http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D9%83%D9%85%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%AC%D8%B1%D8%A3%D8%AAملاابراهیم سعید كمالزاده جرأت - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-28T20:19:45Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D9%83%D9%85%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%AC%D8%B1%D8%A3%D8%AA&diff=54912&oldid=prevFatemi در ۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۰2024-08-03T10:40:09Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''14-3-9</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملاابراهيم سعيد كمالزادة </del>جرأت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملاابراهیم سعید کمالزاده جرأت در شهر سمرقند زاده شد و در همان جا تحصیل کرد. او شاعری منتقد و حقگو بود. مجموعه اشعارش با نام «تحفهالاحباب» در سال 1917 در شهر سمرقند چاپ شد</ins>. جرأت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که یکی از متجددین شهر سمرقند بود، در تاریخ 1 اوت سال 1917 سازمانی با عنوان «اتفاق» تأسیس شد، به اتفاق عجزی سمرقندی عضویت در این جمعیت را پذیرفته و برای تأمین حقوق کاسبان و دهقانان تلاش میکرد. از آثار متجددین چنین برمیآید که آنان از وضعیت عقبماندگی اجتماعی و فرهنگی جامعه و جهل و بیسوادی مردم خود سخت رنج میکشیدند و از اینرو خواهان بهبود وضع مردم، عدالت اجتماعی، رفع ظلم و ستم مسئولان دولتی و محلی نسبت به مردم بودند.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملاابراهيم سعيد كمالزادة جرأت </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر سمرقند زاده شد </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان جا تحصيل كرد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او شاعري منتقد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقگو بود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعة اشعارش </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام «تحفةالاحباب» </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال 1917 در شهر سمرقند چاپ شد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرصه دینی نیز از اینکه علمای جاهل [[ادیان در تاجیکستان|دین]] را به شکل نادرست به مردم معرفی میکردند، متجددین سخت ناراضی بودند و از این بابت نیز تلاش میکردند تا [[اسلام و مسلمانان تاجیکستان|اسلام]] واقعی و عدم مخالفت این دین را با علوم جدید و پیشرفت جامعه به مردم معرفی کنند. آنها از روشهای نادرست و غیراصولی آموزشهای دینی که روحانیون منفعت طلب از آن دفاع میکردند، انتقاد شدید مینمودند. متجددین سعی و کوشش به خرج میدادند تا تصویر درست و علمی از دین مبین [[اسلام </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسلمانان تاجیکستان|اسلام]] را برای عامه مردم ارائه نمایند، تا اصول [[ادیان </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاجیکستان|دین]] از خرافات زدوده شود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در کل آنها دارای روحیه خودشناسی بسیار بالای دینی، توأم با حس وطنپرستی، استقلالطلبی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خودآگاهی اجتماعی و ملی بودند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متجددین آموزش [[زبان روسی]] را جهت آشنایی </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستاوردهای علمی و تکنیکی [[روسیه]] برای ملت خود ضروری میدانستند. زیرا </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرصههای گوناگون علمی و تکنیکی آثار بسیار زیادی به این زبان موجود بود</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جرأت كه يكي </del>از متجددین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر سمرقند بود، </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ 1 اوت سال 1917 سازماني </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عنوان «اتفاق» تأسيس شد، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتفاق عجزي سمرقندي عضويت </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين جمعيت </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پذيرفته و براي تأمين حقوق كاسبان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهقانان تلاش ميكرد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنان به اروپای مترقی و پیشرفتهای آن توجه مینمودند و عقیده داشتند که دستاوردهای ممالک غرب نتیجه تکیه بر علم و فرهنگ گذشته شرقیان است. اما در کنار آن، متجددین نسبت به کشورهای سرمایهدار و پیش </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه روسیه نظر انتقادی داشتند و مردم را به خودشناسی و استقلالخواهی در مقابل سرمایهداران دعوت مینمودند. </ins>متجددین در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محیط وحشتناک امارت بخارا و در اوج خَفَقان و استبداد برای رسیدن به آرمانهای انسانی خود کوشش میکردند. امیر و درباریان، به خصوص علمای متعصب </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هر وسیله که میتوانستند، سعی میکردند متجددین را در بین مردم بدنام کنند و حتی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیدینی متهم مینمودند و افکار آنها را باعث تحریف و ویرانی [[ادیان </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاجیکستان|دین]] میدانستند. اما افکار متجددین بر جامعه تأثیر خود </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گذاشته </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدریجاً رشد کرد</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثار </del>متجددین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنين برميآيد كه آنان </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وضعيت عقبماندگي اجتماعي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگي جامعه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهل </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيسوادي مردم خود سخت رنج ميكشيدند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از اينرو خواهان بهبود وضع مردم، عدالت اجتماعي، رفع ظلم </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ستم مسئولان دولتي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محلي نسبت به مردم بودند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لازم به ذکر است، </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنجا که نظر حزب حاکم نسبت به </ins>متجددین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منفی بود، در طول سالهای حاکمیت شوروی، این افکار </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جانب جامعهشناسان [[تاجیکستان]] به طور باید </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاید مورد پژوهش قرار نگرفته است. بنا بر نوشته خالق میرزازاده سالها بحثی میان دو گروه وجود داشت. گروه اول میگفتند که رویه متجددین پدیدهای مثبت بود که بر ادبیات </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افکار عمومی تاجیک تأثیری بسزا داشت. گروه دوم عقیده داشت که متجددین جنبشی غیرانقلابی در تاریخ خلق تاجیک بوده است. آنها اصطلاح «معارفپروری» را به جای «جدیدی» به کار میبردند، حال آن که نام تاریخی این جنبش، نه معارفپروی، بلکه «جدیدی» است. عموماً این گروه نقش مثبت متجددین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقیده آنان را انکار میکردند<ref>میرزا زاده خ، م (1991). یکدل </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک جهت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکرو باش. مجله سخن، شماره 11. ص 71.</ref>. در دوایر رسمی، [[کتاب های درسی در مدارس تاجیکستان|کتابهای درسی]]، دائرهالمعارفها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطبوعات نظر گروه دوم غالب بود</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرصة ديني نيز از اينكه علماي جاهل دين را به شكل نادرست به مردم معرفي ميكردند، متجددین سخت ناراضي بودند </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين بابت نيز تلاش ميكردند تا اسلام واقعي و عدم مخالفت اين دين </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با علوم جديد و پيشرفت جامعه به مردم معرفي كنند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها از روشهاي نادرست </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غيراصولي آموزشهاي ديني كه روحانيون منفعتطلب </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن دفاع ميكردند، انتقاد شديد مينمودند. متجددین سعي و كوشش به خرج ميدادند تا تصوير درست و علمي از دين مبين اسلام </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي عامه مردم ارائه نمايند، تا اصول دين از خرافات زدوده شود</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعهشناسان تاجیکستان ب. غفوراف، ا.س. برگنسکی. ا.م. بهاءالدیناف، ز. رجباف و دیگران </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثار دهههای 40 </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">50 خویش </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصطلاح «نسل دوم معارفپروران» طرفداری نموده، ادیبانی چون [[میرزا سراج حكيم|میرزا سراج حکیم]]، سعیداحمدخواجه عجزی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که قبلاً جدید میگفتند، «نسل دوم معارفپروری» شمردند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنها [[عبدالرئوف فطرت]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمدخواجه بهبودی|محمودخواجه بهبودی]] را جدید مینامیدند ولی بعداً بعضی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها عقیده خود </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تغییر دادند</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كل آنها دارای روحية خودشناسي بسيار بالاي ديني، توأم با حس وطنپرستي، استقلالطلبي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خودآگاهي اجتماعي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملي بودند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پی فشار شدید مقامات حزبی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دولتی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حتی عالمان و ادیبان متخصص متجددی مانند خالق میرزازاده مجبور شدند که «ندامتنامه» و «کژاهه» بنویسند و اقرار کنند که جملگی آنچه گفتهاند اشتباه بوده است</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متجددین آموزش زبان روسي </del>را جهت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشنايي </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستاوردهاي علمي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكنيكي روسيه براي ملت خود ضروري ميدانستند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيرا </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرصههاي گوناگون علمي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكنيكي آثار بسيار زيادي به اين زبان موجود بود</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به این ترتیب در دهه 40 و نیمه اول دهه 50 اکثر روشنفکران تاجیک، جریان جدیدیه را محکوم و موجودیت نسل دوم روشنفکران مذهبی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاملاً انکار نمودند. هواداران این گروه در دهههای بعد نیز از جدیدیه انتقاد شدید نمودند. چنانکه، عبدالقادر منیازاف چنین نوشته است «جدیدیه به عنوان جریان ایدلوژی ارتجاعی اصلاً در </ins>جهت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منافع بورژوازی محلی و حتی فئودالی بود. شعار آنها تجدد، اما در عمل واپسگرا بودند، از اینرو گروهی ساده لوح و صادق که جانبدار منافع ملی بودند، بدون درک ماهیت اصلی جدیدیزم </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این حرکت همراه شدند، مانند [[صدرالدین عینی]] که آن وقتها هنوز مبارزه طبقاتی را نمیدانست </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمیفهمید<ref>منیازاف، ع (1958)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پابلیستیکه و نظم استاد صدرالدین عینی. استالین آباد، ص 28.</ref>». همچنین به عقیده ظریف رجباف «جدیدیها حتی یک اثر پرقیمت به وجود نیاوردهاند<ref>رجباف، ظ (1959). استالین آباد، ص 394.</ref>». صاحب تبراف هم میگوید که «در عرفه انقلاب سوسیالستی اکتبر، معارفپروران که نام اصلی آنها جدیدان هم میباشد، </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیچ ساحه حیات [[سیاست و حکومت تاجیکستان|سیاسی]]، [[جامعه تاجیکستان|اجتماعی]]، ایدیولوژی، مدنی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبی نقشی مثبت نداشتهاند<ref>تبراف، ص (1966). حیات، ادبیات، رئالیسم. دوشنبه، ص 75.</ref>»</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنان </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اروپاي مترقي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيشرفتهاي آن توجه مينمودند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقيده داشتند كه دستاوردهاي ممالك غرب نتيجة تكيه بر علم </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ گذشتة شرقيان است</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اما از نیمه دوم دهه 50 به بعد در کنار نظریه ضد جدیدیه، مقالاتی در مطبوعات </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاپ رسید که جنبش جدیدیه را مثبت ارزیابی کرد. اما در دهه 90 </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آزادی بیان در زمان شوروی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سپس در دوران استقلال [[تاجیکستان]]، نظر اکثر محققان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعهشناسان تاجیک نسبت به جنبش جدیدیه مثبت شد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برگزاری سمینار در شهر تاشکند با شرکت دانشمندان ازبکستان، [[تاجیکستان]]، آذربایجان و تاتارستان در ماه دسامبر 1988 و نشست جامعهشناسان تاجیک </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابتدای سال 1990، جنبش جدیدیه پدیده بزرگ فرهنگی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجتماعی دانسته شد. طی چند سال اخیر نیز جنبههای مختلف افکار جدیدیه توسط دانشمندان تاجیک </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبیل م. شکوری، م.رجبی، غ. عاشوراف، ا. سیفاللهاف، ر.هادیزاده، خ. میرزازاده و دیگران بررسی شدهاست<ref>زهریی، حسن (1391). جامعه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات اسلامی] (</ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دست انتشار)، ص 282-284.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{| class="wikitable"</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|6</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{| class="wikitable"</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|5</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|}اما </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنار آن، متجددین نسبت به كشورهاي سرمايهدار </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه روسيه نظر انتقادي داشتند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مردم را به خودشناسي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استقلالخواهي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقابل سرمایهداران دعوت مينمودند</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متجددین در محيط وحشتناك امارت بخارا و در اوج خَفَقان و استبداد براي رسيدن به آرمانهاي انساني خود كوشش ميكردند. امير و درباريان، بخصوص علماي متعصب با هر وسيله كه ميتوانستند، سعي ميكردند متجددین را در بين مردم بدنام كنند و حتي به بيديني متهم مينمودند و افكار آنها را باعث تحريف و ويراني دين ميدانستند. اما افكار متجددین بر جامعه تأثير خود را گذاشته و تدريجاً رشد كرد.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr>
</table>Fatemihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D9%83%D9%85%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%AC%D8%B1%D8%A3%D8%AA&diff=47909&oldid=prevSamiei: صفحهای تازه حاوی «'''14-3-9. ملاابراهيم سعيد كمالزادة جرأت:''' ملاابراهيم سعيد كمالزادة جرأت در شهر سمرقند زاده شد و در همان جا تحصيل كرد. او شاعري منتقد و حقگو بود. مجموعة اشعارش با نام «تحفةالاحباب» در سال 1917 در شهر سمرقند چاپ شد. جرأت كه يكي از متجددین شهر سم...» ایجاد کرد2024-07-04T08:16:01Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''14-3-9. ملاابراهيم سعيد كمالزادة جرأت:''' ملاابراهيم سعيد كمالزادة جرأت در شهر سمرقند زاده شد و در همان جا تحصيل كرد. او شاعري منتقد و حقگو بود. مجموعة اشعارش با نام «تحفةالاحباب» در سال 1917 در شهر سمرقند چاپ شد. جرأت كه يكي از متجددین شهر سم...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''14-3-9. ملاابراهيم سعيد كمالزادة جرأت:'''<br />
<br />
ملاابراهيم سعيد كمالزادة جرأت در شهر سمرقند زاده شد و در همان جا تحصيل كرد. او شاعري منتقد و حقگو بود. مجموعة اشعارش با نام «تحفةالاحباب» در سال 1917 در شهر سمرقند چاپ شد.<br />
<br />
جرأت كه يكي از متجددین شهر سمرقند بود، در تاريخ 1 اوت سال 1917 سازماني با عنوان «اتفاق» تأسيس شد، به اتفاق عجزي سمرقندي عضويت در اين جمعيت را پذيرفته و براي تأمين حقوق كاسبان و دهقانان تلاش ميكرد.<br />
<br />
از آثار متجددین چنين برميآيد كه آنان از وضعيت عقبماندگي اجتماعي و فرهنگي جامعه و جهل و بيسوادي مردم خود سخت رنج ميكشيدند و از اينرو خواهان بهبود وضع مردم، عدالت اجتماعي، رفع ظلم و ستم مسئولان دولتي و محلي نسبت به مردم بودند.<br />
<br />
در عرصة ديني نيز از اينكه علماي جاهل دين را به شكل نادرست به مردم معرفي ميكردند، متجددین سخت ناراضي بودند و از اين بابت نيز تلاش ميكردند تا اسلام واقعي و عدم مخالفت اين دين را با علوم جديد و پيشرفت جامعه به مردم معرفي كنند. آنها از روشهاي نادرست و غيراصولي آموزشهاي ديني كه روحانيون منفعتطلب از آن دفاع ميكردند، انتقاد شديد مينمودند. متجددین سعي و كوشش به خرج ميدادند تا تصوير درست و علمي از دين مبين اسلام را براي عامه مردم ارائه نمايند، تا اصول دين از خرافات زدوده شود.<br />
<br />
در كل آنها دارای روحية خودشناسي بسيار بالاي ديني، توأم با حس وطنپرستي، استقلالطلبي و خودآگاهي اجتماعي و ملي بودند.<br />
<br />
متجددین آموزش زبان روسي را جهت آشنايي با دستاوردهاي علمي و تكنيكي روسيه براي ملت خود ضروري ميدانستند. زيرا در عرصههاي گوناگون علمي و تكنيكي آثار بسيار زيادي به اين زبان موجود بود.<br />
<br />
آنان به اروپاي مترقي و پيشرفتهاي آن توجه مينمودند و عقيده داشتند كه دستاوردهاي ممالك غرب نتيجة تكيه بر علم و فرهنگ گذشتة شرقيان است.<br />
{| class="wikitable"<br />
|6<br />
|}<br />
{| class="wikitable"<br />
|5<br />
|}اما در كنار آن، متجددین نسبت به كشورهاي سرمايهدار و پيش از همه روسيه نظر انتقادي داشتند و مردم را به خودشناسي و استقلالخواهي در مقابل سرمایهداران دعوت مينمودند.<br />
<br />
متجددین در محيط وحشتناك امارت بخارا و در اوج خَفَقان و استبداد براي رسيدن به آرمانهاي انساني خود كوشش ميكردند. امير و درباريان، بخصوص علماي متعصب با هر وسيله كه ميتوانستند، سعي ميكردند متجددین را در بين مردم بدنام كنند و حتي به بيديني متهم مينمودند و افكار آنها را باعث تحريف و ويراني دين ميدانستند. اما افكار متجددین بر جامعه تأثير خود را گذاشته و تدريجاً رشد كرد.</div>Samiei