http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D8%B7_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C 2026-05-28T02:39:05Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=56053&oldid=prev 2024-08-05T19:59:35Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خط ژاپنی]]؛ [[خط روسی]]؛ [[خط چینی]]؛ [[خط سنگالی]]؛ [[زبان و خط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوبایی</del>]]؛ [[زبان و خط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تونسی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خط ژاپنی]]؛ [[خط روسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]؛ [[زبان و خط کوبایی]]؛ [[زبان و خط تونسی</ins>]]؛ [[خط چینی]]؛ [[خط سنگالی]]؛ [[زبان و خط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرانسوی]]؛ [[زبان و خط آرژانتینی]]؛ [[زبان و خط رسمی مالی]]؛ [[زبان و خط رسمی ساحل عاج]]؛ [[زبان و خط رسمی تایلند]]؛ [[زبان و خط رسمی اردن]]؛ [[زبان و خط رسمی سیرالئون</ins>]]؛ [[زبان و خط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسمی قطر</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:خط]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:خط]]</div></td></tr> </table>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=55649&oldid=prev 2024-08-05T04:31:28Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[خط ژاپنی]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>[[خط روسی]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>[[خط چینی]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>[[خط سنگالی]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>[[زبان و خط کوبایی]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>[[زبان و خط تونسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[خط ژاپنی]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[خط روسی]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[خط چینی]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[خط سنگالی]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[زبان و خط کوبایی]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[زبان و خط تونسی]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:خط]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:خط]]</div></td></tr> </table>

Samiei http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=55648&oldid=prev 2024-08-05T04:30:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l46">خط ۴۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:خط]]</ins></div></td></tr> </table>

Samiei http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=23204&oldid=prev 2024-03-02T16:57:23Z

<p>The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[خط آرامی در افغانستان|خط آرامی]] ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[خط آرامی در افغانستان|خط آرامی]] ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از [[خط میخی در افغانستان|خط میخی]]، خط آرامی رایج بوده است. این خط از فینیقی‌ها گرفته شده بود و مدت‌ها در ایران و نیز سرزمین افغانستان استفاده می‌شد. [[خط آرامی در افغانستان|خط آرامی]] مبنای [[خط پهلوی در افغانستان|خط پهلوی]] بوده است. آرامی‌ها مردمی از نژاد سامی بودند و در جنوب فلسطین، سواحل رود اردن و بحرالمیت ساکن بودند و به تجارت اشتغال داشتند. بعد از دوران هخامنشی &lt;blockquote&gt;«برای نوشتن زبان‌های ایرانی میانه خط‌هایی در ایران به‌کار می‌رفت‌که همه از اصل «خط» آرامی مشتق و منشعب شده بود».&lt;ref&gt;ناتل‌خانلری، پرویز (1350)، تاریخ زبان فارسی. انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، جلد اول ،ص 287.&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;مانند خط خوارزمی که از اصل آرامی گرفته شده بود. در تاکسیلا، از مراکز باستان تمدن‌گندهارا و لمپاکا (یا لغمان)، کتیبه‌هایی به [[خط آرامی در افغانستان|خط آرامی]] پیدا شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از [[خط میخی در افغانستان|خط میخی]]، خط آرامی رایج بوده است. این خط از فینیقی‌ها گرفته شده بود و مدت‌ها در ایران و نیز سرزمین افغانستان استفاده می‌شد. [[خط آرامی در افغانستان|خط آرامی]] مبنای [[خط پهلوی در افغانستان|خط پهلوی]] بوده است. آرامی‌ها مردمی از نژاد سامی بودند و در جنوب فلسطین، سواحل رود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اردن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و بحرالمیت ساکن بودند و به تجارت اشتغال داشتند. بعد از دوران هخامنشی &lt;blockquote&gt;«برای نوشتن زبان‌های ایرانی میانه خط‌هایی در ایران به‌کار می‌رفت‌که همه از اصل «خط» آرامی مشتق و منشعب شده بود».&lt;ref&gt;ناتل‌خانلری، پرویز (1350)، تاریخ زبان فارسی. انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، جلد اول ،ص 287.&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;مانند خط خوارزمی که از اصل آرامی گرفته شده بود. در تاکسیلا، از مراکز باستان تمدن‌گندهارا و لمپاکا (یا لغمان)، کتیبه‌هایی به [[خط آرامی در افغانستان|خط آرامی]] پیدا شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== خط یونانی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== خط یونانی ===</div></td></tr> </table>

127.0.0.1 http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=17331&oldid=prev 2024-02-14T22:58:07Z

<p></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=17331&amp;oldid=16586">نمایش تغییرات</a>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=16586&oldid=prev 2024-02-09T19:50:34Z

<p></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=16586&amp;oldid=7242">نمایش تغییرات</a>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=7242&oldid=prev 2023-11-25T05:43:14Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «در افغانستان همانند تنوع زبانی تنوع خط نیز وجود داشته است. در طول تاریخ رسم‌الخط‌های مختلفی در ایران و از جمله افغانستان رواج داشت. برخی از مهم‌ترین آنها به شرح ذیل است: خط میخی، خط قبل از دوره هخامنشیان مشخص نیست و هنوز آثاری در این زمینه...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>در [[افغانستان]] همانند تنوع زبانی تنوع خط نیز وجود داشته است.<br /> <br /> در طول تاریخ رسم‌الخط‌های مختلفی در ایران و از جمله افغانستان<br /> <br /> رواج داشت. برخی از مهم‌ترین آنها به شرح ذیل است:<br /> <br /> <br /> خط میخی، خط قبل از دوره هخامنشیان مشخص نیست<br /> <br /> و هنوز آثاری در این زمینه به دست نیامده است. قدیمی‌ترین<br /> <br /> آثار خطی که از ایرانیان پیدا شده به خط میخی است؛ مانند<br /> <br /> کتیبه‌های هخامنشیان. احتمال داده شده است که خط میخی قبل<br /> <br /> از دوره هخامنشی نیز وجود داشته و فارسی باستان به خط میخی<br /> <br /> نوشته شده است.<br /> <br /> <br /> خط میخی را سومری‌ها اختراع کردند. «مادها این خط را از<br /> <br /> آشوری‌ها به دست آوردند و به آن صورت الفبایی دادند. از شواهدی<br /> <br /> که در تخت‌جمشید به دست آمده است روشن می‌شود که نقوش<br /> <br /> آن به سه زبان پارسی، عیلامی و آشوری نوشته شده است. میخی<br /> <br /> پارسی فقط سلیس‌تر و ساده‌تر از دو میخی دیگر است و زبان پارسی<br /> <br /> باستان همان فرس باستان است که زبان رایج عهد هخامنشی بوده<br /> <br /> و همواره به خط میخی نوشته شده است».۱ خط میخی از چپ به<br /> <br /> راست نوشته می‌شد.<br /> <br /> <br /> خط آرامی. پس از خط میخی، خط آرامی رایج بوده است. این<br /> <br /> خط از فینیقی‌ها گرفته شده بود و مدت‌ها در ایران و نیز سرزمین<br /> <br /> افغانستان استفاده می‌شد. خط آرامی مبنای خط پهلوی بوده است.<br /> <br /> آرامی‌ها مردمی از نژاد سامی بودند و در جنوب فلسطین، سواحل<br /> <br /> <br /> ۱، سعید نفیسی؛ تاریخ نظم و نثر در زبان فارسی؛ ص ۱۰.<br /> <br /> <br /> ۱۳۷<br /> <br /> <br /> &lt;nowiki&gt;----------&lt;/nowiki&gt;<br /> <br /> <br /> ۱۳۸<br /> <br /> <br /> رود اردن و بحرالمیت ساکن بودند و به تجارت اشتغال داشتند. بعد<br /> <br /> از دوران هخامنشی «برای نوشتن زبان‌های ایرانی میانه خط‌هایی در<br /> <br /> ایران به‌کار می‌رفت‌که همه از اصل «خط» آرامی مشتق و منشعب<br /> <br /> شده بود».&#039; مانند خط خوارزمی‌که از اصل آرامی‌گرفته شده بود.<br /> <br /> در تاکسیلا، از مراکز باستان تمدن‌گندهارا و لمپاکا (یا لغمان)،<br /> <br /> کتیبه‌هایی به خط آرامی پیدا شده است.<br /> <br /> <br /> خط یونانی، پس از خط آرامی در دوره اسکندر و سلوکیان،<br /> <br /> خط و زبان یونانی به کار گرفته شد و تا مدتی پس از روی‌کارآمدن<br /> <br /> اشکانیان از خط و زبان یونانی استفاده می‌شد. بسیاری از نوشته‌های<br /> <br /> زبان تخاری به خط یونانی بوده است، با تسلط یونانیان بر بلخ، خط<br /> <br /> یونانی در آنجا رایج شد. این خط ۲۵ حرف داشت.<br /> <br /> <br /> خط پهلوی، پس از خط و زبان یونانی، خط و زبان پهلوی<br /> <br /> رواج یافت. با محکم‌شدن فرمانروایی اشکانیان، «برای نوشتن<br /> <br /> اسناد رسمی خط خاصی استعمال شد که از خط آرامی ریشه گرفته<br /> <br /> بود. این خط، که قدیمی‌ترین سند بازیافته آن قباله اورامان متعلق<br /> <br /> به قرن اول پیش از میلاد است، به نسبت با قومی که فرمانروا بودند<br /> <br /> «پهلوی» خوانده شد و سپس این لفظ به زبان آن قوم نیز اطلاق<br /> <br /> شد».۲ تاریخ تبدیل خط آرامی به خط پهلوی مشخص نیست؛ ولی<br /> <br /> از اواسط دوره اشکانیان خط پهلوی در مقام خط ملی در مقابل<br /> <br /> خط‌های یونانی و برهمایی به کار رفت. ساسانیان نیز خط پهلوی را<br /> <br /> حفظ کرده، توسعه دادند. خط پهلوی «از دوران اشکانی تا سه قرن<br /> <br /> بعد از اسلام در سنگ‌نوشته‌ها، سکه‌ها، اسناد، معاملات، کتاب‌ها<br /> <br /> <br /> ۱، پرویز ناتل‌خانلری؛ تاریخ زبان فارسی؛ ج ۱، ص ۲۸۷.<br /> <br /> ۲.همان، ص ۲۸۸.<br /> <br /> <br /> &lt;nowiki&gt;----------&lt;/nowiki&gt;<br /> <br /> <br /> و رسالات گوناگونی که به زبان‌های پهلوانیک و پارسیک نوشته شده<br /> <br /> مورد استعمال بوده است».۱ «در حقیقت، خط پهلوی ریشه خط<br /> <br /> فعلی ما و مادر خط کوفی است... خط پهلوی در قرون اولای اسلام<br /> <br /> مرسوم بوده و در ادوار اسلامی هرچند از رسمیت افتاده؛ ولی باز<br /> <br /> در بعضی جاهای ایران، به‌ویژه در بین موبدان و هیربدان زردشتی،<br /> <br /> برای مکتوبات مخصوصا مسطورات مذهبی به کار می‌رفته و در<br /> <br /> گنبد قبر قابوس بن وشمگیر زیاری موجود است».۲<br /> <br /> <br /> خط سغدی. خط سغدی «از یک شیوه تحریری خط آرامی مشتق<br /> <br /> شده است و نیز می‌توان احتمال داد که اصل خط مزبور همان خط<br /> <br /> پهلوی کهن باشد».۳ «خط سغدی را در آسیای وسطی یافته‌اند و از<br /> <br /> ابتدا در همان‌جا انتشار یافته و به خط (اویغور) مبدل شده است.<br /> <br /> خط آخری برای کتابت زبان ترکی به کار می‌رفته و بعدها، به خط<br /> <br /> مغول و منچو تبدیل شده، چنان‌که اکنون هم معمول است».<br /> <br /> خط خروشتی. این خط از خط آرامی پدید آمده و از قرن سوم<br /> <br /> پیش از میلاد تا قرن سوم میلادی، در شمال غربی هند و آسیای<br /> <br /> مرکزی مرسوم بوده و در افغانستان نیز تا قرن پنجم میلادی به<br /> <br /> کار می‌رفته است و از راست به چپ نوشته می‌شد. پادشاهان<br /> <br /> یونان و باختری از خط خروشتی برای نوشتن کتیبه‌ها و ضرب<br /> <br /> سکه‌ها استفاده می‌کردند و آثار آن در افغانستان از جنوب [[آمودریا]]<br /> <br /> تا وادی ارغنداب و از معابد بودائی در هده، بگرام، جلال‌آباد،<br /> <br /> بامیان، غزنه، غرب کابل و جاهای دیگر به دست آمده است.<br /> <br /> <br /> ۱۳۹<br /> <br /> <br /> ۱، پرویز ناتل‌خانلری؛ تاریخ زبان فارسی؛ ج ۱، ص ۲۹۵<br /> <br /> <br /> ۲، جلال‌الدین همایی؛ تاریخ ادبیات ایران؛ ج ۱ و ۲، ص ۱۵۱.<br /> <br /> ۳، پرویز ناتل‌خانلری؛ تاریخ زبان فارسی؛ ص ۲۹۲.<br /> <br /> ۴. جلال‌الدین همایی؛ تاریخ ادبیات ایران؛ ص ۱۵۴.<br /> <br /> <br /> &lt;nowiki&gt;----------&lt;/nowiki&gt;<br /> <br /> <br /> ۱۴۰<br /> <br /> <br /> در تمدن کوشانی علاوه بر خط خروشتی، از خط یونانی نیز در<br /> <br /> مسکوکات استفاده می‌شد و رقیب خط خروشتی بود؛ ولی خط<br /> <br /> یونانی به‌تدریج از رواج افتاد.<br /> <br /> <br /> خط تخاری. درکنار خط‌های خروشتی و یونانی، خط<br /> <br /> تخاری نیز مورد بهره‌برداری بوده و در بعضی از کتیبه‌ها از آن<br /> <br /> استفاده شده است.<br /> <br /> <br /> خط مانی. درکنار خط پهلوی، چند خط دیگر نیز وجود داشته<br /> <br /> که در دوره ساسانیان پدید آمده است، از جمله خط مانی‌که از آرامی<br /> <br /> یا به عقیده‌ای دیگر از دو خط پهلوی و سریانی اقتباس شده بود.<br /> <br /> خط اوستایی. الفبایی‌که اوستا به آن نوشته شده است «دین<br /> <br /> دبیری» نام دارد و از راست به چپ نوشته می‌شد. این خط در حدود<br /> <br /> قرن ششم میلادی برای کتابت اوستا به کار رفت.<br /> <br /> <br /> خط برهمایی. از خطوطی که در دوران باستان مشاهده شده،<br /> <br /> خط برهمایی است.این خط اصل و منشأ تعدادی از خط‌های<br /> <br /> آسیای شرقی و خط‌های هندی است. این خط در آسیای مرکزی<br /> <br /> رواج داشته و آثاری نیز به این خط پیدا شده است.<br /> <br /> <br /> خط عربی، پس از ورود اسلام به ایران، افغانستان و سایر<br /> <br /> کشورهای منطقه، خط عربی رایج شد و در مکاتبات و نوشته‌ها به<br /> <br /> کار می‌رفت؛ ولی پس از چند قرن، خط عربی به‌تدریج جای خود<br /> <br /> را به خط فارسی و خط‌های دیگر داد؛ ولی هنوز هم برای نوشتن<br /> <br /> بسیاری از کتاب‌ها از این خط استفاده می‌شود.<br /> <br /> <br /> خط فارسی، با احیای مجدد زبان فارسی در مقابل زبان عربی،<br /> <br /> خط فارسی نیز پدید آمد. از اوایل دوره اسلامی تاکنون مورد<br /> <br /> بهره‌برداری همه‌جانبه بوده است.</div>

Samiei