http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D9%82%D9%88%D9%85%DB%8C_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D9%87%D8%A7ساختار قومی هزاره ها - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-10T10:11:08Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D9%82%D9%88%D9%85%DB%8C_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=55515&oldid=prevSamiei: صفحهای تازه حاوی «بخشهای مهم و بدنه اصلی قوم هزاره از گروههای عمدهای مانند دایکندی، دایزنگی (سنگی)، بهسود و جاغوری تشکیل میشده، گروههای قومی دیگر نیز شناسایی شدهاند. تشکیلات قومی عبارت از پنج دای بوده است؛ مانند دای زنگی، دایکندی، دای میرداد، دای چوپ...» ایجاد کرد2024-08-04T20:23:02Z<p>صفحهای تازه حاوی «بخشهای مهم و بدنه اصلی قوم هزاره از گروههای عمدهای مانند دایکندی، دایزنگی (سنگی)، بهسود و جاغوری تشکیل میشده، گروههای قومی دیگر نیز شناسایی شدهاند. تشکیلات قومی عبارت از پنج دای بوده است؛ مانند دای زنگی، دایکندی، دای میرداد، دای چوپ...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>بخشهای مهم و بدنه اصلی قوم هزاره از گروههای عمدهای مانند دایکندی، دایزنگی (سنگی)، بهسود و جاغوری تشکیل میشده، گروههای قومی دیگر نیز شناسایی شدهاند. تشکیلات قومی عبارت از پنج دای بوده است؛ مانند دای زنگی، دایکندی، دای میرداد، دای چوپان و دای خطای. طبقات اجتماعی از تول (که از چند [[نهاد خانواده افغانستان|خانواده]] تشیکل میشود)، طایفه (از تشکیل چند تول به وجود میآید)، ارباب (هر طایفه رئیسی دارد که ارباب یا خان نامیده میشود)، قوم (از چند طایفه، قوم تشکیل میشود و هزاره (که از تشکیل گروههای مختلف قومی به وجود میآید)) تشکیل میشوند. در بین هزارهها نوعی جرگه یا مجلس وجود داشته که اولوس نامیده میشد و برای تصمیمگیری راجعبه مسائل مختلف قومی و مردمی تشکیل میشد. اولوس ریشه ترکی- مغولی دارد و به زبان پشتو نیز راه یافته است؛ اولوسی جرگه را مقتبس از آن میدانند. جامعه هزاره از چند طبقه زیر تشکیل میشده است:<br />
<br />
=== میرها ===<br />
دارای قدرت [[جغرافیای سیاسی افغانستان|سیاسی]] و [[جغرافیای اقتصادی افغانستان|اقتصادی]] در جامعه هزاره بودند و نقش حاکمیت و رهبری هزارهها را برعهده داشتند و درگذشته نمایندگان هزاره از میان آنان انتخاب میشدند.<br />
<br />
=== روحانیون ===<br />
از محبوبیت زیاد و جایگاه والایی در بین مردم برخوردار بودند و نقش هدایت و تربیت جامعه را برعهده داشتند.<br />
<br />
=== سادات ===<br />
از نسل پیامبر اکرم (ص) و ائمه معصوم علیهمالسلام هستند و محبوبیت و احترام زیادی در بین مردم دارند.<br />
<br />
=== عامه مردم ===<br />
که بدنه اصلی جامعه هزاره را تشکیل میدهند.<br />
<br />
حاکمان محلی هزارهها افرادی به نام میر بودند و درکنار آنها [[قوم سادات افغانستان|سادات]] و روحانیون نیز قرار داشتند. میر یک خان محلی و درواقع یک ریشسفید بود. میرها اغلب نسب خود را به حضرت علی علیهالسلام و ائمه معصوم علیهمالسلام میرساندند. میر یزدان بخش بهسودی (۱۲۰۰ تا 1248 هجری قمری) از مشهورترین میرهای هزاره است که از سران ملی بود و در منطقه بهسود و دایزنگی شهرت و نفوذ زیادی داشت؛ دوستمحمد خان او را (پادشاه پیشین [[افغانستان]]) دستگیر و اعدام کرد. شیرمحمد خان هزاره نیز از دیگر میرها و بزرگان هزاره بود و در جنگ میوند (با انگلیسها) رشادت زیادی به خرج داد و درنهایت به همراه نیروهایش به شهادت رسید. <blockquote>«تا دهه ۱۸۸۰ میلادی، هزارهها کاملا خودمختار بودند و تمامی نواحی هزارهجات را در کنترل خود داشتند. [[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتونها]] تا آن موقع به این نواحی راه نیافته بودند و حکومت مرکزی در [[کابل]] نتوانسته بود هزارهها را تحتفرمان درآورد. میرها تا سال ۱۸۹۳ میلادی، خود را مهمتر از امیران، شاهان و یا امپراتوران [[کابل]]، ایران، [[چین]]، [[روسیه]] و هند میدانستند و هزارهجات را یک کشور مستقل تلقی میکردند»؛<ref>موسوی، سید عسکر (1379). هزارههای [[افغانستان]]. ترجمه اسدالله شفایی.تهران: [https://simorghrecords.com/ انتشارات موسسه فرهنگی و هنری سیمرغ،] ص78و99.</ref> </blockquote>ولی پس از سرکوب هزارهها در دهه ۱۸۹۰، توسط [[عبدالرحمان خان]] و کشتار میرها، ارباب و ملک جای میرها را گرفتند<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 79-91.</ref>.<br />
<br />
== نیز نگاه کنید به ==<br />
[[اقلیت های قومی افغانستان]]؛ [[گروه های قومی هزاره افغانستان]]<br />
<br />
== کتابشناسی ==<br />
[[رده:شخصیت های برجسته اقوام شاخص]]</div>Samiei