولادی وستوک، 11 نصف النهار و طبعا 11 زمان متفاوت دارد و سفر از غرب به شرق 11 شبانه روز با قطار به درازا می‌کشد. به تعبیری، هنگامی که خورشید در کالینین گراد غروب می‌کند، در ولادی وستوک آفتاب سر زده و روز دیگری آغازیدن گرفته است. موقعیت جغرافیایی کشور بین 41 درجه و 200 دقیقه تا 85 درجه عرض ش[[مالی]] و 27 درجه و 40 دقیقه تا 69 درجه طول شرقی قرار گرفته و در دو نیمکره شرقی و غربی گسترده شده است. حدود 14 درصد از خاک [[روسیه]] در شمال مدار قطبی قرار گرفته است. [[روسیه]] در قسمت شرقی اروپا و بخش شمالی آسیا واقع شده است. طول آن حدود 9 هزار کیلومتر و عرض آن 2/5 تا 4 هزار کیلومتر است. غربی‌ترین نقطه در مرز با لهستان است، شرقی‌ترین نقطه جزیره راتماتنوف (تنگه برینگ)، جنوبی‌ترین نقطه مرز با جمهوری آذربایجان و شمالی‌ترین نقطه آن جزیره فرانس جوزف است<ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [[روسیه]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 22 تا 23.</ref>.		به لحاظ جغرافیایی [[روسیه]] پهناورترین کشور دنیاست که فاصله میان غربی‌ترین نقطه آن در کالینین گراد تا شرقی‌ترین نقطه در ولادی وستوک، 11 نصف النهار و طبعا 11 زمان متفاوت دارد و سفر از غرب به شرق 11 شبانه روز با قطار به درازا می‌کشد. به تعبیری، هنگامی که خورشید در کالینین گراد غروب می‌کند، در ولادی وستوک آفتاب سر زده و روز دیگری آغازیدن گرفته است. موقعیت جغرافیایی کشور بین 41 درجه و 200 دقیقه تا 85 درجه عرض ش[[مالی]] و 27 درجه و 40 دقیقه تا 69 درجه طول شرقی قرار گرفته و در دو نیمکره شرقی و غربی گسترده شده است. حدود 14 درصد از خاک [[روسیه]] در شمال مدار قطبی قرار گرفته است. [[روسیه]] در قسمت شرقی اروپا و بخش شمالی آسیا واقع شده است. طول آن حدود 9 هزار کیلومتر و عرض آن 2/5 تا 4 هزار کیلومتر است. غربی‌ترین نقطه در مرز با لهستان است، شرقی‌ترین نقطه جزیره راتماتنوف (تنگه برینگ)، جنوبی‌ترین نقطه مرز با جمهوری آذربایجان و شمالی‌ترین نقطه آن جزیره فرانس جوزف است<ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 22-23.</ref>.

	=== [[ناهمواری های روسیه\|ناهمواری‌های روسیه]] ===		=== [[ناهمواری های روسیه\|ناهمواری‌های روسیه]] ===
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	2. منطقه جنگلی: این بخش در قسمت اروپایی [[روسیه]] واقع است و درختان کاج، سرو، بلوط و عرعر و صنوبر در آن می‌روید و به این جنگل‌ها تایگاه گفته می‌شود.		2. منطقه جنگلی: این بخش در قسمت اروپایی [[روسیه]] واقع است و درختان کاج، سرو، بلوط و عرعر و صنوبر در آن می‌روید و به این جنگل‌ها تایگاه گفته می‌شود.

	3. استپ‌ها: در این منطقه که از خاک سیاه پوشیده شده (چرنوزیوم) همه نوع گیاه خوراکی صنعتی، علوفه و طبی در آن می‌رویید و مراکز اصلی کشاورزی و غلات [[روسیه]] در این استپ ها قرار دارد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 23 تا 24.</ref>.		3. استپ‌ها: در این منطقه که از خاک سیاه پوشیده شده (چرنوزیوم) همه نوع گیاه خوراکی صنعتی، علوفه و طبی در آن می‌رویید و مراکز اصلی کشاورزی و غلات [[روسیه]] در این استپ ها قرار دارد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 23-24.</ref>.

	=== [[رودهای روسیه\|رودها]] ===		=== [[رودهای روسیه\|رودها]] ===
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	14) رود اوب: از کوه‌های آلتایی سرچشمه گرفته و طی مسیر 5500 کیلومتر به اقیانوس منجمد شمالی می‌ریزد.		14) رود اوب: از کوه‌های آلتایی سرچشمه گرفته و طی مسیر 5500 کیلومتر به اقیانوس منجمد شمالی می‌ریزد.

	'''15)''' رود ایرتش: طول این رود 5409 کیلومتر می‌باشد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 24 تا 26.</ref>.		'''15)''' رود ایرتش: طول این رود 5409 کیلومتر می‌باشد<ref>بوالوردی، م، مرادی، م (۱۳۸۷). قومیت و اقوام در فدراسیون [[روسیه]]. [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه]، ۴۹.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 24-26.</ref>.

	=== [[ارتفاعات روسیه\|مناطق کوهستانی]] ===		=== [[ارتفاعات روسیه\|مناطق کوهستانی]] ===
خط ۷۱:		خط ۷۱:
	10) سلسله جبال چرسکی: این [[ارتفاعات روسیه\|ارتفاعات]] تقریبا شمالی- جنوبی بوده و در قسمت شرقی ارتفاعات ورخویانسکی قرار دارد. بلندترین قله در این رشته کوه در جنوب آن به ارتفاع 2586 متر می‌باشد.		10) سلسله جبال چرسکی: این [[ارتفاعات روسیه\|ارتفاعات]] تقریبا شمالی- جنوبی بوده و در قسمت شرقی ارتفاعات ورخویانسکی قرار دارد. بلندترین قله در این رشته کوه در جنوب آن به ارتفاع 2586 متر می‌باشد.

	هم‌چنین جزایر کامچاتکا و کوریل واقع در شرق فدراسیون [[روسیه]] نیز کوهستانی بوده و بیشتر قلل آن‌ها آتشفشانی و فعال می‌باشد<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی، 8-9.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 26 تا 27.</ref>.		هم‌چنین جزایر کامچاتکا و کوریل واقع در شرق فدراسیون [[روسیه]] نیز کوهستانی بوده و بیشتر قلل آن‌ها آتشفشانی و فعال می‌باشد<ref>شریف الزیاد، ح(1387)، شناخت [[روسیه]]. تهران: مرکز آموزشی شهید صیاد شیرازی، 8-9.</ref><ref>کرمی، ج (1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، جلد اول، 26-27.</ref>.

	=== [[دریاچه های روسیه\|دریاچه‌ها]] ===		=== [[دریاچه های روسیه\|دریاچه‌ها]] ===