زبان و ادبیات اتیوپی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Karimian در ‏۸ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۸

2025-08-08T14:08:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۸
خط ۱:		خط ۱:
	کشور [[اتیوپی]] نیز همچون دیگر کشورهای آفریقایی زیر خط صحرای بزرگ دربرگیرنده ده‌ها زبان و لهجه بومی است که به [[گروه های قومی اتیوپی\|اقوام و قبایل]] مختلف اختصاص دارد. بر اساس بررسی‌های موجود تعداد گویش‌ها و زبان‌های شناخته شده در [[اتیوپی]] بالغ بر هشتاد و شش گویش و زبان محلی است که هشتاد و دو زبان بومی همچنان جایگاه خود را در بین قبایل ~~[[کشورها و مجامع تاثیرگذار دینی مذهبی در ساحل عاج\|~~کشور]] حفظ کرده و چهار زبان محلی نیز رفته رفته به فراموشی سپرده شده‌اند. گویش‌های موجود در این کشور را به صورت کلی می‌توان در سه گروه عمده زبانی طبقه بندی کرد. این زبان‌ها که با عنوان کلی آفرو-آسیاتیک (Afro-Asiatic) شناخته می‌شوند عبارتند از:		کشور [[اتیوپی]] نیز همچون دیگر کشورهای آفریقایی زیر خط صحرای بزرگ دربرگیرنده ده‌ها زبان و لهجه بومی است که به [[گروه های قومی اتیوپی\|اقوام و قبایل]] مختلف اختصاص دارد. بر اساس بررسی‌های موجود تعداد گویش‌ها و زبان‌های شناخته شده در [[اتیوپی]] بالغ بر هشتاد و شش گویش و زبان محلی است که هشتاد و دو زبان بومی همچنان جایگاه خود را در بین قبایل کشور حفظ کرده و چهار زبان محلی نیز رفته رفته به فراموشی سپرده شده‌اند. گویش‌های موجود در این کشور را به صورت کلی می‌توان در سه گروه عمده زبانی طبقه بندی کرد. این زبان‌ها که با عنوان کلی آفرو-آسیاتیک (Afro-Asiatic) شناخته می‌شوند عبارتند از:

	* گروه زبانی سامی (Semitic)؛		* گروه زبانی سامی (Semitic)؛
خط ۴۱:		خط ۴۱:

	==== [[دیناو منگیستو]] ====		==== [[دیناو منگیستو]] ====
	[[دیناو منگیستو]] (Dinaw Mengestu)، نویسنده و رمان نویس مشهور اتیوپیایی ساکن [[ایالات متحده]] [[آمریکا]] در سال 1978 در آدیس آبابا به دنیا آمد. وی در سن دو سالگی به همراه خانواده‌اش رهسپار آمریکا شد و تحصیلات ابتدایی، متوسطه و دانشگاهی خود را در این کشور سپری نموده و موفق به اخذ کارشناسی ارشد از دانشگاه کلمبیا گردید. دیناو تاکنون چند رمان ادبی به رشته تحریر درآورده که با استقبال محافل ادبی ایالات متحده، انگلستان و [[اتیوپی]] مواجه شده است. وی مقالاتی را نیز در ارتباط با جنگ داخلی [[سودان]] و منازعات شمال اوگاندا در مجلات معتبر آمریکا به چاپ رسانده‌است. [[دیناو منگیستو\|منگیستو]] تاکنون جوایز متعددی را از نشریات معتبر و جشنواره‌های ادبی آمریکا به دست آورده‌است. وی هر چند در ایالات متحده آمریکا سکونت دارد ولی از ارتباط خوبی با کشور خود برخوردار بوده و در جریان امور [[نظام فرهنگی اتیوپی\|فرهنگی]] و [[نظام اجتماعی اتیوپی\|اجتماعی]] اتیوپی قرار دارد<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Dinaw Mengestu</ref>.		[[دیناو منگیستو]] (Dinaw Mengestu)، نویسنده و رمان نویس مشهور اتیوپیایی ساکن [[ایالات متحده]] [[آمریکا]] در سال 1978 در آدیس آبابا به دنیا آمد. وی در سن دو سالگی به همراه خانواده‌اش رهسپار آمریکا شد و تحصیلات ابتدایی، متوسطه و دانشگاهی خود را در این کشور سپری نموده و موفق به اخذ کارشناسی ارشد از دانشگاه کلمبیا گردید. دیناو تاکنون چند رمان ادبی به رشته تحریر درآورده که با استقبال محافل ادبی ایالات متحده، انگلستان و [[اتیوپی]] مواجه شده است. وی مقالاتی را نیز در ارتباط با جنگ داخلی [[سودان]] و منازعات شمال اوگاندا در مجلات معتبر [[آمریکا]] به چاپ رسانده‌است. [[دیناو منگیستو\|منگیستو]] تاکنون جوایز متعددی را از نشریات معتبر و جشنواره‌های ادبی آمریکا به دست آورده‌است. وی هر چند در ایالات متحده آمریکا سکونت دارد ولی از ارتباط خوبی با کشور خود برخوردار بوده و در جریان امور [[نظام فرهنگی اتیوپی\|فرهنگی]] و [[نظام اجتماعی اتیوپی\|اجتماعی]] اتیوپی قرار دارد<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Dinaw Mengestu</ref>.

	==== [[هادیس آلمایهو]] ====		==== [[هادیس آلمایهو]] ====
	هادیس آلمایهو (Haddis Alemayehu) وزیر خارجه اسبق [[اتیوپی]] و از چهره‌های سرشناس سیاسی و ادبی اتیوپی در سال 1910 در روستایی در حومه شهر دبره مارکوس به دنیا آمد.		هادیس آلمایهو (Haddis Alemayehu) وزیر خارجه اسبق [[اتیوپی]] و از چهره‌های سرشناس سیاسی و ادبی اتیوپی در سال 1910 در روستایی در حومه شهر دبره مارکوس به دنیا آمد.

	وی تحصیلات ابتدایی و متوسط خود را در مدرسه ای وابسته به [[کلیسای ارتدوکس ~~اتوسفالوس اوکراین\|کلیسای ارتدوکس]]~~ [[اتیوپی]] به پایان رساند و موفق به اخذ دکتری افتخاری از [[دانشگاه آدیس آبابا]] شد.		وی تحصیلات ابتدایی و متوسط خود را در مدرسه ای وابسته به کلیسای ارتدوکس [[اتیوپی]] به پایان رساند و موفق به اخذ دکتری افتخاری از [[دانشگاه آدیس آبابا]] شد.

	هادیس آلمایهو در دوران زندگی خود چند رمان به [[زبان امهریک]] به چاپ رساند که سبب معروفیت وی در داخل کشور شد.		هادیس آلمایهو در دوران زندگی خود چند رمان به [[زبان امهریک]] به چاپ رساند که سبب معروفیت وی در داخل کشور شد.
خط ۵۳:		خط ۵۳:

	=== [[منگیستو لما]] ===		=== [[منگیستو لما]] ===
	[[منگیستو لما]] (Mengistu Lemma) شاعر و نویسنده صاحب نام اتیوپیایی در سال 1924 در شهر تاریخی [[حراره\|حرار]] و در خانواده ای مسیحی به دنیا آمد. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در آدیس آبابا سپری نمود و در سال 1948 برای تحصیلات عالیه رهسپار انگلستان شد. لما در سال 1954 به میهن بازگشت و مدت کوتاهی پس از آن به عنوان دیپلمات به هند اعزام گردید. [[منگیستو لما]] در طول دوران حیات خویش چند کتاب و [[نمایشنامه ~~نویسی در اردن\|نمایشنامه]]~~ ارزشمند تألیف نمود که هر یک سهم بسزایی در غنای ادبیات این کشور به دنبال داشت. وی در سال 1988 درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Mengistu Lemma</ref>.		[[منگیستو لما]] (Mengistu Lemma) شاعر و نویسنده صاحب نام اتیوپیایی در سال 1924 در شهر تاریخی [[حراره\|حرار]] و در خانواده ای مسیحی به دنیا آمد. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در آدیس آبابا سپری نمود و در سال 1948 برای تحصیلات عالیه رهسپار انگلستان شد. لما در سال 1954 به میهن بازگشت و مدت کوتاهی پس از آن به عنوان دیپلمات به هند اعزام گردید. [[منگیستو لما]] در طول دوران حیات خویش چند کتاب و نمایشنامه ارزشمند تألیف نمود که هر یک سهم بسزایی در غنای ادبیات این کشور به دنبال داشت. وی در سال 1988 درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Mengistu Lemma</ref>.

	==== [[هاما توما]] ====		==== [[هاما توما]] ====
خط ۵۹:		خط ۵۹:

	==== [[نگا مزلکیا]] ====		==== [[نگا مزلکیا]] ====
	[[نگا مزلکیا]] (Nega Mezlekia) نویسنده معروف اتیوپیایی در سال 1958 در شهر جیجیگا به دنیا آمد. دوران جوانی او با کودتای نظامیان موسوم به درگ علیه امپراطور هایلا سلاسی همزمان بود و هر چند نگا در ابتدا از مدافعان سرنگونی هایلا سلاسی بود ولی به زودی در سلک مخالفان و منتقدان جدی منگیستو هایله ماریام جای گرفت. نگا در سال 1982 با اخذ بورسیه مهندسی رهسپار هلند شد و علاوه بر درس با گروه هاي مخالف دولت در این کشور ارتباطات گسترده‌ای برقرار کرد بطوری که پس از دو سال به دلیل بیم دستگیری توسط دولت [[اتیوپی]]، از این کشور رهسپار [[کانادا]] شد. وی در کتاب «یادداشت هایی از هینابلی» که در سال 2000 منتشر شد به نوعی خاطرات زندگی خود را به تصویر کشیده‌است. این [[کتاب ~~های معتبر و تاریخی طب سنتی چینی\|کتاب]]~~ در همان سال موفق به دریافت جایزه کتب غیرتخیلی انگلیسی زبان حکمران کل [[کانادا]] گردید. وی رمان «خدایی که شغال را خلق کرده» را نیز مدتی بعد به چاپ رساند. نگا مزلکیا در حال حاضر در کانادا زندگی می‌کند<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Nega Mezlekia</ref>.		[[نگا مزلکیا]] (Nega Mezlekia) نویسنده معروف اتیوپیایی در سال 1958 در شهر جیجیگا به دنیا آمد. دوران جوانی او با کودتای نظامیان موسوم به درگ علیه امپراطور هایلا سلاسی همزمان بود و هر چند نگا در ابتدا از مدافعان سرنگونی هایلا سلاسی بود ولی به زودی در سلک مخالفان و منتقدان جدی منگیستو هایله ماریام جای گرفت. نگا در سال 1982 با اخذ بورسیه مهندسی رهسپار هلند شد و علاوه بر درس با گروه هاي مخالف دولت در این کشور ارتباطات گسترده‌ای برقرار کرد بطوری که پس از دو سال به دلیل بیم دستگیری توسط دولت [[اتیوپی]]، از این کشور رهسپار [[کانادا]] شد. وی در کتاب «یادداشت هایی از هینابلی» که در سال 2000 منتشر شد به نوعی خاطرات زندگی خود را به تصویر کشیده‌است. این کتاب در همان سال موفق به دریافت جایزه کتب غیرتخیلی انگلیسی زبان حکمران کل [[کانادا]] گردید. وی رمان «خدایی که شغال را خلق کرده» را نیز مدتی بعد به چاپ رساند. نگا مزلکیا در حال حاضر در [[کانادا]] زندگی می‌کند<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Nega Mezlekia</ref>.

	==== [[مامو وودنه]] ====		==== [[مامو وودنه]] ====

Karimian در ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۰

2025-08-04T20:50:39Z

نمایش تغییرات

Samiei در ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۱

2024-07-31T23:01:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۱
خط ۷۶:		خط ۷۶:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[زبان و ادبیات ژاپن]]؛ [[زبان و ادبیات روسی]]؛ [[زبان و ادبیات کانادا]]؛ [[زبان و ادبیات کوبا]]؛ [[زبان و ادبیات لبنان]]؛ [[زبان و ادبیات مصر]]؛ [[زبان و ادبیات تونس]]؛ [[زبان و ادبیات افغانستان]]؛ [[زبان و ادبیات چینی]]؛ [[زبان و ادبیات سنگال]]؛ [[زبان و ادبیات آرژانتین]]؛ [[زبان و ادبیات فرانسه]]؛ [[زبان و ادبیات اسپانیا]]؛ [[زبان و ادبیات مالی]]؛ [[زبان و ادبیات ساحل عاج]]؛ [[زبان و ادبیات ~~اردن~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~سوریه~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~تایلند~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~زیمبابوه~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~سیرالئون~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~قطر~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~سودان~~]]		[[زبان و ادبیات ژاپن]]؛ [[زبان و ادبیات روسی]]؛ [[زبان و ادبیات کانادا]]؛ [[زبان و ادبیات کوبا]]؛ [[زبان و ادبیات لبنان]]؛ [[زبان و ادبیات مصر]]؛ [[زبان و ادبیات تونس]]؛ [[زبان و ادبیات افغانستان]]؛ [[زبان و ادبیات چینی]]؛ [[زبان و ادبیات سنگال]]؛ [[زبان و ادبیات تایلند]]؛ [[زبان و ادبیات آرژانتین]]؛ [[زبان و ادبیات فرانسه]]؛ [[زبان و ادبیات اسپانیا]]؛ [[زبان و ادبیات مالی]]؛ [[زبان و ادبیات ساحل عاج]]؛ [[زبان و ادبیات سوریه]]؛ [[زبان و ادبیات زیمبابوه]]؛ [[زبان و ادبیات سیرالئون]]؛ [[زبان و ادبیات قطر]]؛ [[زبان و ادبیات سودان]]؛ [[زبان و ادبیات گرجستان]]؛ [[زبان و ادبیات تاجیکستان]]؛ [[زبان و ادبیات قزاقستان]]؛ [[زبان و ادبیات بنگلادش]]؛ [[زبان و ادبیات سریلانکا]]؛ [[زبان و ادبیات اردن]]

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
			<references />
			[[رده:خط، زبان و ادبیات]]

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-06-10T22:51:03Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۱
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	[[تسگای گبره - مدهین]](Tsegaye Gabre- Medhin)، شاعر، هنرمند و نمایشنامه نویس معروف اتیوپیایی درسال 1936 در حوالی شهر آمبو به دنیا آمد. وی پس از سپری نمودن تحصیلات ابتدایی و متوسطه با به دست آوردن بورسیه تحصیلی مرکز آموزش عالی بلک استون شیکاگو، رهسپار اروپا شد و پس از تحصیل در تئاتر سلطنتی انگلیس و تئاتر کمدی [[فرانسه]] و بازگشت به کشور خود را وقف توسعه [[تئاتر و هنرهای نمایشی اتیوپی\|هنر تئاتر در اتیوپی]] نمود. [[تسگای گبره - مدهین\|تسگای]] در دهه 1960 در مناسبت‌های فرهنگی مختلف در قاره آفریقا حضور یافت و در سال 1966 و در سن 29 سالگی به دلیل اقدامات ارزنده خود در زمینه توسعه ادبیات [[زبان امهریک\|امهریک]] موفق به دریافت جایزه ادبی امپراطور هایله سلاسی شده و لقب ملک الشعرای [[اتیوپی]] را دریافت کرد.		[[تسگای گبره - مدهین]](Tsegaye Gabre- Medhin)، شاعر، هنرمند و نمایشنامه نویس معروف اتیوپیایی درسال 1936 در حوالی شهر آمبو به دنیا آمد. وی پس از سپری نمودن تحصیلات ابتدایی و متوسطه با به دست آوردن بورسیه تحصیلی مرکز آموزش عالی بلک استون شیکاگو، رهسپار اروپا شد و پس از تحصیل در تئاتر سلطنتی انگلیس و تئاتر کمدی [[فرانسه]] و بازگشت به کشور خود را وقف توسعه [[تئاتر و هنرهای نمایشی اتیوپی\|هنر تئاتر در اتیوپی]] نمود. [[تسگای گبره - مدهین\|تسگای]] در دهه 1960 در مناسبت‌های فرهنگی مختلف در قاره آفریقا حضور یافت و در سال 1966 و در سن 29 سالگی به دلیل اقدامات ارزنده خود در زمینه توسعه ادبیات [[زبان امهریک\|امهریک]] موفق به دریافت جایزه ادبی امپراطور هایله سلاسی شده و لقب ملک الشعرای [[اتیوپی]] را دریافت کرد.

	[[تسگای گبره - مدهین\|گبره]] مدهین پس از کودتای 1974 مدت کوتاهی به سمت معاون وزیر فرهنگ و ورزش برگزیده شد وطی دوره مسئولیت کوتاه خود دپارتمان [[تئاتر و هنرهای نمایشی اتیوپی\|هنرهای نمایشی]] را در دانشگاه آدیس آبابا تأسیس نمود. وی در سال 1984 شعر بلند «رد پای زمان» را به همراه تصاویری از عکاسی ایتالیایی منتشر کرد که دربرگیرنده بخش هایی از [[تاریخ اتیوپی]] از قدیم الایام بود.		[[تسگای گبره - مدهین\|گبره]] مدهین پس از کودتای 1974 مدت کوتاهی به سمت معاون وزیر فرهنگ و ورزش برگزیده شد وطی دوره مسئولیت کوتاه خود دپارتمان [[تئاتر و هنرهای نمایشی اتیوپی\|هنرهای نمایشی]] را در [[دانشگاه آدیس آبابا]] تأسیس نمود. وی در سال 1984 شعر بلند «رد پای زمان» را به همراه تصاویری از عکاسی ایتالیایی منتشر کرد که دربرگیرنده بخش هایی از [[تاریخ اتیوپی]] از قدیم الایام بود.

	[[تسگای گبره - مدهین\|گبره]] در مدت حیات ادبی خویش کتب شعر و نمایشنامه‌های تاریخی حماسی ارزشمندی را خلق نمود که هر یک از جذابیت‌های خاصی برخوردارند. وی همچنین تلاش فراوانی به خرج داد تا بخشی از آثار تاریخی و میراث فرهنگی به غارت رفته [[شهر آکسوم\|آکسوم]] که در موزه‌ها و کتابخانه‌های انگلیسی نگهداری می‌شوند به این کشور مسترد گردند. [[تسگای گبره - مدهین\|تسگای]] برخی از رمان های مشهور ادبی جهان همچون اتللو و هملت اثر شکسپیر و آثاری از مولیر و برتولت برشت را نیز از انگلیسی به [[زبان امهریک\|امهریک]] ترجمه کرد. گبره مدهین درسال 2006 در [[ایالات متحده]] [[آمریکا]] درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Tsegaye Gabre Medhin/Ethiopian Poet Laureate/html</ref>.		[[تسگای گبره - مدهین\|گبره]] در مدت حیات ادبی خویش کتب شعر و نمایشنامه‌های تاریخی حماسی ارزشمندی را خلق نمود که هر یک از جذابیت‌های خاصی برخوردارند. وی همچنین تلاش فراوانی به خرج داد تا بخشی از آثار تاریخی و میراث فرهنگی به غارت رفته [[شهر آکسوم\|آکسوم]] که در موزه‌ها و کتابخانه‌های انگلیسی نگهداری می‌شوند به این کشور مسترد گردند. [[تسگای گبره - مدهین\|تسگای]] برخی از رمان های مشهور ادبی جهان همچون اتللو و هملت اثر شکسپیر و آثاری از مولیر و برتولت برشت را نیز از انگلیسی به [[زبان امهریک\|امهریک]] ترجمه کرد. گبره مدهین درسال 2006 در [[ایالات متحده]] [[آمریکا]] درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Tsegaye Gabre Medhin/Ethiopian Poet Laureate/html</ref>.

Samiei در ‏۷ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۱۹

2024-06-07T14:19:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۱۹
خط ۴۴:		خط ۴۴:

	==== [[هادیس آلمایهو]] ====		==== [[هادیس آلمایهو]] ====
	~~آقای [[~~هادیس آلمایهو]] (Haddis Alemayehu) وزیر خارجه اسبق [[اتیوپی]] و از چهره‌های سرشناس سیاسی و ادبی اتیوپی در سال 1910 در روستایی در حومه شهر دبره مارکوس به دنیا آمد. وی تحصیلات ابتدایی و متوسط خود را در مدرسه ای وابسته به کلیسای ارتدوکس اتیوپی به پایان رساند و موفق به اخذ دکتری افتخاری از دانشگاه آدیس آبابا شد.		هادیس آلمایهو (Haddis Alemayehu) وزیر خارجه اسبق [[اتیوپی]] و از چهره‌های سرشناس سیاسی و ادبی اتیوپی در سال 1910 در روستایی در حومه شهر دبره مارکوس به دنیا آمد.

	~~هادیس آلمایهو در دوران زندگی~~ خود ~~چند رمان به [[زبان امهریک]] به چاپ رساند که سبب معروفیت وی~~ در ~~داخل کشور شد. وی هر چند~~ به ~~زبان انگلیسی تسلط داشت ولی از طرفداران ادبیات بومی [[~~اتیوپی]] به ~~شمار می‌رفت~~ و ~~همواره مردم به ویژه جوانان را به حفظ میراث فرهنگی کهن این سرزمین~~ به ~~ویژه زبان های بومی کشور دعوت می‌نمود. [[هادیس آلمایهو\|آلمایهو]] در سال 2002 درگذشت<ref>برگرفته~~ از ~~http://www.nytimes.com/Haddis Alemayehu</ref>~~.		وی تحصیلات ابتدایی و متوسط خود را در مدرسه ای وابسته به کلیسای ارتدوکس اتیوپی به پایان رساند و موفق به اخذ دکتری افتخاری از دانشگاه آدیس آبابا شد.

	==== [[منگیستو لما]] ====		هادیس آلمایهو در دوران زندگی خود چند رمان به [[زبان امهریک]] به چاپ رساند که سبب معروفیت وی در داخل کشور شد.

			وی هر چند به زبان انگلیسی تسلط داشت ولی از طرفداران ادبیات بومی [[اتیوپی]] به شمار می‌رفت و همواره مردم به ویژه جوانان را به حفظ میراث فرهنگی کهن این سرزمین به ویژه زبان های بومی کشور دعوت می‌نمود. آلمایهو در سال 2002 درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/Haddis Alemayehu</ref><ref>عرب احمدی، امیر بهرام، کریمی، مهرداد (1392). جامعه و فرهنگ [[اتیوپی]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص 225-226.</ref>.

			=== [[منگیستو لما]] ===
	[[منگیستو لما]] (Mengistu Lemma) شاعر و نویسنده صاحب نام اتیوپیایی در سال 1924 در شهر تاریخی [[حراره\|حرار]] و در خانواده ای مسیحی به دنیا آمد. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در آدیس آبابا سپری نمود و در سال 1948 برای تحصیلات عالیه رهسپار انگلستان شد. لما در سال 1954 به میهن بازگشت و مدت کوتاهی پس از آن به عنوان دیپلمات به هند اعزام گردید. [[منگیستو لما]] در طول دوران حیات خویش چند کتاب و نمایشنامه ارزشمند تألیف نمود که هر یک سهم بسزایی در غنای ادبیات این کشور به دنبال داشت. وی در سال 1988 درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Mengistu Lemma</ref>.		[[منگیستو لما]] (Mengistu Lemma) شاعر و نویسنده صاحب نام اتیوپیایی در سال 1924 در شهر تاریخی [[حراره\|حرار]] و در خانواده ای مسیحی به دنیا آمد. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در آدیس آبابا سپری نمود و در سال 1948 برای تحصیلات عالیه رهسپار انگلستان شد. لما در سال 1954 به میهن بازگشت و مدت کوتاهی پس از آن به عنوان دیپلمات به هند اعزام گردید. [[منگیستو لما]] در طول دوران حیات خویش چند کتاب و نمایشنامه ارزشمند تألیف نمود که هر یک سهم بسزایی در غنای ادبیات این کشور به دنبال داشت. وی در سال 1988 درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Mengistu Lemma</ref>.

خط ۶۷:		خط ۷۱:

	==== [[سبهت گبره - اگزیابهر]] ====		==== [[سبهت گبره - اگزیابهر]] ====
	[[سبهت گبره - اگزیابهر]] (Sebhat Gebre-Egziabher) نویسنده مشهور اتیوپیایی در سال 1928 در منطقه [[قبیله تیگرای\|تیگرای]] و در حوالی شهر تاریخی آدوا به دنیا آمد. وی از جوانی به نوشتن رمان‌های تخیلی و واقعی روی آورد و طی دهه های 1980، 1990 و 2000 آثار ارزشمندی را به زبان‌های [[زبان و ادبیات فرانسه\|فرانسه]] و [[زبان امهریک\|امهریک]] روانه بازار ساخت که هر یک در زمره برگزیدگان ادبیات بومی اتیوپی به شمار می‌روند. سبهت سال‌های متمادی نیز در کسوت روزنامه نگار به نوشتن مقالات مختلف در روزنامه‌ها و مجلات [[اتیوپی]] نظیر هرالد اتیوپی و آدیس زمن اشتغال داشت. بخش عمده ای از شهرت [[سبهت گبره - اگزیابهر\|سبهت گبره]] به دلیل سبک خاص نویسندگی او به [[زبان امهریک]] است. وی در سال 2012 درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/Sebhat Gebre-Egziabher</ref><ref>عرب احمدی، امیر بهرام، کریمی، مهرداد (1392). جامعه و فرهنگ [[اتیوپی]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص 220-230.</ref>.		[[سبهت گبره - اگزیابهر]] (Sebhat Gebre-Egziabher) نویسنده مشهور اتیوپیایی در سال 1928 در منطقه [[قبیله تیگرای\|تیگرای]] و در حوالی شهر تاریخی آدوا به دنیا آمد. وی از جوانی به نوشتن رمان‌های تخیلی و واقعی روی آورد و طی دهه های 1980، 1990 و 2000 آثار ارزشمندی را به زبان‌های [[زبان و ادبیات فرانسه\|فرانسه]] و [[زبان امهریک\|امهریک]] روانه بازار ساخت که هر یک در زمره برگزیدگان ادبیات بومی اتیوپی به شمار می‌روند.

			سبهت سال‌های متمادی نیز در کسوت روزنامه نگار به نوشتن مقالات مختلف در روزنامه‌ها و مجلات [[اتیوپی]] نظیر هرالد اتیوپی و آدیس زمن اشتغال داشت. بخش عمده ای از شهرت [[سبهت گبره - اگزیابهر\|سبهت گبره]] به دلیل سبک خاص نویسندگی او به [[زبان امهریک]] است. وی در سال 2012 درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/Sebhat Gebre-Egziabher</ref><ref>عرب احمدی، امیر بهرام، کریمی، مهرداد (1392). جامعه و فرهنگ [[اتیوپی]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص 220-230.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Samiei: /* زبان امهریک */

2024-06-07T13:40:32Z

زبان امهریک

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	کشور [[اتیوپی]] نیز همچون دیگر کشورهای آفریقایی زیر خط صحرای بزرگ دربرگیرنده ده‌ها زبان و لهجه بومی است که به [[گروه های قومی اتیوپی\|اقوام و قبایل]] مختلف اختصاص دارد. بر اساس بررسی‌های موجود تعداد گویش‌ها و زبان‌های شناخته شده در اتیوپی بالغ بر هشتاد و شش گویش و زبان محلی است که هشتاد و دو زبان بومی همچنان جایگاه خود را در بین قبایل کشور حفظ کرده و چهار زبان محلی نیز رفته رفته به فراموشی سپرده شده‌اند. گویش‌های موجود در این کشور را به صورت کلی می‌توان در سه گروه عمده زبانی طبقه بندی کرد. این زبان‌ها که با عنوان کلی آفرو-آسیاتیک (Afro-Asiatic) شناخته می‌شوند عبارتند از:		کشور [[اتیوپی]] نیز همچون دیگر کشورهای آفریقایی زیر خط صحرای بزرگ دربرگیرنده ده‌ها زبان و لهجه بومی است که به [[گروه های قومی اتیوپی\|اقوام و قبایل]] مختلف اختصاص دارد. بر اساس بررسی‌های موجود تعداد گویش‌ها و زبان‌های شناخته شده در اتیوپی بالغ بر هشتاد و شش گویش و زبان محلی است که هشتاد و دو زبان بومی همچنان جایگاه خود را در بین قبایل کشور حفظ کرده و چهار زبان محلی نیز رفته رفته به فراموشی سپرده شده‌اند. گویش‌های موجود در این کشور را به صورت کلی می‌توان در سه گروه عمده زبانی طبقه بندی کرد. این زبان‌ها که با عنوان کلی آفرو-آسیاتیک (Afro-Asiatic) شناخته می‌شوند عبارتند از:

	گروه زبانی سامی (Semitic)		* گروه زبانی سامی (Semitic)؛
			* گروه زبانی کوشیتیک (Cushitic)؛
	گروه زبانی کوشیتیک (Cushitic)		* گروه زبانی اومتیک (Omotic).

	گروه زبانی اومتیک (Omotic)

	سامی زبانان [[اتیوپی]] بیشتر در مناطق مرتفع مرکزی و ش[[مالی]] کشور سکونت دارند. زبان‌های کوشیتیک در نواحی پست و مرتفع جنوبی و میانه این کشور رواج دارد و اومتیک زبانان نیز عمدتا در جنوب اتیوپی زندگی می‌کنند. متکلمان به گروه زبانی نیلو-صحرایی (Nilo-Station) نیز اقلیت کوچکی را در این کشور تشکیل می‌دهند و در حدود دو درصد از بومیان اتیوپی -ساکن در مرزهای [[سودان]]- در زمره این گروه زبانی به شمار می‌روند. مهم ترین و رایج ترین زبان‌های کنونی [[اتیوپی]] عبارتند از:		سامی زبانان [[اتیوپی]] بیشتر در مناطق مرتفع مرکزی و ش[[مالی]] کشور سکونت دارند. زبان‌های کوشیتیک در نواحی پست و مرتفع جنوبی و میانه این کشور رواج دارد و اومتیک زبانان نیز عمدتا در جنوب اتیوپی زندگی می‌کنند. متکلمان به گروه زبانی نیلو-صحرایی (Nilo-Station) نیز اقلیت کوچکی را در این کشور تشکیل می‌دهند و در حدود دو درصد از بومیان اتیوپی -ساکن در مرزهای [[سودان]]- در زمره این گروه زبانی به شمار می‌روند. مهم ترین و رایج ترین زبان‌های کنونی [[اتیوپی]] عبارتند از:
خط ۳۰:		خط ۲۸:

	برخی از مردمان ساکن در مرزهای جیبوتی نیز به زبان فرانسوی با لهجه سومالیایی سخن می‌گویند. معدودی از کهنسالان منطقه تیگره نیز اندکی به زبان ایتالیایی تسلط دارند که یادگاری از حضور کوتاه مدت ایتالیا در این کشور در اواخر دهه 1930 به شمار می‌رود<ref>برگرفته از [http://www.britannica.com/Ethiopia/ language http://www.britannica.com /Ethiopia/ language]</ref>.		برخی از مردمان ساکن در مرزهای جیبوتی نیز به زبان فرانسوی با لهجه سومالیایی سخن می‌گویند. معدودی از کهنسالان منطقه تیگره نیز اندکی به زبان ایتالیایی تسلط دارند که یادگاری از حضور کوتاه مدت ایتالیا در این کشور در اواخر دهه 1930 به شمار می‌رود<ref>برگرفته از [http://www.britannica.com/Ethiopia/ language http://www.britannica.com /Ethiopia/ language]</ref>.
	[[پرونده:مشاهیر ادبی اتیوپی.jpg\|بندانگشتی\|مشاهیر ادبی اتیوپی (1403). برگرفته از سایت خبرگزاری مهر، قابل بازیابی از https://www.mehrnews.com/news/4925338/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%BE%DB%8C]]		[[پرونده:مشاهیر ادبی اتیوپی.jpg\|بندانگشتی\|مشاهیر ادبی اتیوپی (1403). برگرفته از سایت خبرگزاری مهر، قابل بازیابی از [https://www.mehrnews.com/news/4925338/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%BE%DB%8C https://www.mehrnews.com/news/4925338/]]]

	=== [[مشاهیر ادبی اتیوپی\|مشاهیر ادبی]] ===		=== [[مشاهیر ادبی اتیوپی\|مشاهیر ادبی]] ===
خط ۶۹:		خط ۶۷:

	==== [[سبهت گبره - اگزیابهر]] ====		==== [[سبهت گبره - اگزیابهر]] ====
	[[سبهت گبره - اگزیابهر]] (Sebhat Gebre-Egziabher) نویسنده مشهور اتیوپیایی در سال 1928 در منطقه [[قبیله تیگرای\|تیگرای]] و در حوالی شهر تاریخی آدوا به دنیا آمد. وی از جوانی به نوشتن رمان‌های تخیلی و واقعی روی آورد و طی دهه های 1980، 1990 و 2000 آثار ارزشمندی را به زبان‌های [[زبان و ادبیات فرانسه\|فرانسه]] و [[زبان امهریک\|امهریک]] روانه بازار ساخت که هر یک در زمره برگزیدگان ادبیات بومی اتیوپی به شمار می‌روند. سبهت سال‌های متمادی نیز در کسوت روزنامه نگار به نوشتن مقالات مختلف در روزنامه‌ها و مجلات [[اتیوپی]] نظیر هرالد اتیوپی و آدیس زمن اشتغال داشت. بخش عمده ای از شهرت [[سبهت گبره - اگزیابهر\|سبهت گبره]] به دلیل سبک خاص نویسندگی او به [[زبان امهریک]] است. وی در سال 2012 درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/Sebhat Gebre-Egziabher</ref><ref>عرب احمدی، امیر بهرام، کریمی، مهرداد (1392). جامعه و فرهنگ اتیوپی. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص 220-230.</ref>.		[[سبهت گبره - اگزیابهر]] (Sebhat Gebre-Egziabher) نویسنده مشهور اتیوپیایی در سال 1928 در منطقه [[قبیله تیگرای\|تیگرای]] و در حوالی شهر تاریخی آدوا به دنیا آمد. وی از جوانی به نوشتن رمان‌های تخیلی و واقعی روی آورد و طی دهه های 1980، 1990 و 2000 آثار ارزشمندی را به زبان‌های [[زبان و ادبیات فرانسه\|فرانسه]] و [[زبان امهریک\|امهریک]] روانه بازار ساخت که هر یک در زمره برگزیدگان ادبیات بومی اتیوپی به شمار می‌روند. سبهت سال‌های متمادی نیز در کسوت روزنامه نگار به نوشتن مقالات مختلف در روزنامه‌ها و مجلات [[اتیوپی]] نظیر هرالد اتیوپی و آدیس زمن اشتغال داشت. بخش عمده ای از شهرت [[سبهت گبره - اگزیابهر\|سبهت گبره]] به دلیل سبک خاص نویسندگی او به [[زبان امهریک]] است. وی در سال 2012 درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/Sebhat Gebre-Egziabher</ref><ref>عرب احمدی، امیر بهرام، کریمی، مهرداد (1392). جامعه و فرهنگ [[اتیوپی]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص 220-230.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Fatemi در ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۹

2024-05-23T10:59:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۹
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	[[زبان امهریک\|امهریک]] (Amharic)، [[زبان ارومو\|ارومو]] (Oromo)، [[زبان تیگرینیا\|تیگرینیا]]، [[زبان گیز\|گیز]]، انگلیسی <ref>برگرفته از http://www.ethiopiantreasures.co.uk/pages/language.html</ref>		[[زبان امهریک\|امهریک]] (Amharic)، [[زبان ارومو\|ارومو]] (Oromo)، [[زبان تیگرینیا\|تیگرینیا]]، [[زبان گیز\|گیز]]، انگلیسی <ref>برگرفته از http://www.ethiopiantreasures.co.uk/pages/language.html</ref>
	[[پرونده:الفبای زبان امهریک.jpg\|بندانگشتی]]		[[پرونده:الفبای زبان امهریک.jpg\|بندانگشتی\|الفبای امهری (1403). برگرفته از سایت ik-ptz، قابل بازیابی از https://ik-ptz.ru/fa/math/amharskii-alfavit-s-perevodom-na-russkii-amharskii-yazyk-glava-trinadcataya-standartnyi-yazyk-i-yazyk-.html]]

	==== [[زبان امهریک]] ====		==== [[زبان امهریک]] ====
خط ۳۰:		خط ۳۰:

	برخی از مردمان ساکن در مرزهای جیبوتی نیز به زبان فرانسوی با لهجه سومالیایی سخن می‌گویند. معدودی از کهنسالان منطقه تیگره نیز اندکی به زبان ایتالیایی تسلط دارند که یادگاری از حضور کوتاه مدت ایتالیا در این کشور در اواخر دهه 1930 به شمار می‌رود<ref>برگرفته از [http://www.britannica.com/Ethiopia/ language http://www.britannica.com /Ethiopia/ language]</ref>.		برخی از مردمان ساکن در مرزهای جیبوتی نیز به زبان فرانسوی با لهجه سومالیایی سخن می‌گویند. معدودی از کهنسالان منطقه تیگره نیز اندکی به زبان ایتالیایی تسلط دارند که یادگاری از حضور کوتاه مدت ایتالیا در این کشور در اواخر دهه 1930 به شمار می‌رود<ref>برگرفته از [http://www.britannica.com/Ethiopia/ language http://www.britannica.com /Ethiopia/ language]</ref>.
	[[پرونده:مشاهیر ادبی اتیوپی.jpg\|بندانگشتی]]		[[پرونده:مشاهیر ادبی اتیوپی.jpg\|بندانگشتی\|مشاهیر ادبی اتیوپی (1403). برگرفته از سایت خبرگزاری مهر، قابل بازیابی از https://www.mehrnews.com/news/4925338/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%BE%DB%8C]]

	=== [[مشاهیر ادبی اتیوپی\|مشاهیر ادبی]] ===		=== [[مشاهیر ادبی اتیوپی\|مشاهیر ادبی]] ===

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-05-19T06:15:25Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۱۵
خط ۷:		خط ۷:
	گروه زبانی اومتیک (Omotic)		گروه زبانی اومتیک (Omotic)

	سامی زبانان [[اتیوپی]] بیشتر در مناطق مرتفع مرکزی و ~~شمالی~~ کشور سکونت دارند. زبان‌های کوشیتیک در نواحی پست و مرتفع جنوبی و میانه این کشور رواج دارد و اومتیک زبانان نیز عمدتا در جنوب اتیوپی زندگی می‌کنند. متکلمان به گروه زبانی نیلو-صحرایی (Nilo-Station) نیز اقلیت کوچکی را در این کشور تشکیل می‌دهند و در حدود دو درصد از بومیان اتیوپی -ساکن در مرزهای [[سودان]]- در زمره این گروه زبانی به شمار می‌روند. مهم ترین و رایج ترین زبان‌های کنونی [[اتیوپی]] عبارتند از:		سامی زبانان [[اتیوپی]] بیشتر در مناطق مرتفع مرکزی و ش[[مالی]] کشور سکونت دارند. زبان‌های کوشیتیک در نواحی پست و مرتفع جنوبی و میانه این کشور رواج دارد و اومتیک زبانان نیز عمدتا در جنوب اتیوپی زندگی می‌کنند. متکلمان به گروه زبانی نیلو-صحرایی (Nilo-Station) نیز اقلیت کوچکی را در این کشور تشکیل می‌دهند و در حدود دو درصد از بومیان اتیوپی -ساکن در مرزهای [[سودان]]- در زمره این گروه زبانی به شمار می‌روند. مهم ترین و رایج ترین زبان‌های کنونی [[اتیوپی]] عبارتند از:

	[[زبان امهریک\|امهریک]] (Amharic)، [[زبان ارومو\|ارومو]] (Oromo)، [[زبان تیگرینیا\|تیگرینیا]]، [[زبان گیز\|گیز]]، انگلیسی <ref>برگرفته از http://www.ethiopiantreasures.co.uk/pages/language.html</ref>		[[زبان امهریک\|امهریک]] (Amharic)، [[زبان ارومو\|ارومو]] (Oromo)، [[زبان تیگرینیا\|تیگرینیا]]، [[زبان گیز\|گیز]]، انگلیسی <ref>برگرفته از http://www.ethiopiantreasures.co.uk/pages/language.html</ref>

Fatemi در ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۷

2024-05-18T11:57:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	کشور [[اتیوپی]] نیز همچون دیگر کشورهای آفریقایی زیر خط صحرای بزرگ دربرگیرنده ده‌ها زبان و لهجه بومی است که به [[گروه های قومی اتیوپی\|اقوام و قبایل]] مختلف اختصاص دارد. بر اساس بررسی‌های موجود تعداد گویش‌ها و زبان‌های شناخته شده در اتیوپی بالغ بر هشتاد و شش گویش و زبان محلی است که هشتاد و دو زبان بومی همچنان جایگاه خود را در بین قبایل کشور حفظ کرده و چهار زبان محلی نیز رفته رفته به فراموشی سپرده ~~شده اند~~. گویش‌های موجود در این کشور را به صورت کلی ~~می توان~~ در سه گروه عمده زبانی طبقه بندی کرد. این زبان‌ها که با عنوان کلی آفرو-آسیاتیک (Afro-Asiatic) شناخته می‌شوند عبارتند از:		کشور [[اتیوپی]] نیز همچون دیگر کشورهای آفریقایی زیر خط صحرای بزرگ دربرگیرنده ده‌ها زبان و لهجه بومی است که به [[گروه های قومی اتیوپی\|اقوام و قبایل]] مختلف اختصاص دارد. بر اساس بررسی‌های موجود تعداد گویش‌ها و زبان‌های شناخته شده در اتیوپی بالغ بر هشتاد و شش گویش و زبان محلی است که هشتاد و دو زبان بومی همچنان جایگاه خود را در بین قبایل کشور حفظ کرده و چهار زبان محلی نیز رفته رفته به فراموشی سپرده شده‌اند. گویش‌های موجود در این کشور را به صورت کلی می‌توان در سه گروه عمده زبانی طبقه بندی کرد. این زبان‌ها که با عنوان کلی آفرو-آسیاتیک (Afro-Asiatic) شناخته می‌شوند عبارتند از:

	گروه زبانی سامی (Semitic)		گروه زبانی سامی (Semitic)
خط ۷:		خط ۷:
	گروه زبانی اومتیک (Omotic)		گروه زبانی اومتیک (Omotic)

	سامی زبانان [[اتیوپی]] بیشتر در مناطق مرتفع مرکزی و ~~ش[[مالی]]~~ کشور سکونت دارند. زبان‌های کوشیتیک در نواحی پست و مرتفع جنوبی و میانه این کشور رواج دارد و اومتیک زبانان نیز عمدتا در جنوب اتیوپی زندگی ~~می کنند~~. متکلمان به گروه زبانی نیلو-صحرایی (Nilo-Station) نیز اقلیت کوچکی را در این کشور تشکیل می‌دهند و در حدود دو درصد از بومیان اتیوپی -ساکن در مرزهای [[سودان]]- در زمره این گروه زبانی به شمار می‌روند. مهم ترین و رایج ترین زبان‌های کنونی [[اتیوپی]] عبارتند از:		سامی زبانان [[اتیوپی]] بیشتر در مناطق مرتفع مرکزی و شمالی کشور سکونت دارند. زبان‌های کوشیتیک در نواحی پست و مرتفع جنوبی و میانه این کشور رواج دارد و اومتیک زبانان نیز عمدتا در جنوب اتیوپی زندگی می‌کنند. متکلمان به گروه زبانی نیلو-صحرایی (Nilo-Station) نیز اقلیت کوچکی را در این کشور تشکیل می‌دهند و در حدود دو درصد از بومیان اتیوپی -ساکن در مرزهای [[سودان]]- در زمره این گروه زبانی به شمار می‌روند. مهم ترین و رایج ترین زبان‌های کنونی [[اتیوپی]] عبارتند از:

	[[زبان امهریک\|امهریک]] (Amharic)، [[زبان ارومو\|ارومو]] (Oromo)، [[زبان تیگرینیا\|تیگرینیا]]، [[زبان گیز\|گیز]]، انگلیسی <ref>برگرفته از http://www.ethiopiantreasures.co.uk/pages/language.html</ref>		[[زبان امهریک\|امهریک]] (Amharic)، [[زبان ارومو\|ارومو]] (Oromo)، [[زبان تیگرینیا\|تیگرینیا]]، [[زبان گیز\|گیز]]، انگلیسی <ref>برگرفته از http://www.ethiopiantreasures.co.uk/pages/language.html</ref>
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	آقای [[هادیس آلمایهو]] (Haddis Alemayehu) وزیر خارجه اسبق [[اتیوپی]] و از چهره‌های سرشناس سیاسی و ادبی اتیوپی در سال 1910 در روستایی در حومه شهر دبره مارکوس به دنیا آمد. وی تحصیلات ابتدایی و متوسط خود را در مدرسه ای وابسته به کلیسای ارتدوکس اتیوپی به پایان رساند و موفق به اخذ دکتری افتخاری از دانشگاه آدیس آبابا شد.		آقای [[هادیس آلمایهو]] (Haddis Alemayehu) وزیر خارجه اسبق [[اتیوپی]] و از چهره‌های سرشناس سیاسی و ادبی اتیوپی در سال 1910 در روستایی در حومه شهر دبره مارکوس به دنیا آمد. وی تحصیلات ابتدایی و متوسط خود را در مدرسه ای وابسته به کلیسای ارتدوکس اتیوپی به پایان رساند و موفق به اخذ دکتری افتخاری از دانشگاه آدیس آبابا شد.

	هادیس آلمایهو در دوران زندگی خود چند رمان به [[زبان امهریک]] به چاپ رساند که سبب معروفیت وی در داخل کشور شد. وی هر چند به زبان انگلیسی تسلط داشت ولی از طرفداران ادبیات بومی [[اتیوپی]] به شمار ~~می رفت~~ و همواره مردم به ویژه جوانان را به حفظ میراث فرهنگی کهن این سرزمین به ویژه زبان های بومی کشور دعوت ~~می نمود~~. [[هادیس آلمایهو\|آلمایهو]] در سال 2002 درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/Haddis Alemayehu</ref>.		هادیس آلمایهو در دوران زندگی خود چند رمان به [[زبان امهریک]] به چاپ رساند که سبب معروفیت وی در داخل کشور شد. وی هر چند به زبان انگلیسی تسلط داشت ولی از طرفداران ادبیات بومی [[اتیوپی]] به شمار می‌رفت و همواره مردم به ویژه جوانان را به حفظ میراث فرهنگی کهن این سرزمین به ویژه زبان های بومی کشور دعوت می‌نمود. [[هادیس آلمایهو\|آلمایهو]] در سال 2002 درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/Haddis Alemayehu</ref>.

	==== [[منگیستو لما]] ====		==== [[منگیستو لما]] ====
خط ۷۲:		خط ۷۲:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
			[[زبان و ادبیات ژاپن]]؛ [[زبان و ادبیات روسی]]؛ [[زبان و ادبیات کانادا]]؛ [[زبان و ادبیات کوبا]]؛ [[زبان و ادبیات لبنان]]؛ [[زبان و ادبیات مصر]]؛ [[زبان و ادبیات تونس]]؛ [[زبان و ادبیات افغانستان]]؛ [[زبان و ادبیات چینی]]؛ [[زبان و ادبیات سنگال]]؛ [[زبان و ادبیات آرژانتین]]؛ [[زبان و ادبیات فرانسه]]؛ [[زبان و ادبیات اسپانیا]]؛ [[زبان و ادبیات مالی]]؛ [[زبان و ادبیات ساحل عاج]]؛ [[زبان و ادبیات اردن]]؛ [[زبان و ادبیات سوریه]]؛ [[زبان و ادبیات تایلند]]؛ [[زبان و ادبیات زیمبابوه]]؛ [[زبان و ادبیات سیرالئون]]؛ [[زبان و ادبیات قطر]]؛ [[زبان و ادبیات سودان]]
	* [[زبان و ادبیات ~~تایلند~~]]
	* [[زبان و ادبیات ~~زیمبابوه~~]]
	* [[زبان و ادبیات اسپانیا]]
	* [[زبان و ادبیات اردن]]
	* [[زبان و ادبیات ~~فرانسه~~]]
	* [[زبان ~~اوکراین~~]]

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Fatemi در ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۴

2024-05-13T18:34:13Z

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۱
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	[[تسگای گبره - مدهین]](Tsegaye Gabre- Medhin)، شاعر، هنرمند و نمایشنامه نویس معروف اتیوپیایی درسال 1936 در حوالی شهر آمبو به دنیا آمد. وی پس از سپری نمودن تحصیلات ابتدایی و متوسطه با به دست آوردن بورسیه تحصیلی مرکز آموزش عالی بلک استون شیکاگو، رهسپار اروپا شد و پس از تحصیل در تئاتر سلطنتی انگلیس و تئاتر کمدی [[فرانسه]] و بازگشت به کشور خود را وقف توسعه [[تئاتر و هنرهای نمایشی اتیوپی\|هنر تئاتر در اتیوپی]] نمود. [[تسگای گبره - مدهین\|تسگای]] در دهه 1960 در مناسبت‌های فرهنگی مختلف در قاره آفریقا حضور یافت و در سال 1966 و در سن 29 سالگی به دلیل اقدامات ارزنده خود در زمینه توسعه ادبیات [[زبان امهریک\|امهریک]] موفق به دریافت جایزه ادبی امپراطور هایله سلاسی شده و لقب ملک الشعرای [[اتیوپی]] را دریافت کرد.		[[تسگای گبره - مدهین]](Tsegaye Gabre- Medhin)، شاعر، هنرمند و نمایشنامه نویس معروف اتیوپیایی درسال 1936 در حوالی شهر آمبو به دنیا آمد. وی پس از سپری نمودن تحصیلات ابتدایی و متوسطه با به دست آوردن بورسیه تحصیلی مرکز آموزش عالی بلک استون شیکاگو، رهسپار اروپا شد و پس از تحصیل در تئاتر سلطنتی انگلیس و تئاتر کمدی [[فرانسه]] و بازگشت به کشور خود را وقف توسعه [[تئاتر و هنرهای نمایشی اتیوپی\|هنر تئاتر در اتیوپی]] نمود. [[تسگای گبره - مدهین\|تسگای]] در دهه 1960 در مناسبت‌های فرهنگی مختلف در قاره آفریقا حضور یافت و در سال 1966 و در سن 29 سالگی به دلیل اقدامات ارزنده خود در زمینه توسعه ادبیات [[زبان امهریک\|امهریک]] موفق به دریافت جایزه ادبی امپراطور هایله سلاسی شده و لقب ملک الشعرای [[اتیوپی]] را دریافت کرد.

	[[تسگای گبره - مدهین\|گبره]] مدهین پس از کودتای 1974 مدت کوتاهی به سمت معاون وزیر فرهنگ و ورزش برگزیده شد وطی دوره مسئولیت کوتاه خود دپارتمان [[تئاتر و هنرهای نمایشی اتیوپی\|هنرهای نمایشی]] را در دانشگاه آدیس آبابا تأسیس نمود. وی در سال 1984 شعر بلند «رد پای زمان» را به همراه تصاویری از عکاسی ایتالیایی منتشر کرد که دربرگیرنده بخش هایی از [[تاریخ اتیوپی]] از قدیم الایام بود.		[[تسگای گبره - مدهین\|گبره]] مدهین پس از کودتای 1974 مدت کوتاهی به سمت معاون وزیر فرهنگ و ورزش برگزیده شد وطی دوره مسئولیت کوتاه خود دپارتمان [[تئاتر و هنرهای نمایشی اتیوپی\|هنرهای نمایشی]] را در [[دانشگاه آدیس آبابا]] تأسیس نمود. وی در سال 1984 شعر بلند «رد پای زمان» را به همراه تصاویری از عکاسی ایتالیایی منتشر کرد که دربرگیرنده بخش هایی از [[تاریخ اتیوپی]] از قدیم الایام بود.

	[[تسگای گبره - مدهین\|گبره]] در مدت حیات ادبی خویش کتب شعر و نمایشنامه‌های تاریخی حماسی ارزشمندی را خلق نمود که هر یک از جذابیت‌های خاصی برخوردارند. وی همچنین تلاش فراوانی به خرج داد تا بخشی از آثار تاریخی و میراث فرهنگی به غارت رفته [[شهر آکسوم\|آکسوم]] که در موزه‌ها و کتابخانه‌های انگلیسی نگهداری می‌شوند به این کشور مسترد گردند. [[تسگای گبره - مدهین\|تسگای]] برخی از رمان های مشهور ادبی جهان همچون اتللو و هملت اثر شکسپیر و آثاری از مولیر و برتولت برشت را نیز از انگلیسی به [[زبان امهریک\|امهریک]] ترجمه کرد. گبره مدهین درسال 2006 در [[ایالات متحده]] [[آمریکا]] درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Tsegaye Gabre Medhin/Ethiopian Poet Laureate/html</ref>.		[[تسگای گبره - مدهین\|گبره]] در مدت حیات ادبی خویش کتب شعر و نمایشنامه‌های تاریخی حماسی ارزشمندی را خلق نمود که هر یک از جذابیت‌های خاصی برخوردارند. وی همچنین تلاش فراوانی به خرج داد تا بخشی از آثار تاریخی و میراث فرهنگی به غارت رفته [[شهر آکسوم\|آکسوم]] که در موزه‌ها و کتابخانه‌های انگلیسی نگهداری می‌شوند به این کشور مسترد گردند. [[تسگای گبره - مدهین\|تسگای]] برخی از رمان های مشهور ادبی جهان همچون اتللو و هملت اثر شکسپیر و آثاری از مولیر و برتولت برشت را نیز از انگلیسی به [[زبان امهریک\|امهریک]] ترجمه کرد. گبره مدهین درسال 2006 در [[ایالات متحده]] [[آمریکا]] درگذشت<ref>برگرفته از http://www.nytimes.com/ Tsegaye Gabre Medhin/Ethiopian Poet Laureate/html</ref>.