http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%DB%8C%D9%85%D9%86 2026-05-27T03:41:38Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%DB%8C%D9%85%D9%86&diff=74318&oldid=prev 2025-07-21T18:00:32Z

<p></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%DB%8C%D9%85%D9%86&amp;diff=74318&amp;oldid=74317">نمایش تغییرات</a>

Hamidian http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%DB%8C%D9%85%D9%86&diff=74317&oldid=prev 2025-07-21T17:48:29Z

<p><span class="autocomment">مهاجرت نظامی ساسانی و شکل‌گیری گروه «ابناء»</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مهاجرت نظامی ساسانی و شکل‌گیری گروه «ابناء» ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مهاجرت نظامی ساسانی و شکل‌گیری گروه «ابناء» ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اواخر قرن ششم میلادی (حدود ۵۷۰–۵۷۵ م)، خسرو پرویز فرماندهی سپاهی مرکب از چندصد سوار و پیاده را به دستور سیف بن ذی‌یزن برای مقابله با اشغالگران حبشی به یمن گسیل کرد. زیر فرماندهی وهرز دیلمی، این نیرو پس از فتح صنعا در مناطقی همچون سنحان و حضرموت مستقر شد و شماری از سربازان و کارگزاران ساسانی در این نواحی اقامت گزیدند. فرزندان حاصل از ازدواج آن‌ها با زنان عرب بومی، در متون اسلامی با عنوان «ابناء» (فرزندان ایرانی) شناخته شدند. ابناء که ابتدا پیرو زرتشتی بودند، به تدریج و در پی فتوحات اسلامی، به اسلام گرویدند و در ساختار حکومتی زیدی یمن نقش ایفا کردند؛ از جمله تصدی مناصب دیوانی و قضاوت در مناطق جنوبی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</del>مرکز دائرة‌المعارف بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی، </del>۱۳۹۴).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اواخر قرن ششم میلادی (حدود ۵۷۰–۵۷۵ م)، خسرو پرویز فرماندهی سپاهی مرکب از چندصد سوار و پیاده را به دستور سیف بن ذی‌یزن برای مقابله با اشغالگران حبشی به یمن گسیل کرد. زیر فرماندهی وهرز دیلمی، این نیرو پس از فتح صنعا در مناطقی همچون سنحان و حضرموت مستقر شد و شماری از سربازان و کارگزاران ساسانی در این نواحی اقامت گزیدند. فرزندان حاصل از ازدواج آن‌ها با زنان عرب بومی، در متون اسلامی با عنوان «ابناء» (فرزندان ایرانی) شناخته شدند. ابناء که ابتدا پیرو زرتشتی بودند، به تدریج و در پی فتوحات اسلامی، به اسلام گرویدند و در ساختار حکومتی زیدی یمن نقش ایفا کردند؛ از جمله تصدی مناصب دیوانی و قضاوت در مناطق جنوبی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;</ins>مرکز دائرة‌المعارف بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی. (</ins>۱۳۹۴)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. ایرانیان آزاده در یمن، بخش اول، قابل بازیابی از https://www.cgie.org.ir/fa/news/39180&lt;/ref&gt;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== پارسیان زرتشتی در عدن در عصر امپریالیسم بریتانیا ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== پارسیان زرتشتی در عدن در عصر امپریالیسم بریتانیا ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:P-22.jpg|بندانگشتی|محل اقامت  مهاجران پارسیان در عدن، قابل بازیابی از https://parsikhabar.net/history/the-benevolent-businessmen-from-aden/23201/]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با گشایش مجدد کانال سوئز (۱۸۶۹ م) و تقویت خطوط کشتیرانی بریتانیا، بندر عدن به محور تجاری بین اروپا، هندوستان و شرق آفریقا بدل شد. در این دوره، گروه‌هایی از پارسیان زرتشتی هندوستان (اصل‌شان از فارس ایران) به‌ویژه خاندان‌های کوواسی دینشَو و رامیشت، به عدن مهاجرت کردند. این مهاجران:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با گشایش مجدد کانال سوئز (۱۸۶۹ م) و تقویت خطوط کشتیرانی بریتانیا، بندر عدن به محور تجاری بین اروپا، هندوستان و شرق آفریقا بدل شد. در این دوره، گروه‌هایی از پارسیان زرتشتی هندوستان (اصل‌شان از فارس ایران) به‌ویژه خاندان‌های کوواسی دینشَو و رامیشت، به عدن مهاجرت کردند. این مهاجران:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شبکه‌های تأمین سوخت دریایی را توسعه دادند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شبکه‌های تأمین سوخت دریایی را توسعه دادند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فعالیت‌های اقتصادی و خیریهٔ آن‌ها تا اواسط قرن بیستم ادامه یافت و داروخانه «استار فارماسی» (Star Pharmacy) که نوشیر تانجری از بازماندگان همین جامعه اداره می‌کرد، تا سال‌های پایانی حضور پارسیان در عدن پابرجا بود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Wenner &amp; Burrowes, 2025b; </del>Marfatia, 2020).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فعالیت‌های اقتصادی و خیریهٔ آن‌ها تا اواسط قرن بیستم ادامه یافت و داروخانه «استار فارماسی» (Star Pharmacy) که نوشیر تانجری از بازماندگان همین جامعه اداره می‌کرد، تا سال‌های پایانی حضور پارسیان در عدن پابرجا بود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;</ins>Marfatia, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">M. (</ins>2020<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, June 8</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''The    Benevolent Businessmen From Aden''. Parsi Khabar, Available for </ins>https://parsikhabar.net/history/the-benevolent-businessmen-from-aden/23201<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Wenner, M. W., &amp; Burrowes, R. (2025,    June 21). Yemen – Civil War, Ancient Kingdoms, Trade. ''Encyclopaedia    Britannica, Available for''  https://www.britannica.com/place/Yemen/History&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Wenner, M. W., &amp; Burrowes, R. (2025,    June 21). Yemen – Civil War, Ancient Kingdoms, Trade. ''Encyclopaedia    Britannica'', available for  https:</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/www.britannica.com/place/Yemen/History</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محل اقامت  مهاجران پارسیان در عدن  &lt;nowiki&gt;</del>https://parsikhabar.net/history/the-benevolent-businessmen-from-aden/23201/&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">nowiki</del>&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مناسبات سیاسی-اقتصادی در دوره قاجار و پهلوی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مناسبات سیاسی-اقتصادی در دوره قاجار و پهلوی ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اواخر قرن سیزدهم هجری شمسی، سلسله قاجار با انگیزه تقویت روابط بازرگانی و سیاسی، مناسبات محدودی با امیرنشین‌های یمن آغاز کرد. در دوره پهلوی اول نیز، تهران برای ممانعت از نفوذ شوروی و تقویت پیوندهای نفتی، تسهیلاتی به بازرگانان ایرانی و متخصصان پزشکی و آموزشی اعطا نمود. تعداد ایرانیان مقیم یمن در این دوره هرچند از مرز هزار نفر فراتر نمی‌رفت، اما حضور استادان زبان و دین و چند پزشک ایرانی در صنعا و عدن ثبت شده است (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسینی‌بیان، </del>۱۴۰۳).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اواخر قرن سیزدهم هجری شمسی، سلسله قاجار با انگیزه تقویت روابط بازرگانی و سیاسی، مناسبات محدودی با امیرنشین‌های یمن آغاز کرد. در دوره پهلوی اول نیز، تهران برای ممانعت از نفوذ شوروی و تقویت پیوندهای نفتی، تسهیلاتی به بازرگانان ایرانی و متخصصان پزشکی و آموزشی اعطا نمود. تعداد ایرانیان مقیم یمن در این دوره هرچند از مرز هزار نفر فراتر نمی‌رفت، اما حضور استادان زبان و دین و چند پزشک ایرانی در صنعا و عدن ثبت شده است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref name=":0"&gt;حسینی‌بیان، م. </ins>(۱۴۰۳)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ و گسترش اسلام در یمن. قم: انتشارات صدف‌یاب، قابل بازیابی از https://www.ibna.ir/news/511902&lt;/ref&gt;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== پس از انقلاب اسلامی: مراکز فرهنگی و آموزشی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== پس از انقلاب اسلامی: مراکز فرهنگی و آموزشی ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پیروزی انقلاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی ،  دولت </del>جمهوری اسلامی با هدف گسترش نفوذ فرهنگی و دینی و با هدف اتحاد و همگرایی اسلامی، دانشجویان زیدی یمنی را برای تحصیل به حوزه‌های علمیه قم و مشهد فرستاد و در عدن و صنعا چند مرکز آموزش زبان فارسی و مطالعات اسلامی تأسیس کرد. هرچند این مراکز به دلایل مالی و سیاسی پس از دهه ۱۳۸۰ به تدریج محدود شدند، اما تا پیش از بحران ۲۰۱۴، جمعیتی حدود ۲۰۰–۳۰۰ نفر را شامل می‌شدند که عمدتاً معلمان و مترجمان زبان و ادبیات فارسی بودند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(حسینی‌بیان، ۱۴۰۳)</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پیروزی انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی، دولت </ins>جمهوری اسلامی با هدف گسترش نفوذ فرهنگی و دینی و با هدف اتحاد و همگرایی اسلامی، دانشجویان زیدی یمنی را برای تحصیل به حوزه‌های علمیه قم و مشهد فرستاد و در عدن و صنعا چند مرکز آموزش زبان فارسی و مطالعات اسلامی تأسیس کرد. هرچند این مراکز به دلایل مالی و سیاسی پس از دهه ۱۳۸۰ به تدریج محدود شدند، اما تا پیش از بحران ۲۰۱۴، جمعیتی حدود ۲۰۰–۳۰۰ نفر را شامل می‌شدند که عمدتاً معلمان و مترجمان زبان و ادبیات فارسی بودند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref name=":0" /&gt;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== بحران داخلی یمن و مهاجرت اجباری (۲۰۱۴–تا کنون) ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== بحران داخلی یمن و مهاجرت اجباری (۲۰۱۴–تا کنون) ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با شروع جنگ داخلی یمن در سال ۲۰۱۴ و تشدید درگیری‌ها، ناامنی و فروپاشی زیرساخت‌ها، ایرانیان دیپلمات، استادان و بازرگانان عمدتاً این کشور را ترک کردند. برآوردها حاکی از آن است که جمعیت ایرانیان مقیم یمن از حدود ۱٬۵۰۰ نفر در سال ۲۰۱۳ به کمتر از ۵۰ تن در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است. تا سال ۲۰۲۵، تنها عده‌ای معدود از دانشجویان پیشین و یک داروخانهٔ خانوادگی در عدن (ظرفیت ۱۰۰ ساله) به‌عنوان نشان‌های محدود اما ماندگار باقی مانده‌اند (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همشهری آنلاین، ۱۳۹۲</del>).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با شروع جنگ داخلی یمن در سال ۲۰۱۴ و تشدید درگیری‌ها، ناامنی و فروپاشی زیرساخت‌ها، ایرانیان دیپلمات، استادان و بازرگانان عمدتاً این کشور را ترک کردند. برآوردها حاکی از آن است که جمعیت ایرانیان مقیم یمن از حدود ۱٬۵۰۰ نفر در سال ۲۰۱۳ به کمتر از ۵۰ تن در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است. تا سال ۲۰۲۵، تنها عده‌ای معدود از دانشجویان پیشین و یک داروخانهٔ خانوادگی در عدن (ظرفیت ۱۰۰ ساله) به‌عنوان نشان‌های محدود اما ماندگار باقی مانده‌اند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;همشهری آنلاین. </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۹۲، اردیبهشت ۲۴</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشنایی با تنها ایرانی ساکن عدن، قابل بازیابی از https://www.hamshahrionline.ir/news/214211&lt;/ref&gt;. در </ins>جدول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شماره 1 موج های مهاجرت ایرانیان به کشور یمن مقایسه و نشان داده شده است:جدول شماره 1. </ins>مقایسه موج‌های مهاجرت</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>جدول مقایسه موج‌های مهاجرت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{| class=&quot;wikitable&quot;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{| class=&quot;wikitable&quot;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>دوره  تاریخی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|دوره  تاریخی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>انگیزه  مهاجرت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|انگیزه  مهاجرت</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>ویژگی‌های  جمعیتی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ویژگی‌های  جمعیتی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|'''منبع  اصلی'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ساسانی (قرن ۶ م)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ساسانی (قرن ۶ م)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ضرورت نظامی و کسب وفاداری محلی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ضرورت نظامی و کسب وفاداری محلی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|سربازان و فرزندان ایرانی‌تبار</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|سربازان و فرزندان ایرانی‌تبار</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (۱۳۹۴)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|امپریالیسم بریتانیا</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|امپریالیسم بریتانیا</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|فرصت‌های تجاری و عبور از کانال سوئز</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|فرصت‌های تجاری و عبور از کانال سوئز</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پارسیان زرتشتی هندی‌الاصل</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پارسیان زرتشتی هندی‌الاصل</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|Wenner &amp; Burrowes (2025b); Marfatia  (2020)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|قاجار و پهلوی (۱۳۰۰–۱۳۵۷)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|قاجار و پهلوی (۱۳۰۰–۱۳۵۷)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تقویت مناسبات سیاسی-اقتصادی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تقویت مناسبات سیاسی-اقتصادی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|بازرگانان، پزشکان، استادان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|بازرگانان، پزشکان، استادان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|حسینی‌بیان (۱۴۰۳)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پس از انقلاب اسلامی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پس از انقلاب اسلامی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نفوذ فرهنگی و دینی ایران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نفوذ فرهنگی و دینی ایران</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|معلمان و مترجمان فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|معلمان و مترجمان فارسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|حسینی‌بیان (۱۴۰۳)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|-</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|بحران داخلی (۲۰۱۴–اکنون)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|بحران داخلی (۲۰۱۴–اکنون)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناامنی و فروپاشی ساختارهای دولتی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناامنی و فروپاشی ساختارهای دولتی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|مهاجرت اجباری؛ باقیماندگان اندک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|مهاجرت اجباری؛ باقیماندگان اندک</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|همشهری آنلاین (۱۳۹۲)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابشناسی</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;منابع&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;منابع&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l66">خط ۶۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* حسینی‌بیان،    م. (۱۴۰۳). تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ و گسترش اسلام    در یمن. قم: انتشارات صدف‌یاب. &lt;nowiki&gt;https://www.ibna.ir/news/511902&lt;/nowiki&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* حسینی‌بیان،    م. (۱۴۰۳). تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ و گسترش اسلام    در یمن. قم: انتشارات صدف‌یاب. &lt;nowiki&gt;https://www.ibna.ir/news/511902&lt;/nowiki&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* Marfatia, M. (2020, June 8). &#039;&#039;The    Benevolent Businessmen From Aden&#039;&#039;. Parsi Khabar. &lt;nowiki&gt;https://parsikhabar.net/history/the-benevolent-businessmen-from-aden/23201&lt;/nowiki&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* Marfatia, M. (2020, June 8). &#039;&#039;The    Benevolent Businessmen From Aden&#039;&#039;. Parsi Khabar. &lt;nowiki&gt;https://parsikhabar.net/history/the-benevolent-businessmen-from-aden/23201&lt;/nowiki&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Wenner, M. W., &amp; Burrowes, R. (2025,    June 21). Yemen – Civil War, Ancient Kingdoms, Trade. ''Encyclopaedia    Britannica''. &lt;nowiki&gt;https://www.britannica.com/place/Yemen/History&lt;/nowiki&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* Wenner, M. W., &amp; Burrowes, R. (2025,    July 13). The Age of Imperialism in Yemen. &#039;&#039;Encyclopaedia Britannica&#039;&#039;. &lt;nowiki&gt;https://www.britannica.com/place/Yemen/The-age-of-imperialism&lt;/nowiki&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* Wenner, M. W., &amp; Burrowes, R. (2025,    July 13). The Age of Imperialism in Yemen. &#039;&#039;Encyclopaedia Britannica&#039;&#039;. &lt;nowiki&gt;https://www.britannica.com/place/Yemen/The-age-of-imperialism&lt;/nowiki&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Hamidian http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%DB%8C%D9%85%D9%86&diff=74315&oldid=prev 2025-07-21T17:32:40Z

<p><span class="autocomment">مهاجرت نظامی ساسانی و شکل‌گیری گروه «ابناء»</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اواخر قرن ششم میلادی (حدود ۵۷۰–۵۷۵ م)، خسرو پرویز فرماندهی سپاهی مرکب از چندصد سوار و پیاده را به دستور سیف بن ذی‌یزن برای مقابله با اشغالگران حبشی به یمن گسیل کرد. زیر فرماندهی وهرز دیلمی، این نیرو پس از فتح صنعا در مناطقی همچون سنحان و حضرموت مستقر شد و شماری از سربازان و کارگزاران ساسانی در این نواحی اقامت گزیدند. فرزندان حاصل از ازدواج آن‌ها با زنان عرب بومی، در متون اسلامی با عنوان «ابناء» (فرزندان ایرانی) شناخته شدند. ابناء که ابتدا پیرو زرتشتی بودند، به تدریج و در پی فتوحات اسلامی، به اسلام گرویدند و در ساختار حکومتی زیدی یمن نقش ایفا کردند؛ از جمله تصدی مناصب دیوانی و قضاوت در مناطق جنوبی (مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۴).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اواخر قرن ششم میلادی (حدود ۵۷۰–۵۷۵ م)، خسرو پرویز فرماندهی سپاهی مرکب از چندصد سوار و پیاده را به دستور سیف بن ذی‌یزن برای مقابله با اشغالگران حبشی به یمن گسیل کرد. زیر فرماندهی وهرز دیلمی، این نیرو پس از فتح صنعا در مناطقی همچون سنحان و حضرموت مستقر شد و شماری از سربازان و کارگزاران ساسانی در این نواحی اقامت گزیدند. فرزندان حاصل از ازدواج آن‌ها با زنان عرب بومی، در متون اسلامی با عنوان «ابناء» (فرزندان ایرانی) شناخته شدند. ابناء که ابتدا پیرو زرتشتی بودند، به تدریج و در پی فتوحات اسلامی، به اسلام گرویدند و در ساختار حکومتی زیدی یمن نقش ایفا کردند؛ از جمله تصدی مناصب دیوانی و قضاوت در مناطق جنوبی (مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۴).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''2.   </del>پارسیان زرتشتی در عدن در عصر امپریالیسم بریتانیا<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>پارسیان زرتشتی در عدن در عصر امپریالیسم بریتانیا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با گشایش مجدد کانال سوئز (۱۸۶۹ م) و تقویت خطوط کشتیرانی بریتانیا، بندر عدن به محور تجاری بین اروپا، هندوستان و شرق آفریقا بدل شد. در این دوره، گروه‌هایی از پارسیان زرتشتی هندوستان (اصل‌شان از فارس ایران) به‌ویژه خاندان‌های کوواسی دینشَو و رامیشت، به عدن مهاجرت کردند. این مهاجران:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با گشایش مجدد کانال سوئز (۱۸۶۹ م) و تقویت خطوط کشتیرانی بریتانیا، بندر عدن به محور تجاری بین اروپا، هندوستان و شرق آفریقا بدل شد. در این دوره، گروه‌هایی از پارسیان زرتشتی هندوستان (اصل‌شان از فارس ایران) به‌ویژه خاندان‌های کوواسی دینشَو و رامیشت، به عدن مهاجرت کردند. این مهاجران:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مؤسسه‌های خیریه زرتشتی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    </del>و آتشکده‌ برپا کردند؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مؤسسه‌های خیریه زرتشتی و آتشکده‌ برپا کردند؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* انبارداری و ترانزیت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    </del>کالا در هندوستان و آفریقا را مدیریت نمودند؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* انبارداری و ترانزیت کالا در هندوستان و آفریقا را مدیریت نمودند؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شبکه‌های تأمین سوخت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    </del>دریایی را توسعه دادند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شبکه‌های تأمین سوخت دریایی را توسعه دادند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فعالیت‌های اقتصادی و خیریهٔ آن‌ها تا اواسط قرن بیستم ادامه یافت و داروخانه «استار فارماسی» (Star Pharmacy) که نوشیر تانجری از بازماندگان همین جامعه اداره می‌کرد، تا سال‌های پایانی حضور پارسیان در عدن پابرجا بود (Wenner &amp; Burrowes, 2025b; Marfatia, 2020).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فعالیت‌های اقتصادی و خیریهٔ آن‌ها تا اواسط قرن بیستم ادامه یافت و داروخانه «استار فارماسی» (Star Pharmacy) که نوشیر تانجری از بازماندگان همین جامعه اداره می‌کرد، تا سال‌های پایانی حضور پارسیان در عدن پابرجا بود (Wenner &amp; Burrowes, 2025b; Marfatia, 2020).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محل اقامت  مهاجران پارسیان در عدن  &lt;nowiki&gt;https://parsikhabar.net/history/the-benevolent-businessmen-from-aden/23201/&lt;/nowiki&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محل اقامت  مهاجران پارسیان در عدن  &lt;nowiki&gt;https://parsikhabar.net/history/the-benevolent-businessmen-from-aden/23201/&lt;/nowiki&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''3.   مناسبات سیاسی-اقتصادی در دوره قاجار و پهلوی'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== مناسبات سیاسی-اقتصادی در دوره قاجار و پهلوی ===</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اواخر قرن سیزدهم هجری شمسی، سلسله قاجار با انگیزه تقویت روابط بازرگانی و سیاسی، مناسبات محدودی با امیرنشین‌های یمن آغاز کرد. در دوره پهلوی اول نیز، تهران برای ممانعت از نفوذ شوروی و تقویت پیوندهای نفتی، تسهیلاتی به بازرگانان ایرانی و متخصصان پزشکی و آموزشی اعطا نمود. تعداد ایرانیان مقیم یمن در این دوره هرچند از مرز هزار نفر فراتر نمی‌رفت، اما حضور استادان زبان و دین و چند پزشک ایرانی در صنعا و عدن ثبت شده است (حسینی‌بیان، ۱۴۰۳).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اواخر قرن سیزدهم هجری شمسی، سلسله قاجار با انگیزه تقویت روابط بازرگانی و سیاسی، مناسبات محدودی با امیرنشین‌های یمن آغاز کرد. در دوره پهلوی اول نیز، تهران برای ممانعت از نفوذ شوروی و تقویت پیوندهای نفتی، تسهیلاتی به بازرگانان ایرانی و متخصصان پزشکی و آموزشی اعطا نمود. تعداد ایرانیان مقیم یمن در این دوره هرچند از مرز هزار نفر فراتر نمی‌رفت، اما حضور استادان زبان و دین و چند پزشک ایرانی در صنعا و عدن ثبت شده است (حسینی‌بیان، ۱۴۰۳).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''4.   </del>پس از انقلاب اسلامی: مراکز فرهنگی و آموزشی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>پس از انقلاب اسلامی: مراکز فرهنگی و آموزشی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پیروزی انقلاب اسلامی ،  دولت جمهوری اسلامی با هدف گسترش نفوذ فرهنگی و دینی و با هدف اتحاد و همگرایی اسلامی، دانشجویان زیدی یمنی را برای تحصیل به حوزه‌های علمیه قم و مشهد فرستاد و در عدن و صنعا چند مرکز آموزش زبان فارسی و مطالعات اسلامی تأسیس کرد. هرچند این مراکز به دلایل مالی و سیاسی پس از دهه ۱۳۸۰ به تدریج محدود شدند، اما تا پیش از بحران ۲۰۱۴، جمعیتی حدود ۲۰۰–۳۰۰ نفر را شامل می‌شدند که عمدتاً معلمان و مترجمان زبان و ادبیات فارسی بودند (حسینی‌بیان، ۱۴۰۳).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پیروزی انقلاب اسلامی ،  دولت جمهوری اسلامی با هدف گسترش نفوذ فرهنگی و دینی و با هدف اتحاد و همگرایی اسلامی، دانشجویان زیدی یمنی را برای تحصیل به حوزه‌های علمیه قم و مشهد فرستاد و در عدن و صنعا چند مرکز آموزش زبان فارسی و مطالعات اسلامی تأسیس کرد. هرچند این مراکز به دلایل مالی و سیاسی پس از دهه ۱۳۸۰ به تدریج محدود شدند، اما تا پیش از بحران ۲۰۱۴، جمعیتی حدود ۲۰۰–۳۰۰ نفر را شامل می‌شدند که عمدتاً معلمان و مترجمان زبان و ادبیات فارسی بودند (حسینی‌بیان، ۱۴۰۳).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''5.   </del>بحران داخلی یمن و مهاجرت اجباری (۲۰۱۴–تا کنون)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>بحران داخلی یمن و مهاجرت اجباری (۲۰۱۴–تا کنون) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با شروع جنگ داخلی یمن در سال ۲۰۱۴ و تشدید درگیری‌ها، ناامنی و فروپاشی زیرساخت‌ها، ایرانیان دیپلمات، استادان و بازرگانان عمدتاً این کشور را ترک کردند. برآوردها حاکی از آن است که جمعیت ایرانیان مقیم یمن از حدود ۱٬۵۰۰ نفر در سال ۲۰۱۳ به کمتر از ۵۰ تن در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است. تا سال ۲۰۲۵، تنها عده‌ای معدود از دانشجویان پیشین و یک داروخانهٔ خانوادگی در عدن (ظرفیت ۱۰۰ ساله) به‌عنوان نشان‌های محدود اما ماندگار باقی مانده‌اند (همشهری آنلاین، ۱۳۹۲).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با شروع جنگ داخلی یمن در سال ۲۰۱۴ و تشدید درگیری‌ها، ناامنی و فروپاشی زیرساخت‌ها، ایرانیان دیپلمات، استادان و بازرگانان عمدتاً این کشور را ترک کردند. برآوردها حاکی از آن است که جمعیت ایرانیان مقیم یمن از حدود ۱٬۵۰۰ نفر در سال ۲۰۱۳ به کمتر از ۵۰ تن در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است. تا سال ۲۰۲۵، تنها عده‌ای معدود از دانشجویان پیشین و یک داروخانهٔ خانوادگی در عدن (ظرفیت ۱۰۰ ساله) به‌عنوان نشان‌های محدود اما ماندگار باقی مانده‌اند (همشهری آنلاین، ۱۳۹۲).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Hamidian http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%DB%8C%D9%85%D9%86&diff=74314&oldid=prev 2025-07-21T17:25:36Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «موج های مهاجرت ایرانیان به کشور یمن شامل مهاجرت نظامی ساسانی و شکل‌گیری گروه «ابناء»، پارسیان زرتشتی در عدن در عصر امپریالیسم بریتانیا، مناسبات سیاسی-اقتصادی در دوره قاجار و پهلوی، پس از انقلاب اسلامی: مراکز فرهنگی و آموزشی، بحران داخلی یم...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>موج های مهاجرت ایرانیان به کشور یمن شامل مهاجرت نظامی ساسانی و شکل‌گیری گروه «ابناء»، پارسیان زرتشتی در عدن در عصر امپریالیسم بریتانیا، مناسبات سیاسی-اقتصادی در دوره قاجار و پهلوی، پس از انقلاب اسلامی: مراکز فرهنگی و آموزشی، بحران داخلی یمن و مهاجرت اجباری (۲۰۱۴–تا کنون) بوده است که در ذیل شرح داده شده است.<br /> <br /> === مهاجرت نظامی ساسانی و شکل‌گیری گروه «ابناء» ===<br /> در اواخر قرن ششم میلادی (حدود ۵۷۰–۵۷۵ م)، خسرو پرویز فرماندهی سپاهی مرکب از چندصد سوار و پیاده را به دستور سیف بن ذی‌یزن برای مقابله با اشغالگران حبشی به یمن گسیل کرد. زیر فرماندهی وهرز دیلمی، این نیرو پس از فتح صنعا در مناطقی همچون سنحان و حضرموت مستقر شد و شماری از سربازان و کارگزاران ساسانی در این نواحی اقامت گزیدند. فرزندان حاصل از ازدواج آن‌ها با زنان عرب بومی، در متون اسلامی با عنوان «ابناء» (فرزندان ایرانی) شناخته شدند. ابناء که ابتدا پیرو زرتشتی بودند، به تدریج و در پی فتوحات اسلامی، به اسلام گرویدند و در ساختار حکومتی زیدی یمن نقش ایفا کردند؛ از جمله تصدی مناصب دیوانی و قضاوت در مناطق جنوبی (مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۴).<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;2.   پارسیان زرتشتی در عدن در عصر امپریالیسم بریتانیا&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> با گشایش مجدد کانال سوئز (۱۸۶۹ م) و تقویت خطوط کشتیرانی بریتانیا، بندر عدن به محور تجاری بین اروپا، هندوستان و شرق آفریقا بدل شد. در این دوره، گروه‌هایی از پارسیان زرتشتی هندوستان (اصل‌شان از فارس ایران) به‌ویژه خاندان‌های کوواسی دینشَو و رامیشت، به عدن مهاجرت کردند. این مهاجران:<br /> <br /> * مؤسسه‌های خیریه زرتشتی و آتشکده‌ برپا کردند؛<br /> * انبارداری و ترانزیت کالا در هندوستان و آفریقا را مدیریت نمودند؛<br /> * شبکه‌های تأمین سوخت دریایی را توسعه دادند.<br /> <br /> فعالیت‌های اقتصادی و خیریهٔ آن‌ها تا اواسط قرن بیستم ادامه یافت و داروخانه «استار فارماسی» (Star Pharmacy) که نوشیر تانجری از بازماندگان همین جامعه اداره می‌کرد، تا سال‌های پایانی حضور پارسیان در عدن پابرجا بود (Wenner &amp; Burrowes, 2025b; Marfatia, 2020).<br /> <br /> <br /> محل اقامت  مهاجران پارسیان در عدن  &lt;nowiki&gt;https://parsikhabar.net/history/the-benevolent-businessmen-from-aden/23201/&lt;/nowiki&gt; <br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;3.   مناسبات سیاسی-اقتصادی در دوره قاجار و پهلوی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> از اواخر قرن سیزدهم هجری شمسی، سلسله قاجار با انگیزه تقویت روابط بازرگانی و سیاسی، مناسبات محدودی با امیرنشین‌های یمن آغاز کرد. در دوره پهلوی اول نیز، تهران برای ممانعت از نفوذ شوروی و تقویت پیوندهای نفتی، تسهیلاتی به بازرگانان ایرانی و متخصصان پزشکی و آموزشی اعطا نمود. تعداد ایرانیان مقیم یمن در این دوره هرچند از مرز هزار نفر فراتر نمی‌رفت، اما حضور استادان زبان و دین و چند پزشک ایرانی در صنعا و عدن ثبت شده است (حسینی‌بیان، ۱۴۰۳).<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;4.   پس از انقلاب اسلامی: مراکز فرهنگی و آموزشی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> پس از پیروزی انقلاب اسلامی ،  دولت جمهوری اسلامی با هدف گسترش نفوذ فرهنگی و دینی و با هدف اتحاد و همگرایی اسلامی، دانشجویان زیدی یمنی را برای تحصیل به حوزه‌های علمیه قم و مشهد فرستاد و در عدن و صنعا چند مرکز آموزش زبان فارسی و مطالعات اسلامی تأسیس کرد. هرچند این مراکز به دلایل مالی و سیاسی پس از دهه ۱۳۸۰ به تدریج محدود شدند، اما تا پیش از بحران ۲۰۱۴، جمعیتی حدود ۲۰۰–۳۰۰ نفر را شامل می‌شدند که عمدتاً معلمان و مترجمان زبان و ادبیات فارسی بودند (حسینی‌بیان، ۱۴۰۳).<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;5.   بحران داخلی یمن و مهاجرت اجباری (۲۰۱۴–تا کنون)&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> با شروع جنگ داخلی یمن در سال ۲۰۱۴ و تشدید درگیری‌ها، ناامنی و فروپاشی زیرساخت‌ها، ایرانیان دیپلمات، استادان و بازرگانان عمدتاً این کشور را ترک کردند. برآوردها حاکی از آن است که جمعیت ایرانیان مقیم یمن از حدود ۱٬۵۰۰ نفر در سال ۲۰۱۳ به کمتر از ۵۰ تن در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است. تا سال ۲۰۲۵، تنها عده‌ای معدود از دانشجویان پیشین و یک داروخانهٔ خانوادگی در عدن (ظرفیت ۱۰۰ ساله) به‌عنوان نشان‌های محدود اما ماندگار باقی مانده‌اند (همشهری آنلاین، ۱۳۹۲).<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;جدول مقایسه موج‌های مهاجرت&#039;&#039;&#039;<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |&#039;&#039;&#039;دوره تاریخی&#039;&#039;&#039;<br /> |&#039;&#039;&#039;انگیزه مهاجرت&#039;&#039;&#039;<br /> |&#039;&#039;&#039;ویژگی‌های جمعیتی&#039;&#039;&#039;<br /> |&#039;&#039;&#039;منبع اصلی&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> |ساسانی (قرن ۶ م)<br /> |ضرورت نظامی و کسب وفاداری محلی<br /> |سربازان و فرزندان ایرانی‌تبار<br /> |مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (۱۳۹۴)<br /> |-<br /> |امپریالیسم بریتانیا<br /> |فرصت‌های تجاری و عبور از کانال سوئز<br /> |پارسیان زرتشتی هندی‌الاصل<br /> |Wenner &amp; Burrowes (2025b); Marfatia (2020)<br /> |-<br /> |قاجار و پهلوی (۱۳۰۰–۱۳۵۷)<br /> |تقویت مناسبات سیاسی-اقتصادی<br /> |بازرگانان، پزشکان، استادان<br /> |حسینی‌بیان (۱۴۰۳)<br /> |-<br /> |پس از انقلاب اسلامی<br /> |نفوذ فرهنگی و دینی ایران<br /> |معلمان و مترجمان فارسی<br /> |حسینی‌بیان (۱۴۰۳)<br /> |-<br /> |بحران داخلی (۲۰۱۴–اکنون)<br /> |ناامنی و فروپاشی ساختارهای دولتی<br /> |مهاجرت اجباری؛ باقیماندگان اندک<br /> |همشهری آنلاین (۱۳۹۲)<br /> |}<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;منابع&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> * مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی. (۱۳۹۴). ایرانیان آزاده در یمن / بخش اول. &lt;nowiki&gt;https://www.cgie.org.ir/fa/news/39180&lt;/nowiki&gt;<br /> * همشهری آنلاین. (۱۳۹۲، اردیبهشت ۲۴). آشنایی با تنها ایرانی ساکن عدن. &lt;nowiki&gt;https://www.hamshahrionline.ir/news/214211&lt;/nowiki&gt;<br /> * حسینی‌بیان، م. (۱۴۰۳). تأثیر تمدن ایرانیان بر نفوذ و گسترش اسلام در یمن. قم: انتشارات صدف‌یاب. &lt;nowiki&gt;https://www.ibna.ir/news/511902&lt;/nowiki&gt;<br /> * Marfatia, M. (2020, June 8). &#039;&#039;The Benevolent Businessmen From Aden&#039;&#039;. Parsi Khabar. &lt;nowiki&gt;https://parsikhabar.net/history/the-benevolent-businessmen-from-aden/23201&lt;/nowiki&gt;<br /> * Wenner, M. W., &amp; Burrowes, R. (2025, June 21). Yemen – Civil War, Ancient Kingdoms, Trade. &#039;&#039;Encyclopaedia Britannica&#039;&#039;. &lt;nowiki&gt;https://www.britannica.com/place/Yemen/History&lt;/nowiki&gt;<br /> * Wenner, M. W., &amp; Burrowes, R. (2025, July 13). The Age of Imperialism in Yemen. &#039;&#039;Encyclopaedia Britannica&#039;&#039;. &lt;nowiki&gt;https://www.britannica.com/place/Yemen/The-age-of-imperialism&lt;/nowiki&gt;<br /> <br /> نویسنده : غلامرضا لایقی <br /> <br /> بازنویسی و ویرایش : نرگس شکوری</div>

Hamidian