Setayesh در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۶

2025-01-23T06:26:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۶
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	غلامرضا لایقی		غلامرضا لایقی
	[[رده:سیاست خارجی و کنشگری در جهان]]		[[رده:سیاست خارجی و کنشگری در جهان]]
			[[رده:سیاست خارجی و کنشگری فراملی در مناطق پیرامونی ایران(قفقاز جنوبی، غرب آسیا، خلیج فارس، آسیای مرکزی و شبه قاره)]]

Setayesh در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۳

2025-01-23T06:23:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۳
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	پس از آن کشور [[اردن]] در اجلاس مادرید در سال 1991 برای ایجاد صلح شرکت کرد که سبب بهبودی نسبی روابط دو کشور شد<ref>الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص 37</ref>.		پس از آن کشور [[اردن]] در اجلاس مادرید در سال 1991 برای ایجاد صلح شرکت کرد که سبب بهبودی نسبی روابط دو کشور شد<ref>الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص 37</ref>.

			== نیز نگاه کنید به ==
			[[سیاست و حکومت اردن]]؛ [[روابط خارجی اردن]]

			== کتابشناسی ==
			<references />
			==منبع اصلی==
			لایقی، غلامرضا (1402). جامعه و فرهنگ [[اردن]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار).
			==نویسنده مقاله==
			غلامرضا لایقی
			[[رده:سیاست خارجی و کنشگری در جهان]]

Setayesh: صفحه‌ای تازه حاوی «توجه کشورها به منطقه خاورمیانه پس از جنگ جهانی دوم شدت گرفت. به ویژه پس از ضعفی که انگلیس به آن دچار شد و به دنبال آن انگلیس و فرانسه از منطقه خارج شده و آمریکا جایگزین آن‌ها شد. پس از پایان نقش انگلیس در اردن (1956)، روابط دو کشور اردن و آ...» ایجاد کرد

2025-01-23T06:21:43Z

صفحه‌ای تازه حاوی «توجه کشورها به منطقه خاورمیانه پس از جنگ جهانی دوم شدت گرفت. به ویژه پس از ضعفی که انگلیس به آن دچار شد و به دنبال آن انگلیس و فرانسه از منطقه خارج شده و آمریکا جایگزین آن‌ها شد. پس از پایان نقش انگلیس در اردن (1956)، روابط دو کشور اردن و آ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

توجه کشورها به منطقه خاورمیانه پس از جنگ جهانی دوم شدت گرفت. به ویژه پس از ضعفی که انگلیس به آن دچار شد و به دنبال آن انگلیس و [[فرانسه]] از منطقه خارج شده و [[آمریکا]] جایگزین آن‌ها شد. پس از پایان نقش انگلیس در [[اردن]] (1956)، روابط دو کشور [[اردن]] و [[آمریکا]] توسعه یافت و [[آمریکا]] کمک‌های اقتصادی و سیاسی و نظامی‌ زیادی به [[اردن]] کرد<ref name=":0">الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص32</ref>. کشور [[اردن]] نیز روابط خود را با [[آمریکا]] بهبود بخشید و به آن بسیار اهمیت داد، زیرا [[آمریکا]] نیروی عظیمی‌ محسوب می‌شد که می‌توانست کشورهای دوست و هم پیمان خود را حمایت و یاری کند<ref name=":1">الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص75</ref>. به این‌ترتیب روابطی میان [[اردن]] و [[آمریکا]] شکل گرفت که سال‌ها دوام یافت و ملاقات‌های فراوانی بین مسئولین دو کشور تحقق یافت و توافقات سیاسی و امنیتی و اقتصادی به امضا رسید به طوری که از دهه شصت قرن پیش، [[اردن]] یکی از شرکای اصلی [[آمریکا]] در منطقه محسوب می‌شود<ref name=":1" />. در این راستا کشور [[اردن]] تلاش کرده تا روابطش با [[آمریکا]] در خدمت نیازها و مسائل منطقه از جمله مسئله عراق و فلسطین باشد<ref name=":2">الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص 23</ref>. همچنین کشور [[اردن]] در تحرکات سیاسی و دیپلماسی خود تلاش زیادی برای تحقق صلح در منطقه انجام داده است<ref name=":0" />. از جمله عوامل مهمی‌ که در روابط [[اردن]] - [[آمریکا]] تأثیر گذاربوده و [[اردن]] را متحد نزدیک [[آمریکا]] می‌کند می‌توان به عوامل زیر اشاره کرد:

====1. عامل جغرافیایی====
چنان که گفته شد کشور [[اردن]] در قلب منطقه حیاتی و بحران‌های منطقه‌ای به ویژه در مسئله فلسطین و خلیج فارس قرار گرفته است و از جانب اسرائیل و کشورهای عربی به شدت مورد تهدید است، از این رو تلاش می‌کند تا از میان کشورهای غربی هم‌پیمان و دوستی انتخاب کند و در جهت بهبودی روابطش با آن‌ها تلاش می‌کند<ref name=":2" />.
====2. عامل جمعیتی====
کشور [[اردن]] توزیع جمعیتی نامناسبی دارد و شیوع بیکاری در آن و کاهش درآمدهای فردی و قومی‌‌ به شکلی نابرابر است<ref>الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص 46</ref>. بنابراین [[اردن]] از کمک‌های خارجی بی‌نیاز نیست و [[آمریکا]] می‌تواند حامی‌ خوبی برای آن به‌شمار رود.
====3. عامل اقتصادی====
اقتصاد [[اردن]] اقتصاد ضعیفی است، عوامل مهمی‌ بر ضعف خدمات اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی و... تأثیر گذاشته که از جمله آن‌ها می‌توان به عدم استقرار سیاسی در منطقه در نتیجه شرایط سیاسی در فلسطین، [[سوریه]]، لیبی و عراق و مهاجرت صدها هزار نفر از این کشورها به [[اردن]] اشاره کرد<ref name=":3">الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص 47</ref>. در کنار آن ازدیاد قرض‌های [[اردن]] به سایر کشورها و صادرات اندک نقش مهمی‌ در ضعف اقتصادی این کشور دارد. مجموع این عوامل باعث شده که [[اردن]] سطح همکاری‌های خود را با [[آمریکا]](از جمله جذب سرمایه گذاری‌های [[آمریکا]] ، و توافق‌نامه تجارت آزاد بین دو کشور) بالا ببرد؛ برای مثال توافق‌نامه تجارت آزادی که در سال 2000 بین دو کشور به امضا رسید، تأثیرات مطلوبی بر اقتصاد [[اردن]] بر جای نهاد و حجم مبادلات تجاری بین دو کشور 5 برابر و بازار [[آمریکا]] به دومین بازار کالاهای اردنی تبدیل شد. از سوی دیگر تلاشهای [[اردن]] برای بهبود محیط سرمایه‌گذاری خارجی در این کشور، سبب شده تا بزرگ‌ترین شرکت‌های عربی و آمریکایی به سرمایه گذاری در بخش‌های اقتصادی [[اردن]] اقدام نمایند<ref name=":3" />.

[[آمریکا]] نیز برای تحقق اهداف خود سعی نموده تا با کشورهای منطقه هم‌پیمان گردد و یکی از مهم‌ترین هم پیمانانش کشور [[اردن]] به شمار می‌رود. دهه چهارم قرن بیستم شاهد اولین تلاش‌های [[آمریکا]] برای برقراری رابطه با [[اردن]] بود و [[اردن]] به دلیل قرار گرفتن در قلب منطقه عربی و منطقه حیاتی خاورمیانه و موقعیت استراتژیک، حلقه وصلی بین کشورهای عربی است<ref>الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص 48</ref>. به علاوه تغییرات بین‌المللی ناشی از جنگ دوم خلیج و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991، [[آمریکا]] را بر آن داشت تا به کشورهای خاورمیانه و به ویژه به کشور [[اردن]] توجه خاصی نشان دهد<ref>الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص 50</ref>.

ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﯽ ﻫﻮاداری از ﻏﺮب همچنان از سوی [[اردن]] ادامه داشت و [[اردن]] یکی از متحدان وفادار [[آمریکا]] به شمار می‌رفت تا آن که در دهه نود شاهد برخی تیرگی‌ها به سبب مسائل منطقه‌ای از جمله مسئله فلسطین، جنگ عراق و کویت و رهبری سیاسی [[اردن]] در قبال این دو قضیه بود. روابط دو کشور به سبب بحران خلیج به پایین‌ترین حد خود رسید و دلیل آن تهاجم نیروهای عراقی به کشور کویت در تاریخ 2 اپریل 1990 بود. در سال 1991 روابط [[آمریکا]]- [[اردن]] وخامت بیشتری یافت به گونه‌ای که هیچگاه روابط دو کشور بدین حالت در نیامده بود. [[اردن]] پیمان‌نامه بین‌المللی ضد عراق را امضا نکرد و این موضع‌گیری خشم [[آمریکا]] را برانگیخت<ref>الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص 51</ref>. افزون بر آن از جمله عواملی که تأثیر منفی بر روابط دو کشور نهاد، مسئله تمایل [[اردن]] برای داشتن نیروگاه هسته‌ای صلح‌آمیز بود ولی مذاکرات رئیس سازمان انرژی اتمی‌ [[اردن]] خالد طوقان در جهت کسب رضایت [[آمریکا]] پس از 6 ماه شکست خورد. به این‌ ترتیب کشور [[اردن]] حق غنی سازی اورانیوم گرفته شده از معادن [[اردن]] را ندارد<ref name=":4">الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص 39</ref>.

پس از آن کشور [[اردن]] در اجلاس مادرید در سال 1991 برای ایجاد صلح شرکت کرد که سبب بهبودی نسبی روابط دو کشور شد<ref>الفایز، ذیاب محمد(2013)، جامعــه الشرق الاوسط، علاقات الادنیــه-الامریکیــه و آفاقها المستقبلیــه، پایان نامه فوق لیسانس، ص 37</ref>.

روابط اردن و آمریکا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Setayesh در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۶

Setayesh در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۳