زبان و ادبیات سودان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hasti در ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۴۷

2025-01-29T23:47:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۴۷
خط ۱٬۰۸۸:		خط ۱٬۰۸۸:
	<small>[xvii] شهری در غرب سودان</small>		<small>[xvii] شهری در غرب سودان</small>

	<small>[xviii] شهری در مصر<ref>معماریان، مریم، امیدی، مصطفی (1394). جامعه و فرهنگ [[سودان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی].</ref></small>		<small>[xviii] شهری در مصر</small>

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
	<references />		<references />
			==منبع اصلی==
			معماریان، مریم، امیدی، مصطفی (1394). جامعه و فرهنگ [[سودان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی]
			==نویسندگان مقاله ==
			مریم معماریان، مصطفی امیدی
	[[رده:خط، زبان و ادبیات]]		[[رده:خط، زبان و ادبیات]]

Samiei در ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۰

2024-07-31T23:20:47Z

نمایش تغییرات

Hasti در ‏۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۲

2024-06-08T07:52:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~[[پرونده:زبان و ادبیات سودان.jpg\|بندانگشتی\|ادبیات در سودان]]~~
	زبان و خط رسمی، در جمهوری سودان، عربی است. البتّه، زبان انگلیسی نیز در کنار زبان عربی به‌کار می‌رود. گویش‌ها و لهجه‌های محلّی گوناگونی کشور، به‌ویژه در استان‌های «شمالی»، «البحر الأحمر»، «کُردُفان جنوبی»، «کَسَلا» و «دارفور» رواج دارند.<ref>وزارة الإعلام جمهورية السّودان(2011). السّودان: أرض الفرص، حقائق و أرقام. الخرطوم: وزارة الإعلام، يوليو، 11.</ref>		زبان و خط رسمی، در جمهوری سودان، عربی است. البتّه، زبان انگلیسی نیز در کنار زبان عربی به‌کار می‌رود. گویش‌ها و لهجه‌های محلّی گوناگونی کشور، به‌ویژه در استان‌های «شمالی»، «البحر الأحمر»، «کُردُفان جنوبی»، «کَسَلا» و «دارفور» رواج دارند.<ref>وزارة الإعلام جمهورية السّودان(2011). السّودان: أرض الفرص، حقائق و أرقام. الخرطوم: وزارة الإعلام، يوليو، 11.</ref>

Samiei در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۳۳

2024-05-04T20:33:23Z

نمایش تغییرات

Samiei در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۸

2024-05-04T19:58:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۸
خط ۲۵۶:		خط ۲۵۶:
	این گروه از پژوهشگران‌ترجیح می‌دهند به‌جای «الدّوبیت»، دانشواژه «الدّوبای» را به‌کار برند. به‌عنوان مثال، الطّیّب محمّد الطّیّب، برای یکی از تألیفات خود «الدّوبای» را برگزیده و آن را برای «اشعار عاشقانه و کودکانه» به‌کار برده است.		این گروه از پژوهشگران‌ترجیح می‌دهند به‌جای «الدّوبیت»، دانشواژه «الدّوبای» را به‌کار برند. به‌عنوان مثال، الطّیّب محمّد الطّیّب، برای یکی از تألیفات خود «الدّوبای» را برگزیده و آن را برای «اشعار عاشقانه و کودکانه» به‌کار برده است.

	به هرحال، «الدّوبیت» با ویژگی‌های خاص خود، میراث معنوی و یکی از گنجینه‌های ارزشمند ادبی در سودان به‌شمار می‌رود. اغلبِ شاعران سودانی، با سبک و قالب شعری «الدّوبیت»، برای علاقه‌مندان به ادبیات، اشعاری را با مضمون‌های گوناگون سروده‌‌اند و بیشترین سروده‌های شاعران ‌ این سرزمین، در قالب «الدّوبیت» است.<ref>برگرفته از 2013,https://sudanway.sd/folklore_poem_Eldobait.htm</ref>		به هرحال، «الدّوبیت» با ویژگی‌های خاص خود، میراث معنوی و یکی از گنجینه‌های ارزشمند ادبی در سودان به‌شمار می‌رود. اغلبِ شاعران سودانی، با سبک و قالب شعری «الدّوبیت»، برای علاقه‌مندان به ادبیات، اشعاری را با مضمون‌های گوناگون سروده‌‌اند و بیشترین سروده‌های شاعران ‌ این سرزمین، در قالب «الدّوبیت» است.<ref>برگرفته از 2013,https://sudanway.sd/folklore_poem_Eldobait.htm</ref>

	~~نمونه‌هایی از «الدّوبیت» سودانی~~

			==== نمونه‌هایی از «الدّوبیت» سودانی ====
	«الدّوبیت» سودانی، از نظر اوزان عروضی، با بحر «الموالیا»، هم‌گونی‌هایی دارد؛ با‌ این تفاوت که در شعر «الموالیا» یکسانی قافیه‌های هریک از بخش‌های یک سروده، ضروری نیست. از ‌ این قالب شعری در سراسر [[سودان]]، اعم از شهری و روستایی، با اهداف مختلف، مانند مدح و ثنا، رثاء، حماسه، بیان احساسات عاشقانه، شرح افتخارات و طرح مسائل اجتماعی استفاده می‌شود. شاید ذکر نمونه‌هایی از برخی انواع «الدّوبیت» یا دو بیتی‌های سودانی، در‌ اینجا خالی از لطف نباشد.		«الدّوبیت» سودانی، از نظر اوزان عروضی، با بحر «الموالیا»، هم‌گونی‌هایی دارد؛ با‌ این تفاوت که در شعر «الموالیا» یکسانی قافیه‌های هریک از بخش‌های یک سروده، ضروری نیست. از ‌ این قالب شعری در سراسر [[سودان]]، اعم از شهری و روستایی، با اهداف مختلف، مانند مدح و ثنا، رثاء، حماسه، بیان احساسات عاشقانه، شرح افتخارات و طرح مسائل اجتماعی استفاده می‌شود. شاید ذکر نمونه‌هایی از برخی انواع «الدّوبیت» یا دو بیتی‌های سودانی، در‌ اینجا خالی از لطف نباشد.

خط ۳۵۲:		خط ۳۵۱:
	و‌ این ینزل مدحی فیک بعد ثنا سبع المثانی و سجعی و أشعاری		و‌ این ینزل مدحی فیک بعد ثنا سبع المثانی و سجعی و أشعاری

	علیک أزکی صلاه الله دائمه تبقی بقاء عشیّات و أبکار<ref name=":2">زکریا بشیر إمام، عبدالله الطّیّب(2004)، ذلک البحر الزاخر: دراسة تحلیلیّة لحیاته و نظریّاته فی الأدب و الحیاة (الخرطوم: شرکة مطابع السّودان للعملة المحدودة، 389-391.</ref></blockquote>		علیک أزکی صلاه الله دائمه تبقی بقاء عشیّات و أبکار<ref name=":2">زکریا بشیر إمام، عبدالله الطّیّب(2004)، ذلک البحر الزاخر: دراسة تحلیلیّة لحیاته و نظریّاته فی الأدب و الحیاة. [[خارطوم\|الخرطوم]]: شرکة مطابع السّودان للعملة المحدودة، ص.389-391.</ref></blockquote>
	* ترجمه:		* ترجمه:

خط ۳۶۷:		خط ۳۶۶:
	پیوسته، تا زمانی که شب و روز در گردش است، بهترین درودهای خداوند، بر تو باد.		پیوسته، تا زمانی که شب و روز در گردش است، بهترین درودهای خداوند، بر تو باد.

	عبدالله الطّیّب، یکی دیگر از شاعران معاصر سودان است که سروده‌های بسیاری در مدح و ثنای حضرت رسول الله، صلّی الله علیه و آله وسلّم، دارد. از آن جمله می‌توان به «قصیده نبویه» اشاره کرد که مطلع آن چنین است:<blockquote>سلام ٌ علی المختار ساکن یثربا نبی الإله أریحیا مهذّبا<ref>الطّیّب، عبد ~~الله،~~ اصداء النّیل (الخرطوم: دار جامعة الخرطوم للنّشر، ~~1992م.)،~~ الطبعة الخامسة، 194.</ref> </blockquote>وی در سروده‌ای دیگر، با مطلع زیر، ضمن آنکه به مدح پیامبر اکرم(ص) می‌پردازد، با اعتراض به استعمار انگلیس، بیدادگری‌های ‌ این کشور را بیان می‌کند.<blockquote>لعلّ رسول الله أرغب من دعا الی الله قلباً فی الأنام و أرحبا<ref name=":2" /> </blockquote>		عبدالله الطّیّب، یکی دیگر از شاعران معاصر سودان است که سروده‌های بسیاری در مدح و ثنای حضرت رسول الله، صلّی الله علیه و آله وسلّم، دارد. از آن جمله می‌توان به «قصیده نبویه» اشاره کرد که مطلع آن چنین است:<blockquote>سلام ٌ علی المختار ساکن یثربا نبی الإله أریحیا مهذّبا<ref>الطّیّب، عبد الله(1992). اصداء النّیل. [[خارطوم\|الخرطوم]]: دار جامعة الخرطوم للنّشر، الطبعة الخامسة، ص. 194.</ref> </blockquote>وی در سروده‌ای دیگر، با مطلع زیر، ضمن آنکه به مدح پیامبر اکرم(ص) می‌پردازد، با اعتراض به استعمار انگلیس، بیدادگری‌های ‌ این کشور را بیان می‌کند.<blockquote>لعلّ رسول الله أرغب من دعا الی الله قلباً فی الأنام و أرحبا<ref name=":2" /> </blockquote>

	==== [[شعر نو سودان\|شعر نو]] ====		==== [[شعر نو سودان\|شعر نو]] ====

Hasti در ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۹

2024-04-27T16:09:53Z

نمایش تغییرات

Hasti در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۴

2024-04-26T16:54:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۴
خط ۱۹۴:		خط ۱۹۴:
	* مبارزات ضدّ استعماری		* مبارزات ضدّ استعماری

	نظر به ‌ اینکه استعمارگران بر سودانیان نیز، همانند دیگر آفریقائیان، بیدادگری‌هایی را درطول تاریخ روا داشته‌اند، کشور هم، مبارزانی به پاخاسته و علیه استعمار تاخته‌‌اند. از‌ این‌رو پایداری، ‌ایستادگی و مبارزات آفریقائیان به‌طور عام و سودانیان به‌طور خاص، مورد توجّه ادیبان، نویسندگان و شاعران سودان، بوده است ~~(مشاهدات عینی مصطفی امیدی، وابسته فرهنگی سابق ج.ا.اـ خارطوم)~~.		نظر به ‌ اینکه استعمارگران بر سودانیان نیز، همانند دیگر آفریقائیان، بیدادگری‌هایی را درطول تاریخ روا داشته‌اند، کشور هم، مبارزانی به پاخاسته و علیه استعمار تاخته‌‌اند. از‌ این‌رو پایداری، ‌ایستادگی و مبارزات آفریقائیان به‌طور عام و سودانیان به‌طور خاص، مورد توجّه ادیبان، نویسندگان و شاعران سودان، بوده است.

	عبد الرحمن کرم الدین، در پژوهشی با عنوان «محیط ادبی سودان و رویکرد اسلامی‌آن» (البیئه الأدبیه فی السّودان وموقع الاتّجاه الإسلامی فیها) زمینه، چنین نوشته است:		عبد الرحمن کرم الدین، در پژوهشی با عنوان «محیط ادبی سودان و رویکرد اسلامی‌آن» (البیئه الأدبیه فی السّودان وموقع الاتّجاه الإسلامی فیها) زمینه، چنین نوشته است:
خط ۲۱۸:		خط ۲۱۸:

	==== «الدّوبیت» یا دو بیتی‌های سودانی ====		==== «الدّوبیت» یا دو بیتی‌های سودانی ====
	یکی از قالب‌های مشهور، رایج و پرکاربرد در شعر سودانی «الدّوبیت» به معنی «دو بیتی» است که با ‌ این‌گونه از شعر در زبان فارسی و حتّی دوبیتی در کشورهای عربی دیگر تفاوت دارد. در سودان، برخلاف دیگر کشورهای عربی، «الدّوبیت» یا «دو بیتی»، اوزان متعدّدی دارد و تعداد ابیات آن نیز بیش از دو بیت است. در حقیقت «الدّوبیت» سودانی، سروده‌ای معمولاً طولانی و متشکّل از چند دوبیتی است ~~(عمر خلوف ، 2013)~~. در هریک از‌ این دوبیتی‌ها، قافیه‌های چهار مصراع یکسان است و به‌طور کلی در همه ابیات «الدّوبیت» مصراع‌های اوّل و دوّم هم قافیه هستند. مثال:		یکی از قالب‌های مشهور، رایج و پرکاربرد در شعر سودانی «الدّوبیت» به معنی «دو بیتی» است که با ‌ این‌گونه از شعر در زبان فارسی و حتّی دوبیتی در کشورهای عربی دیگر تفاوت دارد. در سودان، برخلاف دیگر کشورهای عربی، «الدّوبیت» یا «دو بیتی»، اوزان متعدّدی دارد و تعداد ابیات آن نیز بیش از دو بیت است. در حقیقت «الدّوبیت» سودانی، سروده‌ای معمولاً طولانی و متشکّل از چند دوبیتی است. در هریک از‌ این دوبیتی‌ها، قافیه‌های چهار مصراع یکسان است و به‌طور کلی در همه ابیات «الدّوبیت» مصراع‌های اوّل و دوّم هم قافیه هستند. مثال:

	الناس العلی الساحر بشقّوا الصیّ<sup>[vii]</sup>		الناس العلی الساحر بشقّوا الصیّ<sup>[vii]</sup>

Samiei در ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۱

2024-04-22T15:31:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	~~=== زبان و خط رسمی ===~~
	[[پرونده:زبان و ادبیات سودان.jpg\|بندانگشتی\|ادبیات در سودان]]		[[پرونده:زبان و ادبیات سودان.jpg\|بندانگشتی\|ادبیات در سودان]]
	زبان و خط رسمی، در جمهوری سودان، عربی است. البتّه، زبان انگلیسی نیز در کنار زبان عربی به‌کار می‌رود. گویش‌ها و لهجه‌های محلّی گوناگونی کشور، به‌ویژه در استان‌های «شمالی»، «البحر الأحمر»، «کُردُفان جنوبی»، «کَسَلا» و «دارفور» رواج دارند.<ref>وزارة الإعلام جمهورية السّودان(2011). السّودان: أرض الفرص، حقائق و أرقام. الخرطوم: وزارة الإعلام، يوليو، 11.</ref>		زبان و خط رسمی، در جمهوری سودان، عربی است. البتّه، زبان انگلیسی نیز در کنار زبان عربی به‌کار می‌رود. گویش‌ها و لهجه‌های محلّی گوناگونی کشور، به‌ویژه در استان‌های «شمالی»، «البحر الأحمر»، «کُردُفان جنوبی»، «کَسَلا» و «دارفور» رواج دارند.<ref>وزارة الإعلام جمهورية السّودان(2011). السّودان: أرض الفرص، حقائق و أرقام. الخرطوم: وزارة الإعلام، يوليو، 11.</ref>

	=== زبان‌ها و گویش‌های رایج ===		=== زبان‌ها و گویش‌های رایج ===

Samiei در ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۰

2024-04-22T15:30:02Z

نمایش تغییرات

Hasti: ...

2024-04-21T20:30:31Z

...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۳۰
خط ۱٬۲۲۷:		خط ۱٬۲۲۷:
	[xvii] شهری در غرب سودان		[xvii] شهری در غرب سودان

	[xviii] شهری در مصر		[xviii] شهری در مصر<ref>معماریان، مریم، امیدی، مصطفی (1394). جامعه و فرهنگ [[سودان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی].</ref>

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==