عوامل شکل دهنده جهان بینی سنتی چینی ها - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hamidian در ‏۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۹

2026-02-04T10:19:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۹
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	علی محمد سابقی		علی محمد سابقی
	[[رده:ادیان و مذاهب]]		[[رده:ادیان و مذاهب]]
			[[رده:ایدئولوژی، مکتب، انگاره(پارادایم) و رویکرد حاکم بر نظام سیاسی]]

Mahdi: /* کتابشناسی */

2025-12-02T07:45:20Z

کتابشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۵
خط ۳۰:		خط ۳۰:

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	<sub><big>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ [~~https://dmelal.ir/%DA%86%DB%8C%D9%86~~ چین]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی].</big></sub>		<sub><big>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ [[چین]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی].</big></sub>

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	علی محمد سابقی		علی محمد سابقی
	[[رده:ادیان و مذاهب]]		[[رده:ادیان و مذاهب]]

Mahdi در ‏۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۴

2025-11-05T12:04:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۴
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	در ارتباط با انسان نیز عناصر پنجگانه با اعضای مختلف بدن و احساسات گوناگون افراد در ارتباط هستند که در [[طب سنتی چینی]] و مداوای بیماران بسیار اهمیت دارند. برای نمونه، عنصر چوب: با چشم، سینوس‌ها، جگر، کیسه‌ی صفرا، و عصبانیت مرتبط است؛ عنصر آتش: با زبان، رگ‌های خون، روده‌ی کوچک، قلب و احساس شادی ربط دارد؛ عنصر زمین: با دهان، ماهیچه‌ها، شکم، لوزالمعده، و احساس ترس مرتبط است؛ عنصر فلز: با دماغ، موهای بدن، روده‌ی بزرگ، ریه و احساس ناراحتی ربط دارد؛ عنصر آب: با گوش‌ها، استخوان‌ها، مثانه، کلیه‌ها و احساس ترس مرتبط است.		در ارتباط با انسان نیز عناصر پنجگانه با اعضای مختلف بدن و احساسات گوناگون افراد در ارتباط هستند که در [[طب سنتی چینی]] و مداوای بیماران بسیار اهمیت دارند. برای نمونه، عنصر چوب: با چشم، سینوس‌ها، جگر، کیسه‌ی صفرا، و عصبانیت مرتبط است؛ عنصر آتش: با زبان، رگ‌های خون، روده‌ی کوچک، قلب و احساس شادی ربط دارد؛ عنصر زمین: با دهان، ماهیچه‌ها، شکم، لوزالمعده، و احساس ترس مرتبط است؛ عنصر فلز: با دماغ، موهای بدن، روده‌ی بزرگ، ریه و احساس ناراحتی ربط دارد؛ عنصر آب: با گوش‌ها، استخوان‌ها، مثانه، کلیه‌ها و احساس ترس مرتبط است.

	اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است.<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref><ref>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ [[چین]]. تهران: [https://alhoda.ir/fa/299 موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی].</ref>		اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است.<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref>

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	==کتابشناسی==		==کتابشناسی==
	<references />		<references />

			== منبع اصلی ==
			<sub><big>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ [https://dmelal.ir/%DA%86%DB%8C%D9%86 چین]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی].</big></sub>

			== نویسنده مقاله ==
			علی محمد سابقی
			[[رده:ادیان و مذاهب]]

Hamidian در ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۰۷

2024-09-02T22:07:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۰۷
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ.png\|بندانگشتی\|تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ]]		[[پرونده:تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ.png\|بندانگشتی\|تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ. برگرفته از سایت love to know، قابل بازیابی از https://www.lovetoknow.com/home/design-decor/ying-yang-meaning]]
	تصور وهم انگیز چینی که به نام‌های یین(Yin) و یانگ(Yang)، معروف بوده و در عین تضاد با هم همزیست هستند، تمام جهان بینی چینی را تشکیل می‌دهند. معنی لغوی یین و یانگ، سایه روشن دامنه‌های کوه است، ولی از دید فلسفه‌ی چینی معانی مختلف تقابل و تضاد در اشیای مختلف را بیان می‌کند. مانند ظلمت و نور، رطوبت و خشکی، زن و مرد، خوبی و بدی، مرگ و حیات، ضعیف و قوی و هر چیز جفتی که در مقابل و متضاد یکدیگر باشند.		تصور وهم انگیز چینی که به نام‌های یین(Yin) و یانگ(Yang)، معروف بوده و در عین تضاد با هم همزیست هستند، تمام جهان بینی چینی را تشکیل می‌دهند. معنی لغوی یین و یانگ، سایه روشن دامنه‌های کوه است، ولی از دید فلسفه‌ی چینی معانی مختلف تقابل و تضاد در اشیای مختلف را بیان می‌کند. مانند ظلمت و نور، رطوبت و خشکی، زن و مرد، خوبی و بدی، مرگ و حیات، ضعیف و قوی و هر چیز جفتی که در مقابل و متضاد یکدیگر باشند.

خط ۲۲:		خط ۲۲:
	در ارتباط با انسان نیز عناصر پنجگانه با اعضای مختلف بدن و احساسات گوناگون افراد در ارتباط هستند که در [[طب سنتی چینی]] و مداوای بیماران بسیار اهمیت دارند. برای نمونه، عنصر چوب: با چشم، سینوس‌ها، جگر، کیسه‌ی صفرا، و عصبانیت مرتبط است؛ عنصر آتش: با زبان، رگ‌های خون، روده‌ی کوچک، قلب و احساس شادی ربط دارد؛ عنصر زمین: با دهان، ماهیچه‌ها، شکم، لوزالمعده، و احساس ترس مرتبط است؛ عنصر فلز: با دماغ، موهای بدن، روده‌ی بزرگ، ریه و احساس ناراحتی ربط دارد؛ عنصر آب: با گوش‌ها، استخوان‌ها، مثانه، کلیه‌ها و احساس ترس مرتبط است.		در ارتباط با انسان نیز عناصر پنجگانه با اعضای مختلف بدن و احساسات گوناگون افراد در ارتباط هستند که در [[طب سنتی چینی]] و مداوای بیماران بسیار اهمیت دارند. برای نمونه، عنصر چوب: با چشم، سینوس‌ها، جگر، کیسه‌ی صفرا، و عصبانیت مرتبط است؛ عنصر آتش: با زبان، رگ‌های خون، روده‌ی کوچک، قلب و احساس شادی ربط دارد؛ عنصر زمین: با دهان، ماهیچه‌ها، شکم، لوزالمعده، و احساس ترس مرتبط است؛ عنصر فلز: با دماغ، موهای بدن، روده‌ی بزرگ، ریه و احساس ناراحتی ربط دارد؛ عنصر آب: با گوش‌ها، استخوان‌ها، مثانه، کلیه‌ها و احساس ترس مرتبط است.

	اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref><ref>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ [[چین]]. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی.</ref>.		اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است.<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref><ref>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ [[چین]]. تهران: [https://alhoda.ir/fa/299 موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی].</ref>

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
			[[تاریخ چین]]؛ [[عوامل پنج گانه جهان بینی سنتی چینی ها]]؛ [[مکتب طبیعت گرایان]]
	* [[تاریخ چین]]
	* [[عوامل پنج گانه جهان بینی سنتی چینی ها]]
	* [[مکتب طبیعت گرایان]]
	==کتابشناسی==		==کتابشناسی==
	<references />		<references />

Samiei در ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۱

2023-12-18T07:11:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۱
خط ۲:		خط ۲:
	تصور وهم انگیز چینی که به نام‌های یین(Yin) و یانگ(Yang)، معروف بوده و در عین تضاد با هم همزیست هستند، تمام جهان بینی چینی را تشکیل می‌دهند. معنی لغوی یین و یانگ، سایه روشن دامنه‌های کوه است، ولی از دید فلسفه‌ی چینی معانی مختلف تقابل و تضاد در اشیای مختلف را بیان می‌کند. مانند ظلمت و نور، رطوبت و خشکی، زن و مرد، خوبی و بدی، مرگ و حیات، ضعیف و قوی و هر چیز جفتی که در مقابل و متضاد یکدیگر باشند.		تصور وهم انگیز چینی که به نام‌های یین(Yin) و یانگ(Yang)، معروف بوده و در عین تضاد با هم همزیست هستند، تمام جهان بینی چینی را تشکیل می‌دهند. معنی لغوی یین و یانگ، سایه روشن دامنه‌های کوه است، ولی از دید فلسفه‌ی چینی معانی مختلف تقابل و تضاد در اشیای مختلف را بیان می‌کند. مانند ظلمت و نور، رطوبت و خشکی، زن و مرد، خوبی و بدی، مرگ و حیات، ضعیف و قوی و هر چیز جفتی که در مقابل و متضاد یکدیگر باشند.

	همزمان با شکل‌گیری این جهان بینی در ~~فرهنگ~~ [[چین]]، اصل دیگری به نام چهار عامل تشکیل دهنده‌ی نظام هستی نیز ظهور کرد که تأثیر بیشتر و جایگاه برتری در زندگی مردم [[چین]] یافت. که البته این چهار عامل بعدها به پنج عامل افزایش یافت.		همزمان با شکل‌گیری این جهان بینی در [[فرهنگ چینی\|فرهنگ چین]]، اصل دیگری به نام چهار عامل تشکیل دهنده‌ی نظام هستی نیز ظهور کرد که تأثیر بیشتر و جایگاه برتری در زندگی مردم [[چین]] یافت. که البته این چهار عامل بعدها به پنج عامل افزایش یافت.

	مردم [[چین]] برای مدت مدیدی قایل بودند که جهان به چهار قسمت اژدهای لاجوردی، ببر سفید، پرندهی سرخ، و لاک پشت سیاه تقسیم می‌شود که به معنای شرق، غرب، جنوب و شمال بود. مفهوم بهار، تابستان، پاییز و زمستان نیز از این تفکر ناشی می‌شود. در اوایل قرن سوم پیش از میلاد، با اضافه شدن مفهوم«مرکز» این عوامل چهارگانه به عوامل پنجگانه تغییر پیدا کرد و از آن پس، جهات پنجگانه‌ی شرق، غرب، جنوب، شمال و مرکز، تمام جهان بینی و ابعاد مختلف زندگی مردم ~~سرزمین~~ [[چین]] را تشکیل می‌دهند. ~~واژهی«وو~~ شینگ(Wu Xing)» بیانگر اهمیت این عوامل پنجگانه در اندیشه، تفکر، و جهان‌بینی چینی است. این عوامل پنجگانه، در مفهومی دیگر عبارتند از: چوب، آتش، فلز، خاک و آب که تمام نظام هستی از این عناصر به وجود آمده است.		مردم [[چین]] برای مدت مدیدی قایل بودند که جهان به چهار قسمت اژدهای لاجوردی، ببر سفید، پرندهی سرخ، و لاک پشت سیاه تقسیم می‌شود که به معنای شرق، غرب، جنوب و شمال بود. مفهوم بهار، تابستان، پاییز و زمستان نیز از این تفکر ناشی می‌شود. در اوایل قرن سوم پیش از میلاد، با اضافه شدن مفهوم«مرکز» این عوامل چهارگانه به عوامل پنجگانه تغییر پیدا کرد و از آن پس، جهات پنجگانه‌ی شرق، غرب، جنوب، شمال و مرکز، تمام جهان بینی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین\|سرزمین چین]] را تشکیل می‌دهند. واژه ی«وو شینگ(Wu Xing)» بیانگر اهمیت این عوامل پنجگانه در اندیشه، تفکر، و [[روح حاکم بر فرهنگ چین\|جهان‌بینی چینی]] است. این عوامل پنجگانه، در مفهومی دیگر عبارتند از: چوب، آتش، فلز، خاک و آب که تمام نظام هستی از این عناصر به وجود آمده است.

	[[آیین بومی تائو\|تائو]] یا [[آیین های باستانی چین\|دائو]]، معتقد بود که جهان ابتدا به یین و یانگ تقسیم شده و سپس عناصر پنجگانه را به وجود آورده‌اند و از این عناصر، ده هزار شیئ به وجود آمده است(رقم ده هزار برای عمومیت بخشیدن به هر آنچه در نظام هستی وجود دارد است). این عناصر پنجگانه در واقع عامل پیدایش انرژی در جهان بوده و هرکدام نمایانگر جهت، احساس، و اشیای خاصی هستند:		[[آیین بومی تائو\|تائو]] یا [[آیین های باستانی چین\|دائو]]، معتقد بود که جهان ابتدا به یین و یانگ تقسیم شده و سپس عناصر پنجگانه را به وجود آورده‌اند و از این عناصر، ده هزار شیئ به وجود آمده است(رقم ده هزار برای عمومیت بخشیدن به هر آنچه در نظام هستی وجود دارد است). این عناصر پنجگانه در واقع عامل پیدایش انرژی در جهان بوده و هرکدام نمایانگر جهت، احساس، و اشیای خاصی هستند:
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	در ارتباط با انسان نیز عناصر پنجگانه با اعضای مختلف بدن و احساسات گوناگون افراد در ارتباط هستند که در [[طب سنتی چینی]] و مداوای بیماران بسیار اهمیت دارند. برای نمونه، عنصر چوب: با چشم، سینوس‌ها، جگر، کیسه‌ی صفرا، و عصبانیت مرتبط است؛ عنصر آتش: با زبان، رگ‌های خون، روده‌ی کوچک، قلب و احساس شادی ربط دارد؛ عنصر زمین: با دهان، ماهیچه‌ها، شکم، لوزالمعده، و احساس ترس مرتبط است؛ عنصر فلز: با دماغ، موهای بدن، روده‌ی بزرگ، ریه و احساس ناراحتی ربط دارد؛ عنصر آب: با گوش‌ها، استخوان‌ها، مثانه، کلیه‌ها و احساس ترس مرتبط است.		در ارتباط با انسان نیز عناصر پنجگانه با اعضای مختلف بدن و احساسات گوناگون افراد در ارتباط هستند که در [[طب سنتی چینی]] و مداوای بیماران بسیار اهمیت دارند. برای نمونه، عنصر چوب: با چشم، سینوس‌ها، جگر، کیسه‌ی صفرا، و عصبانیت مرتبط است؛ عنصر آتش: با زبان، رگ‌های خون، روده‌ی کوچک، قلب و احساس شادی ربط دارد؛ عنصر زمین: با دهان، ماهیچه‌ها، شکم، لوزالمعده، و احساس ترس مرتبط است؛ عنصر فلز: با دماغ، موهای بدن، روده‌ی بزرگ، ریه و احساس ناراحتی ربط دارد؛ عنصر آب: با گوش‌ها، استخوان‌ها، مثانه، کلیه‌ها و احساس ترس مرتبط است.

	اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref><ref>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ چین. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی</ref>.		اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref><ref>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ [[چین]]. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی.</ref>.

	نیز نگاه کنید به [[عوامل پنج گانه جهان بینی سنتی چینی ها]]؛ [[مکتب طبیعت گرایان]]		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[تاریخ چین]]
			* [[عوامل پنج گانه جهان بینی سنتی چینی ها]]
			* [[مکتب طبیعت گرایان]]
	==کتابشناسی==		==کتابشناسی==
	<references />		<references />

Shekvati در ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۱۰

2023-11-16T21:10:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۱۰
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ.png\|بندانگشتی\|~~[[:پرونده:~~تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ~~.png\|تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ]]~~]]		[[پرونده:تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ.png\|بندانگشتی\|تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ]]
	تصور وهم انگیز چینی که به نام‌های یین(Yin) و یانگ(Yang)، معروف بوده و در عین تضاد با هم همزیست هستند، تمام جهان بینی چینی را تشکیل می‌دهند. معنی لغوی یین و یانگ، سایه روشن دامنه‌های کوه است، ولی از دید فلسفه‌ی چینی معانی مختلف تقابل و تضاد در اشیای مختلف را بیان می‌کند. مانند ظلمت و نور، رطوبت و خشکی، زن و مرد، خوبی و بدی، مرگ و حیات، ضعیف و قوی و هر چیز جفتی که در مقابل و متضاد یکدیگر باشند.		تصور وهم انگیز چینی که به نام‌های یین(Yin) و یانگ(Yang)، معروف بوده و در عین تضاد با هم همزیست هستند، تمام جهان بینی چینی را تشکیل می‌دهند. معنی لغوی یین و یانگ، سایه روشن دامنه‌های کوه است، ولی از دید فلسفه‌ی چینی معانی مختلف تقابل و تضاد در اشیای مختلف را بیان می‌کند. مانند ظلمت و نور، رطوبت و خشکی، زن و مرد، خوبی و بدی، مرگ و حیات، ضعیف و قوی و هر چیز جفتی که در مقابل و متضاد یکدیگر باشند.

Shekvati: تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ.png

2023-11-16T21:09:05Z

تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ.png

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۰۹
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ.png\|بندانگشتی\|[[:پرونده:تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ.png\|تایجیتو، نماد سنتی نشان‌گر نیروهای یین و یانگ]]]]
	تصور وهم انگیز چینی که به نام‌های یین(Yin) و یانگ(Yang)، معروف بوده و در عین تضاد با هم همزیست هستند، تمام جهان بینی چینی را تشکیل می‌دهند. معنی لغوی یین و یانگ، سایه روشن دامنه‌های کوه است، ولی از دید فلسفه‌ی چینی معانی مختلف تقابل و تضاد در اشیای مختلف را بیان می‌کند. مانند ظلمت و نور، رطوبت و خشکی، زن و مرد، خوبی و بدی، مرگ و حیات، ضعیف و قوی و هر چیز جفتی که در مقابل و متضاد یکدیگر باشند.		تصور وهم انگیز چینی که به نام‌های یین(Yin) و یانگ(Yang)، معروف بوده و در عین تضاد با هم همزیست هستند، تمام جهان بینی چینی را تشکیل می‌دهند. معنی لغوی یین و یانگ، سایه روشن دامنه‌های کوه است، ولی از دید فلسفه‌ی چینی معانی مختلف تقابل و تضاد در اشیای مختلف را بیان می‌کند. مانند ظلمت و نور، رطوبت و خشکی، زن و مرد، خوبی و بدی، مرگ و حیات، ضعیف و قوی و هر چیز جفتی که در مقابل و متضاد یکدیگر باشند.

Shekvati: /* کتابشناسی */

2023-11-16T10:21:08Z

کتابشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	در ارتباط با انسان نیز عناصر پنجگانه با اعضای مختلف بدن و احساسات گوناگون افراد در ارتباط هستند که در [[طب سنتی چینی]] و مداوای بیماران بسیار اهمیت دارند. برای نمونه، عنصر چوب: با چشم، سینوس‌ها، جگر، کیسه‌ی صفرا، و عصبانیت مرتبط است؛ عنصر آتش: با زبان، رگ‌های خون، روده‌ی کوچک، قلب و احساس شادی ربط دارد؛ عنصر زمین: با دهان، ماهیچه‌ها، شکم، لوزالمعده، و احساس ترس مرتبط است؛ عنصر فلز: با دماغ، موهای بدن، روده‌ی بزرگ، ریه و احساس ناراحتی ربط دارد؛ عنصر آب: با گوش‌ها، استخوان‌ها، مثانه، کلیه‌ها و احساس ترس مرتبط است.		در ارتباط با انسان نیز عناصر پنجگانه با اعضای مختلف بدن و احساسات گوناگون افراد در ارتباط هستند که در [[طب سنتی چینی]] و مداوای بیماران بسیار اهمیت دارند. برای نمونه، عنصر چوب: با چشم، سینوس‌ها، جگر، کیسه‌ی صفرا، و عصبانیت مرتبط است؛ عنصر آتش: با زبان، رگ‌های خون، روده‌ی کوچک، قلب و احساس شادی ربط دارد؛ عنصر زمین: با دهان، ماهیچه‌ها، شکم، لوزالمعده، و احساس ترس مرتبط است؛ عنصر فلز: با دماغ، موهای بدن، روده‌ی بزرگ، ریه و احساس ناراحتی ربط دارد؛ عنصر آب: با گوش‌ها، استخوان‌ها، مثانه، کلیه‌ها و احساس ترس مرتبط است.

	اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref><ref>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ چین. ''تهران'': موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی</ref>.		اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref><ref>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ چین. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی</ref>.

	نیز نگاه کنید به [[عوامل پنج گانه جهان بینی سنتی چینی ها]]		نیز نگاه کنید به [[عوامل پنج گانه جهان بینی سنتی چینی ها]]؛ [[مکتب طبیعت گرایان]]
	==کتابشناسی==		==کتابشناسی==
	<references />		<references />

Shekvati: /* کتابشناسی */

2023-11-16T09:17:42Z

کتابشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۷
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref><ref>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ چین. ''تهران'': موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی</ref>.		اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref><ref>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ چین. ''تهران'': موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی</ref>.

			نیز نگاه کنید به [[عوامل پنج گانه جهان بینی سنتی چینی ها]]
	==کتابشناسی==		==کتابشناسی==
	<references />		<references />

Shekvati در ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۷

2023-11-16T09:17:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	~~=== ''پنج عامل شکل دهندهی جهان بینی سنتی چینی‌ها'' ===~~
	تصور وهم انگیز چینی که به نام‌های یین(Yin) و یانگ(Yang)، معروف بوده و در عین تضاد با هم همزیست هستند، تمام جهان بینی چینی را تشکیل می‌دهند. معنی لغوی یین و یانگ، سایه روشن دامنه‌های کوه است، ولی از دید فلسفه‌ی چینی معانی مختلف تقابل و تضاد در اشیای مختلف را بیان می‌کند. مانند ظلمت و نور، رطوبت و خشکی، زن و مرد، خوبی و بدی، مرگ و حیات، ضعیف و قوی و هر چیز جفتی که در مقابل و متضاد یکدیگر باشند.		تصور وهم انگیز چینی که به نام‌های یین(Yin) و یانگ(Yang)، معروف بوده و در عین تضاد با هم همزیست هستند، تمام جهان بینی چینی را تشکیل می‌دهند. معنی لغوی یین و یانگ، سایه روشن دامنه‌های کوه است، ولی از دید فلسفه‌ی چینی معانی مختلف تقابل و تضاد در اشیای مختلف را بیان می‌کند. مانند ظلمت و نور، رطوبت و خشکی، زن و مرد، خوبی و بدی، مرگ و حیات، ضعیف و قوی و هر چیز جفتی که در مقابل و متضاد یکدیگر باشند.

خط ۶:		خط ۶:
	مردم [[چین]] برای مدت مدیدی قایل بودند که جهان به چهار قسمت اژدهای لاجوردی، ببر سفید، پرندهی سرخ، و لاک پشت سیاه تقسیم می‌شود که به معنای شرق، غرب، جنوب و شمال بود. مفهوم بهار، تابستان، پاییز و زمستان نیز از این تفکر ناشی می‌شود. در اوایل قرن سوم پیش از میلاد، با اضافه شدن مفهوم«مرکز» این عوامل چهارگانه به عوامل پنجگانه تغییر پیدا کرد و از آن پس، جهات پنجگانه‌ی شرق، غرب، جنوب، شمال و مرکز، تمام جهان بینی و ابعاد مختلف زندگی مردم سرزمین [[چین]] را تشکیل می‌دهند. واژهی«وو شینگ(Wu Xing)» بیانگر اهمیت این عوامل پنجگانه در اندیشه، تفکر، و جهان‌بینی چینی است. این عوامل پنجگانه، در مفهومی دیگر عبارتند از: چوب، آتش، فلز، خاک و آب که تمام نظام هستی از این عناصر به وجود آمده است.		مردم [[چین]] برای مدت مدیدی قایل بودند که جهان به چهار قسمت اژدهای لاجوردی، ببر سفید، پرندهی سرخ، و لاک پشت سیاه تقسیم می‌شود که به معنای شرق، غرب، جنوب و شمال بود. مفهوم بهار، تابستان، پاییز و زمستان نیز از این تفکر ناشی می‌شود. در اوایل قرن سوم پیش از میلاد، با اضافه شدن مفهوم«مرکز» این عوامل چهارگانه به عوامل پنجگانه تغییر پیدا کرد و از آن پس، جهات پنجگانه‌ی شرق، غرب، جنوب، شمال و مرکز، تمام جهان بینی و ابعاد مختلف زندگی مردم سرزمین [[چین]] را تشکیل می‌دهند. واژهی«وو شینگ(Wu Xing)» بیانگر اهمیت این عوامل پنجگانه در اندیشه، تفکر، و جهان‌بینی چینی است. این عوامل پنجگانه، در مفهومی دیگر عبارتند از: چوب، آتش، فلز، خاک و آب که تمام نظام هستی از این عناصر به وجود آمده است.

	تائو یا ~~دائو،~~ معتقد بود که جهان ابتدا به یین و یانگ تقسیم شده و سپس عناصر پنجگانه را به وجود آورده‌اند و از این عناصر، ده هزار شیئ به وجود آمده است(رقم ده هزار برای عمومیت بخشیدن به هر آنچه در نظام هستی وجود دارد است). این عناصر پنجگانه در واقع عامل پیدایش انرژی در جهان بوده و هرکدام نمایانگر جهت، احساس، و اشیای خاصی هستند:		[[آیین بومی تائو\|تائو]] یا [[آیین های باستانی چین\|دائو]]، معتقد بود که جهان ابتدا به یین و یانگ تقسیم شده و سپس عناصر پنجگانه را به وجود آورده‌اند و از این عناصر، ده هزار شیئ به وجود آمده است(رقم ده هزار برای عمومیت بخشیدن به هر آنچه در نظام هستی وجود دارد است). این عناصر پنجگانه در واقع عامل پیدایش انرژی در جهان بوده و هرکدام نمایانگر جهت، احساس، و اشیای خاصی هستند:
			====طبیعت آب====
	طبیعت آب: سیال بودن و حرکت به سمت پایین ~~است؛~~ طبیعت آتش: گرما بخشی و تحرک و برخاستن ~~است؛~~ طبیعت چوب: کج شدن و دوباره راست شدن ~~است؛~~ طبیعت فلز: به شکل‌های مختلف درآمدن با چکش ~~است؛~~ و طبیعت زمین~~: ثمردهی~~ و زایش است.		<blockquote>سیال بودن و حرکت به سمت پایین است.</blockquote>
			====طبیعت آتش====
	این عناصر نه تنها موجب پیدایش یکدیگر، بلکه عامل نابود ساختن همدیگر نیز هستند. چوب آتش را به وجود می‌آورد، آتش زمین را، زمین فلز را، فلز آب را، و آب درخت را. از منظر دیگر، آب آتش را از بین می‌برد، آتش فلز را ذوب می‌کند، فلز چوب را نابود می‌کند، چوب زمین را تسخیر می‌کند، و زمین آب را فرو می‌برد. این عناصر و عوامل پنجگانه با فصل‌های سال، رنگ‌ها، حوادث مهم، مزه‌ها و بوی‌ها، اعداد، اعضای بدن و... نیز ارتباط دارند. جایگزینی فصل‌های سال، به عوامل تأثیرگذار در درون عناصر پنجگانه بستگی دارد. در فصل بهار: عنصر چوب مسلط شده و موجب پیدایش آتش می‌گردد که از عوامل به وجود آورنده‌ی تابستان است. آتش موجب پیدایش زمین می‌شود که از ویژگی‌های مرکز است و در مقابل، زمین موجب پیدایش فلز است که بر فصل پاییز مسلط است و فلز آب را به وجود می‌آورد که نشانگر فصل زمستان است.		<blockquote>گرما بخشی و تحرک و برخاستن است</blockquote>
			====طبیعت چوب====
			<blockquote>کج شدن و دوباره راست شدن است</blockquote>
			====طبیعت فلز====
			<blockquote>به شکل‌های مختلف درآمدن با چکش است و</blockquote>
			====طبیعت زمین====
			<blockquote>ثمره دهی و زایش است.</blockquote>این عناصر نه تنها موجب پیدایش یکدیگر، بلکه عامل نابود ساختن همدیگر نیز هستند. چوب آتش را به وجود می‌آورد، آتش زمین را، زمین فلز را، فلز آب را، و آب درخت را. از منظر دیگر، آب آتش را از بین می‌برد، آتش فلز را ذوب می‌کند، فلز چوب را نابود می‌کند، چوب زمین را تسخیر می‌کند، و زمین آب را فرو می‌برد. این عناصر و عوامل پنجگانه با فصل‌های سال، رنگ‌ها، حوادث مهم، مزه‌ها و بوی‌ها، اعداد، اعضای بدن و... نیز ارتباط دارند. جایگزینی فصل‌های سال، به عوامل تأثیرگذار در درون عناصر پنجگانه بستگی دارد. در فصل بهار: عنصر چوب مسلط شده و موجب پیدایش آتش می‌گردد که از عوامل به وجود آورنده‌ی تابستان است. آتش موجب پیدایش زمین می‌شود که از ویژگی‌های مرکز است و در مقابل، زمین موجب پیدایش فلز است که بر فصل پاییز مسلط است و فلز آب را به وجود می‌آورد که نشانگر فصل زمستان است.

	بر این اساس، هر عنصری رنگ، مزه، و جهت مخصوص به خود را دارد: شمال، رنگ سیاه و مزه‌ی شور به عنصر آب تعلق دارد؛ جنوب، رنگ سرخ، و مزه‌ی تلخ به عنصر آتش اختصاص دارد؛ شرق، رنگ سبز، و مزه‌ی ترش مخصوص عنصر چوب است؛ غرب، رنگ سفید، و مزه‌ی تند به عنصر فلز تعلق دارند؛ مرکز، رنگ زرد، و مزه‌ی شیرین نیز از ویژگی‌های عنصر خاک است.		بر این اساس، هر عنصری رنگ، مزه، و جهت مخصوص به خود را دارد: شمال، رنگ سیاه و مزه‌ی شور به عنصر آب تعلق دارد؛ جنوب، رنگ سرخ، و مزه‌ی تلخ به عنصر آتش اختصاص دارد؛ شرق، رنگ سبز، و مزه‌ی ترش مخصوص عنصر چوب است؛ غرب، رنگ سفید، و مزه‌ی تند به عنصر فلز تعلق دارند؛ مرکز، رنگ زرد، و مزه‌ی شیرین نیز از ویژگی‌های عنصر خاک است.
خط ۱۶:		خط ۲۲:
	در ارتباط با انسان نیز عناصر پنجگانه با اعضای مختلف بدن و احساسات گوناگون افراد در ارتباط هستند که در [[طب سنتی چینی]] و مداوای بیماران بسیار اهمیت دارند. برای نمونه، عنصر چوب: با چشم، سینوس‌ها، جگر، کیسه‌ی صفرا، و عصبانیت مرتبط است؛ عنصر آتش: با زبان، رگ‌های خون، روده‌ی کوچک، قلب و احساس شادی ربط دارد؛ عنصر زمین: با دهان، ماهیچه‌ها، شکم، لوزالمعده، و احساس ترس مرتبط است؛ عنصر فلز: با دماغ، موهای بدن، روده‌ی بزرگ، ریه و احساس ناراحتی ربط دارد؛ عنصر آب: با گوش‌ها، استخوان‌ها، مثانه، کلیه‌ها و احساس ترس مرتبط است.		در ارتباط با انسان نیز عناصر پنجگانه با اعضای مختلف بدن و احساسات گوناگون افراد در ارتباط هستند که در [[طب سنتی چینی]] و مداوای بیماران بسیار اهمیت دارند. برای نمونه، عنصر چوب: با چشم، سینوس‌ها، جگر، کیسه‌ی صفرا، و عصبانیت مرتبط است؛ عنصر آتش: با زبان، رگ‌های خون، روده‌ی کوچک، قلب و احساس شادی ربط دارد؛ عنصر زمین: با دهان، ماهیچه‌ها، شکم، لوزالمعده، و احساس ترس مرتبط است؛ عنصر فلز: با دماغ، موهای بدن، روده‌ی بزرگ، ریه و احساس ناراحتی ربط دارد؛ عنصر آب: با گوش‌ها، استخوان‌ها، مثانه، کلیه‌ها و احساس ترس مرتبط است.

	اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref><ref>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ [[چین]]. ''تهران'': موسسه ~~فرهنگی،~~ هنری و انتشاراتی بین ~~المللی~~ الهدی</ref>.		اعداد نیز با این عناصر ارتباط دارند. عددهای 1 و6 به عنصر آب، 2 و7 به عنصر آتش، 3 و8 به عنصر درخت، 4 و 9 به عنصر فلز، و 5 و 10 به عنصر زمین مربوط هستند. اعداد فرد اعداد زمینی و اعداد زوج آسمانی شمرده می‌شوند. اعدا فرد موجب حرکت عوامل پنجگانه و اعداد زوج باعث باروری و کمال است. در کتاب تغییرات(Iching)، اطلاعات کاملی پیرامون عوامل پنجگانه و اثرات آنها در نظام هستی و ابعاد مختلف زندگی مردم [[چین]] آورده شده است<ref>Pleskacheuskaro, Inesa(2007).Chinese Customs and Wisdoms: Foreign languages Press,Beijing</ref><ref>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ چین. ''تهران'': موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی</ref>.

	==کتابشناسی==		==کتابشناسی==
	<references />		<references />