http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%88%D8%AF%DB%8Cمحمدخواجه بهبودی - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-27T08:40:12Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%88%D8%AF%DB%8C&diff=54893&oldid=prevFatemi در ۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۶2024-08-03T10:06:50Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''3-3-9</del>.محمود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواجة بهبودي'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:محمود خواجه بهبودی</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">png|بندانگشتی|</ins>محمود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواجه بهبودی (1403). برگرفته از سایت بسیج هنرمندان، قابل بازیابی از https://basijhonarmandan.ir/story/63698]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال 1875 در شهر سمرقند زاده شد. پس از پایان [[مدارس تاجیکستان|مدرسه]] به مفتیگری پرداخت. در بین سالهای 1900 تا 1914 بارها به کشورهای مختلف شرق از قبیل عربستان سعودی، [[مصر]]، ترکیه، عراق، شهرهای قزان، اوفه، پتربورگ، [[مسکو]] و باکوی [[روسیه]] سفر نمود و با وضع [[سیاست و حکومت تاجیکستان|سیاسی]] و [[نظام اقتصادی تاجیکستان|اقتصادی]] و [[جامعه تاجیکستان|اجتماعی]] و [[نظام فرهنگی تاجیکستان|فرهنگی]] آنها آشنا شد که رشد اقتصاد و فرهنگ این کشورها بر او تأثیرات بسیار گذاشت. او هنگام سفرهایش با [[مکاتب اصول جدید تاجیکستان|مکتب اصول جدید]] ترکستان و باشقردستان و روشنفکران اقوام مسلمان [[روسیه]] و مرام و مسلک آنها آشنا میشود و پس از بازگشت به وطن به ترغیب و تشویق مکتب و علوم جدید پرداخته، از طریق روزنامههای «ترکستان ولایتننگ گزیتسی»، «ترقی»، «خورشید»، «تجار» که به زبان ترکی انتشار مییافتند، با مقالههایی که در آنها حیات نو تشویق و ترغیب میشد، با مردم صحبت میکرد.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال 1875در شهر سمرقند زاده شد. پس </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایان مدرسه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مفتيگري پرداخت</del>. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بين سالهاي 1900 تا 1914 بارها به كشورهاي مختلف شرق از قبيل عربستان سعودي، مصر، تركيه، عراق، شهرهاي قزان، اوفه، پتربورگ، مسكو و باكوي روسيه سفر </del>نمود و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با وضع سياسي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقتصادي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجتماعي و فرهنگي آنها آشنا شد كه رشد اقتصاد و فرهنگ اين کشورها بر او تأثيرات بسيار گذاشت</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او هنگام سفرهايش با مكتب اصول جديد تركستان و باشقردستان و روشنفكران اقوام مسلمان روسيه و مرام </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسلك آنها آشنا ميشود و پس از بازگشت به وطن </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترغيب و تشويق مكتب و علوم جديد پرداخته، </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طريق روزنامههاي «تركستان ولايتننگ گزيتسي»، «ترقي»، «خورشيد»، «تجار» كه به زبان تركي انتشار مييافتند، با مقالههايي كه در آنها حيات نو تشويق و ترغيب ميشد، با مردم صحبت ميكرد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالیت این اندیشمند تاجیک یعنی محمود خواجه بهبودی (1875) که یکی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشوایان جدید ترکستان بود، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عنوان نویسنده و روزنامهنگار دارای جنبههای مختلفی است</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او بیش از همه در گسترش فعالیت مکاتب جدید </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر سمرقند تلاش </ins>نمود و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای چنین مکاتبی یک سلسله [[کتاب های درسی در مدارس تاجیکستان|کتابهای درسی]] تألیف کرد که «اسباب سواد»، «الفبای مکتب اسلامی»، «کتابالاطفال»، «منتخب جغرافیای عمومی»، «مدخل جغرافیای عمرانی»، «مختصر جغرافیای [[روسیه]]»، «مختصر تاریخ [[اسلام </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسلمانان تاجیکستان|اسلام]]» </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیره از این قبیل اند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمود خواجه بهبودی بنیانگذار نخستین کتابخانه عمومی شهر سمرقند بود </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کتابخانه بیش </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هزار جلد کتاب هدیه کرد</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعاليت اين اندیشمند تاجيك یعنی محمود خواجة بهبودي (1875) كه يكي از پيشوايان جديد تركستان بود، به عنوان نويسنده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامهنگار داراي جنبههاي مختلفی است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او بيش </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه در گسترش فعاليت مكاتب جديد </del>در شهر سمرقند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلاش نمود و براي چنين مكاتبي يك سلسله كتابهاي درسي تأليف كرد كه «اسباب سواد»، «الفباي مكتب اسلامي»، «كتابالاطفال»، «منتخب جغرافياي عمومي»، «مدخل جغرافياي عمراني»، «مختصر جغرافياي روسيه»، «مختصر تاريخ اسلام» </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غيره </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين قبيلاند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمود خواجة بهبودي بنيانگذار نخستين كتابخانه عمومي شهر سمرقند </del>بود و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به اين كتابخانه بيش از هزار جلد كتاب هديه كرد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین مؤسس و نویسنده روزنامه «سمرقند» </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجله «آیینه» میباشد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«سمرقند» </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماه آوریل تا سپتامبر سال 1913 </ins>در شهر سمرقند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در 45 شماره </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«آیینه» نیز </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20 اوت سال 1913 تا 15 ژوئن سال 1915 چاپ شدهاند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این دو روزنامه و مجله، تریبون روشنفکران </ins>بود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که توسط آنها علم </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانش و دستاوردهای جدید کشورهای جهان ترغیب میشد</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین مؤسس </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده روزنامة «سمرقند» و مجلة «آيينه» ميباشد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«سمرقند» از ماه آوريل تا سپتامبر سال 1913 </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر سمرقند در 45 شماره و «آيينه» نيز </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20 اوت سال 1913 تا 15 ژوئن سال 1915 چاپ </del>شده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اند. اين دو روزنامه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجله، تريبون روشنفكران بود كه توسط آنها علم </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانش </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستاوردهاي جديد كشورهاي جهان ترغيب ميشد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در میان آثار تألیفشده او نمایشنامه «پدرکُش» بسیار شهرت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محبوبیت داشت</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این نمایشنامه </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاستیهای زمان انتقاد </ins>شده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضرورت آموزش و پرورش به [[تاریخ ادبیات و سبکهای ادبی تاجیکستان|سبک]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصول جدید، آموزش زبانهای مختلف از جمله [[زبان روسی]]، تربیت متخصصین رشتههای مختلف </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیره تأکید شدهاست</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان آثار تأليفشدة </del>او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمايشنامة «پدركُش» بسيار شهرت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محبوبيت داشت</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در اين نمايشنامه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاستيهاي زمان انتقاد شده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضرورت آموزش </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرورش </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصول جديد، آموزش زبانهاي مختلف از جمله زبان روسي، تربيت متخصصين رشتههاي مختلف </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غيره تأكيد شده است</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوایل سال 1919 محمود خواجه بهبودی همراه دو دوستش از سمرقند وارد بخارا میگردد. </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در شهرسبز دستگیر </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با فرمان امیر بخارا در ماه مارس سال 1919 با جرم جدیدی به قتل میرسد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از قتل محمود خواجه بهبودی بسیاری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روشنفکران تاجیک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازبک از قبیل [[عبدالرئوف فطرت]]، [[صدرالدین عینی]]، سعیدرضا علیزاده، چولپان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیره </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یاد او مرثیه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاطرات پرسوز نوشتند<ref>زهریی، حسن (1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص 274-275.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در اوايل سال 1919 محمود خواجة بهبودي همراه دو دوستش از سمرقند وارد بخارا ميگردد. او در شهرسبز دستگير و با فرمان امير بخارا در ماه مارس سال 1919 با جرم جديدي به قتل ميرسد.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از قتل محمود خواجة بهبودي بسياري از روشنفكران تاجيك و ازبك از قبيل عبدالرئوف فطرت، صدرالدين عيني، سعيدرضا عليزاده، چولپان و غيره به ياد او مرثيه و خاطرات پرسوز نوشتند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Fatemihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%88%D8%AF%DB%8C&diff=47895&oldid=prevSamiei: صفحهای تازه حاوی «'''3-3-9.محمود خواجة بهبودي''' سال 1875در شهر سمرقند زاده شد. پس از پایان مدرسه به مفتيگري پرداخت. در بين سالهاي 1900 تا 1914 بارها به كشورهاي مختلف شرق از قبيل عربستان سعودي، مصر، تركيه، عراق، شهرهاي قزان، اوفه، پتربورگ، مسكو و باكوي روسيه سفر نمود و...» ایجاد کرد2024-07-04T07:53:38Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''3-3-9.محمود خواجة بهبودي''' سال 1875در شهر سمرقند زاده شد. پس از پایان مدرسه به مفتيگري پرداخت. در بين سالهاي 1900 تا 1914 بارها به كشورهاي مختلف شرق از قبيل عربستان سعودي، مصر، تركيه، عراق، شهرهاي قزان، اوفه، پتربورگ، مسكو و باكوي روسيه سفر نمود و...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''3-3-9.محمود خواجة بهبودي'''<br />
<br />
سال 1875در شهر سمرقند زاده شد. پس از پایان مدرسه به مفتيگري پرداخت. در بين سالهاي 1900 تا 1914 بارها به كشورهاي مختلف شرق از قبيل عربستان سعودي، مصر، تركيه، عراق، شهرهاي قزان، اوفه، پتربورگ، مسكو و باكوي روسيه سفر نمود و با وضع سياسي و اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي آنها آشنا شد كه رشد اقتصاد و فرهنگ اين کشورها بر او تأثيرات بسيار گذاشت. او هنگام سفرهايش با مكتب اصول جديد تركستان و باشقردستان و روشنفكران اقوام مسلمان روسيه و مرام و مسلك آنها آشنا ميشود و پس از بازگشت به وطن به ترغيب و تشويق مكتب و علوم جديد پرداخته، از طريق روزنامههاي «تركستان ولايتننگ گزيتسي»، «ترقي»، «خورشيد»، «تجار» كه به زبان تركي انتشار مييافتند، با مقالههايي كه در آنها حيات نو تشويق و ترغيب ميشد، با مردم صحبت ميكرد.<br />
<br />
فعاليت اين اندیشمند تاجيك یعنی محمود خواجة بهبودي (1875) كه يكي از پيشوايان جديد تركستان بود، به عنوان نويسنده و روزنامهنگار داراي جنبههاي مختلفی است. او بيش از همه در گسترش فعاليت مكاتب جديد در شهر سمرقند تلاش نمود و براي چنين مكاتبي يك سلسله كتابهاي درسي تأليف كرد كه «اسباب سواد»، «الفباي مكتب اسلامي»، «كتابالاطفال»، «منتخب جغرافياي عمومي»، «مدخل جغرافياي عمراني»، «مختصر جغرافياي روسيه»، «مختصر تاريخ اسلام» و غيره از اين قبيلاند. محمود خواجة بهبودي بنيانگذار نخستين كتابخانه عمومي شهر سمرقند بود و به اين كتابخانه بيش از هزار جلد كتاب هديه كرد.<br />
<br />
همچنین مؤسس و نویسنده روزنامة «سمرقند» و مجلة «آيينه» ميباشد. «سمرقند» از ماه آوريل تا سپتامبر سال 1913 در شهر سمرقند در 45 شماره و «آيينه» نيز از 20 اوت سال 1913 تا 15 ژوئن سال 1915 چاپ شده اند. اين دو روزنامه و مجله، تريبون روشنفكران بود كه توسط آنها علم و دانش و دستاوردهاي جديد كشورهاي جهان ترغيب ميشد.<br />
<br />
در ميان آثار تأليفشدة او نمايشنامة «پدركُش» بسيار شهرت و محبوبيت داشت. در اين نمايشنامه از كاستيهاي زمان انتقاد شده و ضرورت آموزش و پرورش به سبك و اصول جديد، آموزش زبانهاي مختلف از جمله زبان روسي، تربيت متخصصين رشتههاي مختلف و غيره تأكيد شده است.<br />
<br />
در اوايل سال 1919 محمود خواجة بهبودي همراه دو دوستش از سمرقند وارد بخارا ميگردد. او در شهرسبز دستگير و با فرمان امير بخارا در ماه مارس سال 1919 با جرم جديدي به قتل ميرسد.<br />
<br />
پس از قتل محمود خواجة بهبودي بسياري از روشنفكران تاجيك و ازبك از قبيل عبدالرئوف فطرت، صدرالدين عيني، سعيدرضا عليزاده، چولپان و غيره به ياد او مرثيه و خاطرات پرسوز نوشتند.</div>Samiei