فرهنگ عمومی تاجیکستان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samiei: /* جفت براران */

2024-08-06T21:35:14Z

جفت براران

Samiei در ‏۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۲۷

2024-08-06T21:27:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۲۷
خط ۱۱۷:		خط ۱۱۷:

	حوت اگر حوتی کند، کم پیره (پیره زن) در قوطی کند.</blockquote>		حوت اگر حوتی کند، کم پیره (پیره زن) در قوطی کند.</blockquote>
	[[پرونده:گل گردانی.jpg\|بندانگشتی\|گل گردانی در تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت ایرنا، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/81088853/%D8%A2%D9%8A%D9%8A%D9%86-%DA%AF%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%D9%8A%D9%83%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%8A%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D9%85%DA%98%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1]]		[[پرونده:گل گردانی.jpg\|بندانگشتی\|گل گردانی در تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت ایرنا، قابل بازیابی از [https://www.irna.ir/news/81088853/%D8%A2%D9%8A%D9%8A%D9%86-%DA%AF%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%D9%8A%D9%83%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%8A%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D9%85%DA%98%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1 https://www.irna.ir/news/81088853/]]]

	==== [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] ====		==== [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] ====

Fatemi در ‏۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۷

2024-08-02T17:07:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۷
خط ۱۸۴:		خط ۱۸۴:
	این نوبهار مبارک باد این لاله زار مبارک باد</blockquote>[[جشن گل گردانی\|آیین گل گردانی]] شهر اوراتپه، در شمال [[تاجیکستان]] جالب توجه بوده است. در این شهر نیز همانند بخارا، سمرقند، خجند و شهر سبز، بایچیچک گویی می‌‌کردند و بچه‌ها تا 12 نفر دسته جمعی ترانه‌خوانی می‌نمودند. رجب امانوف، نویسنده و فولکلورشناس تاجیک، خاطره خود را درباره گل گردانی در شهر باستانی اوراتپه، چنین بیان کرده‌است. ما با شوق ترانه زیر را می‌خواندیم.<blockquote>پایچیچک او وری میدان با وام جووری		این نوبهار مبارک باد این لاله زار مبارک باد</blockquote>[[جشن گل گردانی\|آیین گل گردانی]] شهر اوراتپه، در شمال [[تاجیکستان]] جالب توجه بوده است. در این شهر نیز همانند بخارا، سمرقند، خجند و شهر سبز، بایچیچک گویی می‌‌کردند و بچه‌ها تا 12 نفر دسته جمعی ترانه‌خوانی می‌نمودند. رجب امانوف، نویسنده و فولکلورشناس تاجیک، خاطره خود را درباره گل گردانی در شهر باستانی اوراتپه، چنین بیان کرده‌است. ما با شوق ترانه زیر را می‌خواندیم.<blockquote>پایچیچک او وری میدان با وام جووری

	بایچیچک بایچیچک میتی، نمیتی پول پوچک</blockquote>یکی از پیرزنان تا تمام شدن اشوله یا شعر، به تماشای ما مشغول شده و بعد بایچیچک را از دست دوست من گرفته به چشمانش مالیده، سپس بوسه زده و به دیگران می‌داد تا همین کار را تکرار کنند.		بایچیچک بایچیچک میتی، نمیتی پول پوچک</blockquote>یکی از پیرزنان تا تمام شدن اشوله یا شعر، به تماشای ما مشغول شده و بعد بایچیچک را از دست دوست من گرفته به چشمانش مالیده، سپس بوسه زده و به دیگران می‌داد تا همین کار را تکرار کنند.استاد [[صدرالدین عینی]] در کتاب یادداشت ‌های خود، از جشن گل سرخ یاد کرده‌است. در یکی از بخش‌های کتاب، می‌گوید: <blockquote>«در بخارا آن وقت ‌ها نوروز را عید ب‌هار عمو می‌فارسی زبانان است، بسیار حرمت می‌‌کردند». </blockquote>امروز آیین گل سرخ تنها در شکل [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] بر جای مانده‌است. با توجه به شرایط جوی، [[جشن گل گردانی\|آیین گل گردانی]] در آخر فوریه یا اوایل ماه مارس آغاز می‌گشت. در ناحیه حصار، جوانان گل سیاه گوش یا نوروزی را با ریشه از سبزه‌ها کنده به خانه می‌آوردند و آن را در باغچه خانه خود می‌کاشتند. هنگامی که گل می‌شکفت، [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] آغاز می‌گشت و جوانان با در دست داشتن گل، خانه به خانه می‌گشتند. برای این که گل سیاه گوش نمایان‌تر شود، آن را بر نوک چوب‌های بلند با پارچه‌های رنگارنگ بسته و در روستا‌های پیرامون شهر حصار [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] می‌‌کردند. کدخدا نیز به شرکت کنندگان گل گردانی، خوراک، پول و یا چیز‌های دیگر را پیشکش می‌‌کرد. دانش آموزان پیشکش ‌ها را در بازار حصار فروخته خوراک مورد علاقه خود را می‌خریدند و روز‌های [[جشن نوروز در تاجیکستان\|نوروز]] به دوستان خود میهمانی می‌دادند.

	استاد [[صدرالدین عینی]] در کتاب یادداشت ‌های خود، از جشن گل سرخ یاد کرده‌است. در یکی از بخش‌های کتاب، می‌گوید: <blockquote>«در بخارا آن وقت ‌ها نوروز را عید ب‌هار عمو می‌فارسی زبانان است، بسیار حرمت می‌‌کردند». </blockquote>امروز آیین گل سرخ تنها در شکل [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] بر جای مانده‌است. با توجه به شرایط جوی، [[جشن گل گردانی\|آیین گل گردانی]] در آخر فوریه یا اوایل ماه مارس آغاز می‌گشت. در ناحیه حصار، جوانان گل سیاه گوش یا نوروزی را با ریشه از سبزه‌ها کنده به خانه می‌آوردند و آن را در باغچه خانه خود می‌کاشتند. هنگامی که گل می‌شکفت، [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] آغاز می‌گشت و جوانان با در دست داشتن گل، خانه به خانه می‌گشتند. برای این که گل سیاه گوش نمایان‌تر شود، آن را بر نوک چوب‌های بلند با پارچه‌های رنگارنگ بسته و در روستا‌های پیرامون شهر حصار [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] می‌‌کردند. کدخدا نیز به شرکت کنندگان گل گردانی، خوراک، پول و یا چیز‌های دیگر را پیشکش می‌‌کرد. دانش آموزان پیشکش ‌ها را در بازار حصار فروخته خوراک مورد علاقه خود را می‌خریدند و روز‌های [[جشن نوروز در تاجیکستان\|نوروز]] به دوستان خود میهمانی می‌دادند.

	در [[جشن گل گردانی\|آیین گل گردانی]]، خواندن ترانه بایچیچک که جزو مهم ترین فولکلور‌های نوروزی تاجیک است، برای کودکان دارای جذابیت ویژه‌ای است. دختر بچگان نیز سکه ‌های طلایی رنگ را رشته‌وار به هم پیوسته و به سرشان می‌بستند. گاهی بزرگسالان بچه‌ها را گرد آورده و آنان را وادار به کشتی گرفتن می‌کنند و به برندگان آن‌ها جایزه می‌دهند.		در [[جشن گل گردانی\|آیین گل گردانی]]، خواندن ترانه بایچیچک که جزو مهم ترین فولکلور‌های نوروزی تاجیک است، برای کودکان دارای جذابیت ویژه‌ای است. دختر بچگان نیز سکه ‌های طلایی رنگ را رشته‌وار به هم پیوسته و به سرشان می‌بستند. گاهی بزرگسالان بچه‌ها را گرد آورده و آنان را وادار به کشتی گرفتن می‌کنند و به برندگان آن‌ها جایزه می‌دهند.
خط ۲۸۱:		خط ۲۷۹:

	=== [[مناسبت‌های ملی و مذهبی تاجیکستان\|مناسبات ملی و مذهبی]] ===		=== [[مناسبت‌های ملی و مذهبی تاجیکستان\|مناسبات ملی و مذهبی]] ===
	طبق تقویم رسمی جمهوری [[تاجیکستان]] اهم [[مناسبت‌های ملی و مذهبی تاجیکستان\|مناسبات ملی و مذهبی تاجیکستان]] ~~عبارتند~~ از:		طبق تقویم رسمی جمهوری [[تاجیکستان]] اهم [[مناسبت‌های ملی و مذهبی تاجیکستان\|مناسبات ملی و مذهبی تاجیکستان]] عبارت اند از:

	14 نوامبر 1924؛ تأسیس جمهوری خودمختار شوروی سوسیالیستی [[تاجیکستان]].		14 نوامبر 1924؛ تأسیس جمهوری خودمختار شوروی سوسیالیستی [[تاجیکستان]].
خط ۳۱۷:		خط ۳۱۵:
	پارسا باشیم و با توحید و صدق و بندگی از خدا یاد آوریم و یاد پیغمبر کنیم ...</blockquote>و توحید واقعی به نعت پیامبر (ص) می‌انجامد و به مدح مولا علی (ع) که این اتفاق مبارک در شعر معاصر [[تاجیکستان]] افتاده‌است. در ادبیات گذشته این سرز مین، جواز شاعری هر شاعر بزرگی را پس از سرودن نعت پیامبر (ص) و مدح مولا علی (ع) امضا می‌‌کردند. ابیاتی از این دست گواه خوبی بر تلفیق «توحیدیه» و «نعت» است:<blockquote>جمال حق فقط او دیده‌است، خیراندیش! هزار سجده به درگاه مصطفی کنما</blockquote>یکی از شاعران تاجیک که اندیشه‌ای توحیدی و [[اسلام و مسلمانان تاجیکستان\|مسلمانی]] دارد، «کمال نصرالله» است. زاده سرز مین «پنجکنت» و همشهری «رودکی» پدر شعر پارسی. این توحیدیه با مبنا دلیل خوبی بر موحد بودن و پاک بودن شاعر است:<blockquote>صبحدم نور خدا بسم الله است سپر تیر بلا بسم الله است		پارسا باشیم و با توحید و صدق و بندگی از خدا یاد آوریم و یاد پیغمبر کنیم ...</blockquote>و توحید واقعی به نعت پیامبر (ص) می‌انجامد و به مدح مولا علی (ع) که این اتفاق مبارک در شعر معاصر [[تاجیکستان]] افتاده‌است. در ادبیات گذشته این سرز مین، جواز شاعری هر شاعر بزرگی را پس از سرودن نعت پیامبر (ص) و مدح مولا علی (ع) امضا می‌‌کردند. ابیاتی از این دست گواه خوبی بر تلفیق «توحیدیه» و «نعت» است:<blockquote>جمال حق فقط او دیده‌است، خیراندیش! هزار سجده به درگاه مصطفی کنما</blockquote>یکی از شاعران تاجیک که اندیشه‌ای توحیدی و [[اسلام و مسلمانان تاجیکستان\|مسلمانی]] دارد، «کمال نصرالله» است. زاده سرز مین «پنجکنت» و همشهری «رودکی» پدر شعر پارسی. این توحیدیه با مبنا دلیل خوبی بر موحد بودن و پاک بودن شاعر است:<blockquote>صبحدم نور خدا بسم الله است سپر تیر بلا بسم الله است

	اوست زنگوله درگاه مراد ای خدا معنی ما بسم الله است</blockquote>و گاه ابیاتی استوار و با معنا و عمیق که به «اعتقاد معاد» اشارت دارد. این‌ها گواه حیات شعر دینی و اخلاقی در [[ادبیات معاصر تاجیکستان]] است:<blockquote>من نگویم که تو دست و دل از این دنیا شوی دست را پل به میان دل و آن سو گردان</blockquote>[[فرزانه خجندی]] از شاعران طراز اول و نواندیش شعر معاصر [[تاجیکستان]] نیز نگاهی اعتقادی و اخلاقی را با منشی زلال جمع کرده‌است و در شعرش رگه‌هایی از انتظار پاک موج می‌زند که محصول نگاه توحیدی و اشراقی اوست:<blockquote>یار ما رویید از پیوند صبح و آفتاب من نگویم کیست او، آیینه بین و خود بیاب</blockquote>یا این بیت که خود حکایت انتظار را به زیباترین و صریح ترین شکل باز می‌گوید:<blockquote>ای عاشق خورشیدی، عالم نگران توست میدان همه آن توست، جولان زن و جولان زن</blockquote>در شعر شاعری چون «عطامیر خواجه» نیز این بازگشت به اصالت‌های روحانی و اشراقی به چشم می‌خورد. آن هم با تلمیحاتی شاعرانه. <blockquote>بارال‌ها برسانم نفس رحمت خود تا رسد روز ظهور نفس رحمانی</blockquote>یکی از شاعران پیش کسوت [[تاجیکستان]]، «عبدالله قادی» (ممتاز) می‌باشد. وی علاقمند بوده که در کنار اشعار عاشقانه و صوفیانه‌ای که می‌سراید، شعر اخلاقی و دینی را نیز تجربه نماید. شعر‌های توحیدی، نعت پیامبر (ص)، مدح مولا علی (ع)، مدح امام حسین (ع) و شعر در مدح حضرت مهدی (عج) از این شاعر، بیانگر علاقه شخصی این شاعر به این مقوله بوده‌است. به عنوان نمونه، به این غزل زیبا اشاره می‌نماییم.<blockquote>ای باخبر ز غربت دنیای ما، علی یک شب به خلوت دل ما هم بیا علی		اوست زنگوله درگاه مراد

			ای خدا معنی ما بسم الله است</blockquote>و گاه ابیاتی استوار و با معنا و عمیق که به «اعتقاد معاد» اشارت دارد. این‌ها گواه حیات شعر دینی و اخلاقی در [[ادبیات معاصر تاجیکستان]] است:<blockquote>من نگویم که تو دست و دل از این دنیا شوی دست را پل به میان دل و آن سو گردان</blockquote>[[فرزانه خجندی]] از شاعران طراز اول و نواندیش شعر معاصر [[تاجیکستان]] نیز نگاهی اعتقادی و اخلاقی را با منشی زلال جمع کرده‌است و در شعرش رگه‌هایی از انتظار پاک موج می‌زند که محصول نگاه توحیدی و اشراقی اوست:<blockquote>یار ما رویید از پیوند صبح و آفتاب من نگویم کیست او، آیینه بین و خود بیاب</blockquote>یا این بیت که خود حکایت انتظار را به زیباترین و صریح ترین شکل باز می‌گوید:<blockquote>ای عاشق خورشیدی، عالم نگران توست میدان همه آن توست، جولان زن و جولان زن</blockquote>در شعر شاعری چون «عطامیر خواجه» نیز این بازگشت به اصالت‌های روحانی و اشراقی به چشم می‌خورد. آن هم با تلمیحاتی شاعرانه. <blockquote>بارال‌ها برسانم نفس رحمت خود تا رسد روز ظهور نفس رحمانی</blockquote>یکی از شاعران پیش کسوت [[تاجیکستان]]، «عبدالله قادی» (ممتاز) می‌باشد. وی علاقمند بوده که در کنار اشعار عاشقانه و صوفیانه‌ای که می‌سراید، شعر اخلاقی و دینی را نیز تجربه نماید. شعر‌های توحیدی، نعت پیامبر (ص)، مدح مولا علی (ع)، مدح امام حسین (ع) و شعر در مدح حضرت مهدی (عج) از این شاعر، بیانگر علاقه شخصی این شاعر به این مقوله بوده‌است. به عنوان نمونه، به این غزل زیبا اشاره می‌نماییم.<blockquote>ای باخبر ز غربت دنیای ما، علی یک شب به خلوت دل ما هم بیا علی

	سیر بهار جان دل خستگان نما ای عطر آسمانی در دل ر‌ها علی		سیر بهار جان دل خستگان نما ای عطر آسمانی در دل ر‌ها علی

Mohammad در ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۰

2024-07-26T16:00:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۰
خط ۶۰۸:		خط ۶۰۸:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[فرهنگ عمومی ژاپن]]؛ [[فرهنگ عمومی سودان]]؛ [[فرهنگ عمومی ~~اردن~~]]؛ [[فرهنگ عمومی سوریه]]؛ [[فرهنگ عمومی افغانستان]]؛ [[فرهنگ عمومی سنگال]]؛ [[فرهنگ عمومی کوبا]]؛ [[فرهنگ عمومی کانادا]]؛ [[فرهنگ عمومی لبنان]]؛ [[فرهنگ عمومی تونس]]؛ [[فرهنگ عمومی روسیه]]؛ [[فرهنگ عمومی ساحل عاج]]؛ [[فرهنگ عمومی فرانسه]]؛ [[فرهنگ عمومی اسپانیا]]؛ [[فرهنگ عمومی اوکراین]]؛ [[فرهنگ عمومی قطر]]؛ [[فرهنگ عمومی ~~زیمبابوه~~]]؛ [[فرهنگ عمومی ~~سیرالئون~~]]؛ [[فرهنگ عمومی ~~اتیوپی~~]]؛ [[فرهنگ عمومی ~~مالی~~]]؛ [[فرهنگ عمومی تایلند]]؛ [[فرهنگ عمومی آرژانتین]].		[[فرهنگ عمومی ژاپن]]؛ [[فرهنگ عمومی سودان]]؛ [[فرهنگ عمومی زیمبابوه]]؛ [[فرهنگ عمومی سوریه]]؛ [[فرهنگ عمومی افغانستان]]؛ [[فرهنگ عمومی سنگال]]؛ [[فرهنگ عمومی کوبا]]؛ [[فرهنگ عمومی کانادا]]؛ [[فرهنگ عمومی لبنان]]؛ [[فرهنگ عمومی تونس]]؛ [[فرهنگ عمومی روسیه]]؛ [[فرهنگ عمومی در چین\|فرهنگ عمومی چین]]؛ [[فرهنگ عمومی ساحل عاج]]؛ [[فرهنگ عمومی در مصر\|فرهنگ عمومی مصر]]؛ [[فرهنگ عمومی فرانسه]]؛ [[فرهنگ عمومی اسپانیا]]؛ [[فرهنگ عمومی اوکراین]]؛ [[فرهنگ عمومی قطر]]؛ [[فرهنگ عمومی سیرالئون]]؛ [[فرهنگ عمومی اتیوپی]]؛ [[فرهنگ عمومی مالی]]؛ [[فرهنگ عمومی گرجستان]]؛ [[فرهنگ عمومی قزاقستان]]؛ [[فرهنگ عمومی بنگلادش]]؛ [[فرهنگ عمومی سریلانکا]]؛ [[فرهنگ عمومی تایلند]]؛ [[فرهنگ عمومی آرژانتین]]؛ [[فرهنگ عمومی اردن]]

	== پاورقی ==		== پاورقی ==
	[i] - حوت، در سال شمار کشاورزی تاجیک، نام ماهی است که به ماه میلادی با اواخر ماه فوریه برابر است. در جنوب تاجیکستان، به ویژه در نواحی کوهستانی، این جشن را حوت بابای آخون یا حوت آخون ملا نعیم می‌نامیدند.		<small>[i] - حوت، در سال شمار کشاورزی تاجیک، نام ماهی است که به ماه میلادی با اواخر ماه فوریه برابر است. در جنوب تاجیکستان، به ویژه در نواحی کوهستانی، این جشن را حوت بابای آخون یا حوت آخون ملا نعیم می‌نامیدند.</small>

	[ii] - سنگینی		<small>[ii] - سنگینی</small>

	[iii] - میربچه: بچه امیر یا حاکم را گویند. به معنی جوان و بزرگ منش نیز است.		<small>[iii] - میربچه: بچه امیر یا حاکم را گویند. به معنی جوان و بزرگ منش نیز است.</small>

	[iv] - قاش: واژه ترکی است، به معنی ابرو		<small>[iv] - قاش: واژه ترکی است، به معنی ابرو</small>

	[v] - قلپاق: سرپوش و کلاه		<small>[v] - قلپاق: سرپوش و کلاه</small>

	[vi] - لوچک: لخت		<small>[vi] - لوچک: لخت</small>

	[vii] - ظاهراً مقصود یک گونه ابزار موسیقی است.		<small>[vii] - ظاهراً مقصود یک گونه ابزار موسیقی است.</small>

	[viii] - قیله یا قلیه، گوشت پاره پاره شده و کوفته است.		<small>[viii] - قیله یا قلیه، گوشت پاره پاره شده و کوفته است.</small>

	[ix] - کوتل: کتل و تپه است.		<small>[ix] - کوتل: کتل و تپه است.</small>

	[x] - در گویش تاجیکی ییلاق را ای لاق، یعنی منطقه سردسیر نامند.		<small>[x] - در گویش تاجیکی ییلاق را ای لاق، یعنی منطقه سردسیر نامند.</small>

	[xi] - جفت، عبارت از دو گاو است، که هنگام شخم زدن زمین، آن‌ها را به یوغ می‌بندند و جفت بستن، یعنی زمین را با گاو و شخم زدن. منظور از جفت براری نیز مراسم شخم‌زنی زمین و کشت بهاری است.		<small>[xi] - جفت، عبارت از دو گاو است، که هنگام شخم زدن زمین، آن‌ها را به یوغ می‌بندند و جفت بستن، یعنی زمین را با گاو و شخم زدن. منظور از جفت براری نیز مراسم شخم‌زنی زمین و کشت بهاری است.</small>

	[xii] - چلپک: خمیر نازکی که در روغن داغ، بریان شود. در سیستان نیز به همین نام و کیفیت تهیه می‌‌شود.		<small>[xii] - چلپک: خمیر نازکی که در روغن داغ، بریان شود. در سیستان نیز به همین نام و کیفیت تهیه می‌‌شود.</small>

	[xiii] - کفچه: قاشق چوبین.		<small>[xiii] - کفچه: قاشق چوبین.</small>

	[xiv] - دفچه: دف کوچک / دایره کوچک.		<small>[xiv] - دفچه: دف کوچک / دایره کوچک.</small>

	[xv] - آش در تاجیکستان به معنی پلو به کار می‌رود. در اصل معنی آن، خوراک پخته و گرم است.		<small>[xv] - آش در تاجیکستان به معنی پلو به کار می‌رود. در اصل معنی آن، خوراک پخته و گرم است.</small>

	[xvi] - فطیری است که آن را ورز داده و طبقه طبقه ساخته و در تنور بپزند.		<small>[xvi] - فطیری است که آن را ورز داده و طبقه طبقه ساخته و در تنور بپزند.</small>

	[xvii] - آرد را خمیر کرده و ریز ریز می‌کنند. سپس با پیاز و زنجبیل و سبزیجات آمیخته و با روغن در تنور می‌پزند، که آن را چگلدک گویند.		<small>[xvii] - آرد را خمیر کرده و ریز ریز می‌کنند. سپس با پیاز و زنجبیل و سبزیجات آمیخته و با روغن در تنور می‌پزند، که آن را چگلدک گویند.</small>

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
			<references />
			[[رده:فرهنگ عمومی]]

Fatemi در ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۲۶

2024-07-22T14:26:42Z

نمایش تغییرات

Fatemi در ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۴

2024-07-20T08:14:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۴
خط ۸:		خط ۸:
	==== [[غذاهای سنتی تاجیکستان\|غذا‌های سنتی]] ====		==== [[غذاهای سنتی تاجیکستان\|غذا‌های سنتی]] ====
	تاجیک‌ها هر دانه‌ای چون نخود و ... که به عمل آورده یا از زمین خودرو روییده از آن آرد تهیه کرده و نان می‌پزند. شکل و اندازه نان‌های تاجیکان آسیای مرکزی با تاجیک‌های مناطق دیگر تفاوت دارد. به علاوه تاجیکانی که در آسیای مرکزی زندگی می‌کنند، خوراکشان تا اندازهای همانند خوراک‌های روسی شده است. از برنج، پلو و چلو می‌پزند و بیشتر با قورمه و گونه‌های بسیار کباب، که با به سیخ کشیدن و روی آتش نهادن پخته می‌شود. فرآورده‌های شیری تازه و مواد لبنی دیگر، نقش مهمی در خوراک تاجیکان دارند. از ماست، پنیر، کشک و ... به دست می‌آورند.		تاجیک‌ها هر دانه‌ای چون نخود و ... که به عمل آورده یا از زمین خودرو روییده از آن آرد تهیه کرده و نان می‌پزند. شکل و اندازه نان‌های تاجیکان آسیای مرکزی با تاجیک‌های مناطق دیگر تفاوت دارد. به علاوه تاجیکانی که در آسیای مرکزی زندگی می‌کنند، خوراکشان تا اندازهای همانند خوراک‌های روسی شده است. از برنج، پلو و چلو می‌پزند و بیشتر با قورمه و گونه‌های بسیار کباب، که با به سیخ کشیدن و روی آتش نهادن پخته می‌شود. فرآورده‌های شیری تازه و مواد لبنی دیگر، نقش مهمی در خوراک تاجیکان دارند. از ماست، پنیر، کشک و ... به دست می‌آورند.
			[[پرونده:لباس سنتی زنان.png\|بندانگشتی\|لباس سنتی زنان تاجیک (1403).]]

	==== [[لباس های سنتی تاجیکستان\|لباس سنتی]] ====		==== [[لباس های سنتی تاجیکستان\|لباس سنتی]] ====
خط ۱۷:		خط ۱۸:
	جشن عروسی/ طوی، یکی از جشن‌های سنتی مهم مربوط به زندگی خانواده است. که دارای مراحل گوناگون جالب و شاد بوده و در نواحی گوناگون تاجیک‌نشین اجرا می‌گردد. در سال‌های 1970-1980م، بهترین سن [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|ازدواج]] در [[جامعه تاجیکستان\|جامعه تاجیک]] 21 تا 23 سال پس از پایان تحصیلات بوده است. امروزه دختر به پانزده سال که می‌رسد به خانه بخت می‌رود. بعضی از خانواده‌ها هنگامی که فرزندانشان به دنیا می‌آید، قول ازدواجش را به خویشان و نزدیکان خود می‌دهند و می‌گویند این دختر و پسر «گهواره‌بخش» هستند و بایستی در آینده با یکدیگر ازدواج کنند. در زمان [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|خواستگاری]] گاو، گوسفند، گوساله، آرد و برنجی که خانواده داماد بایستی برای برگزاری مراسم عروسی بدهند تعیین می‌شود. خرید عروسی، شامل یک یا دو دست [[لباس های سنتی تاجیکستان\|پوشاک]] زمستانه، یک جفت کفش و پخته / پنبه برای دوختن لحاف است. از طلا، شیربها و مهریه خبری نیست. دختر هم جهیزیه کامل ندارد و به اقوام اولیه و ضروری زندگی بنده می‌شود. در [[تاجیکستان]] پلانج / هوو زیاد است، کسانی که توان مالی زیادی ندارند، چند زنه نیستند، بیشتر بازرگانان، مغازه‌دار‌ها، حکومتی‌ها و کارمندان دولت، دو یا چند زن دارند. طلاق بسیار ساده است و نیاز به دادگاه و شکایت و موارد دیگر ندارد. زن حق جدایی از همسرش را دارد، اما در بین تاجیک‌ها مهریه مرسوم نیست، پس از جدایی هیچ‌گونه پشتوانه مالی ندارد. [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|ازدواج]] و جدایی در جایی ثبت نمی‌شود، هر لحظه که مردی اراده کند و بگوید دیگر نمی‌خواهم با این زن زندگی کنم، یعنی طلاق. از سویی برای زن گرفتن بسیار آسان است. در اتحاد جماهیر شوروی پیشین، افزون بر نکاح، بایستی عقد رسمی انجام می‌شد و همه چیز قانونمند بود، اما امروزه هشتاد درصد مردم [[تاجیکستان]] که به سن بلوغ رسیده‌اند، تنها نکاح می‌کنند. هنگامی که زنی از شوهرش جدا می‌شود نه تن‌ها خودش حق و حقوقی ندارد، بلکه بچه‌هایش هم از ارثیه محروم خواهند شد. مرد می‌گوید، سه طلاقه‌ات کردم و با همین جمله کار تمام است. اگر هم پس از مدتی مراجعه کند، با هم به نزد روحانی می‌روند و حلالیت می‌طلبند و زن بدون اعتراض به زندگی‌اش باز می‌گردد(افشار سیستانی، 1383: 217).		جشن عروسی/ طوی، یکی از جشن‌های سنتی مهم مربوط به زندگی خانواده است. که دارای مراحل گوناگون جالب و شاد بوده و در نواحی گوناگون تاجیک‌نشین اجرا می‌گردد. در سال‌های 1970-1980م، بهترین سن [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|ازدواج]] در [[جامعه تاجیکستان\|جامعه تاجیک]] 21 تا 23 سال پس از پایان تحصیلات بوده است. امروزه دختر به پانزده سال که می‌رسد به خانه بخت می‌رود. بعضی از خانواده‌ها هنگامی که فرزندانشان به دنیا می‌آید، قول ازدواجش را به خویشان و نزدیکان خود می‌دهند و می‌گویند این دختر و پسر «گهواره‌بخش» هستند و بایستی در آینده با یکدیگر ازدواج کنند. در زمان [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|خواستگاری]] گاو، گوسفند، گوساله، آرد و برنجی که خانواده داماد بایستی برای برگزاری مراسم عروسی بدهند تعیین می‌شود. خرید عروسی، شامل یک یا دو دست [[لباس های سنتی تاجیکستان\|پوشاک]] زمستانه، یک جفت کفش و پخته / پنبه برای دوختن لحاف است. از طلا، شیربها و مهریه خبری نیست. دختر هم جهیزیه کامل ندارد و به اقوام اولیه و ضروری زندگی بنده می‌شود. در [[تاجیکستان]] پلانج / هوو زیاد است، کسانی که توان مالی زیادی ندارند، چند زنه نیستند، بیشتر بازرگانان، مغازه‌دار‌ها، حکومتی‌ها و کارمندان دولت، دو یا چند زن دارند. طلاق بسیار ساده است و نیاز به دادگاه و شکایت و موارد دیگر ندارد. زن حق جدایی از همسرش را دارد، اما در بین تاجیک‌ها مهریه مرسوم نیست، پس از جدایی هیچ‌گونه پشتوانه مالی ندارد. [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|ازدواج]] و جدایی در جایی ثبت نمی‌شود، هر لحظه که مردی اراده کند و بگوید دیگر نمی‌خواهم با این زن زندگی کنم، یعنی طلاق. از سویی برای زن گرفتن بسیار آسان است. در اتحاد جماهیر شوروی پیشین، افزون بر نکاح، بایستی عقد رسمی انجام می‌شد و همه چیز قانونمند بود، اما امروزه هشتاد درصد مردم [[تاجیکستان]] که به سن بلوغ رسیده‌اند، تنها نکاح می‌کنند. هنگامی که زنی از شوهرش جدا می‌شود نه تن‌ها خودش حق و حقوقی ندارد، بلکه بچه‌هایش هم از ارثیه محروم خواهند شد. مرد می‌گوید، سه طلاقه‌ات کردم و با همین جمله کار تمام است. اگر هم پس از مدتی مراجعه کند، با هم به نزد روحانی می‌روند و حلالیت می‌طلبند و زن بدون اعتراض به زندگی‌اش باز می‌گردد(افشار سیستانی، 1383: 217).

	=== [[اساطیر و افسانه‌ها و قصه‌های عامیانه در تاجیکستان\|اساطیر و افسانه‌ها و قصه‌های ~~عا میانه~~]] ===		=== [[اساطیر و افسانه‌ها و قصه‌های عامیانه در تاجیکستان\|اساطیر و افسانه‌ها و قصه‌های عامیانه]] ===
	در زیر به نمونه‌هایی از باور‌های تاجیکان که با اندک تفاوت‌هایی در بیشتر شهر‌ها و روستا‌های تاجیک‌نشین کاربرد دارند، اشاره می‌شود:		در زیر به نمونه‌هایی از باور‌های تاجیکان که با اندک تفاوت‌هایی در بیشتر شهر‌ها و روستا‌های تاجیک‌نشین کاربرد دارند، اشاره می‌شود:

خط ۱۳۴:		خط ۱۳۵:

	حوت اگر حوتی کند، کم پیره (پیره زن) در قوطی کند.</blockquote>		حوت اگر حوتی کند، کم پیره (پیره زن) در قوطی کند.</blockquote>
			[[پرونده:گل گردانی.jpg\|بندانگشتی\|گل گردانی در تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت ایرنا، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/81088853/%D8%A2%D9%8A%D9%8A%D9%86-%DA%AF%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%D9%8A%D9%83%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%8A%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D9%85%DA%98%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1]]

	==== [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] ====		==== [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] ====
خط ۲۵۲:		خط ۲۵۴:

	دختر پاسخ می‌داد: تندرستی</blockquote>پس از این، تاجیکان خود را پیشوازگر [[جشن نوروز در تاجیکستان\|نوروز]] به شمار می‌آوردند(افشار سیستانی، 1383: 184- 193).		دختر پاسخ می‌داد: تندرستی</blockquote>پس از این، تاجیکان خود را پیشوازگر [[جشن نوروز در تاجیکستان\|نوروز]] به شمار می‌آوردند(افشار سیستانی، 1383: 184- 193).
			[[پرونده:عید نوروز.jpg\|بندانگشتی\|عید نوروز در تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت فرادید، قابل بازیابی از https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-7/182576-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86]]

	==== [[جشن نوروز در تاجیکستان\|عید نوروز]] ====		==== [[جشن نوروز در تاجیکستان\|عید نوروز]] ====
خط ۲۸۰:		خط ۲۸۳:
	==== [[جشن تولد نوزاد و ختنه سوران]] ====		==== [[جشن تولد نوزاد و ختنه سوران]] ====
	در خانواده‌های تاجیک، به دنیا آمدن نوزاد نیز دارای جشن ویژه است، که نامگذاری و گهواره بندان از آن جمله‌اند. ختنه سوران هم یکی از آیین‌های سنتی تاجیکان است، که با بزم‌آرایی و با برگزاری مسابقات ورزشی و تفریحی، چون کشتی سنتی و بزکشی همراه است(افشار سیستانی، 1383: 217).		در خانواده‌های تاجیک، به دنیا آمدن نوزاد نیز دارای جشن ویژه است، که نامگذاری و گهواره بندان از آن جمله‌اند. ختنه سوران هم یکی از آیین‌های سنتی تاجیکان است، که با بزم‌آرایی و با برگزاری مسابقات ورزشی و تفریحی، چون کشتی سنتی و بزکشی همراه است(افشار سیستانی، 1383: 217).
			[[پرونده:رقص محلی تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|رقص محلی مردم تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت علاءالدین تراول، قابل بازیابی از https://www.alaedin.travel/blog/11503/%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86]]

	==== [[ترانه و رقص محلی تاجیکستان\|ترانه و رقص محلی]] ====		==== [[ترانه و رقص محلی تاجیکستان\|ترانه و رقص محلی]] ====
خط ۴۳۸:		خط ۴۴۲:

	=== [[موزه‌های تاجیکستان\|موزه‌ها (تعداد موزه ‌ها و بازدیدکنندگان)]] ===		=== [[موزه‌های تاجیکستان\|موزه‌ها (تعداد موزه ‌ها و بازدیدکنندگان)]] ===
			[[پرونده:موزه ملی تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|موزه ملی تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت همگردی، قابل بازیابی از https://hamgardi.com/fa/Place/51481-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86]]

	==== [[موزه ملی تاجیكستان باستان\|موزه ملی تاجیکستان باستان]] ====		==== [[موزه ملی تاجیكستان باستان\|موزه ملی تاجیکستان باستان]] ====

Fatemi در ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۶

2024-07-19T15:46:41Z

نمایش تغییرات

Fatemi: /* پاورقی */

2024-07-19T14:41:29Z

پاورقی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۱
خط ۶۸۲:		خط ۶۸۲:
	[20] . آرد را خمیر کرده و ریز ریز می‌کنند. سپس با پیاز و زنجبیل و سبزیجات آمیخته و با روغن در تنور می‌پزند، که آن را چگلدک گویند.		[20] . آرد را خمیر کرده و ریز ریز می‌کنند. سپس با پیاز و زنجبیل و سبزیجات آمیخته و با روغن در تنور می‌پزند، که آن را چگلدک گویند.

			== کتابشناسی ==
	کتابشناسی

Fatemi در ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۱

2024-07-19T14:41:06Z

نمایش تغییرات

Fatemi در ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۴۶

2024-07-18T17:46:33Z

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۴
خط ۸:		خط ۸:
	==== [[غذاهای سنتی تاجیکستان\|غذا‌های سنتی]] ====		==== [[غذاهای سنتی تاجیکستان\|غذا‌های سنتی]] ====
	تاجیک‌ها هر دانه‌ای چون نخود و ... که به عمل آورده یا از زمین خودرو روییده از آن آرد تهیه کرده و نان می‌پزند. شکل و اندازه نان‌های تاجیکان آسیای مرکزی با تاجیک‌های مناطق دیگر تفاوت دارد. به علاوه تاجیکانی که در آسیای مرکزی زندگی می‌کنند، خوراکشان تا اندازهای همانند خوراک‌های روسی شده است. از برنج، پلو و چلو می‌پزند و بیشتر با قورمه و گونه‌های بسیار کباب، که با به سیخ کشیدن و روی آتش نهادن پخته می‌شود. فرآورده‌های شیری تازه و مواد لبنی دیگر، نقش مهمی در خوراک تاجیکان دارند. از ماست، پنیر، کشک و ... به دست می‌آورند.		تاجیک‌ها هر دانه‌ای چون نخود و ... که به عمل آورده یا از زمین خودرو روییده از آن آرد تهیه کرده و نان می‌پزند. شکل و اندازه نان‌های تاجیکان آسیای مرکزی با تاجیک‌های مناطق دیگر تفاوت دارد. به علاوه تاجیکانی که در آسیای مرکزی زندگی می‌کنند، خوراکشان تا اندازهای همانند خوراک‌های روسی شده است. از برنج، پلو و چلو می‌پزند و بیشتر با قورمه و گونه‌های بسیار کباب، که با به سیخ کشیدن و روی آتش نهادن پخته می‌شود. فرآورده‌های شیری تازه و مواد لبنی دیگر، نقش مهمی در خوراک تاجیکان دارند. از ماست، پنیر، کشک و ... به دست می‌آورند.
			[[پرونده:لباس سنتی زنان.png\|بندانگشتی\|لباس سنتی زنان تاجیک (1403).]]

	==== [[لباس های سنتی تاجیکستان\|لباس سنتی]] ====		==== [[لباس های سنتی تاجیکستان\|لباس سنتی]] ====
خط ۱۷:		خط ۱۸:
	جشن عروسی/ طوی، یکی از جشن‌های سنتی مهم مربوط به زندگی خانواده است. که دارای مراحل گوناگون جالب و شاد بوده و در نواحی گوناگون تاجیک‌نشین اجرا می‌گردد. در سال‌های 1970-1980م، بهترین سن [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|ازدواج]] در [[جامعه تاجیکستان\|جامعه تاجیک]] 21 تا 23 سال پس از پایان تحصیلات بوده است. امروزه دختر به پانزده سال که می‌رسد به خانه بخت می‌رود. بعضی از خانواده‌ها هنگامی که فرزندانشان به دنیا می‌آید، قول ازدواجش را به خویشان و نزدیکان خود می‌دهند و می‌گویند این دختر و پسر «گهواره‌بخش» هستند و بایستی در آینده با یکدیگر ازدواج کنند. در زمان [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|خواستگاری]] گاو، گوسفند، گوساله، آرد و برنجی که خانواده داماد بایستی برای برگزاری مراسم عروسی بدهند تعیین می‌شود. خرید عروسی، شامل یک یا دو دست [[لباس های سنتی تاجیکستان\|پوشاک]] زمستانه، یک جفت کفش و پخته / پنبه برای دوختن لحاف است. از طلا، شیربها و مهریه خبری نیست. دختر هم جهیزیه کامل ندارد و به اقوام اولیه و ضروری زندگی بنده می‌شود. در [[تاجیکستان]] پلانج / هوو زیاد است، کسانی که توان مالی زیادی ندارند، چند زنه نیستند، بیشتر بازرگانان، مغازه‌دار‌ها، حکومتی‌ها و کارمندان دولت، دو یا چند زن دارند. طلاق بسیار ساده است و نیاز به دادگاه و شکایت و موارد دیگر ندارد. زن حق جدایی از همسرش را دارد، اما در بین تاجیک‌ها مهریه مرسوم نیست، پس از جدایی هیچ‌گونه پشتوانه مالی ندارد. [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|ازدواج]] و جدایی در جایی ثبت نمی‌شود، هر لحظه که مردی اراده کند و بگوید دیگر نمی‌خواهم با این زن زندگی کنم، یعنی طلاق. از سویی برای زن گرفتن بسیار آسان است. در اتحاد جماهیر شوروی پیشین، افزون بر نکاح، بایستی عقد رسمی انجام می‌شد و همه چیز قانونمند بود، اما امروزه هشتاد درصد مردم [[تاجیکستان]] که به سن بلوغ رسیده‌اند، تنها نکاح می‌کنند. هنگامی که زنی از شوهرش جدا می‌شود نه تن‌ها خودش حق و حقوقی ندارد، بلکه بچه‌هایش هم از ارثیه محروم خواهند شد. مرد می‌گوید، سه طلاقه‌ات کردم و با همین جمله کار تمام است. اگر هم پس از مدتی مراجعه کند، با هم به نزد روحانی می‌روند و حلالیت می‌طلبند و زن بدون اعتراض به زندگی‌اش باز می‌گردد(افشار سیستانی، 1383: 217).		جشن عروسی/ طوی، یکی از جشن‌های سنتی مهم مربوط به زندگی خانواده است. که دارای مراحل گوناگون جالب و شاد بوده و در نواحی گوناگون تاجیک‌نشین اجرا می‌گردد. در سال‌های 1970-1980م، بهترین سن [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|ازدواج]] در [[جامعه تاجیکستان\|جامعه تاجیک]] 21 تا 23 سال پس از پایان تحصیلات بوده است. امروزه دختر به پانزده سال که می‌رسد به خانه بخت می‌رود. بعضی از خانواده‌ها هنگامی که فرزندانشان به دنیا می‌آید، قول ازدواجش را به خویشان و نزدیکان خود می‌دهند و می‌گویند این دختر و پسر «گهواره‌بخش» هستند و بایستی در آینده با یکدیگر ازدواج کنند. در زمان [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|خواستگاری]] گاو، گوسفند، گوساله، آرد و برنجی که خانواده داماد بایستی برای برگزاری مراسم عروسی بدهند تعیین می‌شود. خرید عروسی، شامل یک یا دو دست [[لباس های سنتی تاجیکستان\|پوشاک]] زمستانه، یک جفت کفش و پخته / پنبه برای دوختن لحاف است. از طلا، شیربها و مهریه خبری نیست. دختر هم جهیزیه کامل ندارد و به اقوام اولیه و ضروری زندگی بنده می‌شود. در [[تاجیکستان]] پلانج / هوو زیاد است، کسانی که توان مالی زیادی ندارند، چند زنه نیستند، بیشتر بازرگانان، مغازه‌دار‌ها، حکومتی‌ها و کارمندان دولت، دو یا چند زن دارند. طلاق بسیار ساده است و نیاز به دادگاه و شکایت و موارد دیگر ندارد. زن حق جدایی از همسرش را دارد، اما در بین تاجیک‌ها مهریه مرسوم نیست، پس از جدایی هیچ‌گونه پشتوانه مالی ندارد. [[مراسم خواستگاری و ازدواج در تاجیکستان\|ازدواج]] و جدایی در جایی ثبت نمی‌شود، هر لحظه که مردی اراده کند و بگوید دیگر نمی‌خواهم با این زن زندگی کنم، یعنی طلاق. از سویی برای زن گرفتن بسیار آسان است. در اتحاد جماهیر شوروی پیشین، افزون بر نکاح، بایستی عقد رسمی انجام می‌شد و همه چیز قانونمند بود، اما امروزه هشتاد درصد مردم [[تاجیکستان]] که به سن بلوغ رسیده‌اند، تنها نکاح می‌کنند. هنگامی که زنی از شوهرش جدا می‌شود نه تن‌ها خودش حق و حقوقی ندارد، بلکه بچه‌هایش هم از ارثیه محروم خواهند شد. مرد می‌گوید، سه طلاقه‌ات کردم و با همین جمله کار تمام است. اگر هم پس از مدتی مراجعه کند، با هم به نزد روحانی می‌روند و حلالیت می‌طلبند و زن بدون اعتراض به زندگی‌اش باز می‌گردد(افشار سیستانی، 1383: 217).

	=== [[اساطیر و افسانه‌ها و قصه‌های عامیانه در تاجیکستان\|اساطیر و افسانه‌ها و قصه‌های ~~عا میانه~~]] ===		=== [[اساطیر و افسانه‌ها و قصه‌های عامیانه در تاجیکستان\|اساطیر و افسانه‌ها و قصه‌های عامیانه]] ===
	در زیر به نمونه‌هایی از باور‌های تاجیکان که با اندک تفاوت‌هایی در بیشتر شهر‌ها و روستا‌های تاجیک‌نشین کاربرد دارند، اشاره می‌شود:		در زیر به نمونه‌هایی از باور‌های تاجیکان که با اندک تفاوت‌هایی در بیشتر شهر‌ها و روستا‌های تاجیک‌نشین کاربرد دارند، اشاره می‌شود:

خط ۱۳۴:		خط ۱۳۵:

	حوت اگر حوتی کند، کم پیره (پیره زن) در قوطی کند.</blockquote>		حوت اگر حوتی کند، کم پیره (پیره زن) در قوطی کند.</blockquote>
			[[پرونده:گل گردانی.jpg\|بندانگشتی\|گل گردانی در تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت ایرنا، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/81088853/%D8%A2%D9%8A%D9%8A%D9%86-%DA%AF%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%D9%8A%D9%83%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%8A%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D9%85%DA%98%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1]]

	==== [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] ====		==== [[جشن گل گردانی\|گل گردانی]] ====
خط ۲۵۲:		خط ۲۵۴:

	دختر پاسخ می‌داد: تندرستی</blockquote>پس از این، تاجیکان خود را پیشوازگر [[جشن نوروز در تاجیکستان\|نوروز]] به شمار می‌آوردند(افشار سیستانی، 1383: 184- 193).		دختر پاسخ می‌داد: تندرستی</blockquote>پس از این، تاجیکان خود را پیشوازگر [[جشن نوروز در تاجیکستان\|نوروز]] به شمار می‌آوردند(افشار سیستانی، 1383: 184- 193).
			[[پرونده:عید نوروز.jpg\|بندانگشتی\|عید نوروز در تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت فرادید، قابل بازیابی از https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-7/182576-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86]]

	==== [[جشن نوروز در تاجیکستان\|عید نوروز]] ====		==== [[جشن نوروز در تاجیکستان\|عید نوروز]] ====
خط ۲۸۰:		خط ۲۸۳:
	==== [[جشن تولد نوزاد و ختنه سوران]] ====		==== [[جشن تولد نوزاد و ختنه سوران]] ====
	در خانواده‌های تاجیک، به دنیا آمدن نوزاد نیز دارای جشن ویژه است، که نامگذاری و گهواره بندان از آن جمله‌اند. ختنه سوران هم یکی از آیین‌های سنتی تاجیکان است، که با بزم‌آرایی و با برگزاری مسابقات ورزشی و تفریحی، چون کشتی سنتی و بزکشی همراه است(افشار سیستانی، 1383: 217).		در خانواده‌های تاجیک، به دنیا آمدن نوزاد نیز دارای جشن ویژه است، که نامگذاری و گهواره بندان از آن جمله‌اند. ختنه سوران هم یکی از آیین‌های سنتی تاجیکان است، که با بزم‌آرایی و با برگزاری مسابقات ورزشی و تفریحی، چون کشتی سنتی و بزکشی همراه است(افشار سیستانی، 1383: 217).
			[[پرونده:رقص محلی تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|رقص محلی مردم تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت علاءالدین تراول، قابل بازیابی از https://www.alaedin.travel/blog/11503/%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86]]

	==== [[ترانه و رقص محلی تاجیکستان\|ترانه و رقص محلی]] ====		==== [[ترانه و رقص محلی تاجیکستان\|ترانه و رقص محلی]] ====
خط ۴۳۸:		خط ۴۴۲:

	=== [[موزه‌های تاجیکستان\|موزه‌ها (تعداد موزه ‌ها و بازدیدکنندگان)]] ===		=== [[موزه‌های تاجیکستان\|موزه‌ها (تعداد موزه ‌ها و بازدیدکنندگان)]] ===
			[[پرونده:موزه ملی تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|موزه ملی تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت همگردی، قابل بازیابی از https://hamgardi.com/fa/Place/51481-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86]]

	==== [[موزه ملی تاجیكستان باستان\|موزه ملی تاجیکستان باستان]] ====		==== [[موزه ملی تاجیكستان باستان\|موزه ملی تاجیکستان باستان]] ====