خط گرجی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mina در ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۱

2025-07-26T08:31:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	یکی از قدیمی‌ترین سیستم‌های نوشتاری جهان [[خط گرجی]] است بر اساس روایات تاریخی که در کتاب باستانی «سرگذشت کارتیل» آمده است، خط گرجی در دوره استقرار دولت [[گرجستان]] شرقی یا ایبریا در قرن سه و چهارم ~~پیش [[پرونده:Pharnavaz I.jpg\|بندانگشتی\|372x372px\|Pharnavaz I - برگرفته از سایت wikipedia - قابل بازیابی از: https://en.wikipedia.org/wiki/Pharnavaz_I]]از~~ میلاد اختراع شده است و گفته می‌شود که پرنواز اولین پادشاه کارتیل ([[گرجستان]] شرقی) الفبای گرجی را اختراع کرد ولی با استناد به آثار مکتوب گرجی که در دسترس پژوهشگران قرار دارد، تاریخ موثق نوشتار گرجی از قرن پنجم مسیحی آغاز می‌‌شود. در طی 15 قرن اخیر تغییراتی در تعداد و طرز ترسیم حروف رخ داد و امروز الفبای [[زبان گرجی]] شمال 33 حرف می‌‌باشد و از چب به راست نوشته می‌‌شود		یکی از قدیمی‌ترین سیستم‌های نوشتاری جهان خط گرجی است بر اساس روایات تاریخی که در کتاب باستانی «سرگذشت کارتیل» آمده است، خط گرجی در دوره استقرار دولت [[گرجستان]] شرقی یا ایبریا در قرن سه و چهارم پیشاز میلاد اختراع شده است و گفته می‌شود که پرنواز اولین پادشاه کارتیل ([[گرجستان]] شرقی) الفبای گرجی را اختراع کرد ولی با استناد به آثار مکتوب گرجی که در دسترس پژوهشگران قرار دارد، تاریخ موثق نوشتار گرجی از قرن پنجم مسیحی آغاز می‌‌شود. در طی 15 قرن اخیر تغییراتی در تعداد و طرز ترسیم حروف رخ داد و امروز الفبای [[زبان گرجی]] شمال 33 حرف می‌‌باشد و از چب به راست نوشته می‌‌شود.

	اینک در جهان بیش از سه هزار زبان وجود دارد ولی تعداد خط والفبا بیش از 14-16 نیست. اساس الفبای گرجی را در طی عمر طولانی خود یعنی از قرن پنجم مسیحی تا امروز خط حروفی یعنی الفبایی تشکیل داده است هرکدام از علامات این زبان با صوت مطابقت کامل دارد. از لحاظ تناسب و تطبیق نوشتار و تلفظ الفبای گرجی فوق‌العاده کامل و عالی است، بدین معنی که در زبان خط گرجی یک مثال عدم مطابقت حروف و اصوات دیده نشده است		اینک در جهان بیش از سه هزار زبان وجود دارد ولی تعداد خط والفبا بیش از 14-16 نیست. اساس الفبای گرجی را در طی عمر طولانی خود یعنی از قرن پنجم مسیحی تا امروز خط حروفی یعنی الفبایی تشکیل داده است هرکدام از علامات این زبان با صوت مطابقت کامل دارد. از لحاظ تناسب و تطبیق نوشتار و تلفظ الفبای گرجی فوق‌العاده کامل و عالی است، بدین معنی که در زبان خط گرجی یک مثال عدم مطابقت حروف و اصوات دیده نشده است
خط ۵:		خط ۵:
	الفبای گرجی چه درقرون گذشته و چه در عصر حاضر یگانه الفبایی است که مورد استفاده همه گرجیان قرار گرفته است ولی حوزه استعمال آن دربعضی موارد از سرحدات [[گرجستان]] تجاوز می‌‌کند. غیر از خود گرجیان الفبای گرجی در قرون وسطی مورد استفاده بعضی از ساکنان شمال قفقاز قرار گرفته است. مثلا در داغستان، چچن و اینگوشتیا سنگ مقبره‌ها و کتیبه‌های متعددی وجود دارد که به زبان گرجی نوشته شده است		الفبای گرجی چه درقرون گذشته و چه در عصر حاضر یگانه الفبایی است که مورد استفاده همه گرجیان قرار گرفته است ولی حوزه استعمال آن دربعضی موارد از سرحدات [[گرجستان]] تجاوز می‌‌کند. غیر از خود گرجیان الفبای گرجی در قرون وسطی مورد استفاده بعضی از ساکنان شمال قفقاز قرار گرفته است. مثلا در داغستان، چچن و اینگوشتیا سنگ مقبره‌ها و کتیبه‌های متعددی وجود دارد که به زبان گرجی نوشته شده است

	در بعضی موارد این سنگ نوشته‌ها «دو زبانی» هستند، یعنی به [[زبان گرجی]] و زبان ساکنان آن محل نگاشته شده‌اند ولی در هر دو مورد از زبان گرجی استفاده کرده‌اند الفبای گرجی یکی از عوامل مهم و رواج فرهنگ ~~وادبیات~~ آسی (قوم ایرانی نژاد در کوهه‌های قفقاز) قرن 19 بود.		در بعضی موارد این سنگ نوشته‌ها «دو زبانی» هستند، یعنی به [[زبان گرجی]] و زبان ساکنان آن محل نگاشته شده‌اند ولی در هر دو مورد از زبان گرجی استفاده کرده‌اند الفبای گرجی یکی از عوامل مهم و رواج فرهنگ و ادبیات آسی (قوم ایرانی نژاد در کوهه‌های قفقاز) قرن 19 بود.

	الفبای گرجی 33 حرف دارد که از سمت چپ به راست نوشته می‌‌شود و تلفظ 8 حرف آن مختص زبان گرجی می‌‌باشد<ref>بنیاد مطالعات قفقاز (۱۳۹۲). جامعه و فرهنگ [[گرجستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص165-166.</ref>.		الفبای گرجی 33 حرف دارد که از سمت چپ به راست نوشته می‌‌شود و تلفظ 8 حرف آن مختص زبان گرجی می‌‌باشد.

	گرجی ა ე ა ი ო უ		گرجی ა ე ა ი ო უ
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	==نیز نگاه کنید به==		==نیز نگاه کنید به==
	[[خط ژاپنی]]؛ [[خط روسی]]؛ [[زبان و خط کوبایی]]؛ [[زبان و خط تونسی]]؛ [[خط افغانی]] ؛ [[خط چینی]]؛ [[زبان و خط فرانسوی]]؛ [[زبان و خط آرژانتینی]]؛ [[زبان و خط رسمی مالی]]؛ [[زبان و خط رسمی ساحل عاج]]؛ [[زبان و خط رسمی تایلند\|زبان و خط رسمی تایلند؛]] [[زبان و خط رسمی اردن\|زبان و خط رسمی اردن؛]] [[زبان و خط رسمی سیرالئون]]؛ [[زبان و خط رسمی قطر]]		[[خط ژاپنی]]؛ [[خط روسی]]؛ [[زبان و خط کوبایی]]؛ [[زبان و خط تونسی]]؛ [[خط افغانی]] ؛ [[خط چینی]]؛ [[زبان و خط فرانسوی]]؛ [[زبان و خط آرژانتینی]]؛ [[زبان و خط رسمی مالی]]؛ [[زبان و خط رسمی ساحل عاج]]؛ [[زبان و خط رسمی تایلند\|زبان و خط رسمی تایلند؛]] [[زبان و خط رسمی اردن\|زبان و خط رسمی اردن؛]] [[زبان و خط رسمی سیرالئون]]؛ [[زبان و خط رسمی قطر]]
	==~~کتابشناسی~~==
	~~<references~~ />		== منبع اصلی ==
			بنیاد مطالعات قفقاز (۱۳۹۲). جامعه و فرهنگ [[گرجستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص165-166.
	[[رده:خط]]		[[رده:خط]]

Samiei در ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۵

2024-08-05T05:15:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۵
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	[[خط ژاپنی]]؛ [[خط روسی]]؛ [[زبان و خط کوبایی]]؛ [[زبان و خط تونسی]]؛ [[خط افغانی]] ؛ [[خط چینی]]؛ [[زبان و خط فرانسوی]]؛ [[زبان و خط آرژانتینی]]؛ [[زبان و خط رسمی مالی]]؛ [[زبان و خط رسمی ساحل عاج]]؛ [[زبان و خط رسمی تایلند\|زبان و خط رسمی تایلند؛]] [[زبان و خط رسمی اردن\|زبان و خط رسمی اردن؛]] [[زبان و خط رسمی سیرالئون]]؛ [[زبان و خط رسمی قطر]]		[[خط ژاپنی]]؛ [[خط روسی]]؛ [[زبان و خط کوبایی]]؛ [[زبان و خط تونسی]]؛ [[خط افغانی]] ؛ [[خط چینی]]؛ [[زبان و خط فرانسوی]]؛ [[زبان و خط آرژانتینی]]؛ [[زبان و خط رسمی مالی]]؛ [[زبان و خط رسمی ساحل عاج]]؛ [[زبان و خط رسمی تایلند\|زبان و خط رسمی تایلند؛]] [[زبان و خط رسمی اردن\|زبان و خط رسمی اردن؛]] [[زبان و خط رسمی سیرالئون]]؛ [[زبان و خط رسمی قطر]]
	==کتابشناسی==		==کتابشناسی==
			<references />
			[[رده:خط]]

Mahdi در ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۱

2024-07-20T10:11:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۱
خط ۱:		خط ۱:
	~~'''~~الفبای گرجی~~'''~~		یکی از قدیمی‌ترین سیستم‌های نوشتاری جهان [[خط گرجی]] است بر اساس روایات تاریخی که در کتاب باستانی «سرگذشت کارتیل» آمده است، خط گرجی در دوره استقرار دولت [[گرجستان]] شرقی یا ایبریا در قرن سه و چهارم پیش [[پرونده:Pharnavaz I.jpg\|بندانگشتی\|372x372px\|Pharnavaz I - برگرفته از سایت wikipedia - قابل بازیابی از: https://en.wikipedia.org/wiki/Pharnavaz_I]]از میلاد اختراع شده است و گفته می‌شود که پرنواز اولین پادشاه کارتیل ([[گرجستان]] شرقی) الفبای گرجی را اختراع کرد ولی با استناد به آثار مکتوب گرجی که در دسترس پژوهشگران قرار دارد، تاریخ موثق نوشتار گرجی از قرن پنجم مسیحی آغاز می‌‌شود. در طی 15 قرن اخیر تغییراتی در تعداد و طرز ترسیم حروف رخ داد و امروز الفبای [[زبان گرجی]] شمال 33 حرف می‌‌باشد و از چب به راست نوشته می‌‌شود

	~~یکی~~ از ~~قدیمی‌ترین سیستمهای نوشتاری جهان~~ خط ~~گرجی است بر~~ اساس ~~روایات تاریخی که در کتاب باستانی « سرگذشت کارتیل» آمده است، خط~~ گرجی در ~~دوره استقرار دولت [[گرجستان]] شرقی یا ایبریا در~~ قرن سه و ~~چهارم پیش از میلاد اختراع شده است~~ و ~~گفته می‌شود که پرنواز اولین پادشاه کارتیل (گرجستان شرقی) الفباي گرجی را اختراع کرد ولی با استناد به آثار مکتوب~~ گرجی که در ~~دسترس پژوهشگران قرار دارد، تاریخ موثق نوشتار~~ گرجی ~~از قرن پنجم مسیحی آغاز می‌‌شود.~~		اینک در جهان بیش از سه هزار زبان وجود دارد ولی تعداد خط والفبا بیش از 14-16 نیست. اساس الفبای گرجی را در طی عمر طولانی خود یعنی از قرن پنجم مسیحی تا امروز خط حروفی یعنی الفبایی تشکیل داده است هرکدام از علامات این زبان با صوت مطابقت کامل دارد. از لحاظ تناسب و تطبیق نوشتار و تلفظ الفبای گرجی فوق‌العاده کامل و عالی است، بدین معنی که در زبان خط گرجی یک مثال عدم مطابقت حروف و اصوات دیده نشده است

	در ~~طی 15 قرن اخیر تغییراتی در تعداد وطرز ترسیم حروف رخ داد و امروز الفبای~~ [[~~زبان گرجی~~]] شمال ~~33حرف می‌‌باشد~~ و ~~از چب~~ به ~~راست~~ نوشته ~~می‌‌شود~~		الفبای گرجی چه درقرون گذشته و چه در عصر حاضر یگانه الفبایی است که مورد استفاده همه گرجیان قرار گرفته است ولی حوزه استعمال آن دربعضی موارد از سرحدات [[گرجستان]] تجاوز می‌‌کند. غیر از خود گرجیان الفبای گرجی در قرون وسطی مورد استفاده بعضی از ساکنان شمال قفقاز قرار گرفته است. مثلا در داغستان، چچن و اینگوشتیا سنگ مقبره‌ها و کتیبه‌های متعددی وجود دارد که به زبان گرجی نوشته شده است

	اینک در جهان بیش از سه هزار زبان وجود دارد ولی تعداد خط والفبا بیش از 14-16 نیست. اساس الفبای گرجی را در طی عمر طولانی خود یعنی از قرن پنجم مسیحی تا امروز خط حروفی یعنی الفبایی تشکیل داده است هرکدام از علامات این زبان با صوت مطابقت کامل دارد. از لحاظ تناسب و تطبیق نوشتار وتلفظ الفبای گرجی فوق العاده کامل و عالی است، بدین معنی که در زبان خط گرجی یک مثال عدم مطابقت حروف واصوات دیده نشده است		در بعضی موارد این سنگ نوشته‌ها «دو زبانی» هستند، یعنی به [[زبان گرجی]] و زبان ساکنان آن محل نگاشته شده‌اند ولی در هر دو مورد از زبان گرجی استفاده کرده‌اند الفبای گرجی یکی از عوامل مهم و رواج فرهنگ وادبیات آسی (قوم ایرانی نژاد در کوهه‌های قفقاز) قرن 19 بود.

	الفبای گرجی چه درقرون گذشته و چه در عصر حاضر یگانه الفبایی است که مورد استفاده همه گرجیان قرار گرفته است ولی حوزه استعمال آن دربعضی موارد از سرحدات گرجستان تجاوز می‌‌کند. غیر از خود گرجیان الفبای گرجی در قرون وسطی مورد استفاده بعضی از ساکنان شمال قفقاز قرار گرفته است. مثلا در داغستان، چچن و اینگوشتیا سنگ مقبره‌ها وکتیبه‌های متعددی وجود دارد که به زبان گرجی نوشته شده است

	در بعضی موارد این سنگ نوشته‌ها ~~"دو زبانی"~~ هستند، یعنی به زبان گرجی و زبان ساکنان آن محل نگاشته شده‌اند ولی در هر دو مورد از زبان گرجی استفاده کرده‌اند الفبای گرجی یکی از عوامل مهم و رواج فرهنگ وادبیات آسی (قوم ایرانی نژاد در کوهه‌های قفقاز) قرن 19 بود.

	~~الفبای گرجی 33 حرف دارد که از سمت چپ به راست نوشته می‌‌شود و تلفظ 8 حرف آن مختص زبان گرجی می‌‌باشد~~.

			الفبای گرجی 33 حرف دارد که از سمت چپ به راست نوشته می‌‌شود و تلفظ 8 حرف آن مختص زبان گرجی می‌‌باشد<ref>بنیاد مطالعات قفقاز (۱۳۹۲). جامعه و فرهنگ [[گرجستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص165-166.</ref>.

	گرجی ა ე ა ი ო უ		گرجی ა ე ა ი ო უ

	فارسی آ اِ اَ ای اُ او		فارسی آ اِ اَ ای اُ او


	واج ها		واج ها
خط ۲۳:		خط ۱۷:
	گرجی ბ ჯ ჩ დ ფ გ ჰ ჟ კ ლ მ ნ პ ღ რ ს შ თ ვ ხ ძ ზ ც		گرجی ბ ჯ ჩ დ ფ გ ჰ ჟ კ ლ მ ნ პ ღ რ ს შ თ ვ ხ ძ ზ ც

	فارسی ب ج چ د ف گ ه ژ ک ل م ن پ ق ر س ش ت و خ دز ز تس		فارسی ب ج چ د ف گ ه ژ ک ل م ن پ ق ر س ش ت و خ دز ز تس
			==نیز نگاه کنید به==
			[[خط ژاپنی]]؛ [[خط روسی]]؛ [[زبان و خط کوبایی]]؛ [[زبان و خط تونسی]]؛ [[خط افغانی]] ؛ [[خط چینی]]؛ [[زبان و خط فرانسوی]]؛ [[زبان و خط آرژانتینی]]؛ [[زبان و خط رسمی مالی]]؛ [[زبان و خط رسمی ساحل عاج]]؛ [[زبان و خط رسمی تایلند\|زبان و خط رسمی تایلند؛]] [[زبان و خط رسمی اردن\|زبان و خط رسمی اردن؛]] [[زبان و خط رسمی سیرالئون]]؛ [[زبان و خط رسمی قطر]]
			==کتابشناسی==

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-05-28T22:35:31Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''الفبای گرجی'''		'''الفبای گرجی'''

	یکی از قدیمی‌ترین سیستمهای نوشتاری جهان خط گرجی است بر اساس روایات تاریخی که در کتاب باستانی « سرگذشت کارتیل» آمده است، خط گرجی در دوره استقرار دولت گرجستان شرقی یا ایبریا در قرن سه و چهارم پیش از میلاد اختراع شده است و گفته می‌شود که پرنواز اولین پادشاه کارتیل (گرجستان شرقی) الفباي گرجی را اختراع کرد ولی با استناد به آثار مکتوب گرجی که در دسترس پژوهشگران قرار دارد، تاریخ موثق نوشتار گرجی از قرن پنجم مسیحی آغاز می‌‌شود.		یکی از قدیمی‌ترین سیستمهای نوشتاری جهان خط گرجی است بر اساس روایات تاریخی که در کتاب باستانی « سرگذشت کارتیل» آمده است، خط گرجی در دوره استقرار دولت [[گرجستان]] شرقی یا ایبریا در قرن سه و چهارم پیش از میلاد اختراع شده است و گفته می‌شود که پرنواز اولین پادشاه کارتیل (گرجستان شرقی) الفباي گرجی را اختراع کرد ولی با استناد به آثار مکتوب گرجی که در دسترس پژوهشگران قرار دارد، تاریخ موثق نوشتار گرجی از قرن پنجم مسیحی آغاز می‌‌شود.

	در طی 15 قرن اخیر تغییراتی در تعداد وطرز ترسیم حروف رخ داد و امروز الفبای زبان گرجی شمال 33حرف می‌‌باشد و از چب به راست نوشته می‌‌شود		در طی 15 قرن اخیر تغییراتی در تعداد وطرز ترسیم حروف رخ داد و امروز الفبای [[زبان گرجی]] شمال 33حرف می‌‌باشد و از چب به راست نوشته می‌‌شود

	اینک در جهان بیش از سه هزار زبان وجود دارد ولی تعداد خط والفبا بیش از 14-16 نیست. اساس الفبای گرجی را در طی عمر طولانی خود یعنی از قرن پنجم مسیحی تا امروز خط حروفی یعنی الفبایی تشکیل داده است هرکدام از علامات این زبان با صوت مطابقت کامل دارد. از لحاظ تناسب و تطبیق نوشتار وتلفظ الفبای گرجی فوق العاده کامل و عالی است، بدین معنی که در زبان خط گرجی یک مثال عدم مطابقت حروف واصوات دیده نشده است		اینک در جهان بیش از سه هزار زبان وجود دارد ولی تعداد خط والفبا بیش از 14-16 نیست. اساس الفبای گرجی را در طی عمر طولانی خود یعنی از قرن پنجم مسیحی تا امروز خط حروفی یعنی الفبایی تشکیل داده است هرکدام از علامات این زبان با صوت مطابقت کامل دارد. از لحاظ تناسب و تطبیق نوشتار وتلفظ الفبای گرجی فوق العاده کامل و عالی است، بدین معنی که در زبان خط گرجی یک مثال عدم مطابقت حروف واصوات دیده نشده است

Samiei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''الفبای گرجی''' یکی از قدیمی‌ترین سیستمهای نوشتاری جهان خط گرجی است بر اساس روایات تاریخی که در کتاب باستانی « سرگذشت کارتیل» آمده است، خط گرجی در دوره استقرار دولت گرجستان شرقی یا ایبریا در قرن سه و چهارم پیش از میلاد اختراع شده است و گفته می...» ایجاد کرد

2024-05-27T18:11:31Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''الفبای گرجی''' یکی از قدیمی‌ترین سیستمهای نوشتاری جهان خط گرجی است بر اساس روایات تاریخی که در کتاب باستانی « سرگذشت کارتیل» آمده است، خط گرجی در دوره استقرار دولت گرجستان شرقی یا ایبریا در قرن سه و چهارم پیش از میلاد اختراع شده است و گفته می...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''الفبای گرجی'''

یکی از قدیمی‌ترین سیستمهای نوشتاری جهان خط گرجی است بر اساس روایات تاریخی که در کتاب باستانی « سرگذشت کارتیل» آمده است، خط گرجی در دوره استقرار دولت گرجستان شرقی یا ایبریا در قرن سه و چهارم پیش از میلاد اختراع شده است و گفته می‌شود که پرنواز اولین پادشاه کارتیل (گرجستان شرقی) الفباي گرجی را اختراع کرد ولی با استناد به آثار مکتوب گرجی که در دسترس پژوهشگران قرار دارد، تاریخ موثق نوشتار گرجی از قرن پنجم مسیحی آغاز می‌‌شود.

در طی 15 قرن اخیر تغییراتی در تعداد وطرز ترسیم حروف رخ داد و امروز الفبای زبان گرجی شمال 33حرف می‌‌باشد و از چب به راست نوشته می‌‌شود

اینک در جهان بیش از سه هزار زبان وجود دارد ولی تعداد خط والفبا بیش از 14-16 نیست. اساس الفبای گرجی را در طی عمر طولانی خود یعنی از قرن پنجم مسیحی تا امروز خط حروفی یعنی الفبایی تشکیل داده است هرکدام از علامات این زبان با صوت مطابقت کامل دارد. از لحاظ تناسب و تطبیق نوشتار وتلفظ الفبای گرجی فوق العاده کامل و عالی است، بدین معنی که در زبان خط گرجی یک مثال عدم مطابقت حروف واصوات دیده نشده است

الفبای گرجی چه درقرون گذشته و چه در عصر حاضر یگانه الفبایی است که مورد استفاده همه گرجیان قرار گرفته است ولی حوزه استعمال آن دربعضی موارد از سرحدات گرجستان تجاوز می‌‌کند. غیر از خود گرجیان الفبای گرجی در قرون وسطی مورد استفاده بعضی از ساکنان شمال قفقاز قرار گرفته است. مثلا در داغستان، چچن و اینگوشتیا سنگ مقبره‌ها وکتیبه‌های متعددی وجود دارد که به زبان گرجی نوشته شده است

در بعضی موارد این سنگ نوشته‌ها "دو زبانی" هستند، یعنی به زبان گرجی و زبان ساکنان آن محل نگاشته شده‌اند ولی در هر دو مورد از زبان گرجی استفاده کرده‌اند الفبای گرجی یکی از عوامل مهم و رواج فرهنگ وادبیات آسی (قوم ایرانی نژاد در کوهه‌های قفقاز) قرن 19 بود.

الفبای گرجی 33 حرف دارد که از سمت چپ به راست نوشته می‌‌شود و تلفظ 8 حرف آن مختص زبان گرجی می‌‌باشد.

گرجی ა    ე    ა    ი ო უ

فارسی آ اِ اَ ای    اُ او

واج ها

گرجی ბ    ჯ ჩ    დ    ფ გ    ჰ    ჟ    კ    ლ    მ    ნ    პ    ღ რ ს    შ    თ    ვ    ხ    ძ    ზ ც

فارسی ب ج چ د ف    گ    ه ژ    ک    ل    م ن    پ ق ر    س    ش    ت    و    خ دز    ز    تس