زبان و ادبیات سیرالئون - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Amani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۵

2025-07-24T16:45:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:زبان رسمی در سیرالئون.jpg\|بندانگشتی\|زبان رسمی در سیرالئون (1391). برگرفته از سایت ویکی پدیا، قابل بازیابی از[[wikipedia:Languages_of_Sierra_Leone#:~:text=English%20is%20the%20official%20language%2C%20and%20Krio%20is,most%20of%20the%20Eastern%20part%20of%20Sierra%20Leone.\|https://en.wikipedia.org/wiki/Languages_of_Sierra_Leone#:~:text=English%20is%20the%20official%20language%2C%20and%20Krio%20is,most%20of%20the%20Eastern%20part%20of%20Sierra%20Leone.]]]]		[[پرونده:زبان رسمی در سیرالئون.jpg\|بندانگشتی\|زبان رسمی در سیرالئون (1391). برگرفته از سایت ویکی پدیا، قابل بازیابی از[[wikipedia:Languages_of_Sierra_Leone#:~:text=English%20is%20the%20official%20language%2C%20and%20Krio%20is,most%20of%20the%20Eastern%20part%20of%20Sierra%20Leone.\|https://en.wikipedia.org/wiki/Languages_of_Sierra_Leone#:~:text=English%20is%20the%20official%20language%2C%20and%20Krio%20is,most%20of%20the%20Eastern%20part%20of%20Sierra%20Leone.]]]]
	زبان‌های رسمی و ملی [[سیرالئون]] به ترتیب انگلیسی و کریو(کریول) می‌باشد که زبان کریو ترکیبی از زبان‌های انگلیسی و محلی است[i]. عموم تحصیل‌کردگان و در مجموع تمام افرادی که در مقاطع آموزشی مختلف تحصیل کرده و حداقل دوره‌های آموزش ابتدایی و متوسطه را پشت سر نهاده‌اند به روانی به زبان انگلیسی صحبت می‌کنند. خط و نوع کتابت در [[سیرالئون]] به زبان انگلیسی است و دانش آموزان از کلاس اول ابتدائی با خواندن و نوشتن به زبان انگلیسی آشنا می‌شوند. کتابت به زبان‌های قبیلگی نیز با الفبای انگلیسی صورت می‌گیرد<ref>برگرفته از: [https://www.everyculture.com/Sa-Th/Sierra-Leone.html?level=1 https://www.everyculture.com/Sierra+leone/2011]</ref>.		زبان‌های رسمی و ملی [[سیرالئون]] به ترتیب انگلیسی و کریو(کریول) می‌باشد که زبان کریو ترکیبی از زبان‌های انگلیسی و محلی است[i]. عموم تحصیل‌کردگان و در مجموع تمام افرادی که در مقاطع آموزشی مختلف تحصیل کرده و حداقل دوره‌های آموزش ابتدایی و متوسطه را پشت سر نهاده‌اند به روانی به زبان انگلیسی صحبت می‌کنند. خط و نوع کتابت در [[سیرالئون]] به زبان انگلیسی است و دانش آموزان از کلاس اول ابتدائی با خواندن و نوشتن به زبان انگلیسی آشنا می‌شوند. کتابت به زبان‌های قبیلگی نیز با الفبای انگلیسی صورت می‌گیرد<ref>برگرفته از [https://www.everyculture.com/Sa-Th/Sierra-Leone.html?level=1 https://www.everyculture.com/Sierra+leone/2011]</ref>.

	=== [[زبان و خط رسمی سیرالئون\|زبان‌های رایج]] ===		=== [[زبان و خط رسمی سیرالئون\|زبان‌های رایج]] ===
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	[[سیرالئون]] در دهه 1870 نیز شاهد نقش‌آفرینی چند تن دیگر از چهره‌های ادبی سرشناس کشور بود که با نوشتن کتاب‌هایی ارزشمند به‌تدریج مردم این کشور را با نویسندگان بومی سرزمین خویش آشنا ساختند. آرون بلیزاریوس کوسیما سیبتورپ(Aaron Belissarius casime sibthorpe)از بردگان گینه‌ای الاصل آزاد شده‌ای بود که پس از به‌دست آوردن آزادی خود در [[سیرالئون]] اقامت گزید و برای نخستین بار تاریخ این سرزمین را به زبان انگلیسی به رشته تحریر درآورد. کتاب «[[تاریخ سیرالئون]]» (The history of sierra Leone) سیبتورپ یکی از قدیمی‌ترین کتب تاریخی است که در مورد این سرزمین نوشته شده و بسیاری از پژوهشگران غربی قاره آفریقا نیز در تحقیقات خود بارها به این کتاب استناد جسته‌اند. دکتر ساموئل آجایی کروثر(Dr Samuuel Ajayj crowther) اسقف کلیسای انگلیکان و زبان‌شناس نیجریه‌ای سیرالئونی الاصل عضو [[قبیله کریول]] از دیگر چهره‌های علمی ادبی اواخر دهه 1870 به‌شمار می‌رود که علاوه بر انجام تحقیقات علمی فراوان در اطراف دلتای رود نیجر سفرنامه‌ای در ارتباط با این مناطق از خود برجای نهاد که علاوه بر ارزش علمی از سبک ادبی خاصی نیز برخوردار است.		[[سیرالئون]] در دهه 1870 نیز شاهد نقش‌آفرینی چند تن دیگر از چهره‌های ادبی سرشناس کشور بود که با نوشتن کتاب‌هایی ارزشمند به‌تدریج مردم این کشور را با نویسندگان بومی سرزمین خویش آشنا ساختند. آرون بلیزاریوس کوسیما سیبتورپ(Aaron Belissarius casime sibthorpe)از بردگان گینه‌ای الاصل آزاد شده‌ای بود که پس از به‌دست آوردن آزادی خود در [[سیرالئون]] اقامت گزید و برای نخستین بار تاریخ این سرزمین را به زبان انگلیسی به رشته تحریر درآورد. کتاب «[[تاریخ سیرالئون]]» (The history of sierra Leone) سیبتورپ یکی از قدیمی‌ترین کتب تاریخی است که در مورد این سرزمین نوشته شده و بسیاری از پژوهشگران غربی قاره آفریقا نیز در تحقیقات خود بارها به این کتاب استناد جسته‌اند. دکتر ساموئل آجایی کروثر(Dr Samuuel Ajayj crowther) اسقف کلیسای انگلیکان و زبان‌شناس نیجریه‌ای سیرالئونی الاصل عضو [[قبیله کریول]] از دیگر چهره‌های علمی ادبی اواخر دهه 1870 به‌شمار می‌رود که علاوه بر انجام تحقیقات علمی فراوان در اطراف دلتای رود نیجر سفرنامه‌ای در ارتباط با این مناطق از خود برجای نهاد که علاوه بر ارزش علمی از سبک ادبی خاصی نیز برخوردار است.

	جان کریستوفر تایلور(John Christopher taylor) از اهالی قبیله ایگبو متولد کشور [[سیرالئون]] و از مبلغان فعال کلیسای انگلیکان نیز در همین سال‌ها نقش مهمی در توسعه ادبیات کشور برعهده داشت. مشهورترین چهره ادبی [[سیرالئون]] در دهه 1880 و 1890 خانم آدلاید کسلی هایفورد(Adelaide casley Hayford) دو رگه نیمه انگلیسی نیمه سیرالئونی عضو [[قبیله کریول]] (از طرف مادر) بود که پس از اتمام تحصیلات خود در انگلستان و آلمان و بازگشت به [[سیرالئون]] تلاش زیادی برای بهبود وضعیت آموزشی زنان این کشور انجام داد. وی که از فعالان فرهنگی در عرصه ناسیونالیسم و برابری زنان و مردان به‌شمار می‌رفت در طی این دو دهه چند کتاب و مجموعه داستان‌های کوتاه به چاپ رساند و موفق به دریافت مدال کینگ سیلور جوبیلی(King's silver jubilee medal)شد و به عضویت انجمن امپراطوری بریتانیا نائل آمد. دو کتاب مشهور وی «داستان کوتاه آقای کوریفر(Mister courifer)» و «مجموعه مقالات، اشعار و داستان‌ها» در دهه 1890 به چاپ رسیدند. مهم‌ترین شاخصه آثار این نویسنده و فعال فرهنگی تلاش برای جلوه‌گر ساختن سنت‌ها و آداب و رسوم مردم آفریقا است<ref name=":0">برگرفته از:[[wikipedia:Literature_of_Sierra_Leone\|https://www.world+literature.org/Africa/sierra+leone/2010]]</ref>.		جان کریستوفر تایلور(John Christopher taylor) از اهالی قبیله ایگبو متولد کشور [[سیرالئون]] و از مبلغان فعال کلیسای انگلیکان نیز در همین سال‌ها نقش مهمی در توسعه ادبیات کشور برعهده داشت. مشهورترین چهره ادبی [[سیرالئون]] در دهه 1880 و 1890 خانم آدلاید کسلی هایفورد(Adelaide casley Hayford) دو رگه نیمه انگلیسی نیمه سیرالئونی عضو [[قبیله کریول]] (از طرف مادر) بود که پس از اتمام تحصیلات خود در انگلستان و آلمان و بازگشت به [[سیرالئون]] تلاش زیادی برای بهبود وضعیت آموزشی زنان این کشور انجام داد. وی که از فعالان فرهنگی در عرصه ناسیونالیسم و برابری زنان و مردان به‌شمار می‌رفت در طی این دو دهه چند کتاب و مجموعه داستان‌های کوتاه به چاپ رساند و موفق به دریافت مدال کینگ سیلور جوبیلی(King's silver jubilee medal)شد و به عضویت انجمن امپراطوری بریتانیا نائل آمد. دو کتاب مشهور وی «داستان کوتاه آقای کوریفر(Mister courifer)» و «مجموعه مقالات، اشعار و داستان‌ها» در دهه 1890 به چاپ رسیدند. مهم‌ترین شاخصه آثار این نویسنده و فعال فرهنگی تلاش برای جلوه‌گر ساختن سنت‌ها و آداب و رسوم مردم آفریقا است<ref name=":0">برگرفته از [[wikipedia:Literature_of_Sierra_Leone\|https://www.world+literature.org/Africa/sierra+leone/2010]]</ref>.

	==== [[ادبیات معاصر سیرالئون]] ====		==== [[ادبیات معاصر سیرالئون]] ====
خط ۹۱:		خط ۹۱:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	امیربهرام عرب احمدی		امیربهرام عرب احمدی
	[[~~index.php?title=~~رده:خط، زبان و ادبیات]]		[[رده:خط، زبان و ادبیات]]

Bita در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۶

2025-02-14T16:46:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۶
خط ۶۳:		خط ۶۳:
	[[مشاهیر ادبی سیرالئون]] عمدتاً نویسندگان و شعرای دو سده اخیر می‌باشند که در رشته‌های مختلف رمان ادبی، ادبیات کودک و نمایشنامه نویسی افتخارات بزرگی را برای این کشور درسطح منطقه‌ای و جهانی ببار آورده‌اند.مشهورترین [[مشاهیر ادبی سیرالئون]] عبارتند از:		[[مشاهیر ادبی سیرالئون]] عمدتاً نویسندگان و شعرای دو سده اخیر می‌باشند که در رشته‌های مختلف رمان ادبی، ادبیات کودک و نمایشنامه نویسی افتخارات بزرگی را برای این کشور درسطح منطقه‌ای و جهانی ببار آورده‌اند.مشهورترین [[مشاهیر ادبی سیرالئون]] عبارتند از:

	دکتر آفریکانوس هورتون، آرون بلیزاریوس کوسیما سیبتورپ، دکتر ساموئل آجایی کروثر، جان کریستوفر تایلور، آدلاید کسلی هایفور، گلادیس کسلی هایفورد، کریستین جرج، توماس دکر، آبیوسه نیکول، ریموند شریف ایسمون، ویلیام کنته، الدرد جونز، مختار مصطفی، ویلفرد تایلور، دلفین کینگ، سیل کنی کوکر، ریموند شریف ایسمون، ویلیام کنته، یولیسا آمادو مدی، آلوسین دونبار، یما لوسیلدا هانتر، پرینس دوو پالمر، عثمان کنته، تالابی آیسی لوکان، ملویل استوارت، مریلین آوونور رنر، وینستون فورد، کلیفورد فیف، پیتر کارفا اسمارت، بریما راجرز، آمیناتا فورنا، اولوفمی تری، دلیا جارت ماکائولی، اسماعیل باه<ref name=":0" /><ref>عرب احمدی، امیر بهرام(1390). جامعه و فرهنگ [[سیرالئون]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)</ref>.		دکتر آفریکانوس هورتون، آرون بلیزاریوس کوسیما سیبتورپ، دکتر ساموئل آجایی کروثر، جان کریستوفر تایلور، آدلاید کسلی هایفور، گلادیس کسلی هایفورد، کریستین جرج، توماس دکر، آبیوسه نیکول، ریموند شریف ایسمون، ویلیام کنته، الدرد جونز، مختار مصطفی، ویلفرد تایلور، دلفین کینگ، سیل کنی کوکر، ریموند شریف ایسمون، ویلیام کنته، یولیسا آمادو مدی، آلوسین دونبار، یما لوسیلدا هانتر، پرینس دوو پالمر، عثمان کنته، تالابی آیسی لوکان، ملویل استوارت، مریلین آوونور رنر، وینستون فورد، کلیفورد فیف، پیتر کارفا اسمارت، بریما راجرز، آمیناتا فورنا، اولوفمی تری، دلیا جارت ماکائولی، اسماعیل باه<ref name=":0" />.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۸۵:		خط ۸۵:
	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
	<references />		<references />
	[[رده:خط، زبان و ادبیات]]
			== منبع اصلی ==
			عرب احمدی، امیر بهرام(1390). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%A6%D9%88%D9%86 سیرالئون]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]( در دست انتشار)

			== نویسنده مقاله ==
			امیربهرام عرب احمدی
			[[index.php?title=رده:خط، زبان و ادبیات]]

Samiei در ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۸

2024-07-31T23:08:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۸
خط ۶۶:		خط ۶۶:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[زبان و ادبیات ژاپن]]؛ [[زبان و ادبیات روسی]]؛ [[زبان و ادبیات کانادا]]؛ [[زبان و ادبیات کوبا]]؛ [[زبان و ادبیات لبنان]]؛ [[زبان و ادبیات مصر]]؛ [[زبان و ادبیات تونس]]؛ [[زبان و ادبیات افغانستان]]؛ [[زبان و ادبیات چینی]]؛ [[زبان و ادبیات سنگال]]؛ [[زبان و ادبیات آرژانتین]]؛ [[زبان و ادبیات فرانسه]]؛ [[زبان و ادبیات اسپانیا]]؛ [[زبان و ادبیات مالی]]؛ [[زبان و ادبیات ساحل عاج]]؛ [[زبان و ادبیات ~~اردن~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~سوریه~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~اتیوپی~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~زیمبابوه~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~تایلند~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~قطر~~]]؛ [[زبان و ادبیات ~~سودان~~]]		[[زبان و ادبیات ژاپن]]؛ [[زبان و ادبیات روسی]]؛ [[زبان و ادبیات کانادا]]؛ [[زبان و ادبیات کوبا]]؛ [[زبان و ادبیات لبنان]]؛ [[زبان و ادبیات مصر]]؛ [[زبان و ادبیات تونس]]؛ [[زبان و ادبیات افغانستان]]؛ [[زبان و ادبیات چینی]]؛ [[زبان و ادبیات سنگال]]؛ [[زبان و ادبیات تایلند]]؛ [[زبان و ادبیات آرژانتین]]؛ [[زبان و ادبیات فرانسه]]؛ [[زبان و ادبیات اسپانیا]]؛ [[زبان و ادبیات مالی]]؛ [[زبان و ادبیات ساحل عاج]]؛ [[زبان و ادبیات سوریه]]؛ [[زبان و ادبیات اتیوپی]]؛ [[زبان و ادبیات زیمبابوه]]؛ [[زبان و ادبیات قطر]]؛ [[زبان و ادبیات سودان]]؛ [[زبان و ادبیات گرجستان]]؛ [[زبان و ادبیات تاجیکستان]]؛ [[زبان و ادبیات قزاقستان]]؛ [[زبان و ادبیات بنگلادش]]؛ [[زبان و ادبیات سریلانکا]]؛ [[زبان و ادبیات اردن]]

	== پاورقی ==		== پاورقی ==
خط ۸۴:		خط ۸۴:

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
			<references />
			[[رده:خط، زبان و ادبیات]]

Samiei: /* نیز نگاه کنید به */

2024-06-10T10:50:51Z

نیز نگاه کنید به

نمایش تغییرات

Amani در ‏۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۴

2024-06-08T08:54:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:زبان رسمی در سیرالئون.jpg\|بندانگشتی\|زبان رسمی در سیرالئون(1391).برگرفته از سایت ویکی پدیا،قابل بازیابی از[[wikipedia:Languages_of_Sierra_Leone#:~:text=English%20is%20the%20official%20language%2C%20and%20Krio%20is,most%20of%20the%20Eastern%20part%20of%20Sierra%20Leone.\|https://en.wikipedia.org/wiki/Languages_of_Sierra_Leone#:~:text=English%20is%20the%20official%20language%2C%20and%20Krio%20is,most%20of%20the%20Eastern%20part%20of%20Sierra%20Leone.]]]]
	زبان‌های رسمی و ملی [[سیرالئون]] به ترتیب انگلیسی و کریو(کریول) می‌باشد که زبان کریو ترکیبی از زبان‌های انگلیسی و محلی است[i]. عموم تحصیل‌کردگان و در مجموع تمام افرادی که در مقاطع آموزشی مختلف تحصیل کرده و حداقل دوره‌های آموزش ابتدایی و متوسطه را پشت سر نهاده‌اند به روانی به زبان انگلیسی صحبت می‌کنند. خط و نوع کتابت در [[سیرالئون]] به زبان انگلیسی است و دانش آموزان از کلاس اول ابتدائی با خواندن و نوشتن به زبان انگلیسی آشنا می‌شوند. کتابت به زبان‌های قبیلگی نیز با الفبای انگلیسی صورت می‌گیرد<ref>برگرفته از: [https://www.everyculture.com/Sa-Th/Sierra-Leone.html?level=1 https://www.everyculture.com/Sierra+leone/2011]</ref>.		زبان‌های رسمی و ملی [[سیرالئون]] به ترتیب انگلیسی و کریو(کریول) می‌باشد که زبان کریو ترکیبی از زبان‌های انگلیسی و محلی است[i]. عموم تحصیل‌کردگان و در مجموع تمام افرادی که در مقاطع آموزشی مختلف تحصیل کرده و حداقل دوره‌های آموزش ابتدایی و متوسطه را پشت سر نهاده‌اند به روانی به زبان انگلیسی صحبت می‌کنند. خط و نوع کتابت در [[سیرالئون]] به زبان انگلیسی است و دانش آموزان از کلاس اول ابتدائی با خواندن و نوشتن به زبان انگلیسی آشنا می‌شوند. کتابت به زبان‌های قبیلگی نیز با الفبای انگلیسی صورت می‌گیرد<ref>برگرفته از: [https://www.everyculture.com/Sa-Th/Sierra-Leone.html?level=1 https://www.everyculture.com/Sierra+leone/2011]</ref>.

خط ۱۳:		خط ۱۴:

	==== نخستین نویسندگان سیرالئونی ====		==== نخستین نویسندگان سیرالئونی ====
			[[پرونده:دکتر آفریکانوس هورتون در سیرالئون.jpg\|بندانگشتی\|دکتر آفریکانوس هورتون در سیرالئون(1392).برگرفته از سایت ویکی پدیا،قابل بازیابی از<nowiki/>https://en.wikipedia.org/wiki/Africanus_Horton]]
	براساس شواهد موجود دکتر آفریکانوس هورتون(Africanus Horton) مشهور به جیمز بیل(James beale) افسر پزشک و معلم [[قبیله کریول]] که در انگلستان تحصیل کرده بود نخستین فرد از بومیان [[سیرالئون]] به‌شمار می‌رود که در دهه 1860 چند کتاب ارزشمند در حوزه علوم سیاسی و ادبیات سیاسی به مردم این کشور تقدیم کرد به‌گونه‌ای که امروز مردم [[سیرالئون]] با افتخار تمام از وی به‌عنوان یکی از پیشگامان این حوزه یاد می‌کنند. آثار دکتر آفریکانوس هورتون عبارتند از:		براساس شواهد موجود دکتر آفریکانوس هورتون(Africanus Horton) مشهور به جیمز بیل(James beale) افسر پزشک و معلم [[قبیله کریول]] که در انگلستان تحصیل کرده بود نخستین فرد از بومیان [[سیرالئون]] به‌شمار می‌رود که در دهه 1860 چند کتاب ارزشمند در حوزه علوم سیاسی و ادبیات سیاسی به مردم این کشور تقدیم کرد به‌گونه‌ای که امروز مردم [[سیرالئون]] با افتخار تمام از وی به‌عنوان یکی از پیشگامان این حوزه یاد می‌کنند. آثار دکتر آفریکانوس هورتون عبارتند از:

خط ۲۸:		خط ۳۰:

	==== [[ادبیات معاصر سیرالئون]] ====		==== [[ادبیات معاصر سیرالئون]] ====
			[[پرونده:خانم گلادیس کسلی هایفورد از نویسندگان ادبیات معاصر سیرالئون.jpg\|بندانگشتی\|خانم گلادیس کسلی هایفورد از نویسندگان سرشناس ادبیات معاصر سیرالئون(1392).برگرفته از سایت ویکی پدیا،قابل بازیابی از[https://en.wikipedia.org/ https://en.wikipedia.org/wiki/Gladys_Casely-Hayford]]]
	با آغاز قرن بیستم میلادی خلق آثار ادبی هنری در این کشور شتاب بیشتری گرفت و نویسندگان صاحب نامی همچون خانم گلادیس کسلی هایفورد (1950-1904) (Gladys casery -Hayford) کتب و اشعار ادبی زیادی به زبان‌های انگلیسی و کریو چاپ و منتشر ساخت. بسیاری از اشعار و نوشتجات این نویسنده در [[آمریکا]] و انگلستان به چاپ رسیده است. وی برای نخستین بار اشعاری به زبان کریو نیز سرود و در سال 1948 در قالب کتابچه‌ای کوچک در فریتاون به چاپ رساند که در زمره شاهکارهای ادبی کریو به‌شمار می‌رود.(Take Am so) کریستین جرج(Cristian George) از دیگر چهره‌های ادبی درخشان [[سیرالئون]] در این دوره به‌شمار می‌رود که مجموعه اشعار خود تحت عنوان «جواهر گران‌بها» (Precious Gem) را در سال 1952 منتشر ساخت. در طول این دهه (1950) توماس دکر(Thomas Decker) نیز اقدامات خلاقانه و مبتکرانه قابل توجهی در خصوص چگونگی بهره‌گیری از زبان کریو در مباحث ادبی انجام داد که موجب شکوفایی نمایشنامه‌های کریو و به کارگیری پیشنهادات وی توسط نمایشنامه‌نویسان معروف آن عهد همچون «دله چارلی» (Dele charley) ، «ریموند دوسوزا جرج» (Reymond De souza George) ، «استر تایلور پیرس» (Esther Taylor Perrce) و «لورنس کوه‌کو وود» (Lawrence Kweku woode) و پدید آمدن نمایشنامه‌هایی جالب با مضامین فرهنگی مورد علاق مردم کریو زبان گردید. در طی این دوره که به‌تدریج آزادی‌خواهان سیرالئونی زمزمه‌های استقلال و آزادی کشور خود را آغاز کرده بودند برخی از اشعار توماس دکر در [[مطبوعات در سیرالئون\|مطبوعات سیرالئون]] به چاپ رسید و چند نمایشنامه شکسپیر از جمله «جولیوس سزار» از انگلیسی به کریو ترجمه شد. منتخبی از افسانه‌های کریو نیز در اواخر دهه 1950 از زبان کریو به انگلیسی ترجمه شد و کودکان کشور به فراگیری فرهنگ بومی [[سیرالئون]] تشویق شدند<ref>Edgar E Smith, A (2011). The Situation of the Literary Arts in Sierra Leone, p.2-3</ref>.		با آغاز قرن بیستم میلادی خلق آثار ادبی هنری در این کشور شتاب بیشتری گرفت و نویسندگان صاحب نامی همچون خانم گلادیس کسلی هایفورد (1950-1904) (Gladys casery -Hayford) کتب و اشعار ادبی زیادی به زبان‌های انگلیسی و کریو چاپ و منتشر ساخت. بسیاری از اشعار و نوشتجات این نویسنده در [[آمریکا]] و انگلستان به چاپ رسیده است. وی برای نخستین بار اشعاری به زبان کریو نیز سرود و در سال 1948 در قالب کتابچه‌ای کوچک در فریتاون به چاپ رساند که در زمره شاهکارهای ادبی کریو به‌شمار می‌رود.(Take Am so) کریستین جرج(Cristian George) از دیگر چهره‌های ادبی درخشان [[سیرالئون]] در این دوره به‌شمار می‌رود که مجموعه اشعار خود تحت عنوان «جواهر گران‌بها» (Precious Gem) را در سال 1952 منتشر ساخت. در طول این دهه (1950) توماس دکر(Thomas Decker) نیز اقدامات خلاقانه و مبتکرانه قابل توجهی در خصوص چگونگی بهره‌گیری از زبان کریو در مباحث ادبی انجام داد که موجب شکوفایی نمایشنامه‌های کریو و به کارگیری پیشنهادات وی توسط نمایشنامه‌نویسان معروف آن عهد همچون «دله چارلی» (Dele charley) ، «ریموند دوسوزا جرج» (Reymond De souza George) ، «استر تایلور پیرس» (Esther Taylor Perrce) و «لورنس کوه‌کو وود» (Lawrence Kweku woode) و پدید آمدن نمایشنامه‌هایی جالب با مضامین فرهنگی مورد علاق مردم کریو زبان گردید. در طی این دوره که به‌تدریج آزادی‌خواهان سیرالئونی زمزمه‌های استقلال و آزادی کشور خود را آغاز کرده بودند برخی از اشعار توماس دکر در [[مطبوعات در سیرالئون\|مطبوعات سیرالئون]] به چاپ رسید و چند نمایشنامه شکسپیر از جمله «جولیوس سزار» از انگلیسی به کریو ترجمه شد. منتخبی از افسانه‌های کریو نیز در اواخر دهه 1950 از زبان کریو به انگلیسی ترجمه شد و کودکان کشور به فراگیری فرهنگ بومی [[سیرالئون]] تشویق شدند<ref>Edgar E Smith, A (2011). The Situation of the Literary Arts in Sierra Leone, p.2-3</ref>.

خط ۳۵:		خط ۳۸:

	[[جنگ داخلی سیرالئون]] در دهه 1990 ضربه سختی بر ادبیات و هنر داستان‌نویسی این کشور وارد آورد و هر چند بعدها خاطرات [[جنگ داخلی سیرالئون\|جنگ داخلی]] و وحشی‌گری‌های شورشیان دستمایه رمان‌های ادبی بسیاری قرار گرفت ولی در دهه 1990 بسیاری از نویسندگان این کشور به دیگر کشورها فرار کرده و به سبب مشکلات حاد سیاسی اقتصادی کشور آثار ادبی ارزشمندی به‌وجود نیامد با این حال ادبیات کودکان در این دهه به پیشرفت‌هایی نائل آمد و نویسندگانی همچون «تالابی آیسی لوکان»(Talabi Aisie Lucan)، «ملویل استوارت»(Melville stuart)، «مریلین آوونور رنر»(Marilyn Awoonor renner)، «وینستون فورد»(Winston forde)، «کلیفورد فیف»(Clifford N.fyfe)، «پیتر کارفا اسمارت»(Peter karefa smart) و «بریما راجرز»(Brima rogers) آثار ارزشمندی در حوزه ادبیات کودکان به‌وجود آوردند. محمد شریف نمایشنامه‌نویس معروف سیرالئونی نیز چند نمایشنامه به زبان انگلیسی به چاپ رساند که یکی از این نمایشنامه‌ها به نام «ترس نهانی» (Secret fear) در سال 1997 برنده جایزه ادبی جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا شد.		[[جنگ داخلی سیرالئون]] در دهه 1990 ضربه سختی بر ادبیات و هنر داستان‌نویسی این کشور وارد آورد و هر چند بعدها خاطرات [[جنگ داخلی سیرالئون\|جنگ داخلی]] و وحشی‌گری‌های شورشیان دستمایه رمان‌های ادبی بسیاری قرار گرفت ولی در دهه 1990 بسیاری از نویسندگان این کشور به دیگر کشورها فرار کرده و به سبب مشکلات حاد سیاسی اقتصادی کشور آثار ادبی ارزشمندی به‌وجود نیامد با این حال ادبیات کودکان در این دهه به پیشرفت‌هایی نائل آمد و نویسندگانی همچون «تالابی آیسی لوکان»(Talabi Aisie Lucan)، «ملویل استوارت»(Melville stuart)، «مریلین آوونور رنر»(Marilyn Awoonor renner)، «وینستون فورد»(Winston forde)، «کلیفورد فیف»(Clifford N.fyfe)، «پیتر کارفا اسمارت»(Peter karefa smart) و «بریما راجرز»(Brima rogers) آثار ارزشمندی در حوزه ادبیات کودکان به‌وجود آوردند. محمد شریف نمایشنامه‌نویس معروف سیرالئونی نیز چند نمایشنامه به زبان انگلیسی به چاپ رساند که یکی از این نمایشنامه‌ها به نام «ترس نهانی» (Secret fear) در سال 1997 برنده جایزه ادبی جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا شد.
			[[پرونده:کتاب سنگ‌های اجداد یک رمان ادبی در رابطه با جنگ داخلی سیرالئون.jpg\|بندانگشتی\|کتاب سنگ‌های اجداد یک رمان ادبی در رابطه با جنگ داخلی سیرالئون(1398).برگرفته از سایت ویکی پدیا،قابل بازیابی از[https://en.wikipedia.org/ https://en.wikipedia.org/wiki/Ancestor_Stones]]]
	[[ادبیات معاصر سیرالئون\|ادبیات سیرالئون]] در دهه 2000 میلادی شاهد پدید آمدن رمان‌های ادبی ارزشمندی عمدتاً در ارتباط با [[جنگ داخلی سیرالئون\|جنگ داخلی]] این کشور بود که از مشهورترین آنها می‌توان به کتاب «سنگ‌های اجداد» (Ancestors stones) و کتاب بسیار مشهور «خاطره عشق» (The memory of love) نوشته آمیناتا فورنا اشاره کرد که کتاب «خاطره عشق» در سال 2011 موفق به دریافت جایزه کشورهای مشترک المنافع شد.		[[ادبیات معاصر سیرالئون\|ادبیات سیرالئون]] در دهه 2000 میلادی شاهد پدید آمدن رمان‌های ادبی ارزشمندی عمدتاً در ارتباط با [[جنگ داخلی سیرالئون\|جنگ داخلی]] این کشور بود که از مشهورترین آنها می‌توان به کتاب «سنگ‌های اجداد» (Ancestors stones) و کتاب بسیار مشهور «خاطره عشق» (The memory of love) نوشته آمیناتا فورنا اشاره کرد که کتاب «خاطره عشق» در سال 2011 موفق به دریافت جایزه کشورهای مشترک المنافع شد.

	«اولوفمی تری» (Ulufemi Terry) نویسنده سیرالئونی ساکن آفریقای جنوبی نویسنده داستان کوتاه «روزهای چوب بازی» (Stickfighting days (این کتاب در بین 115 داستان از 13 کشور آفریقایی جایزه مقام نخست را بخود اختصاص داد)) برنده جایزه ادبی کین (معتبرترین جایزه ادبی قاره آفریقا) در سال 2010 و «دلیا جارت ماکائولی» (Delia Jarrett Macauley) (ساکن انگلستان) نویسنده رمان سیاسی «موسی، شهروند و من»(Moses, citizen and me) برنده جایزه معروف اُرول در سال 2005 [iii] نام کشور [[سیرالئون]] را نه در سطح قاره آفریقا بلکه در سرتاسر جهان پرآوازه ساختند. رمان «راه طولانی سپری شده، خاطرات یک کودک سرباز» (A long way Gone: memories of a boy soldier) نوشته «اسماعیل باه(Ishmael Beah)» در سال 2007 نیز با وجود آن که جایزه‌ای را در سطح بین‌الملل و منطقه ی بخود اختصاص نداد ولی با استقبال عظیم محافل علمی کشورهای مختلف جهان مواجه شد<ref name=":0" />.		«اولوفمی تری» (Ulufemi Terry) نویسنده سیرالئونی ساکن آفریقای جنوبی نویسنده داستان کوتاه «روزهای چوب بازی» (Stickfighting days (این کتاب در بین 115 داستان از 13 کشور آفریقایی جایزه مقام نخست را بخود اختصاص داد)) برنده جایزه ادبی کین (معتبرترین جایزه ادبی قاره آفریقا) در سال 2010 و «دلیا جارت ماکائولی» (Delia Jarrett Macauley) (ساکن انگلستان) نویسنده رمان سیاسی «موسی، شهروند و من»(Moses, citizen and me) برنده جایزه معروف اُرول در سال 2005 [iii] نام کشور [[سیرالئون]] را نه در سطح قاره آفریقا بلکه در سرتاسر جهان پرآوازه ساختند. رمان «راه طولانی سپری شده، خاطرات یک کودک سرباز» (A long way Gone: memories of a boy soldier) نوشته «اسماعیل باه(Ishmael Beah) » در سال 2007 نیز با وجود آن که جایزه‌ای را در سطح بین‌الملل و منطقه ی بخود اختصاص نداد ولی با استقبال عظیم محافل علمی کشورهای مختلف جهان مواجه شد<ref name=":0" />.

	البته [[سیرالئون]] در دهه 2000 میلادی جدای از رمان شاهد آثار ادبی دیگری از جمله کتب «آرتور ادگار اسمیت» نیز بوده است که از آینده درخشانی برخوردار است[iv]. بسیاری از پژوهشگران معتقدند ادبیات [[سیرالئون]] که طی چند دهه گذشته و به‌ویژه در دهه [[جنگ داخلی سیرالئون\|جنگ داخلی]] به اوج پختگی و بلوغ خود رسید هنوز به مرحله شکوفایی کامل نائل نیامده و در آینده نزدیک آثار بزرگی در حوزه رمان‌های ادبی به‌ویژه [[ادبیات معاصر سیرالئون\|ادبیات]] جنگی و خاطره‌نویسی به جهان عرضه خواهد کرد.		البته [[سیرالئون]] در دهه 2000 میلادی جدای از رمان شاهد آثار ادبی دیگری از جمله کتب «آرتور ادگار اسمیت» نیز بوده است که از آینده درخشانی برخوردار است[iv]. بسیاری از پژوهشگران معتقدند ادبیات [[سیرالئون]] که طی چند دهه گذشته و به‌ویژه در دهه [[جنگ داخلی سیرالئون\|جنگ داخلی]] به اوج پختگی و بلوغ خود رسید هنوز به مرحله شکوفایی کامل نائل نیامده و در آینده نزدیک آثار بزرگی در حوزه رمان‌های ادبی به‌ویژه [[ادبیات معاصر سیرالئون\|ادبیات]] جنگی و خاطره‌نویسی به جهان عرضه خواهد کرد.
خط ۴۴:		خط ۴۷:
	=== [[نظم و نثر در ادبیات سیرالئون\|وضعیت انواع نظم و نثر]] ===		=== [[نظم و نثر در ادبیات سیرالئون\|وضعیت انواع نظم و نثر]] ===
	همان گونه که در صفحات قبل اشاره شد [[ادبیات سیرالئون\|ادبیات کشور سیرالئون]] عمدتاً دربرگیرنده رمان‌های ادبی و داستان‌های کوتاه است و در رشته‌های دیگر کمتر آثاری خلق شده است. جدای از رمان و داستان‌های کوتاه، برخی از شعرای این کشور نیز مجموعه‌های شعری به زبان‌های انگلیسی، کریو و تمنه خلق کرده‌اند. با این حال این مجموعه‌های شعری که بخشی از فرهنگ شفاهی این کشور را در خود جای داده‌اند کمتر از رمان‌های ادبی این سرزمین مرزهای [[سیرالئون]] را درنوردیده و به شهرت چندانی در سطح آفریقا و جهان دست نیافته‌اند<ref name=":0" />.		همان گونه که در صفحات قبل اشاره شد [[ادبیات سیرالئون\|ادبیات کشور سیرالئون]] عمدتاً دربرگیرنده رمان‌های ادبی و داستان‌های کوتاه است و در رشته‌های دیگر کمتر آثاری خلق شده است. جدای از رمان و داستان‌های کوتاه، برخی از شعرای این کشور نیز مجموعه‌های شعری به زبان‌های انگلیسی، کریو و تمنه خلق کرده‌اند. با این حال این مجموعه‌های شعری که بخشی از فرهنگ شفاهی این کشور را در خود جای داده‌اند کمتر از رمان‌های ادبی این سرزمین مرزهای [[سیرالئون]] را درنوردیده و به شهرت چندانی در سطح آفریقا و جهان دست نیافته‌اند<ref name=":0" />.
			[[پرونده:ادبیات کودک و نوجوان در سیرالئون.jpg\|بندانگشتی\|ادبیات کودک و نوجوان در سیرالئون(1399).برگرفته از سایت پودا پودا،قابل بازیابی از<nowiki/>https://poda-poda.com/interviews/mohamed-sheriff-on-childrens-literature-in-sierra-leone]]

	=== [[ادبیات کودکان و نوجوانان سیرالئون\|ادبیات کودک و نوجوان]] ===		=== [[ادبیات کودکان و نوجوانان سیرالئون\|ادبیات کودک و نوجوان]] ===

Amani در ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۶

2024-05-23T15:46:41Z

نمایش تغییرات

Amani در ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۴

2024-05-17T15:34:58Z

نمایش تغییرات

Amani در ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۳

2024-05-17T15:33:08Z

نمایش تغییرات

Amani در ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۵

2024-05-17T15:15:08Z

نمایش تغییرات

Amani در ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۲۷

2024-05-17T14:27:56Z

نمایش تغییرات