http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
مشاهیر ادبی افغانستان - تاریخچهٔ نسخهها
2026-05-27T06:35:04Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.0
http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=56059&oldid=prev
Shekvati: /* نیز نگاه کنید به */
2024-08-05T20:09:04Z
<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۰۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مشاهیر ادبی روسیه]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>[[مشاهیر ادبی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کانادا</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>[[مشاهیر ادبی کوبا]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>[[مشاهیر ادبی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لبنان</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>[[مشاهیر ادبی تونس]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ [[معرفی برخی از شخصیت های مهم ادبیات کلاسیک چین]]؛ [[مشاهیر ادبی سنگال]]؛ [[مشاهیر ادبی آرژانتین]]؛ [[مشاهیر ادبی در مالی]]؛ [[مشاهیر ادبی در ساحل عاج]]؛ [[مشاهیر ادبی زیمبابوه]]؛ [[مشاهیر ادبی تایلند]]؛ [[مشاهیر ادبی اوکراین]]؛ [[مشاهیر ادبی اسپانیا]]؛ [[مشاهیر ادبی اردن]]؛ [[مشاهیر ادبی اتیوپی]]؛ [[مشاهیر ادبی سیرالئون]]؛ [[مشاهیر ادبی قطر]].</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[مشاهیر ادبی روسیه]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[مشاهیر ادبی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ژاپن</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[مشاهیر ادبی کوبا]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[مشاهیر ادبی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کانادا</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[مشاهیر ادبی تونس]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr>
</table>
Shekvati
http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=17511&oldid=prev
Samiei در ۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۵
2024-02-16T17:55:21Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== نویسندگان ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== نویسندگان ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قرن بیستم، نویسندگان زیادی در افغانستان ظهورکردهاند، از جمله: ملا فیضمحمد کاتب هزاره، میرغلام محمد غبار، احمدعلی کهزاد، میر محمدصدیق فرهنگ، عبدالحی حبیبی (در تاریخنگاری)؛ عبدالحکیم رستاقی، خان محمد خسته، صلاحالدین سلجوقی، فکری سلجوقی، غلام حبیب نوابی، غلامرضا مایل هروی، محمدیعقوب واحدی جوزجانی، روان فرهادی، نگهت سعیدی، سید مخدوم رهین، نجیب مایل هروی، عبدالرؤوف بینوا (در عرصه تاریخ و نقد ادبی)؛ شاه علیاکبر شهرستانی، قیوم قدیم، فیضالله ایماق، عنایتالله شهرانی (در فولکلور و فرهنگعامه)؛ رشید لطیفی و محمدعلی رونق (در نمایشنامهنویسی)؛ سید بهاءالدین مجروح (در داستاننویسی) اسدالله حبیب و رهنورد زریاب (در داستانهای کوتاه).<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 281-283 و 285.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قرن بیستم، نویسندگان زیادی در افغانستان ظهورکردهاند، از جمله: ملا فیضمحمد کاتب هزاره، میرغلام محمد غبار، احمدعلی کهزاد، میر محمدصدیق فرهنگ، عبدالحی حبیبی (در تاریخنگاری)؛ عبدالحکیم رستاقی، خان محمد خسته، صلاحالدین سلجوقی، فکری سلجوقی، غلام حبیب نوابی، غلامرضا مایل هروی، محمدیعقوب واحدی جوزجانی، روان فرهادی، نگهت سعیدی، سید مخدوم رهین، نجیب مایل هروی، عبدالرؤوف بینوا (در عرصه تاریخ و نقد ادبی)؛ شاه علیاکبر شهرستانی، قیوم قدیم، فیضالله ایماق، عنایتالله شهرانی (در فولکلور و فرهنگعامه)؛ رشید لطیفی و محمدعلی رونق (در نمایشنامهنویسی)؛ سید بهاءالدین مجروح (در داستاننویسی) اسدالله حبیب و رهنورد زریاب (در داستانهای کوتاه).<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>افغانستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]، ص 281-283 و 285.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>
Samiei
http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=17316&oldid=prev
Shekvati: /* نویسندگان */
2024-02-14T21:34:19Z
<p><span class="autocomment">نویسندگان</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۳۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلیلالله خلیلی (متولد ۱۹۰۹/ ۱۲۸۸) معروفترین شاعر معاصر و نوپرواز [[افغانستان]] است، او به سبک خراسانی شعر میسرود. اشعار خلیلی در دوران قبل از مداخلات شوروی در [[افغانستان]] و بعد از آن تفاوتهای آشکاری دارد، او پس از حمله نظامی شوروی، به پاکستان رفت و در همانجا درگذشت. در سال ۱۳۹۱، جسد خلیلی را به [[کابل]] انتقال داده و طی مراسمی در جوار قبر سید جمالالدین اسدآبادی، مشهور به حسینی، دفن کردند. حمله نظامی شوروی، جهاد و مقاومت مردم [[افغانستان]]، آوارگی و مهاجرت مردم و حوادث دیگر، تأثیر شگرفی روی افکار و اشعار خلیلی داشت و اشعار وی را خیلی متفاوتتر از دورههای قبل ساخت. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلیلالله خلیلی (متولد ۱۹۰۹/ ۱۲۸۸) معروفترین شاعر معاصر و نوپرواز [[افغانستان]] است، او به سبک خراسانی شعر میسرود. اشعار خلیلی در دوران قبل از مداخلات شوروی در [[افغانستان]] و بعد از آن تفاوتهای آشکاری دارد، او پس از حمله نظامی شوروی، به پاکستان رفت و در همانجا درگذشت. در سال ۱۳۹۱، جسد خلیلی را به [[کابل]] انتقال داده و طی مراسمی در جوار قبر سید جمالالدین اسدآبادی، مشهور به حسینی، دفن کردند. حمله نظامی شوروی، جهاد و مقاومت مردم [[افغانستان]]، آوارگی و مهاجرت مردم و حوادث دیگر، تأثیر شگرفی روی افکار و اشعار خلیلی داشت و اشعار وی را خیلی متفاوتتر از دورههای قبل ساخت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شعر کلاسیک افغانستان در خیلی از موارد همصدا و همسو با دربارها و حکام ستمگر بوده است؛ ولی شاعران امروز کوشیدهاند از دربارها و قدرتها فاصله گرفته و شعر خود را زبان دردهای ستمکشان و طبقات فرودین اجتماع قرار دهند.<ref>تابش، قنبرعلی. چشمانداز شعر امروز افغانستان. ص ۶۲.</ref> شعر امروز [[افغانستان]] شعر اصیلی است و از اصالت شرق زمینی برخوردار است.<ref>م.ح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملک جعفریان</del>. شانههای زخمی پاییز. ص ۱۲۸.</ref> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شعر کلاسیک افغانستان در خیلی از موارد همصدا و همسو با دربارها و حکام ستمگر بوده است؛ ولی شاعران امروز کوشیدهاند از دربارها و قدرتها فاصله گرفته و شعر خود را زبان دردهای ستمکشان و طبقات فرودین اجتماع قرار دهند.<ref>تابش، قنبرعلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1372)</ins>. چشمانداز شعر امروز افغانستان. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: [https://alhoda.ir/ انتشارات الهدی]، </ins>ص ۶۲.</ref> شعر امروز [[افغانستان]] شعر اصیلی است و از اصالت شرق زمینی برخوردار است.<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملک جعفریان، </ins>م. ح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1371)</ins>. شانههای زخمی پاییز. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: [https://nehzat.ir/ سازمان تبلیغات اسلامی]، </ins>ص ۱۲۸.</ref> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طی بیش از دو قرنگذشته، مساجد و مدارس قدیمی نقش بزرگی در حفظ فرهنگ و ادب [[افغانستان]] داشتهاند. در این مجامع علاوه بر علوم دینی، ادب دری و تازی نیز به علاقهمندان آموخته میشد. بیتردید میتوان گفت استوارترین حلقهای که ادب و فرهنگ امروز را باگذشته پیوند داده است وجود چنین مراکزی بوده است. حدیقه حکیم غزنوی، مثنوی مولانا جلالالدین محمد بلخی و کلیات شیخ اجل سعدی، بهویژهگلستان و بوستانش، که حتی امروز نیز در مساجد درس داده میشود، از مواد درسی همه این مساجد و مدارس شمرده میشد. مردم علاقهمند بیشتر در ایام زمستان، به خواندن شاهنامه فردوسی، اسکندرنامه نظامی و داستانهای امیرحمزه و چهاردرویش و شاهزاده ممتاز و امثال آن میپرداختند و آنان که نمیتوانستند بخوانند در سر بازارها بهگرد قصهخوانها جمع میشدند.<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرور </del>مولایی، محمد. شعر معاصر افغانستان. ص ۱۲ و ۱۳.</ref> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طی بیش از دو قرنگذشته، مساجد و مدارس قدیمی نقش بزرگی در حفظ فرهنگ و ادب [[افغانستان]] داشتهاند. در این مجامع علاوه بر علوم دینی، ادب دری و تازی نیز به علاقهمندان آموخته میشد. بیتردید میتوان گفت استوارترین حلقهای که ادب و فرهنگ امروز را باگذشته پیوند داده است وجود چنین مراکزی بوده است. حدیقه حکیم غزنوی، مثنوی مولانا جلالالدین محمد بلخی و کلیات شیخ اجل سعدی، بهویژهگلستان و بوستانش، که حتی امروز نیز در مساجد درس داده میشود، از مواد درسی همه این مساجد و مدارس شمرده میشد. مردم علاقهمند بیشتر در ایام زمستان، به خواندن شاهنامه فردوسی، اسکندرنامه نظامی و داستانهای امیرحمزه و چهاردرویش و شاهزاده ممتاز و امثال آن میپرداختند و آنان که نمیتوانستند بخوانند در سر بازارها بهگرد قصهخوانها جمع میشدند.<ref>مولایی، محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرور (بیتا)</ins>. شعر معاصر افغانستان. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(بینا)، </ins>ص ۱۲ و ۱۳.</ref> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== نویسندگان ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== نویسندگان ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قرن بیستم، نویسندگان زیادی در افغانستان ظهورکردهاند، از جمله: ملا فیضمحمد کاتب هزاره، میرغلام محمد غبار، احمدعلی کهزاد، میر محمدصدیق فرهنگ، عبدالحی حبیبی (در تاریخنگاری)؛ عبدالحکیم رستاقی، خان محمد خسته، صلاحالدین سلجوقی، فکری سلجوقی، غلام حبیب نوابی، غلامرضا مایل هروی، محمدیعقوب واحدی جوزجانی، روان فرهادی، نگهت سعیدی، سید مخدوم رهین، نجیب مایل هروی، عبدالرؤوف بینوا (در عرصه تاریخ و نقد ادبی)؛ شاه علیاکبر شهرستانی، قیوم قدیم، فیضالله ایماق، عنایتالله شهرانی (در فولکلور و فرهنگعامه)؛ رشید لطیفی و محمدعلی رونق (در نمایشنامهنویسی)؛ سید بهاءالدین مجروح (در داستاننویسی) اسدالله حبیب و رهنورد زریاب (در داستانهای کوتاه).<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی، </del>ص 281-283 و 285.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قرن بیستم، نویسندگان زیادی در افغانستان ظهورکردهاند، از جمله: ملا فیضمحمد کاتب هزاره، میرغلام محمد غبار، احمدعلی کهزاد، میر محمدصدیق فرهنگ، عبدالحی حبیبی (در تاریخنگاری)؛ عبدالحکیم رستاقی، خان محمد خسته، صلاحالدین سلجوقی، فکری سلجوقی، غلام حبیب نوابی، غلامرضا مایل هروی، محمدیعقوب واحدی جوزجانی، روان فرهادی، نگهت سعیدی، سید مخدوم رهین، نجیب مایل هروی، عبدالرؤوف بینوا (در عرصه تاریخ و نقد ادبی)؛ شاه علیاکبر شهرستانی، قیوم قدیم، فیضالله ایماق، عنایتالله شهرانی (در فولکلور و فرهنگعامه)؛ رشید لطیفی و محمدعلی رونق (در نمایشنامهنویسی)؛ سید بهاءالدین مجروح (در داستاننویسی) اسدالله حبیب و رهنورد زریاب (در داستانهای کوتاه).<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]، </ins>ص 281-283 و 285.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>
Shekvati
http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=13526&oldid=prev
Shekvati در ۳۰ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۰
2023-12-30T16:10:48Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قرن نوزدهم بهرغم بحرانها و نابسامانیهای گسترده در [[افغانستان]] و بههمریختگی شدید اوضاع سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه، شعرای زیادی ظهور کردند؛ مانند حاذقه هروی (وفات ۱۸۴۲)، سردار مهر دل خان مشرقی (وفات ۱۸۵۴)، محمدامین عندلیب (وفات ۱۸۵۵)، میرزا محمدتقی واصل (وفات ۱۸۲۸ که از سبک حافظ پیروی میکرد)، سردار غلاممحمد خان طرزی (وفات ۱۹۰۰ که بیشتر عمر خود را در ترکیه عثمانی سپری کرد و در نثر و نظم تبحر داشت) و سید فخرالدین ملقب به مجنون شاه (وفات ۱۸۸۷ که بیشتر غزلیات عاشقانه دارد). </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قرن نوزدهم بهرغم بحرانها و نابسامانیهای گسترده در [[افغانستان]] و بههمریختگی شدید اوضاع سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه، شعرای زیادی ظهور کردند؛ مانند حاذقه هروی (وفات ۱۸۴۲)، سردار مهر دل خان مشرقی (وفات ۱۸۵۴)، محمدامین عندلیب (وفات ۱۸۵۵)، میرزا محمدتقی واصل (وفات ۱۸۲۸ که از سبک حافظ پیروی میکرد)، سردار غلاممحمد خان طرزی (وفات ۱۹۰۰ که بیشتر عمر خود را در ترکیه عثمانی سپری کرد و در نثر و نظم تبحر داشت) و سید فخرالدین ملقب به مجنون شاه (وفات ۱۸۸۷ که بیشتر غزلیات عاشقانه دارد). </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱، عبدالمجید عرفانی؛ مرثیهسرایان افغانستان، ص ۲۷. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۸۱ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۸۲ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اواخر قرن نوزدهم و سراسر قرن بیستم، شعرای زیادی ظهور کردهاند، مانند حبیبالله عشرت قندهاری، محمدامین عندلیب قندهاری، عبدالعلی مستغنی، عبدالهادی داودی، حافظ عبدالله قادری (یا قاری عبدالله که در زمان خود ملکالشعرای افغانستان هم نام برده میشد)، صوفی عبدالحق بیتاب، پاینده محمد فرهت، عبدالغفور ندیم، حاجی محمد اسماعیل، میرمحمد علی آزاد، محمدانور سمبل، محمداسماعیل بلخی. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اواخر قرن نوزدهم و سراسر قرن بیستم، شعرای زیادی ظهور کردهاند، مانند حبیبالله عشرت قندهاری، محمدامین عندلیب قندهاری، عبدالعلی مستغنی، عبدالهادی داودی، حافظ عبدالله قادری (یا قاری عبدالله که در زمان خود ملکالشعرای افغانستان هم نام برده میشد)، صوفی عبدالحق بیتاب، پاینده محمد فرهت، عبدالغفور ندیم، حاجی محمد اسماعیل، میرمحمد علی آزاد، محمدانور سمبل، محمداسماعیل بلخی. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ و بعد از آن، عدهای شاعران نوپرداز ظهور کردند؛ از جمله: واصف باختری، محمد یوسف آیینه، محمدرحیم الهام، بارق شفیعی، محمود فارانی، عبدالرحمان پژواک، عبدالحسین توفیق، خلیلالله خلیلی، محمدشفیع رهگذر، محمدعثمان صدقی، محمدابراهیم صفا، محمدحسین طالب قندهاری، سلیمان لایق، مایل هروی، غلام احمد نوید، محمدموسی نهمت، سرور جویا، عبدالحکیم ضیایی، عبدالحی آرینپور رستاقی، محمدآصف فکرت هروی، حیدری، جودی پنجشیری، رزاق رویین، عبدالقهار عاصی، محمدعاقل بیرنگ کوهدامنی، عارف پژمان، لطیف پدرام و سعادت ملوک تابش و دیگران. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ و بعد از آن، عدهای شاعران نوپرداز ظهور کردند؛ از جمله: واصف باختری، محمد یوسف آیینه، محمدرحیم الهام، بارق شفیعی، محمود فارانی، عبدالرحمان پژواک، عبدالحسین توفیق، خلیلالله خلیلی، محمدشفیع رهگذر، محمدعثمان صدقی، محمدابراهیم صفا، محمدحسین طالب قندهاری، سلیمان لایق، مایل هروی، غلام احمد نوید، محمدموسی نهمت، سرور جویا، عبدالحکیم ضیایی، عبدالحی آرینپور رستاقی، محمدآصف فکرت هروی، حیدری، جودی پنجشیری، رزاق رویین، عبدالقهار عاصی، محمدعاقل بیرنگ کوهدامنی، عارف پژمان، لطیف پدرام و سعادت ملوک تابش و دیگران. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلیلالله خلیلی (متولد ۱۹۰۹/ ۱۲۸۸) معروفترین شاعر معاصر و نوپرواز افغانستان است، او به سبک خراسانی شعر میسرود. اشعار خلیلی در دوران قبل از مداخلات شوروی در افغانستان و بعد از آن تفاوتهای آشکاری دارد، او پس از حمله نظامی شوروی، به پاکستان رفت و در همانجا درگذشت. در سال ۱۳۹۱، جسد خلیلی را به کابل انتقال داده و طی مراسمی در جوار قبر سید جمالالدین اسدآبادی، مشهور </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلیلالله خلیلی (متولد ۱۹۰۹/ ۱۲۸۸) معروفترین شاعر معاصر و نوپرواز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>افغانستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است، او به سبک خراسانی شعر میسرود. اشعار خلیلی در دوران قبل از مداخلات شوروی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>افغانستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و بعد از آن تفاوتهای آشکاری دارد، او پس از حمله نظامی شوروی، به پاکستان رفت و در همانجا درگذشت. در سال ۱۳۹۱، جسد خلیلی را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کابل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>انتقال داده و طی مراسمی در جوار قبر سید جمالالدین اسدآبادی، مشهور به حسینی، دفن کردند. حمله نظامی شوروی، جهاد و مقاومت مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[افغانستان]]، </ins>آوارگی و مهاجرت مردم و حوادث دیگر، تأثیر شگرفی روی افکار و اشعار خلیلی داشت و اشعار وی را خیلی متفاوتتر از دورههای قبل ساخت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به حسینی، دفن کردند. حمله نظامی شوروی، جهاد و مقاومت مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افغانستان، </del>آوارگی و مهاجرت مردم و حوادث دیگر، تأثیر شگرفی روی افکار و اشعار خلیلی داشت و اشعار وی را خیلی متفاوتتر از دورههای قبل ساخت. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعر کلاسیک افغانستان در خیلی از موارد همصدا و همسو با دربارها و حکام ستمگر بوده است؛ ولی شاعران امروز کوشیدهاند از دربارها و قدرتها فاصله گرفته و شعر خود را زبان دردهای ستمکشان و طبقات فرودین اجتماع قرار دهند.' شعر امروز افغانستان شعر اصیلی است و از اصالت شرق زمینی برخوردار است. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طی بیش از دو قرنگذشته، مساجد و مدارس قدیمی نقش بزرگی در حفظ فرهنگ و ادب افغانستان داشتهاند. در این مجامع علاوه بر علوم دینی، ادب دری و تازی نیز به علاقهمندان آموخته میشد. بیتردید میتوان گفت استوارترین حلقهای که ادب و فرهنگ امروز را باگذشته پیوند داده است وجود چنین مراکزی بوده است. حدیقه حکیم غزنوی، مثنوی مولانا جلالالدین محمد بلخی و کلیات شیخ اجل سعدی، بهویژهگلستان و بوستانش، که حتی امروز نیز در مساجد درس داده میشود، از مواد درسی همه این مساجد و مدارس شمرده میشد. مردم علاقهمند بیشتر در ایام زمستان، به خواندن شاهنامه فردوسی، اسکندرنامه نظامی و داستانهای امیرحمزه و چهاردرویش و شاهزاده ممتاز و امثال آن میپرداختند و آنان که نمیتوانستند بخوانند در سر بازارها بهگرد قصهخوانها جمع میشدند.۳ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۸۳ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱</del>. قنبرعلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تابش؛ </del>چشمانداز شعر امروز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افغانستان؛ </del>ص ۶۲ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲</del>. م.ح ملک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفریان؛ </del>شانههای زخمی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاییز؛ </del>ص ۱۲۸. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعر کلاسیک افغانستان در خیلی از موارد همصدا و همسو با دربارها و حکام ستمگر بوده است؛ ولی شاعران امروز کوشیدهاند از دربارها و قدرتها فاصله گرفته و شعر خود را زبان دردهای ستمکشان و طبقات فرودین اجتماع قرار دهند</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>تابش، </ins>قنبرعلی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>چشمانداز شعر امروز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افغانستان. </ins>ص ۶۲.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref> شعر امروز [[افغانستان]] شعر اصیلی است و از اصالت شرق زمینی برخوردار است.<ref></ins>م.ح ملک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفریان. </ins>شانههای زخمی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاییز. </ins>ص ۱۲۸.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳، </del>محمد سرور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولایی؛ </del>شعر معاصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افغانستان؛ </del>ص ۱۲ و ۱۳. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طی بیش از دو قرنگذشته، مساجد و مدارس قدیمی نقش بزرگی در حفظ فرهنگ و ادب [[افغانستان]] داشتهاند. در این مجامع علاوه بر علوم دینی، ادب دری و تازی نیز به علاقهمندان آموخته میشد. بیتردید میتوان گفت استوارترین حلقهای که ادب و فرهنگ امروز را باگذشته پیوند داده است وجود چنین مراکزی بوده است. حدیقه حکیم غزنوی، مثنوی مولانا جلالالدین </ins>محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلخی و کلیات شیخ اجل سعدی، بهویژهگلستان و بوستانش، که حتی امروز نیز در مساجد درس داده میشود، از مواد درسی همه این مساجد و مدارس شمرده میشد. مردم علاقهمند بیشتر در ایام زمستان، به خواندن شاهنامه فردوسی، اسکندرنامه نظامی و داستانهای امیرحمزه و چهاردرویش و شاهزاده ممتاز و امثال آن میپرداختند و آنان که نمیتوانستند بخوانند در سر بازارها بهگرد قصهخوانها جمع میشدند.<ref></ins>سرور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولایی، محمد. </ins>شعر معاصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افغانستان. </ins>ص ۱۲ و ۱۳.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسندگان</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>نویسندگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در قرن بیستم، نویسندگان زیادی در افغانستان ظهورکردهاند، از جمله: ملا فیضمحمد کاتب هزاره، میرغلام محمد غبار، احمدعلی کهزاد، میر محمدصدیق فرهنگ، عبدالحی حبیبی (در تاریخنگاری)؛ عبدالحکیم رستاقی، خان محمد خسته، صلاحالدین سلجوقی، فکری سلجوقی، غلام حبیب نوابی، غلامرضا مایل هروی، محمدیعقوب واحدی جوزجانی، روان فرهادی، نگهت سعیدی، سید مخدوم رهین، نجیب مایل هروی، عبدالرؤوف بینوا (در عرصه تاریخ و نقد ادبی)؛ شاه علیاکبر شهرستانی، قیوم قدیم، فیضالله ایماق، عنایتالله شهرانی (در فولکلور و فرهنگعامه)؛ رشید لطیفی و محمدعلی رونق (در نمایشنامهنویسی)؛ سید بهاءالدین مجروح (در داستاننویسی) اسدالله حبیب و رهنورد زریاب (در داستانهای کوتاه).<ref>علی آبادی، علیرضا (1395). جامعه و فرهنگ افغانستان. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی، ص 281-283 و 285.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در قرن بیستم، نویسندگان زیادی در افغانستان ظهورکردهاند، از جمله: ملا فیضمحمد کاتب هزاره، میرغلام محمد غبار، احمدعلی کهزاد، میر محمدصدیق فرهنگ، عبدالحی حبیبی (در تاریخنگاری)؛ عبدالحکیم رستاقی، خان محمد خسته، صلاحالدین سلجوقی، فکری سلجوقی، غلام حبیب نوابی، غلامرضا مایل هروی، محمدیعقوب واحدی جوزجانی، روان فرهادی، نگهت سعیدی، سید مخدوم رهین، نجیب مایل هروی، عبدالرؤوف بینوا (در عرصه تاریخ و نقد ادبی)؛ شاه علیاکبر شهرستانی، قیوم قدیم، فیضالله ایماق، عنایتالله شهرانی (در فولکلور و فرهنگعامه)؛ رشید لطیفی و محمدعلی رونق (در نمایشنامهنویسی)؛ سید بهاءالدین مجروح (در داستاننویسی) اسدالله حبیب و رهنورد زریاب (در داستانهای کوتاه).</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ت. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مشاهیر ادبی روسیه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مشاهیر ادبی ژاپن]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مشاهیر ادبی کوبا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مشاهیر ادبی کانادا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مشاهیر ادبی تونس]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۸۴</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr>
</table>
Shekvati
http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=7648&oldid=prev
Shekvati در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۶
2023-11-26T18:36:39Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳، محمد سرور مولایی؛ شعر معاصر افغانستان؛ ص ۱۲ و ۱۳. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳، محمد سرور مولایی؛ شعر معاصر افغانستان؛ ص ۱۲ و ۱۳. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسندگان</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در قرن بیستم، نویسندگان زیادی در افغانستان ظهورکردهاند، از جمله: ملا فیضمحمد کاتب هزاره، میرغلام محمد غبار، احمدعلی کهزاد، میر محمدصدیق فرهنگ، عبدالحی حبیبی (در تاریخنگاری)؛ عبدالحکیم رستاقی، خان محمد خسته، صلاحالدین سلجوقی، فکری سلجوقی، غلام حبیب نوابی، غلامرضا مایل هروی، محمدیعقوب واحدی جوزجانی، روان فرهادی، نگهت سعیدی، سید مخدوم رهین، نجیب مایل هروی، عبدالرؤوف بینوا (در عرصه تاریخ و نقد ادبی)؛ شاه علیاکبر شهرستانی، قیوم قدیم، فیضالله ایماق، عنایتالله شهرانی (در فولکلور و فرهنگعامه)؛ رشید لطیفی و محمدعلی رونق (در نمایشنامهنویسی)؛ سید بهاءالدین مجروح (در داستاننویسی) اسدالله حبیب و رهنورد زریاب (در داستانهای کوتاه).</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(ت. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(ت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲۸۴</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲۸۴</div></td></tr>
</table>
Shekvati
http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=7645&oldid=prev
Shekvati: صفحهای تازه حاوی «در زمینه شعر غنایی شعرای متعددی، چون تیمور شاه درانی، میر هوتک پوپلزایی با تخلص افغان، سردار پاینده خان و شاهشجاع پسر تیمور و شعر سرودهاند. در قرن نوزدهم بهرغم بحرانها و نابسامانیهای گسترده در افغانستان و بههمریختگی شدید اوضاع س...» ایجاد کرد
2023-11-26T18:31:33Z
<p>صفحهای تازه حاوی «در زمینه شعر غنایی شعرای متعددی، چون تیمور شاه درانی، میر هوتک پوپلزایی با تخلص افغان، سردار پاینده خان و شاهشجاع پسر تیمور و شعر سرودهاند. در قرن نوزدهم بهرغم بحرانها و نابسامانیهای گسترده در افغانستان و بههمریختگی شدید اوضاع س...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>در زمینه شعر غنایی شعرای متعددی، چون تیمور شاه درانی، میر هوتک پوپلزایی با تخلص افغان، سردار پاینده خان و شاهشجاع پسر تیمور و شعر سرودهاند. <br />
<br />
در قرن نوزدهم بهرغم بحرانها و نابسامانیهای گسترده در [[افغانستان]] و بههمریختگی شدید اوضاع سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه، شعرای زیادی ظهور کردند؛ مانند حاذقه هروی (وفات ۱۸۴۲)، سردار مهر دل خان مشرقی (وفات ۱۸۵۴)، محمدامین عندلیب (وفات ۱۸۵۵)، میرزا محمدتقی واصل (وفات ۱۸۲۸ که از سبک حافظ پیروی میکرد)، سردار غلاممحمد خان طرزی (وفات ۱۹۰۰ که بیشتر عمر خود را در ترکیه عثمانی سپری کرد و در نثر و نظم تبحر داشت) و سید فخرالدین ملقب به مجنون شاه (وفات ۱۸۸۷ که بیشتر غزلیات عاشقانه دارد). <br />
<br />
۱، عبدالمجید عرفانی؛ مرثیهسرایان افغانستان، ص ۲۷. <br />
<br />
۲۸۱ <br />
<br />
<br />
<br />
۳۸۲ <br />
<br />
از اواخر قرن نوزدهم و سراسر قرن بیستم، شعرای زیادی ظهور کردهاند، مانند حبیبالله عشرت قندهاری، محمدامین عندلیب قندهاری، عبدالعلی مستغنی، عبدالهادی داودی، حافظ عبدالله قادری (یا قاری عبدالله که در زمان خود ملکالشعرای افغانستان هم نام برده میشد)، صوفی عبدالحق بیتاب، پاینده محمد فرهت، عبدالغفور ندیم، حاجی محمد اسماعیل، میرمحمد علی آزاد، محمدانور سمبل، محمداسماعیل بلخی. <br />
<br />
در دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ و بعد از آن، عدهای شاعران نوپرداز ظهور کردند؛ از جمله: واصف باختری، محمد یوسف آیینه، محمدرحیم الهام، بارق شفیعی، محمود فارانی، عبدالرحمان پژواک، عبدالحسین توفیق، خلیلالله خلیلی، محمدشفیع رهگذر، محمدعثمان صدقی، محمدابراهیم صفا، محمدحسین طالب قندهاری، سلیمان لایق، مایل هروی، غلام احمد نوید، محمدموسی نهمت، سرور جویا، عبدالحکیم ضیایی، عبدالحی آرینپور رستاقی، محمدآصف فکرت هروی، حیدری، جودی پنجشیری، رزاق رویین، عبدالقهار عاصی، محمدعاقل بیرنگ کوهدامنی، عارف پژمان، لطیف پدرام و سعادت ملوک تابش و دیگران. <br />
<br />
خلیلالله خلیلی (متولد ۱۹۰۹/ ۱۲۸۸) معروفترین شاعر معاصر و نوپرواز افغانستان است، او به سبک خراسانی شعر میسرود. اشعار خلیلی در دوران قبل از مداخلات شوروی در افغانستان و بعد از آن تفاوتهای آشکاری دارد، او پس از حمله نظامی شوروی، به پاکستان رفت و در همانجا درگذشت. در سال ۱۳۹۱، جسد خلیلی را به کابل انتقال داده و طی مراسمی در جوار قبر سید جمالالدین اسدآبادی، مشهور <br />
<br />
<br />
<br />
به حسینی، دفن کردند. حمله نظامی شوروی، جهاد و مقاومت مردم افغانستان، آوارگی و مهاجرت مردم و حوادث دیگر، تأثیر شگرفی روی افکار و اشعار خلیلی داشت و اشعار وی را خیلی متفاوتتر از دورههای قبل ساخت. <br />
<br />
شعر کلاسیک افغانستان در خیلی از موارد همصدا و همسو با دربارها و حکام ستمگر بوده است؛ ولی شاعران امروز کوشیدهاند از دربارها و قدرتها فاصله گرفته و شعر خود را زبان دردهای ستمکشان و طبقات فرودین اجتماع قرار دهند.' شعر امروز افغانستان شعر اصیلی است و از اصالت شرق زمینی برخوردار است. <br />
<br />
طی بیش از دو قرنگذشته، مساجد و مدارس قدیمی نقش بزرگی در حفظ فرهنگ و ادب افغانستان داشتهاند. در این مجامع علاوه بر علوم دینی، ادب دری و تازی نیز به علاقهمندان آموخته میشد. بیتردید میتوان گفت استوارترین حلقهای که ادب و فرهنگ امروز را باگذشته پیوند داده است وجود چنین مراکزی بوده است. حدیقه حکیم غزنوی، مثنوی مولانا جلالالدین محمد بلخی و کلیات شیخ اجل سعدی، بهویژهگلستان و بوستانش، که حتی امروز نیز در مساجد درس داده میشود، از مواد درسی همه این مساجد و مدارس شمرده میشد. مردم علاقهمند بیشتر در ایام زمستان، به خواندن شاهنامه فردوسی، اسکندرنامه نظامی و داستانهای امیرحمزه و چهاردرویش و شاهزاده ممتاز و امثال آن میپرداختند و آنان که نمیتوانستند بخوانند در سر بازارها بهگرد قصهخوانها جمع میشدند.۳ <br />
<br />
۲۸۳ <br />
<br />
۱. قنبرعلی تابش؛ چشمانداز شعر امروز افغانستان؛ ص ۶۲ ۲. م.ح ملک جعفریان؛ شانههای زخمی پاییز؛ ص ۱۲۸. <br />
<br />
۳، محمد سرور مولایی؛ شعر معاصر افغانستان؛ ص ۱۲ و ۱۳. <br />
<br />
<br />
<br />
(ت. <br />
<br />
۲۸۴</div>
Shekvati