زبان و گویش های متداول در سودان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hasti در ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۹

2025-01-31T17:19:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۹
خط ۱۴۷:		خط ۱۴۷:
	*«نیلوحامیه» که زبان قبایل «باریا» و «اتوکا» است؛		*«نیلوحامیه» که زبان قبایل «باریا» و «اتوکا» است؛

	*زبان‌های سودانی رایج در میان قبایل «زاندی»<ref>معماریان، مریم، امیدی، مصطفی (1394). جامعه و فرهنگ [[سودان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، ص.241-244.</ref>		*زبان‌های سودانی رایج در میان قبایل «زاندی»
	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[زبان ژاپنی]]؛ [[زبان روسی]]؛ [[زبان رسمی کانادا]]؛ [[زبان و خط کوبایی]]؛ [[زبان و خط تونسی]]؛ [[زبان افغانستان]]؛ [[زبان چینی]]؛ [[زبان سنگال]]؛ [[زبان و خط فرانسوی]]؛ [[زبان و خط آرژانتینی]]؛ [[زبان و خط رسمی مالی]]؛ [[زبان و خط رسمی ساحل عاج]]؛ [[زبان و خط رسمی تایلند]]؛ [[زبان اوکراین]]؛ [[زبان اسپانیایی]]؛ [[زبان و خط رسمی اردن]]؛ [[زبان و خط رسمی اتیوپی]]؛ [[زبان و خط رسمی سیرالئون]]؛ [[زبان و خط رسمی قطر]]		[[زبان ژاپنی]]؛ [[زبان روسی]]؛ [[زبان رسمی کانادا]]؛ [[زبان و خط کوبایی]]؛ [[زبان و خط تونسی]]؛ [[زبان افغانستان]]؛ [[زبان چینی]]؛ [[زبان سنگال]]؛ [[زبان و خط فرانسوی]]؛ [[زبان و خط آرژانتینی]]؛ [[زبان و خط رسمی مالی]]؛ [[زبان و خط رسمی ساحل عاج]]؛ [[زبان و خط رسمی تایلند]]؛ [[زبان اوکراین]]؛ [[زبان اسپانیایی]]؛ [[زبان و خط رسمی اردن]]؛ [[زبان و خط رسمی اتیوپی]]؛ [[زبان و خط رسمی سیرالئون]]؛ [[زبان و خط رسمی قطر]]
خط ۱۶۳:		خط ۱۶۳:

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
			<references />
			==منبع اصلی==
			معماریان، مریم، امیدی، مصطفی (1394). جامعه و فرهنگ [[سودان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی]
			==نویسندگان مقاله==
			مریم معماریان، مصطفی امیدی

Samiei در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۲

2024-05-04T16:32:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۲
خط ۵:		خط ۵:
	برخی واژگان و اصطلاحات خاص و پرکاربرد در لهجه سودانی و معادل‌های فارسی و عربی آنها		برخی واژگان و اصطلاحات خاص و پرکاربرد در لهجه سودانی و معادل‌های فارسی و عربی آنها
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| colspan="2" \|واژگان یا اصطلاح در		\| colspan="2" \|واژگان یا اصطلاح در
	\| rowspan="2" \|ترجمه(فارسی)		\| rowspan="2" \|ترجمه(فارسی)
	\|-		\|-
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	\|میز		\|میز
	\|-		\|-
	\|شخص		\|شخص
	\|زول		\|زول
	\|انسان، شخص		\|انسان، شخص
	\|-		\|-
	\|ذاهب		\|ذاهب
	\|ماشی، رایح		\| ماشی، رایح
	\|روان، رونده		\|روان، رونده
	\|-		\|-
	\|اُنظُر		\|اُنظُر
خط ۶۷:		خط ۶۷:
	\|مال من		\|مال من
	\|-		\|-
	\|مرحاض		\|مرحاض
	\|ادبخانه[iii]، حمّام		\|ادبخانه[iii]، حمّام
	\|سرویس بهداشتی		\|سرویس بهداشتی
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	\|مستشفی		\|مستشفی
	\|استبتالیه، شفخانه[iv]		\|استبتالیه، شفخانه[iv]
	\| بیمارستان		\|بیمارستان
	\|-		\|-
	\|صیدلیّه		\|صیدلیّه
خط ۸۷:		خط ۸۷:
	\|-		\|-
	\|ذلک		\|ذلک
	\|ده		\|ده
	\|آن		\|آن
	\|-		\|-
خط ۹۵:		خط ۹۵:
	\|-		\|-
	\|غرض		\|غرض
	\|حاجه		\|حاجه
	\|هدف، منظور		\|هدف، منظور
	\|-		\|-
	\| rowspan="2" \|أرغب فی الشیئ		\| rowspan="2" \|أرغب فی الشیئ
	\|نفسی فی الحاجه دی		\|نفسی فی الحاجه دی
	\|من‌ این را می‌خواهم. به‌ این علاقه‌مندم.		\|من‌ این را می‌خواهم. به‌ این علاقه‌مندم.
خط ۱۱۰:		خط ۱۱۰:
	\|-		\|-
	\|امرأه		\|امرأه
	\|مره		\|مره
	\|زن		\|زن
	\|-		\|-
خط ۱۱۸:		خط ۱۱۸:
	\|-		\|-
	\|بنت		\|بنت
	\|بت		\|بت
	\|دختر		\|دختر
	\|-		\|-
خط ۱۳۱:		خط ۱۳۱:
	\|بارد		\|بارد
	\|ساقط		\|ساقط
	\|سرد		\|سرد
	\|-		\|-
	\|الشّتاء		\|الشّتاء
	\| السّقط		\|السّقط
	\|زمستان		\|زمستان
	\|}در بیشتر ادارات دولتی و مراکز آموزشی، به‌ویژه دانشگاه‌های مهم سودان، زبان انگلیسی، به‌عنوان زبان دوّم و درکنار عربی به‌کار می‌رود<ref name=":3">مشاهدات عینی مصطفی امیدی، وابسته فرهنگی سابق ج.ا.اـ [[خارطوم]]</ref>. برخی دیگر از مهم‌ترین زبان‌ها و گویش‌های رایج در جمهوری [[سودان]]، عبارت‌اند از:		\|}در بیشتر ادارات دولتی و مراکز آموزشی، به‌ویژه دانشگاه‌های مهم سودان، زبان انگلیسی، به‌عنوان زبان دوّم و درکنار عربی به‌کار می‌رود<ref name=":32">مشاهدات عینی مصطفی امیدی، وابسته فرهنگی سابق ج.ا.اـ [[خارطوم]]</ref>. برخی دیگر از مهم‌ترین زبان‌ها و گویش‌های رایج در جمهوری [[سودان]]، عبارت‌اند از:
	*زبان «بجّه» که در حقیقت چند زبان مشابه رایج در مناطق شرقی سودان است؛		*زبان «بجّه» که در حقیقت چند زبان مشابه رایج در مناطق شرقی سودان است؛

خط ۱۴۷:		خط ۱۴۷:
	*«نیلوحامیه» که زبان قبایل «باریا» و «اتوکا» است؛		*«نیلوحامیه» که زبان قبایل «باریا» و «اتوکا» است؛

	*زبان‌های سودانی رایج در میان قبایل «زاندی».		*زبان‌های سودانی رایج در میان قبایل «زاندی»<ref>معماریان، مریم، امیدی، مصطفی (1394). جامعه و فرهنگ [[سودان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، ص.241-244.</ref>

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[زبان ژاپنی]]؛ [[زبان روسی]]؛ [[زبان رسمی کانادا]]؛ [[زبان و خط کوبایی]]؛ [[زبان و خط تونسی]]؛ [[زبان افغانستان]]؛ [[زبان چینی]]؛ [[زبان سنگال]]؛ [[زبان و خط فرانسوی]]؛ [[زبان و خط آرژانتینی]]؛ [[زبان و خط رسمی مالی]]؛ [[زبان و خط رسمی ساحل عاج]]؛ [[زبان و خط رسمی تایلند]]؛ [[زبان اوکراین]]؛ [[زبان اسپانیایی]]؛ [[زبان و خط رسمی اردن]]؛ [[زبان و خط رسمی اتیوپی]]؛ [[زبان و خط رسمی سیرالئون]]؛ [[زبان و خط رسمی قطر]]		[[زبان ژاپنی]]؛ [[زبان روسی]]؛ [[زبان رسمی کانادا]]؛ [[زبان و خط کوبایی]]؛ [[زبان و خط تونسی]]؛ [[زبان افغانستان]]؛ [[زبان چینی]]؛ [[زبان سنگال]]؛ [[زبان و خط فرانسوی]]؛ [[زبان و خط آرژانتینی]]؛ [[زبان و خط رسمی مالی]]؛ [[زبان و خط رسمی ساحل عاج]]؛ [[زبان و خط رسمی تایلند]]؛ [[زبان اوکراین]]؛ [[زبان اسپانیایی]]؛ [[زبان و خط رسمی اردن]]؛ [[زبان و خط رسمی اتیوپی]]؛ [[زبان و خط رسمی سیرالئون]]؛ [[زبان و خط رسمی قطر]]

Hasti در ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۹

2024-04-27T17:19:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۹
خط ۱۴۸:		خط ۱۴۸:

	*زبان‌های سودانی رایج در میان قبایل «زاندی».		*زبان‌های سودانی رایج در میان قبایل «زاندی».

			== نیز نگاه کنید به ==
			[[زبان ژاپنی]]؛ [[زبان روسی]]؛ [[زبان رسمی کانادا]]؛ [[زبان و خط کوبایی]]؛ [[زبان و خط تونسی]]؛ [[زبان افغانستان]]؛ [[زبان چینی]]؛ [[زبان سنگال]]؛ [[زبان و خط فرانسوی]]؛ [[زبان و خط آرژانتینی]]؛ [[زبان و خط رسمی مالی]]؛ [[زبان و خط رسمی ساحل عاج]]؛ [[زبان و خط رسمی تایلند]]؛ [[زبان اوکراین]]؛ [[زبان اسپانیایی]]؛ [[زبان و خط رسمی اردن]]؛ [[زبان و خط رسمی اتیوپی]]؛ [[زبان و خط رسمی سیرالئون]]؛ [[زبان و خط رسمی قطر]]

	== پاورقی ==		== پاورقی ==

Hasti در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۰

2024-04-26T16:10:22Z

نمایش تغییرات

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-03-05T00:13:30Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۱۳
خط ۱:		خط ۱:
	به‌طور کلّی یکصد و پانزده زبان و صدها گویش در جمهوری سودان وجود دارد. ‌به‌رغم تعّدد و تنوّع زبان‌ها و گویش‌ها در جمهوری سودان، تقریباً همه مردم‌ این سرزمین، به زبان عربی محلّی (سودانی)، تسلّط دارند و از نظر گفتگو و ارتباط با هم‌میهنان خویش، مشکلی ندارند (2013,sudan.sd/sudanculture.php?lang=ar).		به‌طور کلّی یکصد و پانزده زبان و صدها گویش در جمهوری [[سودان]] وجود دارد. ‌به‌رغم تعّدد و تنوّع زبان‌ها و گویش‌ها در جمهوری سودان، تقریباً همه مردم‌ این سرزمین، به زبان عربی محلّی (سودانی)، تسلّط دارند و از نظر گفتگو و ارتباط با هم‌میهنان خویش، مشکلی ندارند (2013,sudan.sd/sudanculture.php?lang=ar).

	لهجه محلّی عربی ـ که در سودان «الدّارجة» نامیده می‌شود همانند زبان‌های دیگر در گذر زمان، دچار تغییراتی شده و از عربی اصیل و فصیح فاصله گرفته است. ‌ این تغییرات در بیشتر موارد جزئی است و واژگان یا اصطلاح سودانی با اصل آن در عربی فصیح تفاوت چندانی ندارد؛ امّا در بعضی موارد تفاوت میان آنها آشکار است. به گونه‌ای که واژگان یا اصطلاح سودانی با اصل آن در زبان اصیل و فصیح عربی، هیچ شباهتی ندارد. برای بیان‌ این نکته، به برخی واژگان و اصطلاحات خاص و پرکاربرد در لهجه سودانی اشاره می‌شود:		لهجه محلّی عربی ـ که در سودان «الدّارجة» نامیده می‌شود همانند زبان‌های دیگر در گذر زمان، دچار تغییراتی شده و از عربی اصیل و فصیح فاصله گرفته است. ‌ این تغییرات در بیشتر موارد جزئی است و واژگان یا اصطلاح سودانی با اصل آن در عربی فصیح تفاوت چندانی ندارد؛ امّا در بعضی موارد تفاوت میان آنها آشکار است. به گونه‌ای که واژگان یا اصطلاح سودانی با اصل آن در زبان اصیل و فصیح عربی، هیچ شباهتی ندارد. برای بیان‌ این نکته، به برخی واژگان و اصطلاحات خاص و پرکاربرد در لهجه سودانی اشاره می‌شود:
خط ۱۴۲:		خط ۱۴۲:


	در بیشتر ادارات دولتی و مراکز آموزشی، به‌ویژه دانشگاه‌های مهم سودان، زبان انگلیسی، به‌عنوان زبان دوّم و درکنار عربی به‌کار می‌رود (مشاهدات عینی مصطفی امیدی، وابسته فرهنگی سابق ج.ا.اـ خارطوم). برخی دیگر از مهم‌ترین زبان‌ها و گویش‌های رایج در جمهوری سودان، عبارت‌اند از:		در بیشتر ادارات دولتی و مراکز آموزشی، به‌ویژه دانشگاه‌های مهم سودان، زبان انگلیسی، به‌عنوان زبان دوّم و درکنار عربی به‌کار می‌رود (مشاهدات عینی مصطفی امیدی، وابسته فرهنگی سابق ج.ا.اـ [[خارطوم]]). برخی دیگر از مهم‌ترین زبان‌ها و گویش‌های رایج در جمهوری سودان، عبارت‌اند از:

	· زبان «بجّه» که در حقیقت چند زبان مشابه رایج در مناطق شرقی سودان است.		· زبان «بجّه» که در حقیقت چند زبان مشابه رایج در مناطق شرقی سودان است.

Samiei: صفحه‌ای تازه حاوی «به‌طور کلّی یکصد و پانزده زبان و صدها گویش در جمهوری سودان وجود دارد. ‌به‌رغم تعّدد و تنوّع زبان‌ها و گویش‌ها در جمهوری سودان، تقریباً همه مردم‌ این سرزمین، به زبان عربی محلّی (سودانی)، تسلّط دارند و از نظر گفتگو و ارتباط با هم‌میهنان خوی...» ایجاد کرد

2024-03-03T14:33:35Z

صفحه‌ای تازه حاوی «به‌طور کلّی یکصد و پانزده زبان و صدها گویش در جمهوری سودان وجود دارد. ‌به‌رغم تعّدد و تنوّع زبان‌ها و گویش‌ها در جمهوری سودان، تقریباً همه مردم‌ این سرزمین، به زبان عربی محلّی (سودانی)، تسلّط دارند و از نظر گفتگو و ارتباط با هم‌میهنان خوی...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

به‌طور کلّی یکصد و پانزده زبان و صدها گویش در جمهوری سودان وجود دارد. ‌به‌رغم تعّدد و تنوّع زبان‌ها و گویش‌ها در جمهوری سودان، تقریباً همه مردم‌ این سرزمین، به زبان عربی محلّی (سودانی)، تسلّط دارند و از نظر گفتگو و ارتباط با هم‌میهنان خویش، مشکلی ندارند (2013,sudan.sd/sudanculture.php?lang=ar).

لهجه محلّی عربی ـ که در سودان «الدّارجة» نامیده می‌شود همانند زبان‌های دیگر در گذر زمان، دچار تغییراتی شده و از عربی اصیل و فصیح فاصله گرفته است. ‌ این تغییرات در بیشتر موارد جزئی است و واژگان یا اصطلاح سودانی با اصل آن در عربی فصیح تفاوت چندانی ندارد؛ امّا در بعضی موارد تفاوت میان آنها آشکار است. به گونه‌ای که واژگان یا اصطلاح سودانی با اصل آن در زبان اصیل و فصیح عربی، هیچ شباهتی ندارد. برای بیان‌ این نکته، به برخی واژگان و اصطلاحات خاص و پرکاربرد در لهجه سودانی اشاره می‌شود:

برخی واژگان و اصطلاحات خاص و پرکاربرد در لهجه سودانی

و معادل‌های فارسی و عربی آنها
{| class="wikitable"
| colspan="2" |واژگان یا اصطلاح در
| rowspan="2" |ترجمه(فارسی)
|-
|عربی اصیل
|لهجه سودانی
|-
|جيّد
|كويّس
|خوب
|-
|أريد
|داير، عایز
|می‌خواهم
|-
|ولد
|وَد
|فرزند
|-
|جميل
|سَمِح
|زیبا، خوب
|-
|أين؟
|وين؟
|کجا؟
|-
|الآن
|هسي
|الان، اکنون
|-
|طاولة
|طربيزة
|میز
|-
|شخص
|زول
|انسان، شخص
|-
|ذاهب
|ماشي، رايح
|روان، رونده
|-
|اُنظُر
|ع این، شوف
|نگاه کن
|-
|غرفة
|اوضة [1]
|اتاق
|-
|سیئ، ردیء
|کعب شین
|بد
|-
|الیوم
|اللیلة[2]
|امروز، امشب
|-
|ملکی
|بتاعی، حقّی
|مال من
|-
|مرحاض
|ادبخانة[3]، حمّام
|سرویس بهداشتی
|}
{| class="wikitable"
| colspan="2" |واژگان یا اصطلاح در
| rowspan="2" |ترجمه(فارسی)
|-
|عربی اصیل
|لهجه سودانی
|-
|مستشفی
|استبتالیة، شفخانة[4]
|بیمارستان
|-
|صیدلیّة
|اجزخانه
|داروخانه
|-
|ذلک
|ده
|آن
|-
|هذا
|دی
|این
|-
|غرض
|حاجة
|هدف، منظور
|-
| rowspan="2" |أرغب فی الشیئ
|نفسي في الحاجة دي
|من‌ این را می‌خواهم. به‌ این علاقه‌مندم.
|-
|أنا داير كده
|من آن را می‌خواهم. به آن علاقه‌مندم.
|-
|جدّة
|حبوبة
|مادر بزرگ
|-
|امرأة
|مره
|زن
|-
|طفل
|شافع[5]
|کودک
|-
|بنت
|بت
|دختر
|-
|متی؟
|متین؟
|کی؟ چه وقت؟
|-
|القهوة
|الجبنة
|قهوه
|-
|بارد
|ساقط
|سرد
|-
|الشّتاء
|السّقط
|زمستان
|}

در بیشتر ادارات دولتی و مراکز آموزشی، به‌ویژه دانشگاه‌های مهم سودان، زبان انگلیسی، به‌عنوان زبان دوّم و درکنار عربی به‌کار می‌رود (مشاهدات عینی مصطفی امیدی، وابسته فرهنگی سابق ج.ا.اـ خارطوم). برخی دیگر از مهم‌ترین زبان‌ها و گویش‌های رایج در جمهوری سودان، عبارت‌اند از:

·    زبان «بجّه» که در حقیقت چند زبان مشابه رایج در مناطق شرقی سودان است.

·    زبان «فور» که زبانی باستانی است و در میان قبایل «فور» در غرب سودان رواج دارد.

·    زبان‌های «نوبه‌ای» رایج در شمال سودان، میان قبایل «دنقلاویه» یا «دناقله»، «محسیه» و «حلفاویه»

·    زبان‌های نوبه‌ای رایج در مناطق کوهستانی کُردُفان

·    «نیلوحامیه» که زبان قبایل «باریا» و «اتوکا» است.

·    زبان‌های سودانی رایج در میان قبایل «زاندی»

(2013,sudan.sd/sudanculture.php?lang=ar)