http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82رهبران و عالمان اهل سنت در عراق - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-28T10:45:16Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&diff=73096&oldid=prevSamiei در ۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۸2025-05-19T16:18:01Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رهبران و عالمان اهل سنت را میتوان به علمای دینی و رهبران سیاسی تقسیم کرد. عالمان دینی سنتی (علمای شریعت) شامل فقها، محدثان، امامان جماعت و مدرسین علوم دینی در مساجد و مدارس شرعی اهل سنت است. ابن الجوزی، الخطیب البغدادی، القرطبی و دیگر علما در بغداد در دوران خلافت عباسی، از برجستهترین شخصیتهای علمی بودند.در دوره عثمانی نظام المدارس الشرعیه در شهرهایی چون بغداد، موصل، اربیل و سامرا تقویت شد. و مدارس دینی حنفیمذهب (همراستا با مذهب رسمی عثمانی) رواج یافتند و علمای مختلفی تربیت و به نقش آفرینی پرداختند. از علمای معاصر (سده ۲۰ و ۲۱) اهل سنت عراق میتوان به الشیخ عبد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الكریم </del>زیدان فقیه، اصولی و یکی از شاخصترین علمای معاصر که آثار متعددی در فقه اسلامی و فقه سیاسی دارد، اشاره کرد. الشیخ أحمد حسن الطه نیز از چهرههای تأثیرگذار حوزه دینی در عراق بوده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. الشیخ عبد الملك السعدی نیز مرجع دینی و فقهی اهل سنت، با نفوذ گسترده در استانهای غربی و شمالی عراق است که در بحرانهای سیاسی پس از ۲۰۰۳ مواضع روشنی اتخاذ کرده و از گفتوگوی مذهبی حمایت کرده است. همچنین الشیخ طه الدلیمی از روحانیون بحثبرانگیز سنی است که گرایشهای سیاسی قوی دارد و در برخی محافل سیاسی و رسانهای مطرح است<ref>عبد الرحمن الرواشدی (2014)، العرب السنه فی العراق: تاریخهم، واقعهم و مستقبلهم، '''''مجله البیان'''''، ص 206-230.</ref></del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رهبران و عالمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اهل سنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در عراق|اهل سنت]] </ins>را میتوان به علمای دینی و رهبران سیاسی تقسیم کرد. عالمان دینی سنتی (علمای شریعت) شامل فقها، محدثان، امامان جماعت و مدرسین علوم دینی در مساجد و مدارس شرعی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اهل سنت در عراق|</ins>اهل سنت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. ابن الجوزی، الخطیب البغدادی، القرطبی و دیگر علما در بغداد در دوران خلافت عباسی، از برجستهترین شخصیتهای علمی بودند.در دوره عثمانی نظام المدارس الشرعیه در شهرهایی چون بغداد، موصل، اربیل و سامرا تقویت شد. و مدارس دینی حنفیمذهب (همراستا با مذهب رسمی عثمانی) رواج یافتند و علمای مختلفی تربیت و به نقش آفرینی پرداختند. از علمای معاصر (سده ۲۰ و ۲۱) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اهل سنت در عراق|</ins>اهل سنت عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>میتوان به الشیخ عبد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الکریم </ins>زیدان فقیه، اصولی و یکی از شاخصترین علمای معاصر که آثار متعددی در فقه اسلامی و فقه سیاسی دارد، اشاره کرد. الشیخ أحمد حسن الطه نیز از چهرههای تأثیرگذار حوزه دینی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بوده است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از دیگر علما و چهره های </del>دینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخص اهل سنت در عراق عبارتند از: شیخ مهدی الصمیدعی، مفتی اهل سنت عراق </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از علمای برجسته سلفی-جهادی؛ شیخ عبداللطیف الهمیم، رئیس دیوان اوقاف </del>اهل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنت عراق و از چهرههای تأثیرگذار </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاست </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دین؛ شیخ خالد الملا، رئیس هیئت علمای </del>عراق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و از شخصیتهای مهم سنی </del>که از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیتالله سیستانی به عنوان مرجع همه عراقیها یاد </del>کرده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛ شیخ عامر البیاتی، سخنگوی رسمی دارالافتای عراق </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهرههای علمی و رسانهای اهل سنت</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. شیخ محمد التکریتی، شیخ یوسف التکریتی، شیخ ظافر فراجی، شیخ راج الدین </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ مصعب الجبوری از دیگر علمای اهل سنت عراق </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره جدید هستند</del><ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خبرگزاری مهر، دیدار علمای اهل سنت عراق با مسئولان عالی مجمع تقریب مذاهب اسلامی، </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳ اسفند 1394</del>)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قابل بازیابی از</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.mehrnews.com/news/3562934/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%A7</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D9%85%D8%B0%D8%A7%D9%87%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C https://www</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">mehrnews.com/news/3562934]</del></ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الشیخ عبد الملک السعدی نیز مرجع </ins>دینی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقهی </ins>اهل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنت، با نفوذ گسترده </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استانهای غربی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالی [[</ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] است </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در بحرانهای سیاسی پس </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۰۰۳ مواضع روشنی اتخاذ </ins>کرده و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفتوگوی مذهبی حمایت کرده است</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> همچنین الشیخ طه الدلیمی از روحانیون بحثبرانگیز سنی است که گرایشهای سیاسی قوی دارد </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی محافل سیاسی و رسانهای مطرح است</ins><ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبد الرحمن الرواشدی </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2014</ins>)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">العرب السنه فی العراق</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخهم، واقعهم و مستقبلهم، '''''مجله البیان'''''، ص 206</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">230</ins>.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر خلاف شیعیان که مرجعیت فقهی </del>و دینی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایگاه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اعتبار بالایی </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین آنها برخوردار است </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدرت بسیج اجتماعی بالایی دارد، </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان اهل تسنن چنین مرجعیت دینی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجتماعی وجود ندارد. علاوه بر این اعراب سنی عراق، فاقد </del>علمای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مورد وثوق در بین خود هستند </del>و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلیل فقدان مدارس دینی مطرح </del>اهل سنت در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کشور، از ظرفیت تربیت چنین افرادی نیز برخوردار نیستند. لذا اعراب سنی </del>عراق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظرفیت بسیج کنندگی اجتماعی توسط علمای مذهبی خود را ندارند</del><ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیری مقدم، رضا و دیگران </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1398</del>)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"سناریوهای آینده اعراب اهل سنت </del>[https://<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">dmelal</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir</del>/%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراق</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"، '''''فصلنامه علمی مطالعات بین رشته ای دانش راهبردی'''''، 9(36)، پاییز، ص 227.</del></ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از دیگر علما </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهره های </ins>دینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخص [[اهل سنت در عراق]] عبارتند </ins>از<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: شیخ مهدی الصمیدعی، مفتی [[اهل سنت در عراق|اهل سنت عراق]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از علمای برجسته سلفی-جهادی؛ شیخ عبداللطیف الهمیم، رئیس دیوان اوقاف [[اهل سنت </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراق|اهل سنت عراق]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از چهرههای تأثیرگذار </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاست </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دین؛ شیخ خالد الملا، رئیس هیئت </ins>علمای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراق </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از شخصیتهای مهم سنی که از آیتالله سیستانی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عنوان مرجع همه عراقیها یاد کرده است؛ شیخ عامر البیاتی، سخنگوی رسمی دارالافتای عراق و از چهرههای علمی و رسانهای اهل سنت.. شیخ محمد التکریتی، شیخ یوسف التکریتی، شیخ ظافر فراجی، شیخ راج الدین و شیخ مصعب الجبوری از دیگر علمای [[</ins>اهل سنت در عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|اهل سنت عراق]] در دوره جدید هستند</ins><ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خبرگزاری مهر، دیدار علمای اهل سنت عراق با مسئولان عالی مجمع تقریب مذاهب اسلامی، </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳ اسفند 1394</ins>)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قابل بازیابی از: </ins>[https://<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">www.mehrnews</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">com/news/3562934</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA-</ins>%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D9%85%D8%B0%D8%A7%D9%87%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C https://www.mehrnews.com/news/3562934</ins>]</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره معاصر عراق رهبران سیاسی مختلفی در میان اهل سنت ظهور نموده و نقشآفرینی کردهاند. عبدالکریم قاسم، احمد حسن البکر و صدام حسین از اصلی ترین رهبران سیاسی اهل سنت عراق تا سال 2003 بودهاند. از چهرهها و رهبران سیاسی اهل سنت عراق در دوره پس از صدام نیز میتوان به موارد زیر اشاره کرد: عدنان الدلیمی؛ طارق الهاشمی؛ اسامه النجیفی؛ صالح المطلک؛ سلیم و جمال الجبوری؛ محمود المشهدانی؛ محمد الحلبوسی؛ خمیس الخنجر و ...</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر خلاف شیعیان که مرجعیت فقهی و دینی از جایگاه و اعتبار بالایی در بین آنها برخوردار است و قدرت بسیج اجتماعی بالایی دارد، در میان [[اهل سنت در عراق|اهل تسنن]] چنین مرجعیت دینی و اجتماعی وجود ندارد. علاوه بر این [[اهل سنت در عراق|اعراب سنی عراق]]، فاقد علمای مورد وثوق در بین خود هستند و به دلیل فقدان مدارس دینی مطرح [[اهل سنت در عراق|اهل سنت در این کشور،]] از ظرفیت تربیت چنین افرادی نیز برخوردار نیستند. لذا [[اهل سنت در عراق|اعراب سنی عراق]] ظرفیت بسیج کنندگی اجتماعی توسط علمای مذهبی خود را ندارند<ref>امیری مقدم، رضا و دیگران (1398)، "سناریوهای آینده اعراب اهل سنت [https://dmelal.ir/%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق]"، '''''فصلنامه علمی مطالعات بین رشته ای دانش راهبردی'''''، 9(36)، پاییز، ص 227.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره معاصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رهبران سیاسی مختلفی در میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اهل سنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در عراق|اهل سنت]] </ins>ظهور نموده و نقشآفرینی کردهاند. عبدالکریم قاسم، احمد حسن البکر و صدام حسین از اصلی ترین رهبران سیاسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اهل سنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در </ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|اهل سنت عراق]] </ins>تا سال 2003 بودهاند. از چهرهها و رهبران سیاسی اهل سنت عراق در دوره پس از صدام نیز میتوان به موارد زیر اشاره کرد: عدنان الدلیمی؛ طارق الهاشمی؛ اسامه النجیفی؛ صالح المطلک؛ سلیم و جمال الجبوری؛ محمود المشهدانی؛ محمد الحلبوسی؛ خمیس الخنجر و ...</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شخصیت های مهم مسلمان زیمبابوه]]؛ [[شخصیت های مهم و تاثیرگذار مسلمان در چین]]؛ [[شخصیت های دینی و مذهبی کوبا]]؛ [[شخصیت های مهم مسلمان تونس]]؛ [[شخصیت های دینی و مذهبی سنگال]]؛ [[شخصیت های مهم مسلمان روسیه]]؛ [[شخصیت های مهم مسلمان ساحل عاج]]؛ [[شخصیت های دینی مسلمان سیرالئون]]؛ [[رهبران و عالمان برجسته اهل بیت در عراق]]؛ [[اهل سنت در عراق]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی اکبر اسدی</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهل سنت]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:رهبران و عالمان اهل سنت]]</ins></div></td></tr>
</table>Samieihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&diff=73095&oldid=prevSamiei در ۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۲2025-05-19T16:12:42Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>رهبران و عالمان اهل سنت در عراق'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رهبران و عالمان اهل سنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را میتوان به علمای دینی و رهبران سیاسی تقسیم کرد. عالمان دینی سنتی (علمای شریعت) شامل فقها، محدثان، امامان جماعت و مدرسین علوم دینی در مساجد و مدارس شرعی اهل سنت است. ابن الجوزی، الخطیب البغدادی، القرطبی و دیگر علما در بغداد در دوران خلافت عباسی، از برجستهترین شخصیتهای علمی بودند.در دوره عثمانی نظام المدارس الشرعیه در شهرهایی چون بغداد، موصل، اربیل و سامرا تقویت شد. و مدارس دینی حنفیمذهب (همراستا با مذهب رسمی عثمانی) رواج یافتند و علمای مختلفی تربیت و به نقش آفرینی پرداختند. از علمای معاصر (سده ۲۰ و ۲۱) اهل سنت عراق میتوان به الشیخ عبد الكریم زیدان فقیه، اصولی و یکی از شاخصترین علمای معاصر که آثار متعددی در فقه اسلامی و فقه سیاسی دارد، اشاره کرد. الشیخ أحمد حسن الطه نیز از چهرههای تأثیرگذار حوزه دینی </ins>در عراق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوده است. الشیخ عبد الملك السعدی نیز مرجع دینی و فقهی اهل سنت، با نفوذ گسترده در استانهای غربی و شمالی عراق است که در بحرانهای سیاسی پس از ۲۰۰۳ مواضع روشنی اتخاذ کرده و از گفتوگوی مذهبی حمایت کرده است. همچنین الشیخ طه الدلیمی از روحانیون بحثبرانگیز سنی است که گرایشهای سیاسی قوی دارد و در برخی محافل سیاسی و رسانهای مطرح است<ref>عبد الرحمن الرواشدی (2014)، العرب السنه فی العراق: تاریخهم، واقعهم و مستقبلهم، '''''مجله البیان''</ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، ص 206-230.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی اکبر اسدی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از دیگر علما و چهره های دینی شاخص اهل سنت در عراق عبارتند از: شیخ مهدی الصمیدعی، مفتی اهل سنت عراق و از علمای برجسته سلفی-جهادی؛ شیخ عبداللطیف الهمیم، رئیس دیوان اوقاف اهل سنت عراق و از چهرههای تأثیرگذار در سیاست و دین؛ شیخ خالد الملا، رئیس هیئت علمای عراق و از شخصیتهای مهم سنی که از آیتالله سیستانی به عنوان مرجع همه عراقیها یاد کرده است؛ شیخ عامر البیاتی، سخنگوی رسمی دارالافتای عراق و از چهرههای علمی و رسانهای اهل سنت.. شیخ محمد التکریتی، شیخ یوسف التکریتی، شیخ ظافر فراجی، شیخ راج الدین و شیخ مصعب الجبوری از دیگر علمای اهل سنت عراق در دوره جدید هستند<ref>خبرگزاری مهر، دیدار علمای اهل سنت عراق با مسئولان عالی مجمع تقریب مذاهب اسلامی، (۳ اسفند 1394)، قابل بازیابی از: [https://www.mehrnews.com/news/3562934/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D9%85%D8%B0%D8%A7%D9%87%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C https://www.mehrnews.com/news/3562934]</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبران و عالمان اهل سنت را میتوان به علمای دینی و رهبران سیاسی تقسیم کرد. عالمان دینی سنتی (علمای شریعت) شامل فقها، محدثان، امامان جماعت و مدرسین علوم دینی در مساجد و مدارس شرعی اهل سنت است. ابن الجوزی، الخطيب البغدادي، القرطبي و دیگر علما در بغداد در دوران خلافت عباسی، از برجستهترین شخصیتهای علمی بودند.در دوره عثمانی نظام المدارس الشرعية در شهرهایی چون بغداد، موصل، اربیل و سامرا تقویت شد. و مدارس دینی حنفیمذهب (همراستا با مذهب رسمی عثمانی) رواج یافتند و علمای مختلفی تربیت و به نقش آفرینی پرداختند. از علمای معاصر (سده ۲۰ و ۲۱) اهل سنت عراق میتوان به الشيخ عبد الكريم زيدان فقیه، اصولی و یکی از شاخصترین علمای معاصر که آثار متعددی در فقه اسلامی و فقه سیاسی دارد، اشاره کرد. الشيخ أحمد حسن الطه نیز از چهرههای تأثیرگذار حوزه دینی در عراق بوده است. الشيخ عبد الملك السعدي نیز مرجع دینی و فقهی اهل سنت، با نفوذ گسترده در استانهای غربی و شمالی عراق است که در بحرانهای سیاسی پس از ۲۰۰۳ مواضع روشنی اتخاذ کرده و از گفتوگوی مذهبی حمایت کرده است. همچنین الشيخ طه الدليمي از روحانیون بحثبرانگیز سنی است که گرایشهای سیاسی قوی دارد و در برخی محافل سیاسی و رسانهای مطرح است.[8]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر خلاف شیعیان که مرجعیت فقهی و دینی از جایگاه و اعتبار بالایی در بین آنها برخوردار است و قدرت بسیج اجتماعی بالایی دارد، در میان اهل تسنن چنین مرجعیت دینی و اجتماعی وجود ندارد. علاوه بر این اعراب سنی عراق، فاقد علمای مورد وثوق در بین خود هستند و به دلیل فقدان مدارس دینی مطرح اهل سنت در این کشور، از ظرفیت تربیت چنین افرادی نیز برخوردار نیستند. لذا اعراب سنی عراق ظرفیت بسیج کنندگی اجتماعی توسط علمای مذهبی خود را ندارند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>امیری مقدم، رضا و دیگران (1398)، "سناریوهای آینده اعراب اهل سنت [https://dmelal</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"، '''''فصلنامه علمی مطالعات بین رشته ای دانش راهبردی'''''، 9(36)، پاییز، ص 227.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از دیگر علما و چهره های دینی شاخص اهل سنت در عراق عبارتند از: شیخ مهدی الصمیدعی، مفتی اهل سنت عراق و از علمای برجسته سلفی-جهادی؛ شیخ عبداللطیف الهمیم، رئیس دیوان اوقاف اهل سنت عراق و از چهرههای تأثیرگذار در سیاست و دین؛ شیخ خالد الملا، رئیس هیئت علمای عراق و از شخصیتهای مهم سنی که از آیتالله سیستانی به عنوان مرجع همه عراقیها یاد کرده است؛ شیخ عامر البیاتی، سخنگوی رسمی دارالافتای عراق و از چهرههای علمی و رسانهای اهل سنت.. شیخ محمد التکریتی، شیخ یوسف التکریتی، شیخ ظافر فراجی، شیخ راج الدین و شیخ مصعب الجبوری از دیگر علمای اهل سنت عراق در دوره جدید هستند.[9]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر خلاف شیعیان که مرجعیت فقهی و دینی از جایگاه و اعتبار بالایی در بین آنها برخوردار است و قدرت بسیج اجتماعی بالایی دارد، در میان اهل تسنن چنین مرجعیت دینی و اجتماعی وجود ندارد. علاوه بر این اعراب سنی عراق، فاقد علمای مورد وثوق در بین خود هستند و به دلیل فقدان مدارس دینی مطرح اهل سنت در این کشور، از ظرفیت تربیت چنین افرادی نیز برخوردار نیستند. لذا اعراب سنی عراق ظرفیت بسیج کنندگی اجتماعی توسط علمای مذهبی خود را ندارند.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[10</del>]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره معاصر عراق رهبران سیاسی مختلفی در میان اهل سنت ظهور نموده و نقشآفرینی کردهاند. عبدالکریم قاسم، احمد حسن البکر و صدام حسین از اصلی ترین رهبران سیاسی اهل سنت عراق تا سال 2003 بودهاند. از چهرهها و رهبران سیاسی اهل سنت عراق در دوره پس از صدام نیز میتوان به موارد زیر اشاره کرد: عدنان الدلیمی؛ طارق الهاشمی؛ اسامه النجیفی؛ صالح المطلک؛ سلیم و جمال الجبوری؛ محمود المشهدانی؛ محمد الحلبوسی؛ خمیس الخنجر و ...</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره معاصر عراق رهبران سیاسی مختلفی در میان اهل سنت ظهور نموده و نقشآفرینی کردهاند. عبدالکریم قاسم، احمد حسن البکر و صدام حسین از اصلی ترین رهبران سیاسی اهل سنت عراق تا سال 2003 بودهاند. از چهرهها و رهبران سیاسی اهل سنت عراق در دوره پس از صدام نیز میتوان به موارد زیر اشاره کرد: عدنان الدلیمی؛ طارق الهاشمی؛ اسامه النجیفی؛ صالح المطلک؛ سلیم و جمال الجبوری؛ محمود المشهدانی؛ محمد الحلبوسی؛ خمیس الخنجر و ...</div></td></tr>
</table>Samieihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&diff=72754&oldid=prevSamiei: صفحهای تازه حاوی «'''رهبران و عالمان اهل سنت در عراق''' علی اکبر اسدی رهبران و عالمان اهل سنت را میتوان به علمای دینی و رهبران سیاسی تقسیم کرد. عالمان دینی سنتی (علمای شریعت) شامل فقها، محدثان، امامان جماعت و مدرسین علوم دینی در مساجد و مدارس شرعی اهل سنت است. اب...» ایجاد کرد2025-05-11T19:20:29Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''رهبران و عالمان اهل سنت در عراق''' علی اکبر اسدی رهبران و عالمان اهل سنت را میتوان به علمای دینی و رهبران سیاسی تقسیم کرد. عالمان دینی سنتی (علمای شریعت) شامل فقها، محدثان، امامان جماعت و مدرسین علوم دینی در مساجد و مدارس شرعی اهل سنت است. اب...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''رهبران و عالمان اهل سنت در عراق'''<br />
<br />
علی اکبر اسدی<br />
<br />
رهبران و عالمان اهل سنت را میتوان به علمای دینی و رهبران سیاسی تقسیم کرد. عالمان دینی سنتی (علمای شریعت) شامل فقها، محدثان، امامان جماعت و مدرسین علوم دینی در مساجد و مدارس شرعی اهل سنت است. ابن الجوزی، الخطيب البغدادي، القرطبي و دیگر علما در بغداد در دوران خلافت عباسی، از برجستهترین شخصیتهای علمی بودند.در دوره عثمانی نظام المدارس الشرعية در شهرهایی چون بغداد، موصل، اربیل و سامرا تقویت شد. و مدارس دینی حنفیمذهب (همراستا با مذهب رسمی عثمانی) رواج یافتند و علمای مختلفی تربیت و به نقش آفرینی پرداختند. از علمای معاصر (سده ۲۰ و ۲۱) اهل سنت عراق میتوان به الشيخ عبد الكريم زيدان فقیه، اصولی و یکی از شاخصترین علمای معاصر که آثار متعددی در فقه اسلامی و فقه سیاسی دارد، اشاره کرد. الشيخ أحمد حسن الطه نیز از چهرههای تأثیرگذار حوزه دینی در عراق بوده است. الشيخ عبد الملك السعدي نیز مرجع دینی و فقهی اهل سنت، با نفوذ گسترده در استانهای غربی و شمالی عراق است که در بحرانهای سیاسی پس از ۲۰۰۳ مواضع روشنی اتخاذ کرده و از گفتوگوی مذهبی حمایت کرده است. همچنین الشيخ طه الدليمي از روحانیون بحثبرانگیز سنی است که گرایشهای سیاسی قوی دارد و در برخی محافل سیاسی و رسانهای مطرح است.[8]<br />
<br />
از دیگر علما و چهره های دینی شاخص اهل سنت در عراق عبارتند از: شیخ مهدی الصمیدعی، مفتی اهل سنت عراق و از علمای برجسته سلفی-جهادی؛ شیخ عبداللطیف الهمیم، رئیس دیوان اوقاف اهل سنت عراق و از چهرههای تأثیرگذار در سیاست و دین؛ شیخ خالد الملا، رئیس هیئت علمای عراق و از شخصیتهای مهم سنی که از آیتالله سیستانی به عنوان مرجع همه عراقیها یاد کرده است؛ شیخ عامر البیاتی، سخنگوی رسمی دارالافتای عراق و از چهرههای علمی و رسانهای اهل سنت.. شیخ محمد التکریتی، شیخ یوسف التکریتی، شیخ ظافر فراجی، شیخ راج الدین و شیخ مصعب الجبوری از دیگر علمای اهل سنت عراق در دوره جدید هستند.[9]<br />
<br />
بر خلاف شیعیان که مرجعیت فقهی و دینی از جایگاه و اعتبار بالایی در بین آنها برخوردار است و قدرت بسیج اجتماعی بالایی دارد، در میان اهل تسنن چنین مرجعیت دینی و اجتماعی وجود ندارد. علاوه بر این اعراب سنی عراق، فاقد علمای مورد وثوق در بین خود هستند و به دلیل فقدان مدارس دینی مطرح اهل سنت در این کشور، از ظرفیت تربیت چنین افرادی نیز برخوردار نیستند. لذا اعراب سنی عراق ظرفیت بسیج کنندگی اجتماعی توسط علمای مذهبی خود را ندارند.[10]<br />
<br />
در دوره معاصر عراق رهبران سیاسی مختلفی در میان اهل سنت ظهور نموده و نقشآفرینی کردهاند. عبدالکریم قاسم، احمد حسن البکر و صدام حسین از اصلی ترین رهبران سیاسی اهل سنت عراق تا سال 2003 بودهاند. از چهرهها و رهبران سیاسی اهل سنت عراق در دوره پس از صدام نیز میتوان به موارد زیر اشاره کرد: عدنان الدلیمی؛ طارق الهاشمی؛ اسامه النجیفی؛ صالح المطلک؛ سلیم و جمال الجبوری؛ محمود المشهدانی؛ محمد الحلبوسی؛ خمیس الخنجر و ...</div>Samiei