جغرافیای طبیعی و انسانی قزاقستان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Toktam: تغییرمسیر به جغرافیای طبیعی قزاقستان

2024-09-12T14:27:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۲۷
خط ۱:		خط ۱:
	جغرافیای طبیعی و انسانی در [[قزاقستان]] شامل [[جغرافیای طبیعی قزاقستان\|جغرافیای طبیعی]] مشتمل بر [[موقعیت جغرافیایی قزاقستان\|موقعیت جغرافیایی]]؛ [[آب و هوای قزاقستان\|آب و هوا]]؛ [[منابع طبیعی قزاقستان\|منابع طبیعی]]؛ [[ارتفاعات قزاقستان\|ارتفاعات]]؛ [[ناهمواری های قزاقستان\|ناهمواری ها]]؛ [[دریاچه های قزاقستان\|دریاچه ها]]؛ [[رودهای قزاقستان\|رودها]]؛ [[بنادر قزاقستان\|بنادر]]؛ [[ذخایر نفتی قزاقستان\|ذخایر نفتی]]؛ [[ذخایر گازی قزاقستان\|ذخایر گازی]]؛ [[ذخایر اورانیوم قزاقستان\|ذخایر اورانیوم]]؛[[معادن ذغال سنگ قزاقستان\|معادن ذغال سنگ]]؛ [[معادن طلای قزاقستان\|معادن طلا]]<nowiki/>ست. [[جغرافیای انسانی قزاقستان\|جغرافیای انسانی]] مشتمل بر[[جمعیت قزاقستان\|جمعیت]]؛ [[پراکندگی و تراکم جمعیتی قزاقستان\|پراکندگی و تراکم جمعیتی]]؛ [[ساختار قومیتی در قزاقستان]] و [[نژادها و اقوام قزاقستان]] است که در ذیل شرح داده شده است:		#تغییر_مسیر [[جغرافیای طبیعی قزاقستان]]جغرافیای طبیعی و انسانی در [[قزاقستان]] شامل [[جغرافیای طبیعی قزاقستان\|جغرافیای طبیعی]] مشتمل بر [[موقعیت جغرافیایی قزاقستان\|موقعیت جغرافیایی]]؛ [[آب و هوای قزاقستان\|آب و هوا]]؛ [[منابع طبیعی قزاقستان\|منابع طبیعی]]؛ [[ارتفاعات قزاقستان\|ارتفاعات]]؛ [[ناهمواری های قزاقستان\|ناهمواری ها]]؛ [[دریاچه های قزاقستان\|دریاچه ها]]؛ [[رودهای قزاقستان\|رودها]]؛ [[بنادر قزاقستان\|بنادر]]؛ [[ذخایر نفتی قزاقستان\|ذخایر نفتی]]؛ [[ذخایر گازی قزاقستان\|ذخایر گازی]]؛ [[ذخایر اورانیوم قزاقستان\|ذخایر اورانیوم]]؛[[معادن ذغال سنگ قزاقستان\|معادن ذغال سنگ]]؛ [[معادن طلای قزاقستان\|معادن طلا]]<nowiki/>ست. [[جغرافیای انسانی قزاقستان\|جغرافیای انسانی]] مشتمل بر[[جمعیت قزاقستان\|جمعیت]]؛ [[پراکندگی و تراکم جمعیتی قزاقستان\|پراکندگی و تراکم جمعیتی]]؛ [[ساختار قومیتی در قزاقستان]] و [[نژادها و اقوام قزاقستان]] است که در ذیل شرح داده شده است:

	=== [[جغرافیای طبیعی قزاقستان\|جغرافیای طبیعی]] ===		=== [[جغرافیای طبیعی قزاقستان\|جغرافیای طبیعی]] ===

Samiei: /* رود امبا */

2024-09-04T08:48:02Z

رود امبا

نمایش تغییرات

Mohammad: /* نیز نگاه کنید به */

2024-08-19T07:37:16Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۳۷
خط ۱۴۶:		خط ۱۴۶:
	قزاقها و گروه های کوچکی مانند اویغورها، آذریها، کره ای ها، تاتارها و چینی ها بیشتر پایبند فرهنگ و هنر سنتی از قبیل موسیقی و آهنگ های سنتی، صنایع دستی، فرش، و آداب و رسوم ملی هستند ولی فرهنگ و هنر غربی مانند سینما، تأتر، موسیقی پاپ و رقص، اپرا بیشتر توسط روسها، اوکراینی ها و معدود آلمانی های باقیمانده ترویج می شود و به همین دلیل قزاق ها وارث میراث فرهنگی همه ملل هستند که در شکل گیری آن شرکت کردند و از لحاظ فرهنگی یکی از غنی‌ترین ملت های اروپا - آسیا می باشند. بخاطر همین تنوع فرهنگی و آثار فرهنگی و هنری، قزاقستان در جشنواره ها و نمایشگاه های بین المللی همواره از مقبولیت زیاد و جایگاه والایی برخوردار شده است<ref>صابری، اصغر(1395). جامعه و فرهنگ [[قزاقستان]]. تهران: [https://www/icro.ir سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)</ref>.		قزاقها و گروه های کوچکی مانند اویغورها، آذریها، کره ای ها، تاتارها و چینی ها بیشتر پایبند فرهنگ و هنر سنتی از قبیل موسیقی و آهنگ های سنتی، صنایع دستی، فرش، و آداب و رسوم ملی هستند ولی فرهنگ و هنر غربی مانند سینما، تأتر، موسیقی پاپ و رقص، اپرا بیشتر توسط روسها، اوکراینی ها و معدود آلمانی های باقیمانده ترویج می شود و به همین دلیل قزاق ها وارث میراث فرهنگی همه ملل هستند که در شکل گیری آن شرکت کردند و از لحاظ فرهنگی یکی از غنی‌ترین ملت های اروپا - آسیا می باشند. بخاطر همین تنوع فرهنگی و آثار فرهنگی و هنری، قزاقستان در جشنواره ها و نمایشگاه های بین المللی همواره از مقبولیت زیاد و جایگاه والایی برخوردار شده است<ref>صابری، اصغر(1395). جامعه و فرهنگ [[قزاقستان]]. تهران: [https://www/icro.ir سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)</ref>.

	~~'''(درحال~~ به روز رسانی ~~و ویرایش)'''~~		{{به روز رسانی}}

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[جغرافیای طبیعی و انسانی کانادا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تونس]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی کوبا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی افغانستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی فرانسه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سوریه]]؛ [[جغرافیایی طبیعی و انسانی سنگال]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی روسیه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی مصر]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی لبنان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اتیوپی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سیرالئون]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی ژاپن]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تایلند]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی بنگلادش]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی گرجستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تاجیکستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سریلانکا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی زیمبابوه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی ساحل عاج]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اسپانیا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی مالی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی امارات متحده عربی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی قطر]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سودان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی چین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اوکراین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی آرژانتین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اردن]]<references />		[[جغرافیای طبیعی و انسانی کانادا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تونس]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی کوبا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی افغانستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی فرانسه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سوریه]]؛ [[جغرافیایی طبیعی و انسانی سنگال]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی روسیه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی مصر]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی لبنان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اتیوپی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سیرالئون]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی ژاپن]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تایلند]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی بنگلادش]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی گرجستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تاجیکستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سریلانکا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی زیمبابوه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی ساحل عاج]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اسپانیا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی مالی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی امارات متحده عربی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی قطر]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سودان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی چین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اوکراین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی آرژانتین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اردن]]<references />

Samiei: /* نیز نگاه کنید به */

2024-08-17T19:18:44Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۸
خط ۱۴۵:		خط ۱۴۵:

	قزاقها و گروه های کوچکی مانند اویغورها، آذریها، کره ای ها، تاتارها و چینی ها بیشتر پایبند فرهنگ و هنر سنتی از قبیل موسیقی و آهنگ های سنتی، صنایع دستی، فرش، و آداب و رسوم ملی هستند ولی فرهنگ و هنر غربی مانند سینما، تأتر، موسیقی پاپ و رقص، اپرا بیشتر توسط روسها، اوکراینی ها و معدود آلمانی های باقیمانده ترویج می شود و به همین دلیل قزاق ها وارث میراث فرهنگی همه ملل هستند که در شکل گیری آن شرکت کردند و از لحاظ فرهنگی یکی از غنی‌ترین ملت های اروپا - آسیا می باشند. بخاطر همین تنوع فرهنگی و آثار فرهنگی و هنری، قزاقستان در جشنواره ها و نمایشگاه های بین المللی همواره از مقبولیت زیاد و جایگاه والایی برخوردار شده است<ref>صابری، اصغر(1395). جامعه و فرهنگ [[قزاقستان]]. تهران: [https://www/icro.ir سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)</ref>.		قزاقها و گروه های کوچکی مانند اویغورها، آذریها، کره ای ها، تاتارها و چینی ها بیشتر پایبند فرهنگ و هنر سنتی از قبیل موسیقی و آهنگ های سنتی، صنایع دستی، فرش، و آداب و رسوم ملی هستند ولی فرهنگ و هنر غربی مانند سینما، تأتر، موسیقی پاپ و رقص، اپرا بیشتر توسط روسها، اوکراینی ها و معدود آلمانی های باقیمانده ترویج می شود و به همین دلیل قزاق ها وارث میراث فرهنگی همه ملل هستند که در شکل گیری آن شرکت کردند و از لحاظ فرهنگی یکی از غنی‌ترین ملت های اروپا - آسیا می باشند. بخاطر همین تنوع فرهنگی و آثار فرهنگی و هنری، قزاقستان در جشنواره ها و نمایشگاه های بین المللی همواره از مقبولیت زیاد و جایگاه والایی برخوردار شده است<ref>صابری، اصغر(1395). جامعه و فرهنگ [[قزاقستان]]. تهران: [https://www/icro.ir سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)</ref>.

			'''(درحال به روز رسانی و ویرایش)'''

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	~~[[جغرافیای طبیعی و انسانی لبنان]]؛~~ [[جغرافیای طبیعی و انسانی کانادا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تونس]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی کوبا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی افغانستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی فرانسه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سوریه]]؛ [[جغرافیایی طبیعی و انسانی سنگال]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی روسیه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی مصر]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی لبنان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اتیوپی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سیرالئون]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی ژاپن]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تایلند]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی بنگلادش]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی گرجستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تاجیکستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سریلانکا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی زیمبابوه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی ساحل عاج]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اسپانیا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی مالی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی امارات متحده عربی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی قطر]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سودان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی چین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اوکراین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی آرژانتین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اردن]]<references />		[[جغرافیای طبیعی و انسانی کانادا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تونس]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی کوبا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی افغانستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی فرانسه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سوریه]]؛ [[جغرافیایی طبیعی و انسانی سنگال]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی روسیه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی مصر]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی لبنان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اتیوپی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سیرالئون]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی ژاپن]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تایلند]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی بنگلادش]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی گرجستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی تاجیکستان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سریلانکا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی زیمبابوه]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی ساحل عاج]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اسپانیا]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی مالی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی امارات متحده عربی]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی قطر]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی سودان]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی چین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اوکراین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی آرژانتین]]؛ [[جغرافیای طبیعی و انسانی اردن]]<references />

Samiei: /* دریاچه ها */

2024-08-02T20:29:36Z

دریاچه ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۲۹
خط ۴۹:		خط ۴۹:

	دریای خزر که مشترک بین ۵ کشور ایران، "[[قزاقستان]]"، [[روسیه]]، ترکمنستان و آذربایجان است، مهمترین و بزرگترین منابع آبی این کشور را به خود اختصاص می‌دهد که "[[قزاقستان]]" طولانی‌ترین مرز آبی را به خود اختصاص داده است.		دریای خزر که مشترک بین ۵ کشور ایران، "[[قزاقستان]]"، [[روسیه]]، ترکمنستان و آذربایجان است، مهمترین و بزرگترین منابع آبی این کشور را به خود اختصاص می‌دهد که "[[قزاقستان]]" طولانی‌ترین مرز آبی را به خود اختصاص داده است.
	===== دریاچه آرال=====		===== [[دریاچه آرال]]=====
	این دریاچه بین جمهوری" [[قزاقستان]]" و ازبکستان مشترک است. آرال تا سال ۱۹۶۰ از نظر وسعت چهارمین دریاچه جهان محسوب می‌شد و وسعتی معادل۶۷۴۰۰ کیلومتر مربع داشت ولی به دلیل مشکلات زیست محیطی کنونی آن، به ۴۰۰۰۰ کیلو متر مربع کاهش یافته است، منبع اصلی آب آن دو رود خانه [[آمودریا]] ( جیحون) و سیر دریا (سیحون) می‌باشد که سالانه پنجاه و پنج میلیارد متر مکعب آب را وارد دریاچه می‌کنند. ارتفاع آب این دریاچه از ۵۳۰۳ متر در سال ۱۹۶۱ به ۴۵۰۹ متر در سال ۱۹۸۰ کاهش یافته است و در مقابل میزان نمک آب دریاچه از ۹/%۹ به ۱۶۰۳% افزایش یافته است.		این دریاچه بین جمهوری" [[قزاقستان]]" و ازبکستان مشترک است. آرال تا سال ۱۹۶۰ از نظر وسعت چهارمین دریاچه جهان محسوب می‌شد و وسعتی معادل۶۷۴۰۰ کیلومتر مربع داشت ولی به دلیل مشکلات زیست محیطی کنونی آن، به ۴۰۰۰۰ کیلو متر مربع کاهش یافته است، منبع اصلی آب آن دو رود خانه [[آمودریا]] ( جیحون) و سیر دریا (سیحون) می‌باشد که سالانه پنجاه و پنج میلیارد متر مکعب آب را وارد دریاچه می‌کنند. ارتفاع آب این دریاچه از ۵۳۰۳ متر در سال ۱۹۶۱ به ۴۵۰۹ متر در سال ۱۹۸۰ کاهش یافته است و در مقابل میزان نمک آب دریاچه از ۹/%۹ به ۱۶۰۳% افزایش یافته است.
	=====[[دریاچه بالخاش]]=====		=====[[دریاچه بالخاش]]=====

Samiei: /* دریاچه ها */

2024-08-02T19:05:42Z

دریاچه ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۰۵
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	تابستان های داغ و کوتاه، زمستان های ابری و بسیار سرد و طولانی، تنوع آب و هوایی زیاد و وزش بادهای تند از خصوصیت های بارز آب و هوای قاره ای [[قزاقستان]] است: یکی دیگر از مشخصه های آب و هوایی این سرزمین، اختلاف شدید دما میان شب و روز با تابستان های کوتاه و زمستان های بسیار طولانی است. در زمستان روزها با میانگین ۱۰ ساعت و طول شب ها حدود ۱۴ ساعت، کوتاهترین روزها و بلندترین شب های سال را دارد و برعکس در تابستان حدود ۱۸ ساعت طولانی ترین روزها و ۶ ساعت کوتاه ترین شب های سال را دارا است.		تابستان های داغ و کوتاه، زمستان های ابری و بسیار سرد و طولانی، تنوع آب و هوایی زیاد و وزش بادهای تند از خصوصیت های بارز آب و هوای قاره ای [[قزاقستان]] است: یکی دیگر از مشخصه های آب و هوایی این سرزمین، اختلاف شدید دما میان شب و روز با تابستان های کوتاه و زمستان های بسیار طولانی است. در زمستان روزها با میانگین ۱۰ ساعت و طول شب ها حدود ۱۴ ساعت، کوتاهترین روزها و بلندترین شب های سال را دارد و برعکس در تابستان حدود ۱۸ ساعت طولانی ترین روزها و ۶ ساعت کوتاه ترین شب های سال را دارا است.

	علاوه بر اختلاف شدید دمای هوا بین شب و روز، در نواحی مختلف اختلاف دما قابل توجه و زیاد است، دمای هوا در تابستان به ۳۵+ درجه و در زمستان گاه ۴۵ - تا ۵۰ - درجه کاهش می یابد، که همین موضوع میانگین اختلاف دما در سردترین و گرم‌ترین روزهای سال را به حدود ۸۰ تا ۸۵ درجه سانتیگراد می‌رساند. هوا در جنوب و غرب از مناطق شمالی گرم تر است، بطوری که هر چه از جنوب و غرب بطرف شمال برویم هوا سردتر می‌شود، زیرا شمال [[قزاقستان]] نزدیک به سرزمین های [[روسیه]] و متأثر از آب و هوای قطب شمال و مناطق سیبری می باشد. برعکس غرب [[قزاقستان]] بدلیل همسایگی با دریای خزر و در جنوب بخاطر همجواری با کشورهای ترکمنستان و قرقیزستان از آب و هوای معتدل تر و گرمتری برخوردار است. تنوع آب و هوایی در این سرزمین پهناور ناشی از عوارض طبیعی و همچنین دوری آن از اقیانوس ها است. بارندگی در مناطق بیابانی و استپی که بخش عمده [[قزاقستان]] را تشکیل می دهد بسیار کم است. میزان بارندگی در شمال با حدود ۲۰۰ میلی متر و در جنوب شرقی با میانگین ۵۰۰ میلی متر و در ارتفاعات و قله ها تا ۱۶۰۰ میلی متر افزایش می‌یابد. بارندگی در مناطق استپ و جنگلی بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی متر است که با پیشروی به سوی مرکز از مقدار بارندگی کاسته می شود، که در مجموع با توجه به میانگین ریزش های جوی در مناطق مختلف، بارندگی در این کشور نسبتا کم است. نواحی اطراف [[دریاچه بالخاش]] که تقریبا در مرکز قرار دارد با بارندگی حدود ۱۰۰ میلی متر از خشک‌ترین مناطق [[قزاقستان]] به شمار می‌رود. در شمال غربی و مرکز این جمهوری بادهای خشک و شدیدی می‌وزد و گاهی اوقات حرارت صحراهای شنی به ۷۰ درجه سانتی گراد نیز می‌رسد<ref>صابری، اصغر(1395). جامعه و فرهنگ [[قزاقستان]]. تهران: [https://www/icro.ir سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)</ref>.		علاوه بر اختلاف شدید دمای هوا بین شب و روز، در نواحی مختلف اختلاف دما قابل توجه و زیاد است، دمای هوا در تابستان به ۳۵+ درجه و در زمستان گاه ۴۵ - تا ۵۰ - درجه کاهش می یابد، که همین موضوع میانگین اختلاف دما در سردترین و گرم‌ترین روزهای سال را به حدود ۸۰ تا ۸۵ درجه سانتیگراد می‌رساند. هوا در جنوب و غرب از مناطق شمالی گرم تر است، بطوری که هر چه از جنوب و غرب بطرف شمال برویم هوا سردتر می‌شود، زیرا شمال [[قزاقستان]] نزدیک به سرزمین های [[روسیه]] و متأثر از آب و هوای قطب شمال و مناطق سیبری می باشد. برعکس غرب [[قزاقستان]] بدلیل همسایگی با دریای خزر و در جنوب بخاطر همجواری با کشورهای ترکمنستان و قرقیزستان از آب و هوای معتدل تر و گرمتری برخوردار است. تنوع آب و هوایی در این سرزمین پهناور ناشی از عوارض طبیعی و همچنین دوری آن از اقیانوس ها است. بارندگی در مناطق بیابانی و استپی که بخش عمده [[قزاقستان]] را تشکیل می دهد بسیار کم است. میزان بارندگی در شمال با حدود ۲۰۰ میلی متر و در جنوب شرقی با میانگین ۵۰۰ میلی متر و در ارتفاعات و قله ها تا ۱۶۰۰ میلی متر افزایش می‌یابد. بارندگی در مناطق استپ و جنگلی بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی متر است که با پیشروی به سوی مرکز از مقدار بارندگی کاسته می شود، که در مجموع با توجه به میانگین ریزش های جوی در مناطق مختلف، بارندگی در این کشور نسبتا کم است. نواحی اطراف [[دریاچه بالخاش]] که تقریبا در مرکز قرار دارد با بارندگی حدود ۱۰۰ میلی متر از خشک‌ترین مناطق [[قزاقستان]] به شمار می‌رود. در شمال غربی و مرکز این جمهوری بادهای خشک و شدیدی می‌وزد و گاهی اوقات حرارت صحراهای شنی به ۷۰ درجه سانتی گراد نیز می‌رسد<ref name=":0">صابری، اصغر(1395). جامعه و فرهنگ [[قزاقستان]]. تهران: [https://www/icro.ir سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)</ref>.
	===منابع آبی (یخچال ها، رودها و دریاچه ها)===		===منابع آبی (یخچال ها، رودها و دریاچه ها)===
	====منابع آبی====		====منابع آبی====
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	این دریاچه بین جمهوری" [[قزاقستان]]" و ازبکستان مشترک است. آرال تا سال ۱۹۶۰ از نظر وسعت چهارمین دریاچه جهان محسوب می‌شد و وسعتی معادل۶۷۴۰۰ کیلومتر مربع داشت ولی به دلیل مشکلات زیست محیطی کنونی آن، به ۴۰۰۰۰ کیلو متر مربع کاهش یافته است، منبع اصلی آب آن دو رود خانه [[آمودریا]] ( جیحون) و سیر دریا (سیحون) می‌باشد که سالانه پنجاه و پنج میلیارد متر مکعب آب را وارد دریاچه می‌کنند. ارتفاع آب این دریاچه از ۵۳۰۳ متر در سال ۱۹۶۱ به ۴۵۰۹ متر در سال ۱۹۸۰ کاهش یافته است و در مقابل میزان نمک آب دریاچه از ۹/%۹ به ۱۶۰۳% افزایش یافته است.		این دریاچه بین جمهوری" [[قزاقستان]]" و ازبکستان مشترک است. آرال تا سال ۱۹۶۰ از نظر وسعت چهارمین دریاچه جهان محسوب می‌شد و وسعتی معادل۶۷۴۰۰ کیلومتر مربع داشت ولی به دلیل مشکلات زیست محیطی کنونی آن، به ۴۰۰۰۰ کیلو متر مربع کاهش یافته است، منبع اصلی آب آن دو رود خانه [[آمودریا]] ( جیحون) و سیر دریا (سیحون) می‌باشد که سالانه پنجاه و پنج میلیارد متر مکعب آب را وارد دریاچه می‌کنند. ارتفاع آب این دریاچه از ۵۳۰۳ متر در سال ۱۹۶۱ به ۴۵۰۹ متر در سال ۱۹۸۰ کاهش یافته است و در مقابل میزان نمک آب دریاچه از ۹/%۹ به ۱۶۰۳% افزایش یافته است.
	=====[[دریاچه بالخاش]]=====		=====[[دریاچه بالخاش]]=====
	بزرگترین دریاچه آسیای مرکزی پس از آرال، به وسعت ۴۳۲ ، ۱۸ کیلومترمربع ، واقع در بخش شرقی جمهوری [[قزاقستان]] , رود ایلی و چندین رود کوچکتربه این دریاچه می‌ریزند. رود ایلی از سمت مغرب وارد دریاچه می‌شود و ۷۵ تا ۸۰ درصد آب آن را تأمین می کند و رودهای کوچکتر از سمت مشرق به آن می‌ریزند. این وضع جریان دایمی آب را از مغرب به مشرق سبب شده است این دریاچه برای جغرافی دانان مسلمان در قرون پیشین ناشناخته بود. مؤلف گمنام حدود العالم می نویسد که «ایلا (ایلی ) به دریای ایسی گول افتد». تا آنجا که اطلاع داریم، از جمله نویسندگان مسلمان، محمد حیدر (ص ۳۶۶) تنها کسی است که در اواسط قرن دهم (ص ۳۶۶) به وصف این دریاچه پرداخته است:<blockquote>این نویسنده دریاچه بالخاش را، که در آن زمان مرز میان سرزمین ازبک ها (ازبکستان ) و مغول ها (مغولستان ) بود، دریاچه آبی رنگ (کوکچه تنییز -تنکیز) نامیده و آن را دریاچه ای با آب شیرین وصف کرده است اما درباره طول و عرض آن به مبالغه گرویده و رود ولگا (اتل ) را منشعب از آن دانسته است. نوشته او درباره مزه آب این دریاچه اهمیت دارد، زیرا همه جغرافی دانان عصر جدید [[دریاچه بالخاش\|بالخاش]] را دریاچه آب شور معرفی کرده اند.</blockquote>در ۱۹۰۳، بخش ترکستان انجمن سلطنتی جغرافیایی روسیه تحقیقاتی را در این زمینه آغاز کرد. بر اثر این تحقیقات، که از طریق مطالعات مؤسسه دولتی آب شناسی در ۱۹۳۱ و بررسی های مؤسسه علوم زمین شناسی فرهنگستان علوم اتحاد جماهیر شوروی در ۱۹۴۱ تکمیل شد، به تأیید رسید که بخش غربی آب دریاچه شیرین و برای آشامیدن و مصارف صنعتی مناسب است. قلموقها نخستین کسانی بودند که نام مغولی بالخاش را به این دریاچه دادند. این قوم در قرن یازدهم و نیمه نخست قرن دوازدهم بر این مناطق تسلط داشتند. این نام با ضبط (Balchas) در نقشه ای از دریاچه که نسبت به زمان خود بسیار دقیق است، و درجه داری سویدی به نام رنات کشیده، موجود است . این درجه دار از ۱۷۱۶ تا ۱۷۳۳ در سرزمین قلموق ها به سر برده بود.<ref>نقشه دزونگاری اثر رنات سویدی به هنگام اسارتش در سرزمین قلموق ها از ۱۷۱۷ تا ۱۷۳۳).</ref>		بزرگترین دریاچه آسیای مرکزی پس از آرال، به وسعت ۴۳۲ ، ۱۸ کیلومترمربع ، واقع در بخش شرقی جمهوری [[قزاقستان]] , رود ایلی و چندین رود کوچکتربه این دریاچه می‌ریزند. رود ایلی از سمت مغرب وارد دریاچه می‌شود و ۷۵ تا ۸۰ درصد آب آن را تأمین می کند و رودهای کوچکتر از سمت مشرق به آن می‌ریزند. این وضع جریان دایمی آب را از مغرب به مشرق سبب شده است این دریاچه برای جغرافی دانان مسلمان در قرون پیشین ناشناخته بود. مؤلف گمنام حدود العالم می نویسد که «ایلا (ایلی ) به دریای ایسی گول افتد». تا آنجا که اطلاع داریم، از جمله نویسندگان مسلمان، محمد حیدر (ص ۳۶۶) تنها کسی است که در اواسط قرن دهم (ص ۳۶۶) به وصف این دریاچه پرداخته است:<blockquote>این نویسنده دریاچه بالخاش را، که در آن زمان مرز میان سرزمین ازبک ها (ازبکستان ) و مغول ها (مغولستان ) بود، دریاچه آبی رنگ (کوکچه تنییز -تنکیز) نامیده و آن را دریاچه ای با آب شیرین وصف کرده است اما درباره طول و عرض آن به مبالغه گرویده و رود ولگا (اتل ) را منشعب از آن دانسته است. نوشته او درباره مزه آب این دریاچه اهمیت دارد، زیرا همه جغرافی دانان عصر جدید [[دریاچه بالخاش\|بالخاش]] را دریاچه آب شور معرفی کرده اند.</blockquote>در ۱۹۰۳، بخش ترکستان انجمن سلطنتی جغرافیایی روسیه تحقیقاتی را در این زمینه آغاز کرد. بر اثر این تحقیقات، که از طریق مطالعات مؤسسه دولتی آب شناسی در ۱۹۳۱ و بررسی های مؤسسه علوم زمین شناسی فرهنگستان علوم اتحاد جماهیر شوروی در ۱۹۴۱ تکمیل شد، به تأیید رسید که بخش غربی آب دریاچه شیرین و برای آشامیدن و مصارف صنعتی مناسب است. قلموقها نخستین کسانی بودند که نام مغولی بالخاش را به این دریاچه دادند. این قوم در قرن یازدهم و نیمه نخست قرن دوازدهم بر این مناطق تسلط داشتند. این نام با ضبط (Balchas) در نقشه ای از دریاچه که نسبت به زمان خود بسیار دقیق است، و درجه داری سویدی به نام رنات کشیده، موجود است. این درجه دار از ۱۷۱۶ تا ۱۷۳۳ در سرزمین قلموق ها به سر برده بود.<ref>نقشه دزونگاری اثر رنات سویدی به هنگام اسارتش در سرزمین قلموق ها از ۱۷۱۷ تا ۱۷۳۳).</ref>

	سرزمین پیرامون بالخاش متروک و بغایت خشک است. این دریاچه تا زمان انقلاب اکتبر [[روسیه]]، از نظر اقتصادی نقشی نداشت. اهمیت این ناحیه، در سال ۱۹۳۶، با بنای یک شهر بزرگ صنعتی به نام بالخاش در کرانه خلیج کوچک برتیس در ساحل شمالی دریاچه آغاز شد. تأسیس کارخانه ذوب مس در این ناحیه در ۱۹۳۷، که شهر بالخاش پیرامون آن گسترش یافت، در توسعه اقتصادی آن اهمیت اساسی داشته است. بالخاش از طریق راه آهن به کلیه مراکز عمده [[قزاقستان]] و آسیای مرکزی متصل است دامداری و کشت برنج در بخش پایین دست رود ایلی بر اهمیت اقتصادی این ناحیه افزوده است و تهیه کنسرو ماهی دومین صنعت شهر بالخاش به شمار می رود. از ۱۹۷۰ از جریان آب رود ایلی برای تولید برق استفاده شد. بر طبق سرشماری ۱۹۸۳، جمعیت شهر بالغ بر ۰۰۰، ۸۰ نفر بوده است. [[قزاقستان]] هچنین چندین دریاچه‌ی نمک دارد، از جمله دریاچه‌ی آرال که به دلیل استفاده‌ی بیش از اندازه از آب رودهای منتهی به آن در حال کوچک شدن است.		سرزمین پیرامون بالخاش متروک و بغایت خشک است. این دریاچه تا زمان انقلاب اکتبر [[روسیه]]، از نظر اقتصادی نقشی نداشت. اهمیت این ناحیه، در سال ۱۹۳۶، با بنای یک شهر بزرگ صنعتی به نام بالخاش در کرانه خلیج کوچک برتیس در ساحل شمالی دریاچه آغاز شد. تأسیس کارخانه ذوب مس در این ناحیه در ۱۹۳۷، که شهر بالخاش پیرامون آن گسترش یافت، در توسعه اقتصادی آن اهمیت اساسی داشته است. بالخاش از طریق راه آهن به کلیه مراکز عمده [[قزاقستان]] و آسیای مرکزی متصل است دامداری و کشت برنج در بخش پایین دست رود ایلی بر اهمیت اقتصادی این ناحیه افزوده است و تهیه کنسرو ماهی دومین صنعت شهر بالخاش به شمار می رود. از ۱۹۷۰ از جریان آب رود ایلی برای تولید برق استفاده شد. بر طبق سرشماری ۱۹۸۳، جمعیت شهر بالغ بر ۰۰۰، ۸۰ نفر بوده است. [[قزاقستان]] هچنین چندین دریاچه‌ی نمک دارد، از جمله دریاچه‌ی آرال که به دلیل استفاده‌ی بیش از اندازه از آب رودهای منتهی به آن در حال کوچک شدن است<ref name=":0" />.
	===[[بنادر قزاقستان\|بنادر مهم]]===		===[[بنادر قزاقستان\|بنادر مهم]]===
	هرچند [[قزاقستان]] از دسترسی به آب های آزاد محروم است ولی توجه ویژه ای به استفاده از حد اقل ظرفیت های موجود دریای خزر و رود اورال دارد، این کشور در حال حاضر چهار بندر شامل بندر آکتایو، بندر گوروک، بندر باتینا، بندر آق سو در ساحل دریای خزردارد.		هرچند [[قزاقستان]] از دسترسی به آب های آزاد محروم است ولی توجه ویژه ای به استفاده از حد اقل ظرفیت های موجود دریای خزر و رود اورال دارد، این کشور در حال حاضر چهار بندر شامل بندر آکتایو، بندر گوروک، بندر باتینا، بندر آق سو در ساحل دریای خزردارد.

Samiei در ‏۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۵۵

2024-08-02T18:55:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۵۵
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	تابستان های داغ و کوتاه، زمستان های ابری و بسیار سرد و طولانی، تنوع آب و هوایی زیاد و وزش بادهای تند از خصوصیت های بارز آب و هوای قاره ای [[قزاقستان]] است: یکی دیگر از مشخصه های آب و هوایی این سرزمین، اختلاف شدید دما میان شب و روز با تابستان های کوتاه و زمستان های بسیار طولانی است. در زمستان روزها با میانگین ۱۰ ساعت و طول شب ها حدود ۱۴ ساعت، کوتاهترین روزها و بلندترین شب های سال را دارد و برعکس در تابستان حدود ۱۸ ساعت طولانی ترین روزها و ۶ ساعت کوتاه ترین شب های سال را دارا است.		تابستان های داغ و کوتاه، زمستان های ابری و بسیار سرد و طولانی، تنوع آب و هوایی زیاد و وزش بادهای تند از خصوصیت های بارز آب و هوای قاره ای [[قزاقستان]] است: یکی دیگر از مشخصه های آب و هوایی این سرزمین، اختلاف شدید دما میان شب و روز با تابستان های کوتاه و زمستان های بسیار طولانی است. در زمستان روزها با میانگین ۱۰ ساعت و طول شب ها حدود ۱۴ ساعت، کوتاهترین روزها و بلندترین شب های سال را دارد و برعکس در تابستان حدود ۱۸ ساعت طولانی ترین روزها و ۶ ساعت کوتاه ترین شب های سال را دارا است.

	علاوه بر اختلاف شدید دمای هوا بین شب و روز، در نواحی مختلف اختلاف دما قابل توجه و زیاد است، دمای هوا در تابستان به ۳۵+ درجه و در زمستان گاه ۴۵ - تا ۵۰ - درجه کاهش می یابد، که همین موضوع میانگین اختلاف دما در سردترین و گرم‌ترین روزهای سال را به حدود ۸۰ تا ۸۵ درجه سانتیگراد می‌رساند. هوا در جنوب و غرب از مناطق شمالی گرم تر است، بطوری که هر چه از جنوب و غرب بطرف شمال برویم هوا سردتر می‌شود، زیرا شمال قزاقستان نزدیک به سرزمین های روسیه و متأثر از آب و هوای قطب شمال و مناطق سیبری می باشد. برعکس غرب قزاقستان بدلیل همسایگی با دریای خزر و در جنوب بخاطر همجواری با کشورهای ترکمنستان و قرقیزستان از آب و هوای معتدل تر و گرمتری برخوردار است. تنوع آب و هوایی در این سرزمین پهناور ناشی از عوارض طبیعی و همچنین دوری آن از اقیانوس ها است. بارندگی در مناطق بیابانی و استپی که بخش عمده [[قزاقستان]] را تشکیل می دهد بسیار کم است. میزان بارندگی در شمال با حدود ۲۰۰ میلی متر و در جنوب شرقی با میانگین ۵۰۰ میلی متر و در ارتفاعات و قله ها تا ۱۶۰۰ میلی متر افزایش می‌یابد. بارندگی در مناطق استپ و جنگلی بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی متر است که با پیشروی به سوی مرکز از مقدار بارندگی کاسته می شود، که در مجموع با توجه به میانگین ریزش های جوی در مناطق مختلف، بارندگی در این کشور نسبتا کم است. نواحی اطراف [[دریاچه بالخاش]] که تقریبا در مرکز قرار دارد با بارندگی حدود ۱۰۰ میلی متر از خشک‌ترین مناطق [[قزاقستان]] به شمار می‌رود. در شمال غربی و مرکز این جمهوری بادهای خشک و شدیدی می‌وزد و گاهی اوقات حرارت صحراهای شنی به ۷۰ درجه سانتی گراد نیز می‌رسد.		علاوه بر اختلاف شدید دمای هوا بین شب و روز، در نواحی مختلف اختلاف دما قابل توجه و زیاد است، دمای هوا در تابستان به ۳۵+ درجه و در زمستان گاه ۴۵ - تا ۵۰ - درجه کاهش می یابد، که همین موضوع میانگین اختلاف دما در سردترین و گرم‌ترین روزهای سال را به حدود ۸۰ تا ۸۵ درجه سانتیگراد می‌رساند. هوا در جنوب و غرب از مناطق شمالی گرم تر است، بطوری که هر چه از جنوب و غرب بطرف شمال برویم هوا سردتر می‌شود، زیرا شمال [[قزاقستان]] نزدیک به سرزمین های [[روسیه]] و متأثر از آب و هوای قطب شمال و مناطق سیبری می باشد. برعکس غرب [[قزاقستان]] بدلیل همسایگی با دریای خزر و در جنوب بخاطر همجواری با کشورهای ترکمنستان و قرقیزستان از آب و هوای معتدل تر و گرمتری برخوردار است. تنوع آب و هوایی در این سرزمین پهناور ناشی از عوارض طبیعی و همچنین دوری آن از اقیانوس ها است. بارندگی در مناطق بیابانی و استپی که بخش عمده [[قزاقستان]] را تشکیل می دهد بسیار کم است. میزان بارندگی در شمال با حدود ۲۰۰ میلی متر و در جنوب شرقی با میانگین ۵۰۰ میلی متر و در ارتفاعات و قله ها تا ۱۶۰۰ میلی متر افزایش می‌یابد. بارندگی در مناطق استپ و جنگلی بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی متر است که با پیشروی به سوی مرکز از مقدار بارندگی کاسته می شود، که در مجموع با توجه به میانگین ریزش های جوی در مناطق مختلف، بارندگی در این کشور نسبتا کم است. نواحی اطراف [[دریاچه بالخاش]] که تقریبا در مرکز قرار دارد با بارندگی حدود ۱۰۰ میلی متر از خشک‌ترین مناطق [[قزاقستان]] به شمار می‌رود. در شمال غربی و مرکز این جمهوری بادهای خشک و شدیدی می‌وزد و گاهی اوقات حرارت صحراهای شنی به ۷۰ درجه سانتی گراد نیز می‌رسد<ref>صابری، اصغر(1395). جامعه و فرهنگ [[قزاقستان]]. تهران: [https://www/icro.ir سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)</ref>.
	===منابع آبی (یخچال ها، رودها و دریاچه ها)===		===منابع آبی (یخچال ها، رودها و دریاچه ها)===
	====منابع آبی====		====منابع آبی====
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	وجود بیش از ۲۷۰۰ یخچال طبیعی با وسعت نزدیک به ۲۰۰۰ کیلو متر مربع از مهمترین منابع آبی وسرچشمه‌های بسیاری از رودها ونهرهای شرقی و جنوب شرقی [[قزاقستان]] است. مهم ترین این یخچال ها در رشته کوه های تیان شان و آلتای و ارتفاعات آلاتایو و دزر و نگار قرار دارد.		وجود بیش از ۲۷۰۰ یخچال طبیعی با وسعت نزدیک به ۲۰۰۰ کیلو متر مربع از مهمترین منابع آبی وسرچشمه‌های بسیاری از رودها ونهرهای شرقی و جنوب شرقی [[قزاقستان]] است. مهم ترین این یخچال ها در رشته کوه های تیان شان و آلتای و ارتفاعات آلاتایو و دزر و نگار قرار دارد.
	====رودها====		====رودها====
	مهمترین [[رودهای قزاقستان]] رود ایرتیش، رود سیردریا، [[رود اورال]] ، [[رود ایلی]] است ولی رودهای دیگری نیز در این کشور وجود دارد که عبارتند از توبول، لک، چو، تورکای، ایرگیز، ساری سو، تلاس، نورا و امبای.		مهمترین [[رودهای قزاقستان]] رود ایرتیش، رود سیردریا، [[رود اورال]]، [[رود ایلی]] است ولی رودهای دیگری نیز در این کشور وجود دارد که عبارتند از توبول، لک، چو، تورکای، ایرگیز، ساری سو، تلاس، نورا و امبای.
	=====[[رود ایرتیش]]=====		=====[[رود ایرتیش]]=====
	که از دامنه‌های غربی ارتفاعات آلاتاو در شمال سین کیانگ ایغور سرچشمه می‌گیرد. به عنوان بزرگترین رود پس از پیوستن به رود اوب (رود آب) روانه خلیج آب واقع در اقیانوس منجمد شمالی می شود.این رود شاخه اصلی رود آب به شمار می رود. که با همراه شدن با رود «آب» یکی از بزرگترین رودخانه های جهان را تشکیل می دهد. درازای این رود ۴،۲۴۸ کیلومتر دومین رودخانه طولانی در اوراسیا به شمار می رود. که در بخش‌هایی از آن کشتیرانی صورت می‌گیرد		که از دامنه‌های غربی ارتفاعات آلاتاو در شمال سین کیانگ ایغور سرچشمه می‌گیرد. به عنوان بزرگترین رود پس از پیوستن به رود اوب (رود آب) روانه خلیج آب واقع در اقیانوس منجمد شمالی می شود.این رود شاخه اصلی رود آب به شمار می رود. که با همراه شدن با رود «آب» یکی از بزرگترین رودخانه های جهان را تشکیل می دهد. درازای این رود ۴،۲۴۸ کیلومتر دومین رودخانه طولانی در اوراسیا به شمار می رود. که در بخش‌هایی از آن کشتیرانی صورت می‌گیرد
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	ایرتیش با جاری شدن از استان سین چیانگ چین بطرف شمال [[قزاقستان]] وارد می‌شود و با گذشتن از دریاچه زایسان [[قزاقستان]] دو رود «ایشیم» و «توبول» را در خود جای می‌دهد و سر انجام به رود «اب» در نزدیکی شهر خانتی مانسیسک وارد می‌شود. پس از این که رود ایرتیش به رود آب می‌پیوندد، با طی ۱۱۶۲ کیومتر به سمت شمال به اقیانوس منجمد شمالی می ریزد. شهر امسک که راه آهن سراسری [[روسیه]] از آن می گذرد و شهرهای «سمی» و «پاولادار» در شمال غربی [[قزاقستان]] مهمترین شهرهایی هستند که در کنار رود ایرتیش قرار دارند.		ایرتیش با جاری شدن از استان سین چیانگ چین بطرف شمال [[قزاقستان]] وارد می‌شود و با گذشتن از دریاچه زایسان [[قزاقستان]] دو رود «ایشیم» و «توبول» را در خود جای می‌دهد و سر انجام به رود «اب» در نزدیکی شهر خانتی مانسیسک وارد می‌شود. پس از این که رود ایرتیش به رود آب می‌پیوندد، با طی ۱۱۶۲ کیومتر به سمت شمال به اقیانوس منجمد شمالی می ریزد. شهر امسک که راه آهن سراسری [[روسیه]] از آن می گذرد و شهرهای «سمی» و «پاولادار» در شمال غربی [[قزاقستان]] مهمترین شهرهایی هستند که در کنار رود ایرتیش قرار دارند.
	=====[[رود سیر دریا]]=====		=====[[رود سیر دریا]]=====
	این رود که با نام عربی «سیحون» یا نام «گل‌زریون» نیز معروف است دومین رود پر آب و بزرگ آسیای مرکزی و دومین رود مهم قزاقستان به شمار می رود، این رود از سلسله ارتفاعات تیان شان در قرقیزستان سرچشمه گرفته با گذر از مرز ازبکستان وارد جنوب [[قزاقستان]] می شود و با پیوستن به آمو دریا (جیحون) سر انجام به [[دریاچه آرال]] (دریاچه خوارزم) در خاک قزاقستان می‌ریزد، سیر دریا دارای دو سرچشمه است یکی از کوه های تین شیان واقع در قرقیزستان و دیگری در شرق ازبکستان، دو رودخانه نارین و قره دریا در مجاورت مرز این کشور با [[تاجیکستان]] رودخانه سیر دریا با حدود ۲۲۰۰ کیلومتر طول از کشورهای قرقیزستان، [[تاجیکستان]]، ازبکستان می‌گذرد تا سرانجام در دریاچه آرال در [[قزاقستان]] بریزد. بخش عمده مسیر سیردریا از خاک ازبکستان گذشته و محصول پنبه این کشور مدیون آب حیات بخش این رودخانه است.<ref>برگرفته شده از: جام جم انلاین</ref>		این رود که با نام عربی «سیحون» یا نام «گل‌زریون» نیز معروف است دومین رود پر آب و بزرگ آسیای مرکزی و دومین رود مهم قزاقستان به شمار می رود، این رود از سلسله ارتفاعات تیان شان در قرقیزستان سرچشمه گرفته با گذر از مرز ازبکستان وارد جنوب [[قزاقستان]] می شود و با پیوستن به آمو دریا (جیحون) سر انجام به [[دریاچه آرال]] (دریاچه خوارزم) در خاک [[قزاقستان]] می‌ریزد، سیر دریا دارای دو سرچشمه است یکی از کوه های تین شیان واقع در قرقیزستان و دیگری در شرق ازبکستان، دو رودخانه نارین و قره دریا در مجاورت مرز این کشور با [[تاجیکستان]] رودخانه سیر دریا با حدود ۲۲۰۰ کیلومتر طول از کشورهای قرقیزستان، [[تاجیکستان]]، ازبکستان می‌گذرد تا سرانجام در دریاچه آرال در [[قزاقستان]] بریزد. بخش عمده مسیر سیردریا از خاک ازبکستان گذشته و محصول پنبه این کشور مدیون آب حیات بخش این رودخانه است.<ref>برگرفته شده از: جام جم انلاین</ref>

	بر روی رود سیر دریا در محدوده قرقیزستان از سوی دولت برای تولید برق سدی احداث شده است که بخاطر کمبود آبیاری کشتزارهای پنبه موجب نارضایتی دولت ازبکستان شده است، مردم تاچیکستان هم از برکت سیر دریا بهره مند می شوند که بیشتر از این رود برای تولید برق استفاده می‌کنند. رود سیر دریا پس از ترک کوه های آسیای مرکزی به دشت های ازبکستان و [[قزاقستان]] می رسد. این دو کشور پر جمعیت از این رود برای کشاورزی بهره می‌برند. در [[قزاقستان]] بدلیل کاهش آب های این رود ناگزیر در بهره برداری از آب سیر دریا برای کشاورزی و کشت پنبه از شیوه های مدرن آبیاری استفاده می‌کنند. بسیاری از مردم قزاق که در کناره های سیر دریا زندگی می‌کنند با ماهی گیری از این رود روزگار می‌گذرانند. علاوه بر روستاهای زیادی که در طول مسیر این رود قرار دارد، شهرهای خجند در [[تاجیکستان]] و قزل اوردا در [[قزاقستان]] نیز در کنار این رود آرام گرفته و از مواهب آن بهره مند می‌شوند. دره حاصلخیز فرغانه مدیون آب این رودخانه است: حجم آب وارده به سیردریا درسال حدود ۹۰ کیلومتر مکعب است که نسبت به سال های گذشته کاهش چشمگیری داشته است.		بر روی رود سیر دریا در محدوده قرقیزستان از سوی دولت برای تولید برق سدی احداث شده است که بخاطر کمبود آبیاری کشتزارهای پنبه موجب نارضایتی دولت ازبکستان شده است، مردم تاچیکستان هم از برکت سیر دریا بهره مند می شوند که بیشتر از این رود برای تولید برق استفاده می‌کنند. رود سیر دریا پس از ترک کوه های آسیای مرکزی به دشت های ازبکستان و [[قزاقستان]] می رسد. این دو کشور پر جمعیت از این رود برای کشاورزی بهره می‌برند. در [[قزاقستان]] بدلیل کاهش آب های این رود ناگزیر در بهره برداری از آب سیر دریا برای کشاورزی و کشت پنبه از شیوه های مدرن آبیاری استفاده می‌کنند. بسیاری از مردم قزاق که در کناره های سیر دریا زندگی می‌کنند با ماهی گیری از این رود روزگار می‌گذرانند. علاوه بر روستاهای زیادی که در طول مسیر این رود قرار دارد، شهرهای خجند در [[تاجیکستان]] و قزل اوردا در [[قزاقستان]] نیز در کنار این رود آرام گرفته و از مواهب آن بهره مند می‌شوند. دره حاصلخیز فرغانه مدیون آب این رودخانه است: حجم آب وارده به سیردریا درسال حدود ۹۰ کیلومتر مکعب است که نسبت به سال های گذشته کاهش چشمگیری داشته است.
خط ۹۲:		خط ۹۲:
	[[قزاقستان]] ۳۰۰ معدن ذخیره طلا دارد که فعلا ۱۷۳ سایت آن برای استخراج طلا فعال است. قزاقستان دارای یک منطقه وسیع طلا خیز نیز می‌باشد. ذخایر ثبت شده طلا در [[قزاقستان]] به ۱۷۰۰ تن یعنی ۴ در صد ذخایر جهانی می‌رسد. [[قزاقستان]] از این نظر در رتبه هفتم جهانی پس از آفریقای جنوبی، [[آمریکا]]، استرالیا، [[روسیه]]، ازبکستان و اندونزی قرار دارد. مجموعا ۱۹۹ معدن تجاری طلا در بیشتر مناطق [[قزاقستان]] مورد اکتشاف قرار گرفته است که شامل ۱۲۷ معدن ابتدایی، ۴۰ مجتمع و ۳۲ محل ذخیره می باشند.		[[قزاقستان]] ۳۰۰ معدن ذخیره طلا دارد که فعلا ۱۷۳ سایت آن برای استخراج طلا فعال است. قزاقستان دارای یک منطقه وسیع طلا خیز نیز می‌باشد. ذخایر ثبت شده طلا در [[قزاقستان]] به ۱۷۰۰ تن یعنی ۴ در صد ذخایر جهانی می‌رسد. [[قزاقستان]] از این نظر در رتبه هفتم جهانی پس از آفریقای جنوبی، [[آمریکا]]، استرالیا، [[روسیه]]، ازبکستان و اندونزی قرار دارد. مجموعا ۱۹۹ معدن تجاری طلا در بیشتر مناطق [[قزاقستان]] مورد اکتشاف قرار گرفته است که شامل ۱۲۷ معدن ابتدایی، ۴۰ مجتمع و ۳۲ محل ذخیره می باشند.

	ذخایر مس و پلی متالیک قسمت اصلی ذخایر کشور یعنی %۶۸ را تشکیل می‌دهند. بزرگترین معادن طلا، اسباکوسکو با ۳۶۰ تن ذخیره طلا و باکریچیک با ۲۷۷ تن ذخیره طلا است، در سالهای اخیر تولید طلا در کشور به بیش از بیست تن در سال رسیده است. در [[قزاقستان]] علاوه بر معادن و منابع طبیعی که به آن ها اشاره شد درصد بالایی از ذخایر مواد معدنی استراتژیک در جهان را دارا است که می‌توان به فلز روی ۱۸ درصد، سرب ۱۵ درصد، مس ۶ درصد، سنگ آهن ۳ درصد، منگنز ۸ درصد، کروم ۲۱ درصد و طلا ۲۰ درصد اشاره کرد. اکثر معادن در [[قزاقستان]] خصوصی هستند<ref>فراهی، مجیب الرحمن، قزاقستان در یک نگاه، زیر نظر، آکیبای سماگلوف، چاپ اول، کابل، ۱۳۸۵، چاپ بلخ، صفحه ۱۲.</ref><ref>صابری، اصغر(1395). جامعه و فرهنگ [[قزاقستان]]. تهران: [https://www/icro.ir سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)</ref>.		ذخایر مس و پلی متالیک قسمت اصلی ذخایر کشور یعنی %۶۸ را تشکیل می‌دهند. بزرگترین معادن طلا، اسباکوسکو با ۳۶۰ تن ذخیره طلا و باکریچیک با ۲۷۷ تن ذخیره طلا است، در سالهای اخیر تولید طلا در کشور به بیش از بیست تن در سال رسیده است. در [[قزاقستان]] علاوه بر معادن و منابع طبیعی که به آن ها اشاره شد درصد بالایی از ذخایر مواد معدنی استراتژیک در جهان را دارا است که می‌توان به فلز روی ۱۸ درصد، سرب ۱۵ درصد، مس ۶ درصد، سنگ آهن ۳ درصد، منگنز ۸ درصد، کروم ۲۱ درصد و طلا ۲۰ درصد اشاره کرد. اکثر معادن در [[قزاقستان]] خصوصی هستند<ref>فراهی، مجیب الرحمن، قزاقستان در یک نگاه، زیر نظر، آکیبای سماگلوف، چاپ اول، کابل، ۱۳۸۵، چاپ بلخ، صفحه ۱۲.</ref>.
	=== [[جغرافیای انسانی قزاقستان\|جغرافیای انسانی]] ===		=== [[جغرافیای انسانی قزاقستان\|جغرافیای انسانی]] ===

Samiei در ‏۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۲

2024-08-02T18:32:03Z

نمایش تغییرات

Samiei: /* نیز نگاه کنید به */

2024-08-02T18:20:04Z

نیز نگاه کنید به

نمایش تغییرات

Samiei: /* قومیت */

2024-07-16T08:43:36Z

قومیت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۳
خط ۱۳۸:		خط ۱۳۸:
	قزاق ۶۳ درصد، روس ۲۴ درصد. حدود ۷۰ درصد مسلمان، ۲۴ درصد مسیحی ارتدکس، در اواخر دوران حکومت اتحاد جماهیر شوروی بیش از %۳۰ مردم [[قزاقستان]] را روس‌ها و حدود %۶۰ از قزاقستان را قزاق ها تشکیل می دادند ولی در سال ۱۹۹۱ م پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و تشکیل دولت [[قزاقستان]] بر اساس سیاست های جدید دولت تازه استقلال یافته از یک سو تعداد زیادی از روس ها بتدریج به موطن خود بازگشتند و از سوی دیگر با سیاست های تشویقی دولت نرخ رشد جمعیت قزاق ها افزایش یافت که در نتیجه امروزه بیش از %۷۰ از جمعیت هفده میلیونی [[قزاقستان]] را قزاق ها و حدود %۲۵ را روس ها تشکیل می‌دهند و %۵ درصد دیگر شامل سایر ملیت ها و اقوام می‌شود که بنا بر نقل های متفاوت اقوام مختلف ساکنین قزاقستان را از ۸۰ تا ۱۴۰ ملیت با بیش از ۲۰ دین، مذهب و عقیده برشمرده اند و همین فراوانی قومیت ها قزاقستان را به یکی از کشورهای منحصر به فرد در تنوع قومی مبدل ساخته است و ویژگی چند قومیتی [[قزاقستان]] در هنر و فرهنگ این کشور بازتاب یافته است.		قزاق ۶۳ درصد، روس ۲۴ درصد. حدود ۷۰ درصد مسلمان، ۲۴ درصد مسیحی ارتدکس، در اواخر دوران حکومت اتحاد جماهیر شوروی بیش از %۳۰ مردم [[قزاقستان]] را روس‌ها و حدود %۶۰ از قزاقستان را قزاق ها تشکیل می دادند ولی در سال ۱۹۹۱ م پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و تشکیل دولت [[قزاقستان]] بر اساس سیاست های جدید دولت تازه استقلال یافته از یک سو تعداد زیادی از روس ها بتدریج به موطن خود بازگشتند و از سوی دیگر با سیاست های تشویقی دولت نرخ رشد جمعیت قزاق ها افزایش یافت که در نتیجه امروزه بیش از %۷۰ از جمعیت هفده میلیونی [[قزاقستان]] را قزاق ها و حدود %۲۵ را روس ها تشکیل می‌دهند و %۵ درصد دیگر شامل سایر ملیت ها و اقوام می‌شود که بنا بر نقل های متفاوت اقوام مختلف ساکنین قزاقستان را از ۸۰ تا ۱۴۰ ملیت با بیش از ۲۰ دین، مذهب و عقیده برشمرده اند و همین فراوانی قومیت ها قزاقستان را به یکی از کشورهای منحصر به فرد در تنوع قومی مبدل ساخته است و ویژگی چند قومیتی [[قزاقستان]] در هنر و فرهنگ این کشور بازتاب یافته است.

	امروزه [[قزاقستان]] از نظر جمعیت، با حدود ۱۷ ملیون نفر شصت و دومین کشور جهان است که با توجه به وسعت زیاد موجب شده است که تقریبا در هر شش کیلو متر مربع تنها یک نفر زندگی کنند. میانگین سنی زنان این کشور ۸/۳۰ سال و مردان ۵/۲۷ سال است. امید زندگی در این کشور برای زنان ۸۴/۷۲ سال و برای مردان ۹/۶۱ سال است. حدود %۷۵ از مردم این کشور مسلمان، %۲۰ را روس‌های ارتودکس، و %۵ از سایر ادیان و مذاهب تشکیل شده است. و بنا بر براورد اجمالی ارایه شده، حدود سیصد هزار نفر از جمع کل جمعیت فعلی [[قزاقستان]] را شیعیان تشکیل می دهند که این تعداد شیعیان شامل ایرانیان مهاجر در زمان بلشویک ها و مهاجرین سال های اخیر، آذری ها و شیعیان سایر کشورها می‌باشد. در یک نگاه کلی وضعیت [[جمعیت قزاقستان]] عبارت است از:		امروزه [[قزاقستان]] از نظر جمعیت، با حدود ۱۷ ملیون نفر شصت و دومین کشور جهان است که با توجه به وسعت زیاد موجب شده است که تقریبا در هر شش کیلو متر مربع تنها یک نفر زندگی کنند. میانگین سنی زنان این کشور ۸/۳۰ سال و مردان ۵/۲۷ سال است. امید زندگی در این کشور برای زنان ۸۴/۷۲ سال و برای مردان ۹/۶۱ سال است. حدود %۷۵ از مردم این کشور مسلمان، %۲۰ را روس‌های ارتودکس، و %۵ از سایر ادیان و مذاهب تشکیل شده است. و بنا بر براورد اجمالی ارایه شده، حدود سیصد هزار نفر از جمع کل جمعیت فعلی [[قزاقستان]] را شیعیان تشکیل می دهند که این تعداد شیعیان شامل ایرانیان مهاجر در زمان بلشویک ها و مهاجرین سال های اخیر، آذری ها و شیعیان سایر کشورها می‌باشد. در یک نگاه کلی وضعیت [[جمعیت قزاقستان]] در سال 2007 عبارت است از:

	تعداد کل جمعیت: ۱۵,۲۸۴,۹۲۹ ~~(سال(2007~~ ترکیب سنی یا هرم سنی جمعیت~~: (سال ۲۰۰۷)~~ 14-۰ سال %۲۲,۵ مردان 1.158.782 زنان ۱,۶۸۳,۲۴۹ 64-۱۵ سال %۶۹,۲ مردان ۵,۱۶۹,۳۱۴ زنان5.407.661 65سال و بیشتر %۸,۳ مردان ۴۴۶,۵۴۹ زنان ۸۱۹,۳۷۴ میانگین سنی :کل جمعیت ۲۹,۱ سال مردان ۲۷,۵ زنان ۳۰,۸ سال ~~(سال ۲۰۰۷(~~ نرخ رشد جمعیت: ۳۵۲)%~~.سال ۲۰۰۷~~		'''تعداد کل جمعیت''': ۱۵,۲۸۴,۹۲۹
	~~{\| class="wikitable"~~
	\|میزان زاد و ولد: ۱۶,۲۳ تولد در هزار نفر ~~(سال ۲۰۰۷)~~		'''ترکیب سنی یا هرم سنی جمعیت'''
	\|-
	\|میزان مرگ و میر: ۹,۴ فوت در هزار نفر ~~(سال ۲۰۰۷)~~		14-۰ سال %۲۲,۵ مردان 1.158.782 زنان ۱,۶۸۳,۲۴۹
	\|-
	\|نرخ مهاجرت: ۳,۳۲ -مهاجر در هزار نفر (سال ۲۰۰۷)		64-۱۵ سال %۶۹,۲ مردان ۵,۱۶۹,۳۱۴ زنان5.407.661
	\|-
	\|نسبت جنسی: در زمان تولد ۱,۰۵ مرد در مقابل هر زن		65سال و بیشتر %۸,۳ مردان ۴۴۶,۵۴۹ زنان ۸۱۹,۳۷۴
	\|}
	~~نرخ مرگ و میر کودکان: نرخ کلی ۲۷,۴۱ در هزار پسران ۳۱,۴۹ در هزار دختران ۲۲,۶۲ در هزار~~ کمتر از ۱۵ سالگی ۱,۰۴۵ مرد در مقابل هر زن . 64-۱۵ سالگی ۰,۹۵۶ مرد در مقابل هر زن . ~~65سال~~ و بیشتر ۰,۵۴۵ مرد در مقابل هر زن کل جمعیت ۰,۹۳۲ مرد در مقابل هر زن ~~نرخ بار)~~ میزان مرگ و میر ناشی از ایدز: کمتر از ۲۰۰ نفر (سال ۲۰۰۳)		'''میانگین سنی''' :کل جمعیت ۲۹,۱ سال مردان ۲۷,۵ زنان ۳۰,۸ سال

			'''نرخ رشد جمعیت''': ۳۵۲%

			'''میزان زاد و ولد''': ۱۶,۲۳ تولد در هزار نفر

			'''میزان مرگ و میر''': ۹,۴ فوت در هزار نفر

			'''نرخ مرگ و میر کودکان:''' نرخ کلی ۲۷,۴۱ در هزار پسران ۳۱,۴۹ در هزار دختران ۲۲,۶۲ در هزار

			'''نرخ مهاجرت''': ۳,۳۲ -مهاجر در هزار نفر (سال ۲۰۰۷)

			'''نسبت جنسی'''

			در زمان تولد ۱,۰۵ مرد در مقابل هر زن

			کمتر از ۱۵ سالگی ۱,۰۴۵ مرد در مقابل هر زن

			64- ۱۵ سالگی ۰,۹۵۶ مرد در مقابل هر زن .

			65 سال و بیشتر ۰,۵۴۵ مرد در مقابل هر زن

			کل جمعیت ۰,۹۳۲ مرد در مقابل هر زن

			'''میزان مرگ و میر ناشی از ایدز:''' کمتر از ۲۰۰ نفر (سال ۲۰۰۳)

	=== قومیت و نژاد ===		=== قومیت و نژاد ===