http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D8%AC%D8%A7%D8%B9سلطنت شاهشجاع - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-28T08:58:31Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0http://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D8%AC%D8%A7%D8%B9&diff=19156&oldid=prevShekvati در ۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۳۰2024-02-23T13:30:42Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۳۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوستمحمد خان پس از فرار از [[کابل]]، ابتدا قصد داشت به ایران پناه ببرد؛ ولی چون در [[هرات]] کامران میرزا (پسر محمود) حکومت داشت و نگران حمله آنها و دستگیری خود و افرادش بود، به بخارا پناه برد. او پس از مدتی عسرت، در تابستان ۱۸۴۰، از بخارا فرار کرد، نیروهای پادشاه بخارا موفق به دستگیری وی نشدند، اما پسرش سردار وزیر محمداکبر خان و تعدادی از کسانش در بخارا محبوس ماندند. دوستمحمد خان پس از فرار از بخارا به قندوز در [[افغانستان]] بازگشت و در تاشقرقان پس از جمعآوری ششهزار نیرو، در سپتامبر ۱۸۴۰ به طرف کوهستان در شمال [[کابل]] رفت تا جنگ علیه شاهشجاع و انگلیسها را آغاز کند بهرغم فرار قبلی وی، مردم به امید بیرونراندن انگلیس، بازهم دور او جمع شدند. دوستمحمد خان ابتدا به بامیان آمد. انگلیسها نیرویی به بامیان فرستادند و بر اثر آتش توپخانه، دوستمحمد خان شکست خورده، به تاشقرقان بازگشت. در این وقت میر مسجدیخان و سلطانخان از کوهستان به او پیام دادند تا به کوهستان (در شمال کابل) بیاید و رهبری قیام را برعهده گیرد. دوستمحمد خان نیز با ۳۰۰ سوار وارد کوهستان شد و جنگ با انگلیسها آغاز شد. مکناتن نیروهای نظامی خود را به کوهستان اعزام کرد و با آتش توپخانه و تخریب قلعهها، سعی در مرعوبساختن مخالفان کرد و همزمان تلاش میورزید با پرداخت رشوه و جذب رهبران مخالفان، در صفوف آنها تفرقه ایجاد کند و تا حدی هم در این کار موفق شد. در درگیری مهمی که در دوم نوامبر ۱۸۴۰، در چاریکار صورت گرفت تلفاتی به انگلیسها وارد شد و عدهای از فرماندهان و نیروهای آنها کشته شدند؛ ولی با توسعه آتش توپخانه قشون انگلیس، نیروهای دوستمحمد خان عقبنشینی کردند. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوستمحمد خان پس از فرار از [[کابل]]، ابتدا قصد داشت به ایران پناه ببرد؛ ولی چون در [[هرات]] کامران میرزا (پسر محمود) حکومت داشت و نگران حمله آنها و دستگیری خود و افرادش بود، به بخارا پناه برد. او پس از مدتی عسرت، در تابستان ۱۸۴۰، از بخارا فرار کرد، نیروهای پادشاه بخارا موفق به دستگیری وی نشدند، اما پسرش سردار وزیر محمداکبر خان و تعدادی از کسانش در بخارا محبوس ماندند. دوستمحمد خان پس از فرار از بخارا به قندوز در [[افغانستان]] بازگشت و در تاشقرقان پس از جمعآوری ششهزار نیرو، در سپتامبر ۱۸۴۰ به طرف کوهستان در شمال [[کابل]] رفت تا جنگ علیه شاهشجاع و انگلیسها را آغاز کند بهرغم فرار قبلی وی، مردم به امید بیرونراندن انگلیس، بازهم دور او جمع شدند. دوستمحمد خان ابتدا به بامیان آمد. انگلیسها نیرویی به بامیان فرستادند و بر اثر آتش توپخانه، دوستمحمد خان شکست خورده، به تاشقرقان بازگشت. در این وقت میر مسجدیخان و سلطانخان از کوهستان به او پیام دادند تا به کوهستان (در شمال کابل) بیاید و رهبری قیام را برعهده گیرد. دوستمحمد خان نیز با ۳۰۰ سوار وارد کوهستان شد و جنگ با انگلیسها آغاز شد. مکناتن نیروهای نظامی خود را به کوهستان اعزام کرد و با آتش توپخانه و تخریب قلعهها، سعی در مرعوبساختن مخالفان کرد و همزمان تلاش میورزید با پرداخت رشوه و جذب رهبران مخالفان، در صفوف آنها تفرقه ایجاد کند و تا حدی هم در این کار موفق شد. در درگیری مهمی که در دوم نوامبر ۱۸۴۰، در چاریکار صورت گرفت تلفاتی به انگلیسها وارد شد و عدهای از فرماندهان و نیروهای آنها کشته شدند؛ ولی با توسعه آتش توپخانه قشون انگلیس، نیروهای دوستمحمد خان عقبنشینی کردند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در گرماگرم نبرد با نیروهای انگلیسی، ناگهان دوستمحمد خان بدون آنکه به کسی حتی به پسرش، افضلخان چیزی بگوید و بدون مشورت با سران مجاهد، به نجراب رفت و به میر مسجدی خان اطلاع داد که تصمیم دارد به [[کابل]] رفته و خود را تسلیم کند. تلاش میر مسجدیخان برای تغییر تصمیم دوستمحمد خان مؤثر واقع نشد. او به کابل آمد و خود را به مکناتن تسلیم کرد، با تبعید دوستمحمد خان و خانوادهاش به هند، انگلیسیها نفس راحتی کشیدند و مشکلات را خاتمهیافته تلقی کردند؛ درحالیکه مبارزات واقعی تازه شروع شد.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی، </del>ص 530-532.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در گرماگرم نبرد با نیروهای انگلیسی، ناگهان دوستمحمد خان بدون آنکه به کسی حتی به پسرش، افضلخان چیزی بگوید و بدون مشورت با سران مجاهد، به نجراب رفت و به میر مسجدی خان اطلاع داد که تصمیم دارد به [[کابل]] رفته و خود را تسلیم کند. تلاش میر مسجدیخان برای تغییر تصمیم دوستمحمد خان مؤثر واقع نشد. او به کابل آمد و خود را به مکناتن تسلیم کرد، با تبعید دوستمحمد خان و خانوادهاش به هند، انگلیسیها نفس راحتی کشیدند و مشکلات را خاتمهیافته تلقی کردند؛ درحالیکه مبارزات واقعی تازه شروع شد.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]، </ins>ص 530-532.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr>
</table>Shekvatihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D8%AC%D8%A7%D8%B9&diff=13969&oldid=prevShekvati در ۲ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۲۹2024-01-02T16:29:21Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۲۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با شکست و فرار دوستمحمد خان، شاهشجاع<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>(دوره دوم از ۱۸۳۹ تا ۱۸۴۲)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>پس از ۳۰ سال دوباره در ۷ اوت ۱۸۳۹، تحت حمایت نظامی انگلیس به [[کابل]] بازگشت و بر تخت سلطنت نشست. شاهشجاع فقط نام شاه را داشت و عملا اختیاری نداشت و اداره امور در دست انگلیسها بود. پس از بازگشت شاهشجاع به سلطنت، مهاراجه رنجیب سینگ نیز درگذشت. انگلیسها با استفاده از موقعیتی که در هند داشتند و فرصتی که در [[افغانستان]] به دست آورده بودند تمامی سند را به تصرف خود درآوردند؛ در این شرایط از شاهشجاع نیز کاری ساخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱، میر محمد صدیق فرهنگ؛ </del>افغانستان در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پنج قرن اخیر؛ ج ۱، ص ۲۶۵</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با شکست و فرار دوستمحمد خان، شاهشجاع (دوره دوم از ۱۸۳۹ تا ۱۸۴۲) پس از ۳۰ سال دوباره در ۷ اوت ۱۸۳۹، تحت حمایت نظامی انگلیس به [[کابل]] بازگشت و بر تخت سلطنت نشست. شاهشجاع فقط نام شاه را داشت و عملا اختیاری نداشت و اداره امور در دست انگلیسها بود. پس از بازگشت شاهشجاع به سلطنت، مهاراجه رنجیب سینگ نیز درگذشت. انگلیسها با استفاده از موقعیتی که در هند داشتند و فرصتی که در [[افغانستان]] به دست آورده بودند تمامی سند را به تصرف خود درآوردند؛ در این شرایط از شاهشجاع نیز کاری ساخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نبود. بهاینترتیب انگلیسها، سند را به قلمرو خود در شبهقاره اضافه کردند؛ مهره زیردست خود، شاهشجاع را در [[کابل]] بر تخت نشاندند و سیاست خارجی </ins>افغانستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را هم </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دست خود گرفتند</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگلیسها پادگانهایی در مناطق مهم و حساس افغانستان، مانند قلات، جلالآباد، غزنی، چاریکار و گرشک ایجاد کردند تا امنیت را تحت کنترل داشته باشند، هرچند خارج از این مناطق نه امنیتی بود و نه کنترل [[دولت افغانستان]] و نیروهای انگلیسی، پس از استقرار شاهشجاع در سلطنت و حضور نیروهای انگلیسی و فرار برادران فتحخان به ایران و جاهای دیگر، اوضاع نسبتا آرام بهنظر میرسید، فقط غلزاییها مدتی مزاحم انگلیسها شدند؛ ولی حملات و مقاومتهای آنان نیز دفع شد و بخشی از نیروهای انگلیسی در اکتبر ۱۸۳۹، به هند بازگشتند و بخش دیگر آن برای کنترل مناطق استراتژیک در [[افغانستان]] باقی ماندند. مهمترین خطر باقیمانده، دوستمحمد خان بود. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نبود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهاینترتیب انگلیسها، سند را </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلمرو خود </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شبهقاره اضافه کردند؛ مهره زیردست خود، </del>شاهشجاع را در کابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر تخت نشاندند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاست خارجی افغانستان </del>را هم در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دست خود گرفتند</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوستمحمد خان پس از فرار از [[کابل]]، ابتدا قصد داشت به ایران پناه ببرد؛ ولی چون در [[هرات]] کامران میرزا (پسر محمود) حکومت داشت و نگران حمله آنها و دستگیری خود و افرادش بود، به بخارا پناه برد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او پس از مدتی عسرت، در تابستان ۱۸۴۰، از بخارا فرار کرد، نیروهای پادشاه بخارا موفق به دستگیری وی نشدند، اما پسرش سردار وزیر محمداکبر خان و تعدادی از کسانش در بخارا محبوس ماندند. دوستمحمد خان پس از فرار از بخارا به قندوز در [[افغانستان]] بازگشت و در تاشقرقان پس از جمعآوری ششهزار نیرو، در سپتامبر ۱۸۴۰ </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طرف کوهستان </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمال [[کابل]] رفت تا جنگ علیه </ins>شاهشجاع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و انگلیسها </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغاز کند بهرغم فرار قبلی وی، مردم به امید بیرونراندن انگلیس، بازهم دور او جمع شدند. دوستمحمد خان ابتدا به بامیان آمد. انگلیسها نیرویی به بامیان فرستادند و بر اثر آتش توپخانه، دوستمحمد خان شکست خورده، به تاشقرقان بازگشت. در این وقت میر مسجدیخان و سلطانخان از کوهستان به او پیام دادند تا به کوهستان (</ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمال </ins>کابل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) بیاید و رهبری قیام را برعهده گیرد. دوستمحمد خان نیز با ۳۰۰ سوار وارد کوهستان شد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنگ با انگلیسها آغاز شد. مکناتن نیروهای نظامی خود </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به کوهستان اعزام کرد و با آتش توپخانه و تخریب قلعهها، سعی در مرعوبساختن مخالفان کرد و همزمان تلاش میورزید با پرداخت رشوه و جذب رهبران مخالفان، در صفوف آنها تفرقه ایجاد کند و تا حدی </ins>هم در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کار موفق شد. در درگیری مهمی که در دوم نوامبر ۱۸۴۰، در چاریکار صورت گرفت تلفاتی به انگلیسها وارد شد و عدهای از فرماندهان و نیروهای آنها کشته شدند؛ ولی با توسعه آتش توپخانه قشون انگلیس، نیروهای دوستمحمد خان عقبنشینی کردند</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگلیسها پادگانهایی </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطق مهم </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حساس افغانستان، مانند قلات، جلالآباد، غزنی، چاریکار </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرشک ایجاد کردند تا امنیت را تحت کنترل داشته باشند، هرچند خارج از این مناطق نه امنیتی بود و نه کنترل </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دولت افغانستان</del>]] و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیروهای انگلیسی، پس از استقرار شاهشجاع در سلطنت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حضور نیروهای انگلیسی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرار برادران فتحخان </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاهای دیگر، اوضاع نسبتا آرام بهنظر میرسید، فقط غلزاییها مدتی مزاحم انگلیسها شدند؛ ولی حملات و مقاومتهای آنان نیز دفع </del>شد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی از نیروهای انگلیسی در اکتبر ۱۸۳۹، به هند بازگشتند و بخش دیگر آن برای کنترل مناطق استراتژیک در </del>افغانستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باقی ماندند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمترین خطر باقیمانده، دوستمحمد خان بود</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرماگرم نبرد با نیروهای انگلیسی، ناگهان دوستمحمد خان بدون آنکه به کسی حتی به پسرش، افضلخان چیزی بگوید </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدون مشورت با سران مجاهد، به نجراب رفت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به میر مسجدی خان اطلاع داد که تصمیم دارد به </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کابل</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رفته </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود را تسلیم کند. تلاش میر مسجدیخان برای تغییر تصمیم دوستمحمد خان مؤثر واقع نشد. او به کابل آمد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود را به مکناتن تسلیم کرد، با تبعید دوستمحمد خان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانوادهاش </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هند، انگلیسیها نفس راحتی کشیدند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشکلات را خاتمهیافته تلقی کردند؛ درحالیکه مبارزات واقعی تازه شروع </ins>شد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ </ins>افغانستان. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی، ص 530-532</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوستمحمد خان پس از فرار از کابل، ابتدا قصد داشت به ایران پناه ببرد؛ ولی چون در [[هرات]] کامران میرزا (پسر محمود) حکومت داشت و نگران حمله آنها و دستگیری خود و افرادش بود، به بخارا پناه برد. او پس از مدتی عسرت، در تابستان ۱۸۴۰، از بخارا فرار کرد، نیروهای پادشاه بخارا موفق به دستگیری وی نشدند، اما پسرش سردار وزیر محمداکبر خان و تعدادی از کسانش در بخارا محبوس ماندند. دوستمحمد خان پس از فرار از بخارا به قندوز در افغانستان بازگشت و در تاشقرقان پس از جمعآوری ششهزار نیرو، در سپتامبر ۱۸۴۰ به طرف کوهستان در شمال کابل رفت تا جنگ علیه شاهشجاع و انگلیسها را آغاز کند بهرغم فرار </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۵۳ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۵۳۲ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبلی وی، مردم به امید بیرونراندن انگلیس، بازهم دور او جمع شدند. دوستمحمد خان ابتدا به بامیان آمد. انگلیسها نیرویی به بامیان فرستادند و بر اثر آتش توپخانه، دوستمحمد خان شکست خورده، به تاشقرقان بازگشت. در این وقت میر مسجدیخان و سلطانخان از کوهستان به او پیام دادند تا به کوهستان (در شمال کابل) بیاید و رهبری قیام را برعهده گیرد. دوستمحمد خان نیز با ۳۰۰ سوار وارد کوهستان شد و جنگ با انگلیسها آغاز شد. مکناتن نیروهای نظامی خود را به کوهستان اعزام کرد و با آتش توپخانه و تخریب قلعهها، سعی در مرعوبساختن مخالفان کرد و همزمان تلاش میورزید با پرداخت رشوه و جذب رهبران مخالفان، در صفوف آنها تفرقه ایجاد کند و تا حدی هم در این کار موفق شد. در درگیری مهمی که در دوم نوامبر ۱۸۴۰، در چاریکار صورت گرفت تلفاتی به انگلیسها وارد شد و عدهای از فرماندهان و نیروهای آنها کشته شدند؛ ولی با توسعه آتش توپخانه قشون انگلیس، نیروهای دوستمحمد خان عقبنشینی کردند. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درگرماگرم نبرد با نیروهای انگلیسی، ناگهان دوستمحمد خان بدون آنکه به کسی حتی به پسرش، افضلخان چیزی بگوید و بدون مشورت با سران مجاهد، به نجراب رفت و به میر مسجدیخان اطلاع داد که تصمیم دارد به کابل رفته و خود را تسلیم کند. تلاش میر مسجدیخان برای تغییر تصمیم دوستمحمد خان مؤثر واقع نشد. او به کابل آمد و خود را به مکناتن تسلیم کرد، با تبعید دوستمحمد خان و خانوادهاش به هند، انگلیسیها نفس راحتی کشیدند و مشکلات را خاتمهیافته تلقی کردند؛ درحالیکه مبارزات واقعی تازه شروع شد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Shekvatihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D8%AC%D8%A7%D8%B9&diff=7816&oldid=prevSamiei: صفحهای تازه حاوی «با شکست و فرار دوستمحمد خان، شاهشجاع'''(دوره دوم از ۱۸۳۹ تا ۱۸۴۲)''' پس از ۳۰ سال دوباره در ۷ اوت ۱۸۳۹، تحت حمایت نظامی انگلیس به کابل بازگشت و بر تخت سلطنت نشست. شاهشجاع فقط نام شاه را داشت و عملا اختیاری نداشت و اداره امور در دست انگلیسها ب...» ایجاد کرد2023-11-27T16:56:04Z<p>صفحهای تازه حاوی «با شکست و فرار دوستمحمد خان، شاهشجاع'''(دوره دوم از ۱۸۳۹ تا ۱۸۴۲)''' پس از ۳۰ سال دوباره در ۷ اوت ۱۸۳۹، تحت حمایت نظامی انگلیس به کابل بازگشت و بر تخت سلطنت نشست. شاهشجاع فقط نام شاه را داشت و عملا اختیاری نداشت و اداره امور در دست انگلیسها ب...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>با شکست و فرار دوستمحمد خان، شاهشجاع'''(دوره دوم از ۱۸۳۹ تا ۱۸۴۲)''' پس از ۳۰ سال دوباره در ۷ اوت ۱۸۳۹، تحت حمایت نظامی انگلیس به [[کابل]] بازگشت و بر تخت سلطنت نشست. شاهشجاع فقط نام شاه را داشت و عملا اختیاری نداشت و اداره امور در دست انگلیسها بود. پس از بازگشت شاهشجاع به سلطنت، مهاراجه رنجیب سینگ نیز درگذشت. انگلیسها با استفاده از موقعیتی که در هند داشتند و فرصتی که در [[افغانستان]] به دست آورده بودند تمامی سند را به تصرف خود درآوردند؛ در این شرایط از شاهشجاع نیز کاری ساخته ۱، میر محمد صدیق فرهنگ؛ افغانستان در پنج قرن اخیر؛ ج ۱، ص ۲۶۵. <br />
<br />
<br />
نبود. بهاینترتیب انگلیسها، سند را به قلمرو خود در شبهقاره اضافه کردند؛ مهره زیردست خود، شاهشجاع را در کابل بر تخت نشاندند و سیاست خارجی افغانستان را هم در دست خود گرفتند. <br />
<br />
انگلیسها پادگانهایی در مناطق مهم و حساس افغانستان، مانند قلات، جلالآباد، غزنی، چاریکار و گرشک ایجاد کردند تا امنیت را تحت کنترل داشته باشند، هرچند خارج از این مناطق نه امنیتی بود و نه کنترل [[دولت افغانستان]] و نیروهای انگلیسی، پس از استقرار شاهشجاع در سلطنت و حضور نیروهای انگلیسی و فرار برادران فتحخان به ایران و جاهای دیگر، اوضاع نسبتا آرام بهنظر میرسید، فقط غلزاییها مدتی مزاحم انگلیسها شدند؛ ولی حملات و مقاومتهای آنان نیز دفع شد و بخشی از نیروهای انگلیسی در اکتبر ۱۸۳۹، به هند بازگشتند و بخش دیگر آن برای کنترل مناطق استراتژیک در افغانستان باقی ماندند. مهمترین خطر باقیمانده، دوستمحمد خان بود. <br />
<br />
دوستمحمد خان پس از فرار از کابل، ابتدا قصد داشت به ایران پناه ببرد؛ ولی چون در [[هرات]] کامران میرزا (پسر محمود) حکومت داشت و نگران حمله آنها و دستگیری خود و افرادش بود، به بخارا پناه برد. او پس از مدتی عسرت، در تابستان ۱۸۴۰، از بخارا فرار کرد، نیروهای پادشاه بخارا موفق به دستگیری وی نشدند، اما پسرش سردار وزیر محمداکبر خان و تعدادی از کسانش در بخارا محبوس ماندند. دوستمحمد خان پس از فرار از بخارا به قندوز در افغانستان بازگشت و در تاشقرقان پس از جمعآوری ششهزار نیرو، در سپتامبر ۱۸۴۰ به طرف کوهستان در شمال کابل رفت تا جنگ علیه شاهشجاع و انگلیسها را آغاز کند بهرغم فرار <br />
<br />
۵۳ <br />
<br />
<br />
<br />
۵۳۲ <br />
<br />
قبلی وی، مردم به امید بیرونراندن انگلیس، بازهم دور او جمع شدند. دوستمحمد خان ابتدا به بامیان آمد. انگلیسها نیرویی به بامیان فرستادند و بر اثر آتش توپخانه، دوستمحمد خان شکست خورده، به تاشقرقان بازگشت. در این وقت میر مسجدیخان و سلطانخان از کوهستان به او پیام دادند تا به کوهستان (در شمال کابل) بیاید و رهبری قیام را برعهده گیرد. دوستمحمد خان نیز با ۳۰۰ سوار وارد کوهستان شد و جنگ با انگلیسها آغاز شد. مکناتن نیروهای نظامی خود را به کوهستان اعزام کرد و با آتش توپخانه و تخریب قلعهها، سعی در مرعوبساختن مخالفان کرد و همزمان تلاش میورزید با پرداخت رشوه و جذب رهبران مخالفان، در صفوف آنها تفرقه ایجاد کند و تا حدی هم در این کار موفق شد. در درگیری مهمی که در دوم نوامبر ۱۸۴۰، در چاریکار صورت گرفت تلفاتی به انگلیسها وارد شد و عدهای از فرماندهان و نیروهای آنها کشته شدند؛ ولی با توسعه آتش توپخانه قشون انگلیس، نیروهای دوستمحمد خان عقبنشینی کردند. <br />
<br />
درگرماگرم نبرد با نیروهای انگلیسی، ناگهان دوستمحمد خان بدون آنکه به کسی حتی به پسرش، افضلخان چیزی بگوید و بدون مشورت با سران مجاهد، به نجراب رفت و به میر مسجدیخان اطلاع داد که تصمیم دارد به کابل رفته و خود را تسلیم کند. تلاش میر مسجدیخان برای تغییر تصمیم دوستمحمد خان مؤثر واقع نشد. او به کابل آمد و خود را به مکناتن تسلیم کرد، با تبعید دوستمحمد خان و خانوادهاش به هند، انگلیسیها نفس راحتی کشیدند و مشکلات را خاتمهیافته تلقی کردند؛ درحالیکه مبارزات واقعی تازه شروع شد.</div>Samiei