http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 2026-05-27T02:02:47Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=55856&oldid=prev 2024-08-05T12:03:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:مرزهای افغانستان.jpg|بندانگشتی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:مرزهای افغانستان.jpg|بندانگشتی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مرزهای افغانستان. برگرفته از سایت parstravelco، قابل بازیابی از https://www.parstravelco.com/cities/%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تشکیل حکومت درانی به رهبری احمدشاه در ۱۷۴۷ در [[افغانستان]]، مرزهای [[افغانستان]] در بالاترین حد خود قرار داشت. در زمان تیمور، فرزند و جانشین احمدشاه، نیز مرزهای زمان احمدشاه تا حدودی حفظ شد، اما پس از مرگ تیمور و بروز جنگ‌های خانگی میان فرزندان تیمور به‌ویژه پس از روی‌کارآمدن سلسله محمد زایی درزمان [[دوست محمدخان|دوست‌محمد خان]] و پس از آن، متصرفات حکومت درانی، به‌خصوص در شبه‌قاره هند، یکی پس از دیگری از قلمرو آن خارج شد؛ قلعه اتک در ۱۸۱۲ و ملتان در ۱۸۱۸ به دست حکومت سیک افتاد، کشمیر در ۱۸۱۹ به دولت پنجاب ملحق شد، دیره غازی‌خان در ۱۸۲۱ در اختیار حکومت پنجاب و دیره اسماعیل‌خان در ۱۸۲۱ به دست دولت سیک افتاد، پیشاور در ۱۸۲۳ به دست حکومت سیک و سند در ۱۸۴۳ به دست انگلیس افتاد، بلوچستان در فاصله سال‌های ۱۸۵۴ تا ۱۸۷۶ به تصرف انگلیس درآمد و بخش اعظمی از خاک [[افغانستان]] طبق قرارداد دوراند از [[افغانستان]] جدا شد و در اختیار حکومت انگلیسی هند قرار گرفت. در زمان احمدشاه و تیمورمعمولا رود سند مرز میان حکومت درانی و هند را تشکیل می‌داد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تشکیل حکومت درانی به رهبری احمدشاه در ۱۷۴۷ در [[افغانستان]]، مرزهای [[افغانستان]] در بالاترین حد خود قرار داشت. در زمان تیمور، فرزند و جانشین احمدشاه، نیز مرزهای زمان احمدشاه تا حدودی حفظ شد، اما پس از مرگ تیمور و بروز جنگ‌های خانگی میان فرزندان تیمور به‌ویژه پس از روی‌کارآمدن سلسله محمد زایی درزمان [[دوست محمدخان|دوست‌محمد خان]] و پس از آن، متصرفات حکومت درانی، به‌خصوص در شبه‌قاره هند، یکی پس از دیگری از قلمرو آن خارج شد؛ قلعه اتک در ۱۸۱۲ و ملتان در ۱۸۱۸ به دست حکومت سیک افتاد، کشمیر در ۱۸۱۹ به دولت پنجاب ملحق شد، دیره غازی‌خان در ۱۸۲۱ در اختیار حکومت پنجاب و دیره اسماعیل‌خان در ۱۸۲۱ به دست دولت سیک افتاد، پیشاور در ۱۸۲۳ به دست حکومت سیک و سند در ۱۸۴۳ به دست انگلیس افتاد، بلوچستان در فاصله سال‌های ۱۸۵۴ تا ۱۸۷۶ به تصرف انگلیس درآمد و بخش اعظمی از خاک [[افغانستان]] طبق قرارداد دوراند از [[افغانستان]] جدا شد و در اختیار حکومت انگلیسی هند قرار گرفت. در زمان احمدشاه و تیمورمعمولا رود سند مرز میان حکومت درانی و هند را تشکیل می‌داد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=55605&oldid=prev 2024-08-05T01:45:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۴۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزهای ایران و [[افغانستان]] اکثرا صاف و تردد از آن به‌سادگی امکان‌پذیر است و طبعا کنترل آن برای جلوگیری از ترددهای غیرمجاز به‌سختی میسر است.این مرزها به شرح ذیل تحدید حدود شده است:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزهای ایران و [[افغانستان]] اکثرا صاف و تردد از آن به‌سادگی امکان‌پذیر است و طبعا کنترل آن برای جلوگیری از ترددهای غیرمجاز به‌سختی میسر است.این مرزها به شرح ذیل تحدید حدود شده است:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>حکمیت مک لین (Mac Line)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.''' حکمیت مک لین </del>در اواخر حکومت ناصرالدین‌شاه انجام شد و مرز ایران و [[افغانستان]] از تنگه ذوالفقار (نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و [[روسیه]] سابق (ترکمنستان امروز)، تا نشانه مرزی ۳۹ واقع در منتهاالیه جنوبی‌کوه یال جز به طول ۱۶۵ کیلومتر تعیین شد؛ ۹۶ کیلومتر آن را رودخانه [[هریرود]] تشکیل می‌دهد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== حکمیت مک لین ====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حکمیت مک لین (Mac Line)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>در اواخر حکومت ناصرالدین‌شاه انجام شد و مرز ایران و [[افغانستان]] از تنگه ذوالفقار (نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و [[روسیه]] سابق (ترکمنستان امروز)، تا نشانه مرزی ۳۹ واقع در منتهاالیه جنوبی‌کوه یال جز به طول ۱۶۵ کیلومتر تعیین شد؛ ۹۶ کیلومتر آن را رودخانه [[هریرود]] تشکیل می‌دهد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>حکمیت فخرالدین آلتای<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.''' </del>این حکمیت در ۱۳۱۳ و ۱۳۱۴ (۱۹۳۵)، صورت گرفت و از نشانه مرزی شماره ۳۹، که آخرین  نشانه خط حکمیت مک لین است، شروع و تا سیاه‌کوه در نزدیکی بندان (در شمال سیستان) به طول ۳۷۵ کیلومتر تحدید حدود شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>حکمیت فخرالدین آلتای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این حکمیت در ۱۳۱۳ و ۱۳۱۴ (۱۹۳۵)، صورت گرفت و از نشانه مرزی شماره ۳۹، که آخرین  نشانه خط حکمیت مک لین است، شروع و تا سیاه‌کوه در نزدیکی بندان (در شمال سیستان) به طول ۳۷۵ کیلومتر تحدید حدود شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>حکمیت گلد اسمید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Gold smid).''' </del>در سال ۱۸۷۲ میلادی، گلد اسمید از سیاه‌کوه یا تپه سیاه در نزدیکی بندان در شمال سیستان تا کوه ملک سیاه، نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان به طول ۲۸۲ کیلومتر تعیین حدود کرد و بعدها مک ماهون (Mac Mahon) تصحیح نهایی و سپس نشانه‌گذاری آن را انجام داد. بخشی از رأی گلد اسمید در مورد آب [[رود هیرمند]] بود. او آب واردشده به بندر کمال‌خان را به‌صورت بالمناصفه بین دو کشور تقسیم کرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>حکمیت گلد اسمید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۷۲ میلادی، گلد اسمید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Gold smid) </ins>از سیاه‌کوه یا تپه سیاه در نزدیکی بندان در شمال سیستان تا کوه ملک سیاه، نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان به طول ۲۸۲ کیلومتر تعیین حدود کرد و بعدها مک ماهون (Mac Mahon) تصحیح نهایی و سپس نشانه‌گذاری آن را انجام داد. بخشی از رأی گلد اسمید در مورد آب [[رود هیرمند]] بود. او آب واردشده به بندر کمال‌خان را به‌صورت بالمناصفه بین دو کشور تقسیم کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>حکمیت مک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماهو (Mac Mahoon).''' </del>در سال ۱۸۹۶، بر اثر تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و مسدودشدن نهر سیخ سر و انحراف آن به داخل خاک ایران، بین [[افغانستان]] و ایران اختلاف مرزی بروز کرد. طبق قرارداد گلد اسمید خط مرزی از میانه [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] عبور می‌کرد؛ ولی با تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و انحراف آن به داخل خاک ایران، بخشی از خاک ایران در داخل خاک [[افغانستان]] واقع شد و چون به سود [[افغانستان]] بود این کشور مدعی شد که خط مرزی مجرای جدید هیرمند است؛ ولی ایران نپذیرفت و اظهار کرد خط مرزی تغییرناپذیر است. حل این اختلاف به حکمیت مک ماهون منجر شد. مک ماهون از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۵ برای حل اختلاف مرزی بین دو کشور در سیستان اقامت کرد و در پایان رأی حکمیت خود راجع‌به مرز سیستان و نیز آب [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] صادر کرد. وی رأی گلد اسمید را در مورد خط مرزی تأیید کرد؛ ولی میزان حقابه ایران از نصف آب وارده به بندرکمال‌خان را به یک‌سوم کاهش داد. همچنین، او مرز سیستان را علامت‌گذاری کرد.&lt;ref&gt;علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 45-52.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>حکمیت مک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماهون ====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۹۶، بر اثر تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و مسدودشدن نهر سیخ سر و انحراف آن به داخل خاک ایران، بین [[افغانستان]] و ایران اختلاف مرزی بروز کرد. طبق قرارداد گلد اسمید خط مرزی از میانه [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] عبور می‌کرد؛ ولی با تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و انحراف آن به داخل خاک ایران، بخشی از خاک ایران در داخل خاک [[افغانستان]] واقع شد و چون به سود [[افغانستان]] بود این کشور مدعی شد که خط مرزی مجرای جدید هیرمند است؛ ولی ایران نپذیرفت و اظهار کرد خط مرزی تغییرناپذیر است. حل این اختلاف به حکمیت مک ماهون منجر شد. مک ماهون<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Mac Mahoon) </ins>از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۵ برای حل اختلاف مرزی بین دو کشور در سیستان اقامت کرد و در پایان رأی حکمیت خود راجع‌به مرز سیستان و نیز آب [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] صادر کرد. وی رأی گلد اسمید را در مورد خط مرزی تأیید کرد؛ ولی میزان حقابه ایران از نصف آب وارده به بندرکمال‌خان را به یک‌سوم کاهش داد. همچنین، او مرز سیستان را علامت‌گذاری کرد.&lt;ref&gt;علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 45-52.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[جغرافیای سیاسی افغانستان]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>[[جغرافیای طبیعی افغانستان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[جغرافیای سیاسی افغانستان]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[جغرافیای طبیعی افغانستان]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهمیت جغرافیایی در حوزه های ژئو پلتیک]]</ins></div></td></tr> </table>

Samiei http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=21516&oldid=prev 2024-02-26T23:25:29Z

<p>The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تشکیل حکومت درانی به رهبری احمدشاه در ۱۷۴۷ در [[افغانستان]]، مرزهای [[افغانستان]] در بالاترین حد خود قرار داشت. در زمان تیمور، فرزند و جانشین احمدشاه، نیز مرزهای زمان احمدشاه تا حدودی حفظ شد، اما پس از مرگ تیمور و بروز جنگ‌های خانگی میان فرزندان تیمور به‌ویژه پس از روی‌کارآمدن سلسله محمد زایی درزمان [[دوست محمدخان|دوست‌محمد خان]] و پس از آن، متصرفات حکومت درانی، به‌خصوص در شبه‌قاره هند، یکی پس از دیگری از قلمرو آن خارج شد؛ قلعه اتک در ۱۸۱۲ و ملتان در ۱۸۱۸ به دست حکومت سیک افتاد، کشمیر در ۱۸۱۹ به دولت پنجاب ملحق شد، دیره غازی‌خان در ۱۸۲۱ در اختیار حکومت پنجاب و دیره اسماعیل‌خان در ۱۸۲۱ به دست دولت سیک افتاد، پیشاور در ۱۸۲۳ به دست حکومت سیک و سند در ۱۸۴۳ به دست انگلیس افتاد، بلوچستان در فاصله سال‌های ۱۸۵۴ تا ۱۸۷۶ به تصرف انگلیس درآمد و بخش اعظمی از خاک [[افغانستان]] طبق قرارداد دوراند از [[افغانستان]] جدا شد و در اختیار حکومت انگلیسی هند قرار گرفت. در زمان احمدشاه و تیمورمعمولا رود سند مرز میان حکومت درانی و هند را تشکیل می‌داد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تشکیل حکومت درانی به رهبری احمدشاه در ۱۷۴۷ در [[افغانستان]]، مرزهای [[افغانستان]] در بالاترین حد خود قرار داشت. در زمان تیمور، فرزند و جانشین احمدشاه، نیز مرزهای زمان احمدشاه تا حدودی حفظ شد، اما پس از مرگ تیمور و بروز جنگ‌های خانگی میان فرزندان تیمور به‌ویژه پس از روی‌کارآمدن سلسله محمد زایی درزمان [[دوست محمدخان|دوست‌محمد خان]] و پس از آن، متصرفات حکومت درانی، به‌خصوص در شبه‌قاره هند، یکی پس از دیگری از قلمرو آن خارج شد؛ قلعه اتک در ۱۸۱۲ و ملتان در ۱۸۱۸ به دست حکومت سیک افتاد، کشمیر در ۱۸۱۹ به دولت پنجاب ملحق شد، دیره غازی‌خان در ۱۸۲۱ در اختیار حکومت پنجاب و دیره اسماعیل‌خان در ۱۸۲۱ به دست دولت سیک افتاد، پیشاور در ۱۸۲۳ به دست حکومت سیک و سند در ۱۸۴۳ به دست انگلیس افتاد، بلوچستان در فاصله سال‌های ۱۸۵۴ تا ۱۸۷۶ به تصرف انگلیس درآمد و بخش اعظمی از خاک [[افغانستان]] طبق قرارداد دوراند از [[افغانستان]] جدا شد و در اختیار حکومت انگلیسی هند قرار گرفت. در زمان احمدشاه و تیمورمعمولا رود سند مرز میان حکومت درانی و هند را تشکیل می‌داد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرحدات کنونی [[افغانستان]] به‌طورعمده در زمان [[عبدالرحمان خان]] شکل‌گرفت. قبل از آن مرزهای این کشور به‌طور دقیق تعیین و تثبیت نشده بود. در سال ۱۸۹۳، مرزهای [[افغانستان]] با حکومت انگلیسی در هند تعیین و قطعی شد و طی سال‌های ۱۸۹۳ تا ۱۸۹۶ نشانه‌گذاری شد. مرزهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالی </del>با [[روسیه]] طی سال‌های ۱۸۸۴ تا۱۸۸۶ تعیین شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرحدات کنونی [[افغانستان]] به‌طورعمده در زمان [[عبدالرحمان خان]] شکل‌گرفت. قبل از آن مرزهای این کشور به‌طور دقیق تعیین و تثبیت نشده بود. در سال ۱۸۹۳، مرزهای [[افغانستان]] با حکومت انگلیسی در هند تعیین و قطعی شد و طی سال‌های ۱۸۹۳ تا ۱۸۹۶ نشانه‌گذاری شد. مرزهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ش[[مالی]] </ins>با [[روسیه]] طی سال‌های ۱۸۸۴ تا۱۸۸۶ تعیین شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای شرقی‌وجنوبی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای شرقی‌وجنوبی ===</div></td></tr> </table>

127.0.0.1 http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=19757&oldid=prev 2024-02-23T20:12:25Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;حکمیت گلد اسمید (Gold smid).&#039;&#039;&#039; در سال ۱۸۷۲ میلادی، گلد اسمید از سیاه‌کوه یا تپه سیاه در نزدیکی بندان در شمال سیستان تا کوه ملک سیاه، نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان به طول ۲۸۲ کیلومتر تعیین حدود کرد و بعدها مک ماهون (Mac Mahon) تصحیح نهایی و سپس نشانه‌گذاری آن را انجام داد. بخشی از رأی گلد اسمید در مورد آب [[رود هیرمند]] بود. او آب واردشده به بندر کمال‌خان را به‌صورت بالمناصفه بین دو کشور تقسیم کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;حکمیت گلد اسمید (Gold smid).&#039;&#039;&#039; در سال ۱۸۷۲ میلادی، گلد اسمید از سیاه‌کوه یا تپه سیاه در نزدیکی بندان در شمال سیستان تا کوه ملک سیاه، نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان به طول ۲۸۲ کیلومتر تعیین حدود کرد و بعدها مک ماهون (Mac Mahon) تصحیح نهایی و سپس نشانه‌گذاری آن را انجام داد. بخشی از رأی گلد اسمید در مورد آب [[رود هیرمند]] بود. او آب واردشده به بندر کمال‌خان را به‌صورت بالمناصفه بین دو کشور تقسیم کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حکمیت مک ماهو (Mac Mahoon).''' در سال ۱۸۹۶، بر اثر تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و مسدودشدن نهر سیخ سر و انحراف آن به داخل خاک ایران، بین [[افغانستان]] و ایران اختلاف مرزی بروز کرد. طبق قرارداد گلد اسمید خط مرزی از میانه [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] عبور می‌کرد؛ ولی با تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و انحراف آن به داخل خاک ایران، بخشی از خاک ایران در داخل خاک [[افغانستان]] واقع شد و چون به سود [[افغانستان]] بود این کشور مدعی شد که خط مرزی مجرای جدید هیرمند است؛ ولی ایران نپذیرفت و اظهار کرد خط مرزی تغییرناپذیر است. حل این اختلاف به حکمیت مک ماهون منجر شد. مک ماهون از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۵ برای حل اختلاف مرزی بین دو کشور در سیستان اقامت کرد و در پایان رأی حکمیت خود راجع‌به مرز سیستان و نیز آب [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] صادر کرد. وی رأی گلد اسمید را در مورد خط مرزی تأیید کرد؛ ولی میزان حقابه ایران از نصف آب وارده به بندرکمال‌خان را به یک‌سوم کاهش داد. همچنین، او مرز سیستان را علامت‌گذاری کرد.&lt;ref&gt;علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 45-52.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حکمیت مک ماهو (Mac Mahoon).''' در سال ۱۸۹۶، بر اثر تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و مسدودشدن نهر سیخ سر و انحراف آن به داخل خاک ایران، بین [[افغانستان]] و ایران اختلاف مرزی بروز کرد. طبق قرارداد گلد اسمید خط مرزی از میانه [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] عبور می‌کرد؛ ولی با تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و انحراف آن به داخل خاک ایران، بخشی از خاک ایران در داخل خاک [[افغانستان]] واقع شد و چون به سود [[افغانستان]] بود این کشور مدعی شد که خط مرزی مجرای جدید هیرمند است؛ ولی ایران نپذیرفت و اظهار کرد خط مرزی تغییرناپذیر است. حل این اختلاف به حکمیت مک ماهون منجر شد. مک ماهون از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۵ برای حل اختلاف مرزی بین دو کشور در سیستان اقامت کرد و در پایان رأی حکمیت خود راجع‌به مرز سیستان و نیز آب [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] صادر کرد. وی رأی گلد اسمید را در مورد خط مرزی تأیید کرد؛ ولی میزان حقابه ایران از نصف آب وارده به بندرکمال‌خان را به یک‌سوم کاهش داد. همچنین، او مرز سیستان را علامت‌گذاری کرد.&lt;ref&gt;علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>افغانستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 45-52.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table>

Samiei http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=18595&oldid=prev 2024-02-23T04:50:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:مرزهای افغانستان.jpg|بندانگشتی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:مرزهای افغانستان.jpg|بندانگشتی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تشکیل حکومت درانی به رهبری احمدشاه در ۱۷۴۷ در [[افغانستان]]، مرزهای [[افغانستان]] در بالاترین حد خود قرار داشت. در زمان تیمور، فرزند و جانشین احمدشاه، نیز مرزهای زمان احمدشاه تا حدودی حفظ شد، اما پس از مرگ تیمور و بروز جنگ‌های خانگی میان فرزندان تیمور به‌ویژه پس از روی‌کارآمدن سلسله محمد زایی درزمان دوست‌محمد خان و پس از آن، متصرفات حکومت درانی، به‌خصوص در شبه‌قاره هند، یکی پس از دیگری از قلمرو آن خارج شد؛ قلعه اتک در ۱۸۱۲ و ملتان در ۱۸۱۸ به دست حکومت سیک افتاد، کشمیر در ۱۸۱۹ به دولت پنجاب ملحق شد، دیره غازی‌خان در ۱۸۲۱ در اختیار حکومت پنجاب و دیره اسماعیل‌خان در ۱۸۲۱ به دست دولت سیک افتاد، پیشاور در ۱۸۲۳ به دست حکومت سیک و سند در ۱۸۴۳ به دست انگلیس افتاد، بلوچستان در فاصله سال‌های ۱۸۵۴ تا ۱۸۷۶ به تصرف انگلیس درآمد و بخش اعظمی از خاک [[افغانستان]] طبق قرارداد دوراند از [[افغانستان]] جدا شد و در اختیار حکومت انگلیسی هند قرار گرفت. در زمان احمدشاه و تیمورمعمولا رود سند مرز میان حکومت درانی و هند را تشکیل می‌داد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تشکیل حکومت درانی به رهبری احمدشاه در ۱۷۴۷ در [[افغانستان]]، مرزهای [[افغانستان]] در بالاترین حد خود قرار داشت. در زمان تیمور، فرزند و جانشین احمدشاه، نیز مرزهای زمان احمدشاه تا حدودی حفظ شد، اما پس از مرگ تیمور و بروز جنگ‌های خانگی میان فرزندان تیمور به‌ویژه پس از روی‌کارآمدن سلسله محمد زایی درزمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دوست محمدخان|</ins>دوست‌محمد خان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و پس از آن، متصرفات حکومت درانی، به‌خصوص در شبه‌قاره هند، یکی پس از دیگری از قلمرو آن خارج شد؛ قلعه اتک در ۱۸۱۲ و ملتان در ۱۸۱۸ به دست حکومت سیک افتاد، کشمیر در ۱۸۱۹ به دولت پنجاب ملحق شد، دیره غازی‌خان در ۱۸۲۱ در اختیار حکومت پنجاب و دیره اسماعیل‌خان در ۱۸۲۱ به دست دولت سیک افتاد، پیشاور در ۱۸۲۳ به دست حکومت سیک و سند در ۱۸۴۳ به دست انگلیس افتاد، بلوچستان در فاصله سال‌های ۱۸۵۴ تا ۱۸۷۶ به تصرف انگلیس درآمد و بخش اعظمی از خاک [[افغانستان]] طبق قرارداد دوراند از [[افغانستان]] جدا شد و در اختیار حکومت انگلیسی هند قرار گرفت. در زمان احمدشاه و تیمورمعمولا رود سند مرز میان حکومت درانی و هند را تشکیل می‌داد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرحدات کنونی [[افغانستان]] به‌طورعمده در زمان [[عبدالرحمان خان]] شکل‌گرفت. قبل از آن مرزهای این کشور به‌طور دقیق تعیین و تثبیت نشده بود. در سال ۱۸۹۳، مرزهای [[افغانستان]] با حکومت انگلیسی در هند تعیین و قطعی شد و طی سال‌های ۱۸۹۳ تا ۱۸۹۶ نشانه‌گذاری شد. مرزهای شمالی با [[روسیه]] طی سال‌های ۱۸۸۴ تا۱۸۸۶ تعیین شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرحدات کنونی [[افغانستان]] به‌طورعمده در زمان [[عبدالرحمان خان]] شکل‌گرفت. قبل از آن مرزهای این کشور به‌طور دقیق تعیین و تثبیت نشده بود. در سال ۱۸۹۳، مرزهای [[افغانستان]] با حکومت انگلیسی در هند تعیین و قطعی شد و طی سال‌های ۱۸۹۳ تا ۱۸۹۶ نشانه‌گذاری شد. مرزهای شمالی با [[روسیه]] طی سال‌های ۱۸۸۴ تا۱۸۸۶ تعیین شد.</div></td></tr> </table>

Samiei http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=18594&oldid=prev 2024-02-23T04:46:44Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای شرقی‌وجنوبی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای شرقی‌وجنوبی ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۹۳، مرزهای شرقی و جنوبی [[افغانستان]] معروف به خط دوراند (Durand Line) تعیین شد. براساس قراردادی که بین سر مورتیمر دوراند (Sir Mortimer Durand) نماینده حکومت انگلیسی هند و امیر عبدالرحمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خان، </del>پادشاه [[افغانستان]] ، در ۱۲ نوامبر ۱۸۹۳، در [[کابل]] امضا شد، مرز میان [[افغانستان]] و حکومت انگلیسی هند تثبیت و قطعی شد و تاکنون هم باقی مانده است. انگلیس با زور، تهدید و اعمال فشارهای مختلف این قرارداد را بر عبدالرحمان خان تحمیل کردند و منطقه پشتون‌نشین تجزیه شد و قسمت‌های وسیعی از قلمرو حکومت درانی جدا شد و ضمیمه خاک حکومت انگلیسی هند شد، عبدالرحمان خان که بین فشارهای [[روسیه]] از یک سو و سیاست‌های تهاجمی و سازش‌ناپذیر حکومت انگلیسی هند از سوی دیگر، گیر افتاده بود و نگران درگیری با انگلیس و ازدست‌دادن حکومتش بود و نمی‌خواست به سرنوشت کسانی مانند شاه‌شجاع، دوست‌محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خان، </del>شیرعلی خان و محمدیعقوب خان دچار شود، این قرارداد را پذیرفت. او در خاطراتش می‌نویسد: &lt;blockquote&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۹۳، مرزهای شرقی و جنوبی [[افغانستان]] معروف به خط دوراند (Durand Line) تعیین شد. براساس قراردادی که بین سر مورتیمر دوراند (Sir Mortimer Durand) نماینده حکومت انگلیسی هند و امیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عبدالرحمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خان]]، </ins>پادشاه [[افغانستان]] ، در ۱۲ نوامبر ۱۸۹۳، در [[کابل]] امضا شد، مرز میان [[افغانستان]] و حکومت انگلیسی هند تثبیت و قطعی شد و تاکنون هم باقی مانده است. انگلیس با زور، تهدید و اعمال فشارهای مختلف این قرارداد را بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عبدالرحمان خان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تحمیل کردند و منطقه پشتون‌نشین تجزیه شد و قسمت‌های وسیعی از قلمرو حکومت درانی جدا شد و ضمیمه خاک حکومت انگلیسی هند شد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عبدالرحمان خان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که بین فشارهای [[روسیه]] از یک سو و سیاست‌های تهاجمی و سازش‌ناپذیر حکومت انگلیسی هند از سوی دیگر، گیر افتاده بود و نگران درگیری با انگلیس و ازدست‌دادن حکومتش بود و نمی‌خواست به سرنوشت کسانی مانند شاه‌شجاع، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دوست محمدخان|</ins>دوست‌محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خان]]، [[شیر علی خان|</ins>شیرعلی خان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمد یعقوب خان|</ins>محمدیعقوب خان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دچار شود، این قرارداد را پذیرفت. او در خاطراتش می‌نویسد: &lt;blockquote&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«در ایام امیر شیرعلی خان و محمدیعقوب خان جلگه کرم، دره خیبر، قدری از خاک پشنک و بعضی نقاط دیگر را از [[افغانستان]] گرفتند و در زمان حکمرانی خودم هم با وجودی که من قویا ایستادگی کردم باز اجزای حکومت لرد لانسدون فرمانفرمای هندوستان، مأموران مرا از محل بلند خیل و وزیرستان و سایر نقاط اخراج کردند و تهدید کردند، اگر بیرون نروید، سرنیزه‌های عساکر دولت انگلیس به طرف کابل کشیده خواهد شد و ایستگاه راه‌آهن چمن نو را بدون اجازه من یا اذن ملت من بنا کردند».&lt;ref&gt;امیر عبدالرحمان خان (1361). سفرنامه و خاطرات امیر عبدالرحمان خان و [[تاریخ افغانستان]] به کوشش ایرج افشار سیستانی. تهران: موسسه انتشاراتی و آموزشی نسل دانش، ص ۵۲۵.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«در ایام امیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شیر علی خان|</ins>شیرعلی خان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمد یعقوب خان|</ins>محمدیعقوب خان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>جلگه کرم، دره خیبر، قدری از خاک پشنک و بعضی نقاط دیگر را از [[افغانستان]] گرفتند و در زمان حکمرانی خودم هم با وجودی که من قویا ایستادگی کردم باز اجزای حکومت لرد لانسدون فرمانفرمای هندوستان، مأموران مرا از محل بلند خیل و وزیرستان و سایر نقاط اخراج کردند و تهدید کردند، اگر بیرون نروید، سرنیزه‌های عساکر دولت انگلیس به طرف کابل کشیده خواهد شد و ایستگاه راه‌آهن چمن نو را بدون اجازه من یا اذن ملت من بنا کردند».&lt;ref&gt;امیر عبدالرحمان خان (1361). سفرنامه و خاطرات امیر عبدالرحمان خان و [[تاریخ افغانستان]] به کوشش ایرج افشار سیستانی. تهران: موسسه انتشاراتی و آموزشی نسل دانش، ص ۵۲۵.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انگلیس در تحدید حدود [[افغانستان]] با ایران و [[افغانستان]] با [[روسیه]]، بیشتر جانب [[افغانستان]] راگرفته بود، چون به‌نفع خود آنها بود. عبدالرحمان خان تصور می‌کرد در تحدید حدود [[افغانستان]] با حکومت انگلیسی هند نیز منافع [[افغانستان]]&lt;nowiki/&gt;را در نظر خواهند گرفت، ولی زود به اشتباه خود پی برد و متوجه شد انگلیس در مرزهای هند هیچ‌گذشتی ندارد، به‌ویژه از مناطق مهم استراتژیک آن هرگز صرف‌نظر نمی‌کند؛ چنان‌که تمامی مناطق استراتژیک در آن سو خط دوراند را در کنترل خود گرفت و این شعر مصداق حال و سرنوشت عبدالرحمان خان شد:&lt;blockquote&gt;که از چنگال گرگم در ربودی                    چو دیدم عاقبت‌گرگم تو بودی&lt;/blockquote&gt;خط مرزی دوراند،که ۲۴۳۰ کیلومتر طول دارد، از واخان در منتهاالیه شمال شرق [[افغانستان]] تا کوه ملک سیاه در منتهاالیه جنوب غرب [[افغانستان]] واقع در نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان امتداد دارد. پس از تعیین این مرز، سه هیئت برای علامت‌گذاری مرز آن انتخاب شد و تا سال ۱۸۹۶ مرز دوراند نشانه‌گذاری شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انگلیس در تحدید حدود [[افغانستان]] با ایران و [[افغانستان]] با [[روسیه]]، بیشتر جانب [[افغانستان]] راگرفته بود، چون به‌نفع خود آنها بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عبدالرحمان خان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تصور می‌کرد در تحدید حدود [[افغانستان]] با حکومت انگلیسی هند نیز منافع [[افغانستان]]&lt;nowiki/&gt;را در نظر خواهند گرفت، ولی زود به اشتباه خود پی برد و متوجه شد انگلیس در مرزهای هند هیچ‌گذشتی ندارد، به‌ویژه از مناطق مهم استراتژیک آن هرگز صرف‌نظر نمی‌کند؛ چنان‌که تمامی مناطق استراتژیک در آن سو خط دوراند را در کنترل خود گرفت و این شعر مصداق حال و سرنوشت عبدالرحمان خان شد:&lt;blockquote&gt;که از چنگال گرگم در ربودی                    چو دیدم عاقبت‌گرگم تو بودی&lt;/blockquote&gt;خط مرزی دوراند،که ۲۴۳۰ کیلومتر طول دارد، از واخان در منتهاالیه شمال شرق [[افغانستان]] تا کوه ملک سیاه در منتهاالیه جنوب غرب [[افغانستان]] واقع در نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان امتداد دارد. پس از تعیین این مرز، سه هیئت برای علامت‌گذاری مرز آن انتخاب شد و تا سال ۱۸۹۶ مرز دوراند نشانه‌گذاری شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای شمالی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای شمالی ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از بدو تشکیل حکومت درانی در این کشور مرزهای شمالی [[افغانستان]] معمولا رود [[آمودریا]] تشکیل می‌داد که بستری طبیعی بود. &lt;blockquote&gt;«درانی‌ها در سال ۱۷۸۰، معاهده‌ای را با امیر بخارا، فرمانروای مهم آسیای مرکزی، منعقد کردند که براساس آن، آمودریا مرز بین آسیای مرکزی و دولت جدید درانی در [[افغانستان]] شناخته شد. این اولین تعیین حدود مرزی بود که مرزهای شمالی [[افغانستان]] جدید را مشخص می‌کرد».&lt;ref&gt;رشید، احمد (1379). [[طالبان]] (اسلام، نفت و بازی بزرگ جدید). ترجمه اسدالله شفایی و صادق باقری. نشر دانش هستی، ص ۳۳.&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;در زمان شیرعلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خان، </del>در سال ۱۸۶۸، یک کمیسیون مشترک سرحدی متشکل از نمایندگان روس، انگلیس و [[افغانستان]] تشیکل شد و خط سرحدی[[افغانستان]] و [[روسیه]] را از دریاچه زورکول در واخان تا خم آب (جایی که آمودریا از نظر حرکت شرقی به طرف شمال تغییر مسیر می‌دهد) تعیین شد و به خط امیر شیرعلی خان معروف است؛ ولی از خم آب تا [[هریرود]] (تنگه ذوالفقار) نامشخص بود و مایه نزاع و کشمکش بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از بدو تشکیل حکومت درانی در این کشور مرزهای شمالی [[افغانستان]] معمولا رود [[آمودریا]] تشکیل می‌داد که بستری طبیعی بود. &lt;blockquote&gt;«درانی‌ها در سال ۱۷۸۰، معاهده‌ای را با امیر بخارا، فرمانروای مهم آسیای مرکزی، منعقد کردند که براساس آن، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آمودریا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مرز بین آسیای مرکزی و دولت جدید درانی در [[افغانستان]] شناخته شد. این اولین تعیین حدود مرزی بود که مرزهای شمالی [[افغانستان]] جدید را مشخص می‌کرد».&lt;ref&gt;رشید، احمد (1379). [[طالبان]] (اسلام، نفت و بازی بزرگ جدید). ترجمه اسدالله شفایی و صادق باقری. نشر دانش هستی، ص ۳۳.&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شیر علی خان|</ins>شیرعلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خان]]، </ins>در سال ۱۸۶۸، یک کمیسیون مشترک سرحدی متشکل از نمایندگان روس، انگلیس و [[افغانستان]] تشیکل شد و خط سرحدی[[افغانستان]] و [[روسیه]] را از دریاچه زورکول در واخان تا خم آب (جایی که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آمودریا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از نظر حرکت شرقی به طرف شمال تغییر مسیر می‌دهد) تعیین شد و به خط امیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شیر علی خان|</ins>شیرعلی خان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>معروف است؛ ولی از خم آب تا [[هریرود]] (تنگه ذوالفقار) نامشخص بود و مایه نزاع و کشمکش بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۷۹، روس‌ها بنای پیشروی را در اراضی ترکمن‌نشین گذاردند و خط آهن خود را احداث کردند و در سال ۱۸۸۱، آن را تا گوک تپه امتداد دادند. پیشروی روس‌ها سبب نگرانی عبدالرحمان خان پادشاه وقت [[افغانستان]] شد؛ ازاین‌رو در سال ۱۸۸۲ از حکمران انگلیسی هند تقاضا کرد تا اقدام به تعیین باقی‌مانده سرحد شمالی [[افغانستان]] کند. ایران نیز مرو و بادغیس را جزء خاک خود می‌دانست و قوای آن در ۱۸۸۳، از هریرود عبور کرد و وارد بادغیس شد؛ ولی تحت‌فشار [[روسیه]] و انگلیس از بادغیس عقب‌نشینی‌کرد. [[روسیه]] در سال ۱۸۸۴، وارد مرو شد و به تصرف مناطق مجاور آن اقدام کرد. انگلیس برای جلوگیری از پیشروی روس دست‌به‌کار شد، در می ۱۸۸۴، هیئت‌های دو دولت روس و انگلیس برای تعیین سرحد شمالی معرفی شدند. این هیئت باقی‌مانده خط مرزی شمالی [[افغانستان]] را از خم آب تا تنگه ذوالفقار تعیین کرد. باقی‌مانده خط سرحدی [[افغانستان]] در پامیر (شمال شرق [[افغانستان]]) با شرکت‌کنندگان انگلیس، [[روسیه]] و [[افغانستان]] در ۱۸۹۵ تعیین شد و به‌موجب توافق سه‌جانبه، پامیر کلان به روسیه و پامیر خرد به افغانستان تعلق‌گرفت و خط سرحدی از دریاچه زورکول تا قله قوقراشقول و سرحد با [[چین]] تعیین شد و سرحدات شمال تثبیت و تاکنون باقی مانده است. دولت [[روسیه]] در مارس ۱۸۹۶، این قرارداد را تأیید کرد و به این صورت وابستگی واخان به [[افغانستان]] مسجل شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۷۹، روس‌ها بنای پیشروی را در اراضی ترکمن‌نشین گذاردند و خط آهن خود را احداث کردند و در سال ۱۸۸۱، آن را تا گوک تپه امتداد دادند. پیشروی روس‌ها سبب نگرانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عبدالرحمان خان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پادشاه وقت [[افغانستان]] شد؛ ازاین‌رو در سال ۱۸۸۲ از حکمران انگلیسی هند تقاضا کرد تا اقدام به تعیین باقی‌مانده سرحد شمالی [[افغانستان]] کند. ایران نیز مرو و بادغیس را جزء خاک خود می‌دانست و قوای آن در ۱۸۸۳، از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>هریرود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>عبور کرد و وارد بادغیس شد؛ ولی تحت‌فشار [[روسیه]] و انگلیس از بادغیس عقب‌نشینی‌کرد. [[روسیه]] در سال ۱۸۸۴، وارد مرو شد و به تصرف مناطق مجاور آن اقدام کرد. انگلیس برای جلوگیری از پیشروی روس دست‌به‌کار شد، در می ۱۸۸۴، هیئت‌های دو دولت روس و انگلیس برای تعیین سرحد شمالی معرفی شدند. این هیئت باقی‌مانده خط مرزی شمالی [[افغانستان]] را از خم آب تا تنگه ذوالفقار تعیین کرد. باقی‌مانده خط سرحدی [[افغانستان]] در پامیر (شمال شرق [[افغانستان]]) با شرکت‌کنندگان انگلیس، [[روسیه]] و [[افغانستان]] در ۱۸۹۵ تعیین شد و به‌موجب توافق سه‌جانبه، پامیر کلان به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و پامیر خرد به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>افغانستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تعلق‌گرفت و خط سرحدی از دریاچه زورکول تا قله قوقراشقول و سرحد با [[چین]] تعیین شد و سرحدات شمال تثبیت و تاکنون باقی مانده است. دولت [[روسیه]] در مارس ۱۸۹۶، این قرارداد را تأیید کرد و به این صورت وابستگی واخان به [[افغانستان]] مسجل شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== خط مرزی با [[چین]] ====</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== خط مرزی با [[چین]] ====</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرز افغانستان و چین کم بوده و کشمکش مهمی هم بر سر آن وجود نداشته است. این منطقه مرزی کوهستانی و صعب‌العبور است و رفت‌وآمد از آن به‌سادگی امکان‌پذیر نیست و تاکنون (۱۳۹ شمسی) تردد وسایط نقلیه موتوری از آن صورت نگرفته است. خط مرزی [[افغانستان]] و [[چین]] تا سال ۱۹۶۳ دقیقا معلوم نبود. در این سال هیئت مشترک چینی و افغانی برای تعیین مرز میان دو کشور تشکیل شد و خط سرحدی میان چین و افغانستان را به طول ۹۲/۴۵ کیلومتر تعیین کرد. این خط مرزی از قله‌ای با ارتفاع ۵۵۸۷ متر ارتفاع در شمال آغاز می‌شود و تا حوالی واخجیر در جنوب امتداد می‌یابد.کار تعیین و علامت‌گذاری این مرز سه ماه طول کشید.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>افغانستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>چین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>کم بوده و کشمکش مهمی هم بر سر آن وجود نداشته است. این منطقه مرزی کوهستانی و صعب‌العبور است و رفت‌وآمد از آن به‌سادگی امکان‌پذیر نیست و تاکنون (۱۳۹ شمسی) تردد وسایط نقلیه موتوری از آن صورت نگرفته است. خط مرزی [[افغانستان]] و [[چین]] تا سال ۱۹۶۳ دقیقا معلوم نبود. در این سال هیئت مشترک چینی و افغانی برای تعیین مرز میان دو کشور تشکیل شد و خط سرحدی میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>چین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>افغانستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را به طول ۹۲/۴۵ کیلومتر تعیین کرد. این خط مرزی از قله‌ای با ارتفاع ۵۵۸۷ متر ارتفاع در شمال آغاز می‌شود و تا حوالی واخجیر در جنوب امتداد می‌یابد.کار تعیین و علامت‌گذاری این مرز سه ماه طول کشید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای غربی افغانستان ===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای غربی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>افغانستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طول مرزهای ایران و افغانستان بیش از ۹۰۰ کیلومتر ذکر شده است که حدود ۲۹۴ کیلومتر آن با خراسان رضوی، ۳۲۱ کیلومتر با خراسان جنوبی و ۲۸۹ کیلومتر با استان سیستان و بلوچستان است. بیش از ۷۰۰ کیلومتر از مرزهای دو کشور را مرزهای خشکی تشکیل می‌دهد و مابقی در محدوده مرزهای آبی قرار دارد؛ از جمله بیش از ۹۶ کیلومتر در مرز آبی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هریرود، </del>۱۵ تا ۲۰ کیلومتر در [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]](قبل از اینکه [[رود هیرمند|هیرمند]] مجرای سیخ سر را ترک کند بیش از ۵۵ کیلومتراز مرزهای آبی دو کشور را تشکیل می‌داد) و بیش از ۲۴ کیلومتر مرز آبی در هامون صابری (خط مرزی از میانه هامون صابری عبور کرده و این دریاچه را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم کرده است؛ بخش جنوبی آن در خاک ایران قرار دارد.) در مواقعی که نمکزارهای مرزی آب داشته باشند آنها نیز به مرزهای آبی تبدیل می‌شوند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طول مرزهای ایران و افغانستان بیش از ۹۰۰ کیلومتر ذکر شده است که حدود ۲۹۴ کیلومتر آن با خراسان رضوی، ۳۲۱ کیلومتر با خراسان جنوبی و ۲۸۹ کیلومتر با استان سیستان و بلوچستان است. بیش از ۷۰۰ کیلومتر از مرزهای دو کشور را مرزهای خشکی تشکیل می‌دهد و مابقی در محدوده مرزهای آبی قرار دارد؛ از جمله بیش از ۹۶ کیلومتر در مرز آبی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هریرود]]، </ins>۱۵ تا ۲۰ کیلومتر در [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]](قبل از اینکه [[رود هیرمند|هیرمند]] مجرای سیخ سر را ترک کند بیش از ۵۵ کیلومتراز مرزهای آبی دو کشور را تشکیل می‌داد) و بیش از ۲۴ کیلومتر مرز آبی در هامون صابری (خط مرزی از میانه هامون صابری عبور کرده و این دریاچه را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم کرده است؛ بخش جنوبی آن در خاک ایران قرار دارد.) در مواقعی که نمکزارهای مرزی آب داشته باشند آنها نیز به مرزهای آبی تبدیل می‌شوند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزهای ایران و [[افغانستان]] اکثرا صاف و تردد از آن به‌سادگی امکان‌پذیر است و طبعا کنترل آن برای جلوگیری از ترددهای غیرمجاز به‌سختی میسر است.این مرزها به شرح ذیل تحدید حدود شده است:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزهای ایران و [[افغانستان]] اکثرا صاف و تردد از آن به‌سادگی امکان‌پذیر است و طبعا کنترل آن برای جلوگیری از ترددهای غیرمجاز به‌سختی میسر است.این مرزها به شرح ذیل تحدید حدود شده است:</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">خط ۳۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[جغرافیای سیاسی افغانستان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[جغرافیای سیاسی افغانستان]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جغرافیای طبیعی افغانستان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr> </table>

Samiei http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=17042&oldid=prev 2024-02-13T22:08:16Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای شرقی‌وجنوبی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای شرقی‌وجنوبی ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۹۳، مرزهای شرقی و جنوبی [[افغانستان]] معروف به خط دوراند (Durand Line) تعیین شد. براساس قراردادی که بین سر مورتیمر دوراند (Sir Mortimer Durand) نماینده حکومت انگلیسی هند و امیر عبدالرحمان خان، پادشاه [[افغانستان]] ، در ۱۲ نوامبر ۱۸۹۳، در [[کابل]] امضا شد، مرز میان [[افغانستان]] و حکومت انگلیسی هند تثبیت و قطعی شد و تاکنون هم باقی مانده است. انگلیس با زور، تهدید و اعمال فشارهای مختلف این قرارداد را بر عبدالرحمان خان تحمیل کردند و منطقه پشتون‌نشین تجزیه شد و قسمت‌های وسیعی از قلمرو حکومت درانی جدا شد و ضمیمه خاک حکومت انگلیسی هند شد، عبدالرحمان خان که بین فشارهای [[روسیه]] از یک سو و سیاست‌های تهاجمی و سازش‌ناپذیر حکومت انگلیسی هند از سوی دیگر، گیر افتاده بود و نگران درگیری با انگلیس و ازدست‌دادن حکومتش بود و نمی‌خواست به سرنوشت کسانی مانند شاه‌شجاع، دوست‌محمد خان، شیرعلی خان و محمدیعقوب خان دچار شود، این قرارداد را پذیرفت. او در خاطراتش می‌نویسد: &lt;blockquote&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۹۳، مرزهای شرقی و جنوبی [[افغانستان]] معروف به خط دوراند (Durand Line) تعیین شد. براساس قراردادی که بین سر مورتیمر دوراند (Sir Mortimer Durand) نماینده حکومت انگلیسی هند و امیر عبدالرحمان خان، پادشاه [[افغانستان]] ، در ۱۲ نوامبر ۱۸۹۳، در [[کابل]] امضا شد، مرز میان [[افغانستان]] و حکومت انگلیسی هند تثبیت و قطعی شد و تاکنون هم باقی مانده است. انگلیس با زور، تهدید و اعمال فشارهای مختلف این قرارداد را بر عبدالرحمان خان تحمیل کردند و منطقه پشتون‌نشین تجزیه شد و قسمت‌های وسیعی از قلمرو حکومت درانی جدا شد و ضمیمه خاک حکومت انگلیسی هند شد، عبدالرحمان خان که بین فشارهای [[روسیه]] از یک سو و سیاست‌های تهاجمی و سازش‌ناپذیر حکومت انگلیسی هند از سوی دیگر، گیر افتاده بود و نگران درگیری با انگلیس و ازدست‌دادن حکومتش بود و نمی‌خواست به سرنوشت کسانی مانند شاه‌شجاع، دوست‌محمد خان، شیرعلی خان و محمدیعقوب خان دچار شود، این قرارداد را پذیرفت. او در خاطراتش می‌نویسد: &lt;blockquote&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«در ایام امیر شیرعلی خان و محمدیعقوب خان جلگه کرم، دره خیبر، قدری از خاک پشنک و بعضی نقاط دیگر را از [[افغانستان]] گرفتند و در زمان حکمرانی خودم هم با وجودی که من قویا ایستادگی کردم باز اجزای حکومت لرد لانسدون فرمانفرمای هندوستان، مأموران مرا از محل بلند خیل و وزیرستان و سایر نقاط اخراج کردند و تهدید کردند، اگر بیرون نروید، سرنیزه‌های عساکر دولت انگلیس به طرف کابل کشیده خواهد شد و ایستگاه راه‌آهن چمن نو را بدون اجازه من یا اذن ملت من بنا کردند».&lt;/blockquote&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«در ایام امیر شیرعلی خان و محمدیعقوب خان جلگه کرم، دره خیبر، قدری از خاک پشنک و بعضی نقاط دیگر را از [[افغانستان]] گرفتند و در زمان حکمرانی خودم هم با وجودی که من قویا ایستادگی کردم باز اجزای حکومت لرد لانسدون فرمانفرمای هندوستان، مأموران مرا از محل بلند خیل و وزیرستان و سایر نقاط اخراج کردند و تهدید کردند، اگر بیرون نروید، سرنیزه‌های عساکر دولت انگلیس به طرف کابل کشیده خواهد شد و ایستگاه راه‌آهن چمن نو را بدون اجازه من یا اذن ملت من بنا کردند».<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;امیر عبدالرحمان خان (1361). سفرنامه و خاطرات امیر عبدالرحمان خان و [[تاریخ افغانستان]] به کوشش ایرج افشار سیستانی. تهران: موسسه انتشاراتی و آموزشی نسل دانش، ص ۵۲۵.&lt;/ref&gt;</ins>&lt;/blockquote&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انگلیس در تحدید حدود [[افغانستان]] با ایران و [[افغانستان]] با [[روسیه]]، بیشتر جانب [[افغانستان]] راگرفته بود، چون به‌نفع خود آنها بود. عبدالرحمان خان تصور می‌کرد در تحدید حدود [[افغانستان]] با حکومت انگلیسی هند نیز منافع [[افغانستان]]&lt;nowiki/&gt;را در نظر خواهند گرفت، ولی زود به اشتباه خود پی برد و متوجه شد انگلیس در مرزهای هند هیچ‌گذشتی ندارد، به‌ویژه از مناطق مهم استراتژیک آن هرگز صرف‌نظر نمی‌کند؛ چنان‌که تمامی مناطق استراتژیک در آن سو خط دوراند را در کنترل خود گرفت و این شعر مصداق حال و سرنوشت عبدالرحمان خان شد:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;امیر عبدالرحمان خان (1361). سفرنامه و خاطرات امیر عبدالرحمان خان و [[تاریخ افغانستان]] به کوشش ایرج افشار سیستانی. تهران: موسسه انتشاراتی و آموزشی نسل دانش، ص ۵۲۵.&lt;/ref&gt;</del>&lt;blockquote&gt;که از چنگال گرگم در ربودی                    چو دیدم عاقبت‌گرگم تو بودی&lt;/blockquote&gt;خط مرزی دوراند،که ۲۴۳۰ کیلومتر طول دارد، از واخان در منتهاالیه شمال شرق [[افغانستان]] تا کوه ملک سیاه در منتهاالیه جنوب غرب [[افغانستان]] واقع در نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان امتداد دارد. پس از تعیین این مرز، سه هیئت برای علامت‌گذاری مرز آن انتخاب شد و تا سال ۱۸۹۶ مرز دوراند نشانه‌گذاری شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انگلیس در تحدید حدود [[افغانستان]] با ایران و [[افغانستان]] با [[روسیه]]، بیشتر جانب [[افغانستان]] راگرفته بود، چون به‌نفع خود آنها بود. عبدالرحمان خان تصور می‌کرد در تحدید حدود [[افغانستان]] با حکومت انگلیسی هند نیز منافع [[افغانستان]]&lt;nowiki/&gt;را در نظر خواهند گرفت، ولی زود به اشتباه خود پی برد و متوجه شد انگلیس در مرزهای هند هیچ‌گذشتی ندارد، به‌ویژه از مناطق مهم استراتژیک آن هرگز صرف‌نظر نمی‌کند؛ چنان‌که تمامی مناطق استراتژیک در آن سو خط دوراند را در کنترل خود گرفت و این شعر مصداق حال و سرنوشت عبدالرحمان خان شد:&lt;blockquote&gt;که از چنگال گرگم در ربودی                    چو دیدم عاقبت‌گرگم تو بودی&lt;/blockquote&gt;خط مرزی دوراند،که ۲۴۳۰ کیلومتر طول دارد، از واخان در منتهاالیه شمال شرق [[افغانستان]] تا کوه ملک سیاه در منتهاالیه جنوب غرب [[افغانستان]] واقع در نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان امتداد دارد. پس از تعیین این مرز، سه هیئت برای علامت‌گذاری مرز آن انتخاب شد و تا سال ۱۸۹۶ مرز دوراند نشانه‌گذاری شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرزهای‌شمالی </del>===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرزهای شمالی </ins>===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از بدو تشکیل حکومت درانی در این کشور مرزهای شمالی [[افغانستان]] معمولا رود [[آمودریا]] تشکیل می‌داد که بستری طبیعی بود. «درانی‌ها در سال ۱۷۸۰، معاهده‌ای را با امیر بخارا، فرمانروای مهم آسیای مرکزی، منعقد کردند که براساس آن، آمودریا مرز بین آسیای مرکزی و دولت جدید درانی در [[افغانستان]] شناخته شد. این اولین تعیین حدود مرزی بود که مرزهای شمالی [[افغانستان]] جدید را مشخص می‌کرد».<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱ </del>در زمان شیرعلی خان، در سال ۱۸۶۸، یک کمیسیون مشترک سرحدی متشکل از نمایندگان روس، انگلیس و [[افغانستان]] تشیکل شد و خط سرحدی[[افغانستان]] و [[روسیه]] را از دریاچه زورکول در واخان تا خم آب (جایی که آمودریا از نظر حرکت شرقی به طرف شمال تغییر مسیر می‌دهد) تعیین شد و به خط امیر شیرعلی خان معروف است؛ ولی از خم آب تا [[هریرود]] (تنگه ذوالفقار) نامشخص بود و مایه نزاع و کشمکش بود.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;رشید، احمد (1379). [[طالبان]] (اسلام، نفت و بازی بزرگ جدید) (اسدالله شفایی و صادق باقری، ترجمه). نشر دانش هستی، ص ۳۳.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از بدو تشکیل حکومت درانی در این کشور مرزهای شمالی [[افغانستان]] معمولا رود [[آمودریا]] تشکیل می‌داد که بستری طبیعی بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;blockquote&gt;</ins>«درانی‌ها در سال ۱۷۸۰، معاهده‌ای را با امیر بخارا، فرمانروای مهم آسیای مرکزی، منعقد کردند که براساس آن، آمودریا مرز بین آسیای مرکزی و دولت جدید درانی در [[افغانستان]] شناخته شد. این اولین تعیین حدود مرزی بود که مرزهای شمالی [[افغانستان]] جدید را مشخص می‌کرد».<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;رشید، احمد (1379). [[طالبان]] (اسلام، نفت و بازی بزرگ جدید). ترجمه اسدالله شفایی و صادق باقری. نشر دانش هستی، ص ۳۳.&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;</ins>در زمان شیرعلی خان، در سال ۱۸۶۸، یک کمیسیون مشترک سرحدی متشکل از نمایندگان روس، انگلیس و [[افغانستان]] تشیکل شد و خط سرحدی[[افغانستان]] و [[روسیه]] را از دریاچه زورکول در واخان تا خم آب (جایی که آمودریا از نظر حرکت شرقی به طرف شمال تغییر مسیر می‌دهد) تعیین شد و به خط امیر شیرعلی خان معروف است؛ ولی از خم آب تا [[هریرود]] (تنگه ذوالفقار) نامشخص بود و مایه نزاع و کشمکش بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۷۹، روس‌ها بنای پیشروی را در اراضی ترکمن‌نشین گذاردند و خط آهن خود را احداث کردند و در سال ۱۸۸۱، آن را تا گوک تپه امتداد دادند. پیشروی روس‌ها سبب نگرانی عبدالرحمان خان پادشاه وقت [[افغانستان]] شد؛ ازاین‌رو در سال ۱۸۸۲ از حکمران انگلیسی هند تقاضا کرد تا اقدام به تعیین باقی‌مانده سرحد شمالی [[افغانستان]] کند. ایران نیز مرو و بادغیس را جزء خاک خود می‌دانست و قوای آن در ۱۸۸۳، از هریرود عبور کرد و وارد بادغیس شد؛ ولی تحت‌فشار [[روسیه]] و انگلیس از بادغیس عقب‌نشینی‌کرد. [[روسیه]] در سال ۱۸۸۴، وارد مرو شد و به تصرف مناطق مجاور آن اقدام کرد. انگلیس برای جلوگیری از پیشروی روس دست‌به‌کار شد، در می ۱۸۸۴، هیئت‌های دو دولت روس و انگلیس برای تعیین سرحد شمالی معرفی شدند. این هیئت باقی‌مانده خط مرزی شمالی [[افغانستان]] را از خم آب تا تنگه ذوالفقار تعیین کرد. باقی‌مانده خط سرحدی [[افغانستان]] در پامیر (شمال شرق [[افغانستان]]) با شرکت‌کنندگان انگلیس، [[روسیه]] و [[افغانستان]] در ۱۸۹۵ تعیین شد و به‌موجب توافق سه‌جانبه، پامیر کلان به روسیه و پامیر خرد به افغانستان تعلق‌گرفت و خط سرحدی از دریاچه زورکول تا قله قوقراشقول و سرحد با [[چین]] تعیین شد و سرحدات شمال تثبیت و تاکنون باقی مانده است. دولت [[روسیه]] در مارس ۱۸۹۶، این قرارداد را تأیید کرد و به این صورت وابستگی واخان به [[افغانستان]] مسجل شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۷۹، روس‌ها بنای پیشروی را در اراضی ترکمن‌نشین گذاردند و خط آهن خود را احداث کردند و در سال ۱۸۸۱، آن را تا گوک تپه امتداد دادند. پیشروی روس‌ها سبب نگرانی عبدالرحمان خان پادشاه وقت [[افغانستان]] شد؛ ازاین‌رو در سال ۱۸۸۲ از حکمران انگلیسی هند تقاضا کرد تا اقدام به تعیین باقی‌مانده سرحد شمالی [[افغانستان]] کند. ایران نیز مرو و بادغیس را جزء خاک خود می‌دانست و قوای آن در ۱۸۸۳، از هریرود عبور کرد و وارد بادغیس شد؛ ولی تحت‌فشار [[روسیه]] و انگلیس از بادغیس عقب‌نشینی‌کرد. [[روسیه]] در سال ۱۸۸۴، وارد مرو شد و به تصرف مناطق مجاور آن اقدام کرد. انگلیس برای جلوگیری از پیشروی روس دست‌به‌کار شد، در می ۱۸۸۴، هیئت‌های دو دولت روس و انگلیس برای تعیین سرحد شمالی معرفی شدند. این هیئت باقی‌مانده خط مرزی شمالی [[افغانستان]] را از خم آب تا تنگه ذوالفقار تعیین کرد. باقی‌مانده خط سرحدی [[افغانستان]] در پامیر (شمال شرق [[افغانستان]]) با شرکت‌کنندگان انگلیس، [[روسیه]] و [[افغانستان]] در ۱۸۹۵ تعیین شد و به‌موجب توافق سه‌جانبه، پامیر کلان به روسیه و پامیر خرد به افغانستان تعلق‌گرفت و خط سرحدی از دریاچه زورکول تا قله قوقراشقول و سرحد با [[چین]] تعیین شد و سرحدات شمال تثبیت و تاکنون باقی مانده است. دولت [[روسیه]] در مارس ۱۸۹۶، این قرارداد را تأیید کرد و به این صورت وابستگی واخان به [[افغانستان]] مسجل شد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرز افغانستان و چین کم بوده و کشمکش مهمی هم بر سر آن وجود نداشته است. این منطقه مرزی کوهستانی و صعب‌العبور است و رفت‌وآمد از آن به‌سادگی امکان‌پذیر نیست و تاکنون (۱۳۹ شمسی) تردد وسایط نقلیه موتوری از آن صورت نگرفته است. خط مرزی [[افغانستان]] و [[چین]] تا سال ۱۹۶۳ دقیقا معلوم نبود. در این سال هیئت مشترک چینی و افغانی برای تعیین مرز میان دو کشور تشکیل شد و خط سرحدی میان چین و افغانستان را به طول ۹۲/۴۵ کیلومتر تعیین کرد. این خط مرزی از قله‌ای با ارتفاع ۵۵۸۷ متر ارتفاع در شمال آغاز می‌شود و تا حوالی واخجیر در جنوب امتداد می‌یابد.کار تعیین و علامت‌گذاری این مرز سه ماه طول کشید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرز افغانستان و چین کم بوده و کشمکش مهمی هم بر سر آن وجود نداشته است. این منطقه مرزی کوهستانی و صعب‌العبور است و رفت‌وآمد از آن به‌سادگی امکان‌پذیر نیست و تاکنون (۱۳۹ شمسی) تردد وسایط نقلیه موتوری از آن صورت نگرفته است. خط مرزی [[افغانستان]] و [[چین]] تا سال ۱۹۶۳ دقیقا معلوم نبود. در این سال هیئت مشترک چینی و افغانی برای تعیین مرز میان دو کشور تشکیل شد و خط سرحدی میان چین و افغانستان را به طول ۹۲/۴۵ کیلومتر تعیین کرد. این خط مرزی از قله‌ای با ارتفاع ۵۵۸۷ متر ارتفاع در شمال آغاز می‌شود و تا حوالی واخجیر در جنوب امتداد می‌یابد.کار تعیین و علامت‌گذاری این مرز سه ماه طول کشید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرزهای‌غربی‌[[</del>افغانستان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرزهای غربی </ins>افغانستان ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طول مرزهای ایران و افغانستان بیش از ۹۰۰ کیلومتر ذکر شده است که حدود ۲۹۴ کیلومتر آن با خراسان رضوی، ۳۲۱ کیلومتر با خراسان جنوبی و ۲۸۹ کیلومتر با استان سیستان و بلوچستان است. بیش از ۷۰۰ کیلومتر از مرزهای دو کشور را مرزهای خشکی تشکیل می‌دهد و مابقی در محدوده مرزهای آبی قرار دارد؛ از جمله بیش از ۹۶ کیلومتر در مرز آبی هریرود، ۱۵ تا ۲۰ کیلومتر در [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]](قبل از اینکه [[رود هیرمند|هیرمند]] مجرای سیخ سر را ترک کند بیش از ۵۵ کیلومتراز مرزهای آبی دو کشور را تشکیل می‌داد) و بیش از ۲۴ کیلومتر مرز آبی در هامون صابری (خط مرزی از میانه هامون صابری عبور کرده و این دریاچه را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم کرده است؛ بخش جنوبی آن در خاک ایران قرار دارد.) در مواقعی که نمکزارهای مرزی آب داشته باشند آنها نیز به مرزهای آبی تبدیل می‌شوند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طول مرزهای ایران و افغانستان بیش از ۹۰۰ کیلومتر ذکر شده است که حدود ۲۹۴ کیلومتر آن با خراسان رضوی، ۳۲۱ کیلومتر با خراسان جنوبی و ۲۸۹ کیلومتر با استان سیستان و بلوچستان است. بیش از ۷۰۰ کیلومتر از مرزهای دو کشور را مرزهای خشکی تشکیل می‌دهد و مابقی در محدوده مرزهای آبی قرار دارد؛ از جمله بیش از ۹۶ کیلومتر در مرز آبی هریرود، ۱۵ تا ۲۰ کیلومتر در [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]](قبل از اینکه [[رود هیرمند|هیرمند]] مجرای سیخ سر را ترک کند بیش از ۵۵ کیلومتراز مرزهای آبی دو کشور را تشکیل می‌داد) و بیش از ۲۴ کیلومتر مرز آبی در هامون صابری (خط مرزی از میانه هامون صابری عبور کرده و این دریاچه را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم کرده است؛ بخش جنوبی آن در خاک ایران قرار دارد.) در مواقعی که نمکزارهای مرزی آب داشته باشند آنها نیز به مرزهای آبی تبدیل می‌شوند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;حکمیت گلد اسمید (Gold smid).&#039;&#039;&#039; در سال ۱۸۷۲ میلادی، گلد اسمید از سیاه‌کوه یا تپه سیاه در نزدیکی بندان در شمال سیستان تا کوه ملک سیاه، نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان به طول ۲۸۲ کیلومتر تعیین حدود کرد و بعدها مک ماهون (Mac Mahon) تصحیح نهایی و سپس نشانه‌گذاری آن را انجام داد. بخشی از رأی گلد اسمید در مورد آب [[رود هیرمند]] بود. او آب واردشده به بندر کمال‌خان را به‌صورت بالمناصفه بین دو کشور تقسیم کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;حکمیت گلد اسمید (Gold smid).&#039;&#039;&#039; در سال ۱۸۷۲ میلادی، گلد اسمید از سیاه‌کوه یا تپه سیاه در نزدیکی بندان در شمال سیستان تا کوه ملک سیاه، نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان به طول ۲۸۲ کیلومتر تعیین حدود کرد و بعدها مک ماهون (Mac Mahon) تصحیح نهایی و سپس نشانه‌گذاری آن را انجام داد. بخشی از رأی گلد اسمید در مورد آب [[رود هیرمند]] بود. او آب واردشده به بندر کمال‌خان را به‌صورت بالمناصفه بین دو کشور تقسیم کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حکمیت مک ماهو (Mac Mahoon).''' در سال ۱۸۹۶، بر اثر تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و مسدودشدن نهر سیخ سر و انحراف آن به داخل خاک ایران، بین [[افغانستان]] و ایران اختلاف مرزی بروز کرد. طبق قرارداد گلد اسمید خط مرزی از میانه [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] عبور می‌کرد؛ ولی با تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و انحراف آن به داخل خاک ایران، بخشی از خاک ایران در داخل خاک [[افغانستان]] واقع شد و چون به سود [[افغانستان]] بود این کشور مدعی شد که خط مرزی مجرای جدید هیرمند است؛ ولی ایران نپذیرفت و اظهار کرد خط مرزی تغییرناپذیر است. حل این اختلاف به حکمیت مک ماهون منجر شد. مک ماهون از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۵ برای حل اختلاف مرزی بین دو کشور در سیستان اقامت کرد و در پایان رأی حکمیت خود راجع‌به مرز سیستان و نیز آب [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] صادر کرد. وی رأی گلد اسمید را در مورد خط مرزی تأیید کرد؛ ولی میزان حقابه ایران از نصف آب وارده به بندرکمال‌خان را به یک‌سوم کاهش داد. همچنین، او مرز سیستان را علامت‌گذاری کرد.&lt;ref&gt;علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی، </del>ص 45-52.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حکمیت مک ماهو (Mac Mahoon).''' در سال ۱۸۹۶، بر اثر تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و مسدودشدن نهر سیخ سر و انحراف آن به داخل خاک ایران، بین [[افغانستان]] و ایران اختلاف مرزی بروز کرد. طبق قرارداد گلد اسمید خط مرزی از میانه [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] عبور می‌کرد؛ ولی با تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و انحراف آن به داخل خاک ایران، بخشی از خاک ایران در داخل خاک [[افغانستان]] واقع شد و چون به سود [[افغانستان]] بود این کشور مدعی شد که خط مرزی مجرای جدید هیرمند است؛ ولی ایران نپذیرفت و اظهار کرد خط مرزی تغییرناپذیر است. حل این اختلاف به حکمیت مک ماهون منجر شد. مک ماهون از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۵ برای حل اختلاف مرزی بین دو کشور در سیستان اقامت کرد و در پایان رأی حکمیت خود راجع‌به مرز سیستان و نیز آب [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] صادر کرد. وی رأی گلد اسمید را در مورد خط مرزی تأیید کرد؛ ولی میزان حقابه ایران از نصف آب وارده به بندرکمال‌خان را به یک‌سوم کاهش داد. همچنین، او مرز سیستان را علامت‌گذاری کرد.&lt;ref&gt;علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]، </ins>ص 45-52.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=16094&oldid=prev 2024-02-05T21:07:21Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;حکمیت گلد اسمید (Gold smid).&#039;&#039;&#039; در سال ۱۸۷۲ میلادی، گلد اسمید از سیاه‌کوه یا تپه سیاه در نزدیکی بندان در شمال سیستان تا کوه ملک سیاه، نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان به طول ۲۸۲ کیلومتر تعیین حدود کرد و بعدها مک ماهون (Mac Mahon) تصحیح نهایی و سپس نشانه‌گذاری آن را انجام داد. بخشی از رأی گلد اسمید در مورد آب [[رود هیرمند]] بود. او آب واردشده به بندر کمال‌خان را به‌صورت بالمناصفه بین دو کشور تقسیم کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;حکمیت گلد اسمید (Gold smid).&#039;&#039;&#039; در سال ۱۸۷۲ میلادی، گلد اسمید از سیاه‌کوه یا تپه سیاه در نزدیکی بندان در شمال سیستان تا کوه ملک سیاه، نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان به طول ۲۸۲ کیلومتر تعیین حدود کرد و بعدها مک ماهون (Mac Mahon) تصحیح نهایی و سپس نشانه‌گذاری آن را انجام داد. بخشی از رأی گلد اسمید در مورد آب [[رود هیرمند]] بود. او آب واردشده به بندر کمال‌خان را به‌صورت بالمناصفه بین دو کشور تقسیم کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حکمیت مک ماهو (Mac Mahoon).''' در سال ۱۸۹۶، بر اثر تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و مسدودشدن نهر سیخ سر و انحراف آن به داخل خاک ایران، بین [[افغانستان]] و ایران اختلاف مرزی بروز کرد. طبق قرارداد گلد اسمید خط مرزی از میانه [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] عبور می‌کرد؛ ولی با تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و انحراف آن به داخل خاک ایران، بخشی از خاک ایران در داخل خاک [[افغانستان]] واقع شد و چون به سود [[افغانستان]] بود این کشور مدعی شد که خط مرزی مجرای جدید هیرمند است؛ ولی ایران نپذیرفت و اظهار کرد خط مرزی تغییرناپذیر است. حل این اختلاف به حکمیت مک ماهون منجر شد. مک ماهون از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۵ برای حل اختلاف مرزی بین دو کشور در سیستان اقامت کرد و در پایان رأی حکمیت خود راجع‌به مرز سیستان و نیز آب [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] صادر کرد. وی رأی گلد اسمید را در مورد خط مرزی تأیید کرد؛ ولی میزان حقابه ایران از نصف آب وارده به بندرکمال‌خان را به یک‌سوم کاهش داد. همچنین، او مرز سیستان را علامت‌گذاری کرد.&lt;ref&gt;علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلد اول، </del>ص 45-52.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حکمیت مک ماهو (Mac Mahoon).''' در سال ۱۸۹۶، بر اثر تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و مسدودشدن نهر سیخ سر و انحراف آن به داخل خاک ایران، بین [[افغانستان]] و ایران اختلاف مرزی بروز کرد. طبق قرارداد گلد اسمید خط مرزی از میانه [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] عبور می‌کرد؛ ولی با تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و انحراف آن به داخل خاک ایران، بخشی از خاک ایران در داخل خاک [[افغانستان]] واقع شد و چون به سود [[افغانستان]] بود این کشور مدعی شد که خط مرزی مجرای جدید هیرمند است؛ ولی ایران نپذیرفت و اظهار کرد خط مرزی تغییرناپذیر است. حل این اختلاف به حکمیت مک ماهون منجر شد. مک ماهون از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۵ برای حل اختلاف مرزی بین دو کشور در سیستان اقامت کرد و در پایان رأی حکمیت خود راجع‌به مرز سیستان و نیز آب [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] صادر کرد. وی رأی گلد اسمید را در مورد خط مرزی تأیید کرد؛ ولی میزان حقابه ایران از نصف آب وارده به بندرکمال‌خان را به یک‌سوم کاهش داد. همچنین، او مرز سیستان را علامت‌گذاری کرد.&lt;ref&gt;علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی، ص 45-52.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=16093&oldid=prev 2024-02-05T21:06:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«در ایام امیر شیرعلی خان و محمدیعقوب خان جلگه کرم، دره خیبر، قدری از خاک پشنک و بعضی نقاط دیگر را از [[افغانستان]] گرفتند و در زمان حکمرانی خودم هم با وجودی که من قویا ایستادگی کردم باز اجزای حکومت لرد لانسدون فرمانفرمای هندوستان، مأموران مرا از محل بلند خیل و وزیرستان و سایر نقاط اخراج کردند و تهدید کردند، اگر بیرون نروید، سرنیزه‌های عساکر دولت انگلیس به طرف کابل کشیده خواهد شد و ایستگاه راه‌آهن چمن نو را بدون اجازه من یا اذن ملت من بنا کردند».&lt;/blockquote&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«در ایام امیر شیرعلی خان و محمدیعقوب خان جلگه کرم، دره خیبر، قدری از خاک پشنک و بعضی نقاط دیگر را از [[افغانستان]] گرفتند و در زمان حکمرانی خودم هم با وجودی که من قویا ایستادگی کردم باز اجزای حکومت لرد لانسدون فرمانفرمای هندوستان، مأموران مرا از محل بلند خیل و وزیرستان و سایر نقاط اخراج کردند و تهدید کردند، اگر بیرون نروید، سرنیزه‌های عساکر دولت انگلیس به طرف کابل کشیده خواهد شد و ایستگاه راه‌آهن چمن نو را بدون اجازه من یا اذن ملت من بنا کردند».&lt;/blockquote&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انگلیس در تحدید حدود [[افغانستان]] با ایران و [[افغانستان]] با [[روسیه]]، بیشتر جانب [[افغانستان]] راگرفته بود، چون به‌نفع خود آنها بود. عبدالرحمان خان تصور می‌کرد در تحدید حدود [[افغانستان]] با حکومت انگلیسی هند نیز منافع [[افغانستان]]&lt;nowiki/&gt;را در نظر خواهند گرفت، ولی زود به اشتباه خود پی برد و متوجه شد انگلیس در مرزهای هند هیچ‌گذشتی ندارد، به‌ویژه از مناطق مهم استراتژیک آن هرگز صرف‌نظر نمی‌کند؛ چنان‌که تمامی مناطق استراتژیک در آن سو خط دوراند را در کنترل خود گرفت و این شعر مصداق حال و سرنوشت عبدالرحمان خان شد&lt;ref&gt;امیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالرحمان؛ </del>سفرنامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</del>خاطرات امیر عبدالرحمان خان و [[تاریخ افغانستان]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)؛ </del>ص ۵۲۵.&lt;/ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:</del>&lt;blockquote&gt;که از چنگال گرگم در ربودی                    چو دیدم عاقبت‌گرگم تو بودی&lt;/blockquote&gt;خط مرزی دوراند،که ۲۴۳۰ کیلومتر طول دارد، از واخان در منتهاالیه شمال شرق [[افغانستان]] تا کوه ملک سیاه در منتهاالیه جنوب غرب [[افغانستان]] واقع در نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان امتداد دارد. پس از تعیین این مرز، سه هیئت برای علامت‌گذاری مرز آن انتخاب شد و تا سال ۱۸۹۶ مرز دوراند نشانه‌گذاری شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انگلیس در تحدید حدود [[افغانستان]] با ایران و [[افغانستان]] با [[روسیه]]، بیشتر جانب [[افغانستان]] راگرفته بود، چون به‌نفع خود آنها بود. عبدالرحمان خان تصور می‌کرد در تحدید حدود [[افغانستان]] با حکومت انگلیسی هند نیز منافع [[افغانستان]]&lt;nowiki/&gt;را در نظر خواهند گرفت، ولی زود به اشتباه خود پی برد و متوجه شد انگلیس در مرزهای هند هیچ‌گذشتی ندارد، به‌ویژه از مناطق مهم استراتژیک آن هرگز صرف‌نظر نمی‌کند؛ چنان‌که تمامی مناطق استراتژیک در آن سو خط دوراند را در کنترل خود گرفت و این شعر مصداق حال و سرنوشت عبدالرحمان خان شد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:</ins>&lt;ref&gt;امیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالرحمان خان (1361). </ins>سفرنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </ins>خاطرات امیر عبدالرحمان خان و [[تاریخ افغانستان]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به کوشش ایرج افشار سیستانی. تهران: موسسه انتشاراتی و آموزشی نسل دانش، </ins>ص ۵۲۵.&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;که از چنگال گرگم در ربودی                    چو دیدم عاقبت‌گرگم تو بودی&lt;/blockquote&gt;خط مرزی دوراند،که ۲۴۳۰ کیلومتر طول دارد، از واخان در منتهاالیه شمال شرق [[افغانستان]] تا کوه ملک سیاه در منتهاالیه جنوب غرب [[افغانستان]] واقع در نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان امتداد دارد. پس از تعیین این مرز، سه هیئت برای علامت‌گذاری مرز آن انتخاب شد و تا سال ۱۸۹۶ مرز دوراند نشانه‌گذاری شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای‌شمالی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مرزهای‌شمالی ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از بدو تشکیل حکومت درانی در این کشور مرزهای شمالی [[افغانستان]] معمولا رود [[آمودریا]] تشکیل می‌داد که بستری طبیعی بود. «درانی‌ها در سال ۱۷۸۰، معاهده‌ای را با امیر بخارا، فرمانروای مهم آسیای مرکزی، منعقد کردند که براساس آن، آمودریا مرز بین آسیای مرکزی و دولت جدید درانی در [[افغانستان]] شناخته شد. این اولین تعیین حدود مرزی بود که مرزهای شمالی [[افغانستان]] جدید را مشخص می‌کرد».۱ در زمان شیرعلی خان، در سال ۱۸۶۸، یک کمیسیون مشترک سرحدی متشکل از نمایندگان روس، انگلیس و [[افغانستان]] تشیکل شد و خط سرحدی[[افغانستان]] و [[روسیه]] را از دریاچه زورکول در واخان تا خم آب (جایی که آمودریا از نظر حرکت شرقی به طرف شمال تغییر مسیر می‌دهد) تعیین شد و به خط امیر شیرعلی خان معروف است؛ ولی از خم آب تا [[هریرود]] (تنگه ذوالفقار) نامشخص بود و مایه نزاع و کشمکش بود&lt;ref&gt;احمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رشید؛ </del>[[طالبان]] (اسلام، نفت و بازی بزرگ جدید)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </del>ص ۳۳.&lt;/ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از بدو تشکیل حکومت درانی در این کشور مرزهای شمالی [[افغانستان]] معمولا رود [[آمودریا]] تشکیل می‌داد که بستری طبیعی بود. «درانی‌ها در سال ۱۷۸۰، معاهده‌ای را با امیر بخارا، فرمانروای مهم آسیای مرکزی، منعقد کردند که براساس آن، آمودریا مرز بین آسیای مرکزی و دولت جدید درانی در [[افغانستان]] شناخته شد. این اولین تعیین حدود مرزی بود که مرزهای شمالی [[افغانستان]] جدید را مشخص می‌کرد».۱ در زمان شیرعلی خان، در سال ۱۸۶۸، یک کمیسیون مشترک سرحدی متشکل از نمایندگان روس، انگلیس و [[افغانستان]] تشیکل شد و خط سرحدی[[افغانستان]] و [[روسیه]] را از دریاچه زورکول در واخان تا خم آب (جایی که آمودریا از نظر حرکت شرقی به طرف شمال تغییر مسیر می‌دهد) تعیین شد و به خط امیر شیرعلی خان معروف است؛ ولی از خم آب تا [[هریرود]] (تنگه ذوالفقار) نامشخص بود و مایه نزاع و کشمکش بود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رشید، </ins>احمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1379). </ins>[[طالبان]] (اسلام، نفت و بازی بزرگ جدید) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(اسدالله شفایی و صادق باقری، ترجمه). نشر دانش هستی، </ins>ص ۳۳.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۷۹، روس‌ها بنای پیشروی را در اراضی ترکمن‌نشین گذاردند و خط آهن خود را احداث کردند و در سال ۱۸۸۱، آن را تا گوک تپه امتداد دادند. پیشروی روس‌ها سبب نگرانی عبدالرحمان خان پادشاه وقت [[افغانستان]] شد؛ ازاین‌رو در سال ۱۸۸۲ از حکمران انگلیسی هند تقاضا کرد تا اقدام به تعیین باقی‌مانده سرحد شمالی [[افغانستان]] کند. ایران نیز مرو و بادغیس را جزء خاک خود می‌دانست و قوای آن در ۱۸۸۳، از هریرود عبور کرد و وارد بادغیس شد؛ ولی تحت‌فشار [[روسیه]] و انگلیس از بادغیس عقب‌نشینی‌کرد. [[روسیه]] در سال ۱۸۸۴، وارد مرو شد و به تصرف مناطق مجاور آن اقدام کرد. انگلیس برای جلوگیری از پیشروی روس دست‌به‌کار شد، در می ۱۸۸۴، هیئت‌های دو دولت روس و انگلیس برای تعیین سرحد شمالی معرفی شدند. این هیئت باقی‌مانده خط مرزی شمالی [[افغانستان]] را از خم آب تا تنگه ذوالفقار تعیین کرد. باقی‌مانده خط سرحدی [[افغانستان]] در پامیر (شمال شرق [[افغانستان]]) با شرکت‌کنندگان انگلیس، [[روسیه]] و [[افغانستان]] در ۱۸۹۵ تعیین شد و به‌موجب توافق سه‌جانبه، پامیر کلان به روسیه و پامیر خرد به افغانستان تعلق‌گرفت و خط سرحدی از دریاچه زورکول تا قله قوقراشقول و سرحد با [[چین]] تعیین شد و سرحدات شمال تثبیت و تاکنون باقی مانده است. دولت [[روسیه]] در مارس ۱۸۹۶، این قرارداد را تأیید کرد و به این صورت وابستگی واخان به [[افغانستان]] مسجل شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۸۷۹، روس‌ها بنای پیشروی را در اراضی ترکمن‌نشین گذاردند و خط آهن خود را احداث کردند و در سال ۱۸۸۱، آن را تا گوک تپه امتداد دادند. پیشروی روس‌ها سبب نگرانی عبدالرحمان خان پادشاه وقت [[افغانستان]] شد؛ ازاین‌رو در سال ۱۸۸۲ از حکمران انگلیسی هند تقاضا کرد تا اقدام به تعیین باقی‌مانده سرحد شمالی [[افغانستان]] کند. ایران نیز مرو و بادغیس را جزء خاک خود می‌دانست و قوای آن در ۱۸۸۳، از هریرود عبور کرد و وارد بادغیس شد؛ ولی تحت‌فشار [[روسیه]] و انگلیس از بادغیس عقب‌نشینی‌کرد. [[روسیه]] در سال ۱۸۸۴، وارد مرو شد و به تصرف مناطق مجاور آن اقدام کرد. انگلیس برای جلوگیری از پیشروی روس دست‌به‌کار شد، در می ۱۸۸۴، هیئت‌های دو دولت روس و انگلیس برای تعیین سرحد شمالی معرفی شدند. این هیئت باقی‌مانده خط مرزی شمالی [[افغانستان]] را از خم آب تا تنگه ذوالفقار تعیین کرد. باقی‌مانده خط سرحدی [[افغانستان]] در پامیر (شمال شرق [[افغانستان]]) با شرکت‌کنندگان انگلیس، [[روسیه]] و [[افغانستان]] در ۱۸۹۵ تعیین شد و به‌موجب توافق سه‌جانبه، پامیر کلان به روسیه و پامیر خرد به افغانستان تعلق‌گرفت و خط سرحدی از دریاچه زورکول تا قله قوقراشقول و سرحد با [[چین]] تعیین شد و سرحدات شمال تثبیت و تاکنون باقی مانده است. دولت [[روسیه]] در مارس ۱۸۹۶، این قرارداد را تأیید کرد و به این صورت وابستگی واخان به [[افغانستان]] مسجل شد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;حکمیت گلد اسمید (Gold smid).&#039;&#039;&#039; در سال ۱۸۷۲ میلادی، گلد اسمید از سیاه‌کوه یا تپه سیاه در نزدیکی بندان در شمال سیستان تا کوه ملک سیاه، نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان به طول ۲۸۲ کیلومتر تعیین حدود کرد و بعدها مک ماهون (Mac Mahon) تصحیح نهایی و سپس نشانه‌گذاری آن را انجام داد. بخشی از رأی گلد اسمید در مورد آب [[رود هیرمند]] بود. او آب واردشده به بندر کمال‌خان را به‌صورت بالمناصفه بین دو کشور تقسیم کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;حکمیت گلد اسمید (Gold smid).&#039;&#039;&#039; در سال ۱۸۷۲ میلادی، گلد اسمید از سیاه‌کوه یا تپه سیاه در نزدیکی بندان در شمال سیستان تا کوه ملک سیاه، نقطه مرزی مشترک ایران، [[افغانستان]] و پاکستان به طول ۲۸۲ کیلومتر تعیین حدود کرد و بعدها مک ماهون (Mac Mahon) تصحیح نهایی و سپس نشانه‌گذاری آن را انجام داد. بخشی از رأی گلد اسمید در مورد آب [[رود هیرمند]] بود. او آب واردشده به بندر کمال‌خان را به‌صورت بالمناصفه بین دو کشور تقسیم کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حکمیت مک ماهو (Mac Mahoon).''' در سال ۱۸۹۶، بر اثر تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و مسدودشدن نهر سیخ سر و انحراف آن به داخل خاک ایران، بین [[افغانستان]] و ایران اختلاف مرزی بروز کرد. طبق قرارداد گلد اسمید خط مرزی از میانه [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] عبور می‌کرد؛ ولی با تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و انحراف آن به داخل خاک ایران، بخشی از خاک ایران در داخل خاک [[افغانستان]] واقع شد و چون به سود [[افغانستان]] بود این کشور مدعی شد که خط مرزی مجرای جدید هیرمند است؛ ولی ایران نپذیرفت و اظهار کرد خط مرزی تغییرناپذیر است. حل این اختلاف به حکمیت مک ماهون منجر شد. مک ماهون از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۵ برای حل اختلاف مرزی بین دو کشور در سیستان اقامت کرد و در پایان رأی حکمیت خود راجع‌به مرز سیستان و نیز آب [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] صادر کرد. وی رأی گلد اسمید را در مورد خط مرزی تأیید کرد؛ ولی میزان حقابه ایران از نصف آب وارده به بندرکمال‌خان را به یک‌سوم کاهش داد. همچنین، او مرز سیستان را علامت‌گذاری کرد.&lt;ref&gt;علی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبادی،علیرضا</del>(1395).جامعه و فرهنگ افغانستان.تهران:موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،جلد یکم،ص45</del>-52.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حکمیت مک ماهو (Mac Mahoon).''' در سال ۱۸۹۶، بر اثر تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و مسدودشدن نهر سیخ سر و انحراف آن به داخل خاک ایران، بین [[افغانستان]] و ایران اختلاف مرزی بروز کرد. طبق قرارداد گلد اسمید خط مرزی از میانه [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] عبور می‌کرد؛ ولی با تغییر مجرای [[رود هیرمند|هیرمند]] و انحراف آن به داخل خاک ایران، بخشی از خاک ایران در داخل خاک [[افغانستان]] واقع شد و چون به سود [[افغانستان]] بود این کشور مدعی شد که خط مرزی مجرای جدید هیرمند است؛ ولی ایران نپذیرفت و اظهار کرد خط مرزی تغییرناپذیر است. حل این اختلاف به حکمیت مک ماهون منجر شد. مک ماهون از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۵ برای حل اختلاف مرزی بین دو کشور در سیستان اقامت کرد و در پایان رأی حکمیت خود راجع‌به مرز سیستان و نیز آب [[رود هیرمند|رودخانه هیرمند]] صادر کرد. وی رأی گلد اسمید را در مورد خط مرزی تأیید کرد؛ ولی میزان حقابه ایران از نصف آب وارده به بندرکمال‌خان را به یک‌سوم کاهش داد. همچنین، او مرز سیستان را علامت‌گذاری کرد.&lt;ref&gt;علی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبادی، علیرضا </ins>(1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی، جلد اول، ص 45</ins>-52.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table>

Shekvati http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=12988&oldid=prev 2023-12-28T14:06:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:مرزهای افغانستان.jpg|بندانگشتی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تشکیل حکومت درانی به رهبری احمدشاه در ۱۷۴۷ در [[افغانستان]]، مرزهای [[افغانستان]] در بالاترین حد خود قرار داشت. در زمان تیمور، فرزند و جانشین احمدشاه، نیز مرزهای زمان احمدشاه تا حدودی حفظ شد، اما پس از مرگ تیمور و بروز جنگ‌های خانگی میان فرزندان تیمور به‌ویژه پس از روی‌کارآمدن سلسله محمد زایی درزمان دوست‌محمد خان و پس از آن، متصرفات حکومت درانی، به‌خصوص در شبه‌قاره هند، یکی پس از دیگری از قلمرو آن خارج شد؛ قلعه اتک در ۱۸۱۲ و ملتان در ۱۸۱۸ به دست حکومت سیک افتاد، کشمیر در ۱۸۱۹ به دولت پنجاب ملحق شد، دیره غازی‌خان در ۱۸۲۱ در اختیار حکومت پنجاب و دیره اسماعیل‌خان در ۱۸۲۱ به دست دولت سیک افتاد، پیشاور در ۱۸۲۳ به دست حکومت سیک و سند در ۱۸۴۳ به دست انگلیس افتاد، بلوچستان در فاصله سال‌های ۱۸۵۴ تا ۱۸۷۶ به تصرف انگلیس درآمد و بخش اعظمی از خاک [[افغانستان]] طبق قرارداد دوراند از [[افغانستان]] جدا شد و در اختیار حکومت انگلیسی هند قرار گرفت. در زمان احمدشاه و تیمورمعمولا رود سند مرز میان حکومت درانی و هند را تشکیل می‌داد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تشکیل حکومت درانی به رهبری احمدشاه در ۱۷۴۷ در [[افغانستان]]، مرزهای [[افغانستان]] در بالاترین حد خود قرار داشت. در زمان تیمور، فرزند و جانشین احمدشاه، نیز مرزهای زمان احمدشاه تا حدودی حفظ شد، اما پس از مرگ تیمور و بروز جنگ‌های خانگی میان فرزندان تیمور به‌ویژه پس از روی‌کارآمدن سلسله محمد زایی درزمان دوست‌محمد خان و پس از آن، متصرفات حکومت درانی، به‌خصوص در شبه‌قاره هند، یکی پس از دیگری از قلمرو آن خارج شد؛ قلعه اتک در ۱۸۱۲ و ملتان در ۱۸۱۸ به دست حکومت سیک افتاد، کشمیر در ۱۸۱۹ به دولت پنجاب ملحق شد، دیره غازی‌خان در ۱۸۲۱ در اختیار حکومت پنجاب و دیره اسماعیل‌خان در ۱۸۲۱ به دست دولت سیک افتاد، پیشاور در ۱۸۲۳ به دست حکومت سیک و سند در ۱۸۴۳ به دست انگلیس افتاد، بلوچستان در فاصله سال‌های ۱۸۵۴ تا ۱۸۷۶ به تصرف انگلیس درآمد و بخش اعظمی از خاک [[افغانستان]] طبق قرارداد دوراند از [[افغانستان]] جدا شد و در اختیار حکومت انگلیسی هند قرار گرفت. در زمان احمدشاه و تیمورمعمولا رود سند مرز میان حکومت درانی و هند را تشکیل می‌داد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Shekvati