http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86حوزه های تمدنی افغانستان - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-27T09:48:52Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=21015&oldid=prev127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).2024-02-26T13:34:14Z<p>The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۳۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه رودخانه کابل.''' [[رود کابل]] و شاخههای آن از مراکز مهم اسکان [[جمعیت افغانستان|جمعیت]] و پیدایش شهرنشینی در طول تاریخ بوده؛ [[کابل]]، جلالآباد، کاپیسا و پروان از مراکز مهم مدنیت در این حوزه بودند، تمدن گندهارا در حوزه [[رود کابل]] پدید آمد. حوزه [[رود کابل]] پرجمعیتترین حوزه آبریز در [[افغانستان]] بوده است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه رودخانه کابل.''' [[رود کابل]] و شاخههای آن از مراکز مهم اسکان [[جمعیت افغانستان|جمعیت]] و پیدایش شهرنشینی در طول تاریخ بوده؛ [[کابل]]، جلالآباد، کاپیسا و پروان از مراکز مهم مدنیت در این حوزه بودند، تمدن گندهارا در حوزه [[رود کابل]] پدید آمد. حوزه [[رود کابل]] پرجمعیتترین حوزه آبریز در [[افغانستان]] بوده است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه رود آمو یا [[آمودریا]].''' از حوزههای تمدنی مهم در شمال [[افغانستان]] بوده و بین دامنههای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالی </del>[[کوههای هندوکش افغانستان|کوههای هندوکش]] تا رود جیحون یا [[آمودریا]] قرار داشته و دنباله آن در شمال [[آمودریا]] در آسیای مرکزی بوده است؛ تمدنهای یونان، باختری، کوشانی و زرتشتی در این منطقه شکلگرفت. شهر [[بلخ]] و در دوران باستان، باختر، مرکز تمدنها در این حوزه بودهاند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه رود آمو یا [[آمودریا]].''' از حوزههای تمدنی مهم در شمال [[افغانستان]] بوده و بین دامنههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ش[[مالی]] </ins>[[کوههای هندوکش افغانستان|کوههای هندوکش]] تا رود جیحون یا [[آمودریا]] قرار داشته و دنباله آن در شمال [[آمودریا]] در آسیای مرکزی بوده است؛ تمدنهای یونان، باختری، کوشانی و زرتشتی در این منطقه شکلگرفت. شهر [[بلخ]] و در دوران باستان، باختر، مرکز تمدنها در این حوزه بودهاند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه مرکزی.''' [[شهر بامیان]] و سایر مناطق مرکزی [[افغانستان]] در میان کوههای هندوکش و بابا، یکی از حوزههای تمدنی مهم در این سرزمین بودهاند و تمدن عصر بودائی در آنها شکلگرفته است. [[مجسمههای بودا در افغانستان|مجسمههای بودا]] در بامیان از نمودهای آن است. بامیان بر سر راه جنوب به شمال و شرق به غرب قرار داشت. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه مرکزی.''' [[شهر بامیان]] و سایر مناطق مرکزی [[افغانستان]] در میان کوههای هندوکش و بابا، یکی از حوزههای تمدنی مهم در این سرزمین بودهاند و تمدن عصر بودائی در آنها شکلگرفته است. [[مجسمههای بودا در افغانستان|مجسمههای بودا]] در بامیان از نمودهای آن است. بامیان بر سر راه جنوب به شمال و شرق به غرب قرار داشت. </div></td></tr>
</table>127.0.0.1http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=17412&oldid=prevShekvati: /* کتابشناسی */2024-02-16T09:50:10Z<p><span class="autocomment">کتابشناسی</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه مرکزی.''' [[شهر بامیان]] و سایر مناطق مرکزی [[افغانستان]] در میان کوههای هندوکش و بابا، یکی از حوزههای تمدنی مهم در این سرزمین بودهاند و تمدن عصر بودائی در آنها شکلگرفته است. [[مجسمههای بودا در افغانستان|مجسمههای بودا]] در بامیان از نمودهای آن است. بامیان بر سر راه جنوب به شمال و شرق به غرب قرار داشت. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه مرکزی.''' [[شهر بامیان]] و سایر مناطق مرکزی [[افغانستان]] در میان کوههای هندوکش و بابا، یکی از حوزههای تمدنی مهم در این سرزمین بودهاند و تمدن عصر بودائی در آنها شکلگرفته است. [[مجسمههای بودا در افغانستان|مجسمههای بودا]] در بامیان از نمودهای آن است. بامیان بر سر راه جنوب به شمال و شرق به غرب قرار داشت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در حوزههای تمدنی ذکرشده، هم در دوران باستان و هم در دوران اسلامی، تمدنهای باشکوهی در زمانهای مختلف پدید آمد است.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلد اول، </del>ص218-219.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در حوزههای تمدنی ذکرشده، هم در دوران باستان و هم در دوران اسلامی، تمدنهای باشکوهی در زمانهای مختلف پدید آمد است.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص218-219.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr>
</table>Shekvatihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=17279&oldid=prevShekvati در ۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۹2024-02-14T18:49:24Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه مرکزی.''' [[شهر بامیان]] و سایر مناطق مرکزی [[افغانستان]] در میان کوههای هندوکش و بابا، یکی از حوزههای تمدنی مهم در این سرزمین بودهاند و تمدن عصر بودائی در آنها شکلگرفته است. [[مجسمههای بودا در افغانستان|مجسمههای بودا]] در بامیان از نمودهای آن است. بامیان بر سر راه جنوب به شمال و شرق به غرب قرار داشت. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه مرکزی.''' [[شهر بامیان]] و سایر مناطق مرکزی [[افغانستان]] در میان کوههای هندوکش و بابا، یکی از حوزههای تمدنی مهم در این سرزمین بودهاند و تمدن عصر بودائی در آنها شکلگرفته است. [[مجسمههای بودا در افغانستان|مجسمههای بودا]] در بامیان از نمودهای آن است. بامیان بر سر راه جنوب به شمال و شرق به غرب قرار داشت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در حوزههای تمدنی ذکرشده، هم در دوران باستان و هم در دوران اسلامی، تمدنهای باشکوهی در زمانهای مختلف پدید آمد است.<ref>علی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبادی،علیرضا</del>(1395).جامعه و فرهنگ افغانستان.تهران:موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،جلد یکم،ص218</del>-219.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در حوزههای تمدنی ذکرشده، هم در دوران باستان و هم در دوران اسلامی، تمدنهای باشکوهی در زمانهای مختلف پدید آمد است.<ref>علی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبادی، علیرضا </ins>(1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]، جلد اول، ص218</ins>-219.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr>
</table>Shekvatihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=9986&oldid=prevShekvati در ۱۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۸2023-12-15T13:58:36Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین حوزههای تمدنی [[افغانستان]] در طول تاریخ به قرار ذیل است: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزه آریای قدیم یا حوزه [[هریرود]]. حوزه رودخانه هریرود، سرزمینی آباد، دارای آبوهوایی مطبوع و سرچشمه ثروت و مکنت بوده و تمدنهای باشکوهی در اطراف آن شکل گرفته است. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین حوزههای تمدنی [[افغانستان]] در طول تاریخ به قرار ذیل است: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حوزه [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رود هیرمند</del>]]. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این رود </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معاونان آن هم در بخش علیا </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هم در بخش سفلی مرکز مدنیتهای بزرگی، مانند موندیگک در دوران باستان، آراخوزیا در حوالی ارغنداب </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیرمند و ساروتار </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیستان بوده </del>است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''حوزه آریای قدیم یا </ins>حوزه [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هریرود</ins>]].<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' حوزه رودخانه هریرود، سرزمینی آباد، دارای آبوهوایی مطبوع </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرچشمه ثروت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکنت بوده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمدنهای باشکوهی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطراف آن شکل گرفته </ins>است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حوزه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانه کابل. </del>[[رود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کابل</del>]] و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخههای </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از مراکز مهم اسکان جمعیت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیدایش شهرنشینی </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طول تاریخ بوده؛ کابل، </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>حوزه [[رود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیرمند</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.''' این رود </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معاونان </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هم در بخش علیا و هم در بخش سفلی مرکز مدنیتهای بزرگی، مانند موندیگک در دوران باستان، آراخوزیا در حوالی ارغنداب </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیرمند و ساروتار </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیستان بوده است. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''جلالآباد، کاپیسا و پروان از مراکز مهم مدنیت در این حوزه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزه رودخانه کابل.''' [[رود کابل]] و شاخههای آن از مراکز مهم اسکان [[جمعیت افغانستان|جمعیت]] و پیدایش شهرنشینی در طول تاریخ بوده؛ [[کابل]]، </ins>جلالآباد، کاپیسا و پروان از مراکز مهم مدنیت در این حوزه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بودند، تمدن گندهارا در حوزه [[رود کابل]] پدید آمد. حوزه [[رود کابل]] پرجمعیتترین حوزه آبریز در [[افغانستان]] بوده است. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لورل کورنا؛ افغانستان؛ ص ۲۶</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''حوزه رود آمو یا [[آمودریا]]</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' از حوزههای تمدنی مهم در شمال [[افغانستان]] بوده و بین دامنههای شمالی [[کوههای هندوکش افغانستان|کوههای هندوکش]] تا رود جیحون یا [[آمودریا]] قرار داشته و دنباله آن در شمال [[آمودریا]] در آسیای مرکزی بوده است؛ تمدنهای یونان، باختری، کوشانی و زرتشتی در این منطقه شکلگرفت. شهر [[بلخ]] و در دوران باستان، باختر، مرکز تمدنها در این حوزه بودهاند</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''حوزه مرکزی.''' [[شهر بامیان]] و سایر مناطق مرکزی [[افغانستان]] در میان کوههای هندوکش و بابا، یکی از حوزههای تمدنی مهم در این سرزمین بودهاند و تمدن عصر بودائی در آنها شکلگرفته است. [[مجسمههای بودا در افغانستان|مجسمههای بودا]] در بامیان از نمودهای آن است. بامیان بر سر راه جنوب به شمال و شرق به غرب قرار داشت. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در حوزههای تمدنی ذکرشده، هم در دوران باستان و هم در دوران اسلامی، تمدنهای باشکوهی در زمانهای مختلف پدید آمد است.<ref>علی آبادی،علیرضا(1395).جامعه و فرهنگ افغانستان.تهران:موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی،جلد یکم،ص218-219.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بودند، تمدن گندهارا در حوزه رود کابل پدید آمد. حوزه رودکابل پرجمعیتترین حوزه آبریز در افغانستان بوده است. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزه رود آمو یا [[آمودریا]]. از حوزههای تمدنی مهم در شمال افغانستان بوده و بین دامنههای شمالی کوههای هندوکش تا رود جیحون یا آمودریا قرار داشته و دنباله آن در شمال آمودریا در آسیای مرکزی بوده است؛ تمدنهای یونان، باختری، کوشانی و زرتشتی در این منطقه شکلگرفت. شهر بلخ و در دوران باستان، باختر، مرکز تمدنها در این حوزه بودهاند. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزه مرکزی شهر بامیان و سایر مناطق مرکزی افغانستان در میان کوههای هندوکش و بابا، یکی از حوزههای تمدنی مهم در این سرزمین بودهاند و تمدن عصر بودائی در آنها شکلگرفته است. مجسمههای بودا در بامیان از نمودهای آن است. بامیان بر سر راه جنوب به شمال و شرق به غرب قرار داشت. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در حوزههای تمدنی ذکرشده، هم در دوران باستان و هم در دوران اسلامی، تمدنهای باشکوهی در زمانهای مختلف پدید آمد است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Shekvatihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=7618&oldid=prevShekvati: صفحهای تازه حاوی «مهمترین حوزههای تمدنی افغانستان در طول تاریخ به قرار ذیل است: حوزه آریای قدیم یا حوزه هریرود. حوزه رودخانه هریرود، سرزمینی آباد، دارای آبوهوایی مطبوع و سرچشمه ثروت و مکنت بوده و تمدنهای باشکوهی در اطراف آن شکل گرفته است. حوزه رود هیرمن...» ایجاد کرد2023-11-26T17:05:10Z<p>صفحهای تازه حاوی «مهمترین حوزههای تمدنی افغانستان در طول تاریخ به قرار ذیل است: حوزه آریای قدیم یا حوزه هریرود. حوزه رودخانه هریرود، سرزمینی آباد، دارای آبوهوایی مطبوع و سرچشمه ثروت و مکنت بوده و تمدنهای باشکوهی در اطراف آن شکل گرفته است. حوزه رود هیرمن...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>مهمترین حوزههای تمدنی [[افغانستان]] در طول تاریخ به قرار ذیل است: حوزه آریای قدیم یا حوزه [[هریرود]]. حوزه رودخانه هریرود، سرزمینی آباد، دارای آبوهوایی مطبوع و سرچشمه ثروت و مکنت بوده و تمدنهای باشکوهی در اطراف آن شکل گرفته است. <br />
<br />
حوزه [[رود هیرمند]]. این رود و معاونان آن هم در بخش علیا و هم در بخش سفلی مرکز مدنیتهای بزرگی، مانند موندیگک در دوران باستان، آراخوزیا در حوالی ارغنداب و هیرمند و ساروتار در سیستان بوده است. <br />
<br />
حوزه رودخانه کابل. [[رود کابل]] و شاخههای آن از مراکز مهم اسکان جمعیت و پیدایش شهرنشینی در طول تاریخ بوده؛ کابل، <br />
<br />
'''جلالآباد، کاپیسا و پروان از مراکز مهم مدنیت در این حوزه''' <br />
<br />
۱. لورل کورنا؛ افغانستان؛ ص ۲۶. <br />
<br />
<br />
<br />
بودند، تمدن گندهارا در حوزه رود کابل پدید آمد. حوزه رودکابل پرجمعیتترین حوزه آبریز در افغانستان بوده است. <br />
<br />
حوزه رود آمو یا [[آمودریا]]. از حوزههای تمدنی مهم در شمال افغانستان بوده و بین دامنههای شمالی کوههای هندوکش تا رود جیحون یا آمودریا قرار داشته و دنباله آن در شمال آمودریا در آسیای مرکزی بوده است؛ تمدنهای یونان، باختری، کوشانی و زرتشتی در این منطقه شکلگرفت. شهر بلخ و در دوران باستان، باختر، مرکز تمدنها در این حوزه بودهاند. <br />
<br />
حوزه مرکزی شهر بامیان و سایر مناطق مرکزی افغانستان در میان کوههای هندوکش و بابا، یکی از حوزههای تمدنی مهم در این سرزمین بودهاند و تمدن عصر بودائی در آنها شکلگرفته است. مجسمههای بودا در بامیان از نمودهای آن است. بامیان بر سر راه جنوب به شمال و شرق به غرب قرار داشت. <br />
<br />
در حوزههای تمدنی ذکرشده، هم در دوران باستان و هم در دوران اسلامی، تمدنهای باشکوهی در زمانهای مختلف پدید آمد است.</div>Shekvati