http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 2026-05-27T15:21:07Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=55019&oldid=prev 2024-08-03T17:01:30Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره انقلاب بخارا در گذرهای مختلف شهر کولاب، از جمله در گذر دروازه تیله‌بای 4 مسجد، گذر قوال‌ها 2 مسجد، گذرهای صالح‌بای، ملا نظام، بازاربای، سنگاب، حاجی رجب‌بای، سر بازار، چرمگر پایین، نانوای پایان، نانوای بالا و غیره مساجدی با مکتب‌خانه‌ها فعالیت داشتند. در همین دوره در دوشنبه نیز 14 مسجد فعال بود که 13 باب آن دارای مکتب­‌خانه بود&lt;ref&gt;یوسف‌اف، ش (1988). تاریخ انقلابی. دوشنبه: نشر معارف، ص 79.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زهریی، حسن (1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص 322-323.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره انقلاب بخارا در گذرهای مختلف شهر کولاب، از جمله در گذر دروازه تیله‌بای 4 مسجد، گذر قوال‌ها 2 مسجد، گذرهای صالح‌بای، ملا نظام، بازاربای، سنگاب، حاجی رجب‌بای، سر بازار، چرمگر پایین، نانوای پایان، نانوای بالا و غیره مساجدی با مکتب‌خانه‌ها فعالیت داشتند. در همین دوره در دوشنبه نیز 14 مسجد فعال بود که 13 باب آن دارای مکتب­‌خانه بود&lt;ref&gt;یوسف‌اف، ش (1988). تاریخ انقلابی. دوشنبه: نشر معارف، ص 79.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زهریی، حسن (1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص 322-323.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مساجد شیعه افغانستان]]؛ [[مساجد در چین]]؛ [[مساجد تونس]]؛ [[مساجد فرانسه]]؛ [[مساجد زیمبابوه]]؛ [[مساجد تایلند]]؛ [[مساجد قطر]]؛ [[مساجد سیرالئون]]؛ [[مساجد اتیوپی]]؛ [[مساجد روسیه]]؛ [[مساجد سنگال]]؛ [[مساجد تاریخی سوریه]].</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr> </table>

Fatemi http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=53766&oldid=prev 2024-07-31T15:22:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:مسجد جامع .jpg|بندانگشتی|مسجد جامع (1403). برگرفته از سایت مشرق نیوز، قابل بازیابی از https://www.mashreghnews.ir/photo/1444489/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AF%D9%88%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از آنجا که در اکثر مساجد شهرها و روستاهای آسیای میانه در آن زمان، [[مکاتب سنتی تاجیکستان|مکاتب سنتی]] نیز فعال بودند، مسجد علاوه بر مکان طاعت و عبادت، از مراکز اساسی آموزش و پرورش نیز به شمار می‌رفت.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====1-1-</del>11<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. مساجد====</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبق گزارش استانداری خجند، در تاریخ 30 نوامبر سال 1905 در شهر اوراتپه 10 و روستاهای اطراف آن 36، در شهر دَلیان </ins>11 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و روستاهای اطراف 27، </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرستان 7 </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روستاهای اطراف 14، </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غانچه 9 و روستاهای اطراف 48 </ins>مسجد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(آکادمی دولتی ملی جمهوری شوروی سوسیالستی تاجیکستان، 6-8) </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در مجموع 162 مسجد فعالیت آموزشی داشتند. طبق آمار م.م. ورسکی سال 1905 در ولایت قسته‌کوز ناحیه خجند 56 مسجد فعال بود که در 54 باب آن  فعالیت آموزشی نیز داشتند&lt;ref&gt;تاریخ ساختمان فرهنگ در تاجیکستان (1973). ص 72-87.&lt;/ref&gt;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از آنجا كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اكثر مساجد شهرها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روستاهاي آسياي ميانه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن زمان، مكاتب سنتي نيز فعال بودند، </del>مسجد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علاوه بر مكان طاعت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبادت، از مراكز اساسي آموزش و پرورش نيز به شمار مي‌رفت</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبق </del>گزارش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استانداري خجند، </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ 30 نوامبر </del>سال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1905 </del>در شهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوراتپه 10 </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روستاهاي اطراف آن 36، </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر دَليان 11 و روستاهاي اطراف 27، </del>در شهرستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7 </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روستاهاي اطراف 14، </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غانچه 9 </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روستاهاي اطراف 48 مسجد</del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آكادمي دولتي ملي جمهوري شوروي سوسيالستي تاجيكستان، 6- 8</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و در مجموع 162 مسجد فعاليت آموزشی داشتند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبق آمار م</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">م</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ورسكي </del>سال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1905 </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولايت قسته‌كوز ناحية خجند 56 </del>مسجد فعال بود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">54 </del>باب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن  فعاليت آموزشی نیز داشتند</del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ ساختمان فرهنگ در تاجيكستان، 1973: 72-87</del>).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر اساس </ins>گزارش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گریبنکن </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیک‌گری‌های فلغر، مسچاه، یغناب و فان 161 مسجد وجود داشت. تا </ins>سال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1907 </ins>در شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خجند 20 مسجد وقفی و مکتب از جمله مساجد داملا خال، ملا تورسون، خلیفه ملاجان، پَخْتَکَش، تنکن، چقورک، ملاصالح، خواجه ماهروی، شورقرغان، صادق‌خواجه، طهارتخانه، آلکاری، ملا زرگر، خواجه باقرآباد، میرزاشریف </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیره وجود داشت. تعداد مساجد عمومی شهر خجند </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال 1916 به 144 باب می‌­رسیده‌است. در همین دوره </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولایت </ins>شهرستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">16 مسجد از جمله مساجد نوروز آقالک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیگلر </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روستای شهرستان، مساجد دروازه بابا، سرابی، سلطان در روستای سرابی، مساجد زرگران، چرمگران در روستای ینگقرغان، مساجد دادانظرخواجه، سرتراشان، قوشگران، الکاران در دهه قیّارمه، مسجد علی‌بای در دهه سرابای </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیره فعال بودند&lt;ref&gt;قوشمت‌اف، ا </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1990</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقف. دوشنبه، ص 158</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبق نوشته محمدعلی بلجوانی در «تاریخ نافعی» </ins>سال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1916 </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخارا 296 مسجد پنج‌وقته و 18 </ins>مسجد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامع </ins>فعال بود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;مختاراف، ا (1989). مجله صدای شرق. شماره 2، ص 105.&lt;/ref&gt;. تعداد مساجد بخارا را </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این دوره آ. سخریوا 218 </ins>باب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌نویسد&lt;ref&gt;سخریوا، ا </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1958</ins>)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تاریخ شهرهای بخارا. تاشکند، ص 68.&lt;/ref&gt;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر اساس گزارش گريبنكن </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيك‌گري‌هاي فلغر، مسچاه، يغناب و فان 161 مسجد وجود داشت. تا سال 1907 </del>در شهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خجند 20 مسجد وقفی و مكتب </del>از جمله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مساجد داملا خال، </del>ملا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تورسون، خليفه ملاجان، پَخْتَكَش، تنكن، چقورك، ملاصالح، خواجه ماهروي، شورقرغان، صادق‌خواجه، طهارتخانه، آلكاري، ملا زرگر، خواجه باقرآباد، ميرزاشريف </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غيره وجود داشت</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعداد مساجد عمومي شهر خجند </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال 1916 به 144 </del>باب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می­رسیده است</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره انقلاب بخارا </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گذرهای مختلف </ins>شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کولاب، </ins>از جمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در گذر دروازه تیله‌بای 4 مسجد، گذر قوال‌ها 2 مسجد، گذرهای صالح‌بای، </ins>ملا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظام، بازاربای، سنگاب، حاجی رجب‌بای، سر بازار، چرمگر پایین، نانوای پایان، نانوای بالا </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیره مساجدی با مکتب‌خانه‌ها فعالیت داشتند</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین دوره در دوشنبه نیز 14 مسجد فعال بود که 13 </ins>باب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن دارای مکتب­‌خانه بود&lt;ref&gt;یوسف‌اف، ش (1988). تاریخ انقلابی. دوشنبه: نشر معارف، ص 79.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زهریی، حسن (1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص 322-323.&lt;/ref&gt;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در همين دوره در ولايت شهرستان 16 مسجد از جمله مساجد نوروز آقالك و بيگلر در روستاي شهرستان، مساجد دروازة بابا، سرابي، سلطان در روستاي سرابي، مساجد زرگران، چرمگران در روستاي ينگقرغان، مساجد دادانظرخواجه، سرتراشان، قوشگران، الكاران در دهة قيّارمه، مسجد علي‌باي در دهة سراباي و غيره فعال بودند(قوشمت‌‌اف، 1990:158).</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبق نوشتة محمدعلي بلجواني در «تاريخ نافعي» سال 1916 در بخارا 296 مسجد پنج‌وقته و 18 مسجد جامع فعال بود(مختارف ا، 1989: 105). تعداد مساجد بخارا را در اين دوره آ. سخريوا 218 باب مي‌نويسد(سخریوا، 1958: 68).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دوره انقلاب بخارا در گذرهاي مختلف شهر كولاب، از جمله در گذر دروازة تيله‌باي 4 مسجد، گذر قوال‌ها 2 مسجد، گذرهاي صالح‌باي، ملا نظام، بازارباي، سنگاب، حاجي رجب‌باي، سر بازار، چرمگر پايين، نانواي پايان، نانواي بالا و غيره مساجدي با مكتب‌خانه‌ها فعاليت داشتند. در همين دوره در دوشنبه نيز 14 مسجد فعال بود كه 13 باب آن داراي مكتب­خانه بود(یوسف­اف، 1988: 79).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Fatemi http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=47970&oldid=prev 2024-07-04T10:42:57Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی « ====1-1-11. مساجد==== از آنجا كه در اكثر مساجد شهرها و روستاهاي آسياي ميانه در آن زمان، مكاتب سنتي نيز فعال بودند، مسجد علاوه بر مكان طاعت و عبادت، از مراكز اساسي آموزش و پرورش نيز به شمار مي‌رفت. طبق گزارش استانداري خجند، در تاريخ 30 نوامبر سال 1905 در...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> ====1-1-11. مساجد====<br /> از آنجا كه در اكثر مساجد شهرها و روستاهاي آسياي ميانه در آن زمان، مكاتب سنتي نيز فعال بودند، مسجد علاوه بر مكان طاعت و عبادت، از مراكز اساسي آموزش و پرورش نيز به شمار مي‌رفت.<br /> <br /> طبق گزارش استانداري خجند، در تاريخ 30 نوامبر سال 1905 در شهر اوراتپه 10 و روستاهاي اطراف آن 36، در شهر دَليان 11 و روستاهاي اطراف 27، در شهرستان 7 و روستاهاي اطراف 14، در غانچه 9 و روستاهاي اطراف 48 مسجد(آكادمي دولتي ملي جمهوري شوروي سوسيالستي تاجيكستان، 6- 8) و در مجموع 162 مسجد فعاليت آموزشی داشتند. طبق آمار م.م. ورسكي سال 1905 در ولايت قسته‌كوز ناحية خجند 56 مسجد فعال بود كه در 54 باب آن  فعاليت آموزشی نیز داشتند(تاريخ ساختمان فرهنگ در تاجيكستان، 1973: 72-87).<br /> <br /> بر اساس گزارش گريبنكن در بيك‌گري‌هاي فلغر، مسچاه، يغناب و فان 161 مسجد وجود داشت. تا سال 1907 در شهر خجند 20 مسجد وقفی و مكتب از جمله مساجد داملا خال، ملا تورسون، خليفه ملاجان، پَخْتَكَش، تنكن، چقورك، ملاصالح، خواجه ماهروي، شورقرغان، صادق‌خواجه، طهارتخانه، آلكاري، ملا زرگر، خواجه باقرآباد، ميرزاشريف و غيره وجود داشت. تعداد مساجد عمومي شهر خجند در سال 1916 به 144 باب می­رسیده است.<br /> <br /> در همين دوره در ولايت شهرستان 16 مسجد از جمله مساجد نوروز آقالك و بيگلر در روستاي شهرستان، مساجد دروازة بابا، سرابي، سلطان در روستاي سرابي، مساجد زرگران، چرمگران در روستاي ينگقرغان، مساجد دادانظرخواجه، سرتراشان، قوشگران، الكاران در دهة قيّارمه، مسجد علي‌باي در دهة سراباي و غيره فعال بودند(قوشمت‌‌اف، 1990:158).<br /> <br /> طبق نوشتة محمدعلي بلجواني در «تاريخ نافعي» سال 1916 در بخارا 296 مسجد پنج‌وقته و 18 مسجد جامع فعال بود(مختارف ا، 1989: 105). تعداد مساجد بخارا را در اين دوره آ. سخريوا 218 باب مي‌نويسد(سخریوا، 1958: 68).<br /> <br /> در دوره انقلاب بخارا در گذرهاي مختلف شهر كولاب، از جمله در گذر دروازة تيله‌باي 4 مسجد، گذر قوال‌ها 2 مسجد، گذرهاي صالح‌باي، ملا نظام، بازارباي، سنگاب، حاجي رجب‌باي، سر بازار، چرمگر پايين، نانواي پايان، نانواي بالا و غيره مساجدي با مكتب‌خانه‌ها فعاليت داشتند. در همين دوره در دوشنبه نيز 14 مسجد فعال بود كه 13 باب آن داراي مكتب­خانه بود(یوسف­اف، 1988: 79).</div>

Momtaz