هنر تاجیکستان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samiei: /* مشاهیر هنری */

2024-08-06T21:23:27Z

مشاهیر هنری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۲۳
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	جدول شماره 1. گروه‌‌های [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله در تاجیکستان]]<ref name=":0">[[تاجیکستان]] (1387). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.</ref>		جدول شماره 1. گروه‌‌های [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله در تاجیکستان]]<ref name=":0">[[تاجیکستان]] (1387). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.</ref>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|~~'''~~نام گروه~~'''~~		\|نام گروه
	\|~~'''~~محل استقرار~~'''~~		\|محل استقرار
	\|-		\|-
	\|گروه اپرا و باله صدرالدین عینی		\|گروه اپرا و باله صدرالدین عینی
خط ۷۲:		خط ۷۲:
	\|}		\|}

	[[پرونده:مشاهیر تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|مشاهیر تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت آی فیلم 2، قابل بازیابی از https://fa2.ifilmtv.ir/News/Content/66615/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87%20%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C%20%D9%88%20%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C%20%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%A9%D9%87%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%201399%20%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF%20%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1]]		[[پرونده:مشاهیر تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|مشاهیر تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت آی فیلم 2، قابل بازیابی از [https://fa2.ifilmtv.ir/News/Content/66615/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87%20%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C%20%D9%88%20%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C%20%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%A9%D9%87%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%201399%20%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF%20%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 https://fa2.ifilmtv.ir/News/Content/66615/]]]

	=== [[مشاهیر هنری تاجیکستان\|مشاهیر هنری]] ===		=== [[مشاهیر هنری تاجیکستان\|مشاهیر هنری]] ===
خط ۷۹:		خط ۷۹:
	جدول شماره 2. [[مشاهیر هنری تاجیکستان\|مشاهیر هنری]] در کشور [[تاجیکستان]]		جدول شماره 2. [[مشاهیر هنری تاجیکستان\|مشاهیر هنری]] در کشور [[تاجیکستان]]
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|~~'''~~ردیف~~'''~~		\|ردیف
	\|~~'''~~نام~~'''~~		\|نام
	\|~~'''~~زمینه هنری~~'''~~		\|زمینه هنری
	\|-		\|-
	\|1		\|1
خط ۲۵۰:		خط ۲۵۰:
	==== ارکسترسمفونی فیلارمونی دولتی تاجیکستان ====		==== ارکسترسمفونی فیلارمونی دولتی تاجیکستان ====
	این ارکستر شامل مجموعه‌ای از هنرمندان نوازنده است که در سال 1965 در [[فیلارمونی دولتی تاجیکستان]] تأسیس گردید.		این ارکستر شامل مجموعه‌ای از هنرمندان نوازنده است که در سال 1965 در [[فیلارمونی دولتی تاجیکستان]] تأسیس گردید.
	[[پرونده:تئاتر تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|تئاتر تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت آفتاب نیوز، قابل بازیابی از https://aftabnews.ir/fa/news/754744/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%7C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C]]		[[پرونده:تئاتر تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|تئاتر تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت آفتاب نیوز، قابل بازیابی از [https://aftabnews.ir/fa/news/754744/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%7C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C https://aftabnews.ir/fa/news/754744/]]]

	=== [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر و هنر‌های نمایشی]] ===		=== [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر و هنر‌های نمایشی]] ===
خط ۲۷۳:		خط ۲۷۳:
	جدول شماره 3. گروه‌های مهم [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] در تاجیکستان<ref name=":0" />		جدول شماره 3. گروه‌های مهم [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] در تاجیکستان<ref name=":0" />
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|~~'''~~نام گروه~~'''~~		\|نام گروه
	\|~~'''~~محل استقرار~~'''~~		\|محل استقرار
	\|-		\|-
	\|تئاتر ملی تاجیکستان		\|تئاتر ملی تاجیکستان
خط ۳۹۹:		خط ۳۹۹:
	نمونه‌‏ی برجسته‌‏ی هنر معماری این دوره مقبره‏‌ی‏ اسماعیل سامانی است. از یادگار‌های معماری قرون 4-6 ه.ق/10-12م. نیز در [[تاجیکستان‏]] نمونه‏‌های متعددی وجود دارد، مدرسه‏‌ی خواجه مشهد در سیاد ناحیه شهر توس (تاجیکستان‏ جنوبی) یکی از آثار مهم معماری‏ قرن 4 هـ./10 میلادی به شمار می‏آید که از جمله قدیمی‌‏ترین‏ مدارس آسیای مرکزی است. شکوه این مدرسه و لطافت طاق‏ و سقف و گنبد‌های آن و تزیین‏ با آجر‌های پخته بدون شک این‏ یادگاری را در ردیف بهترین آثار معماری آسیای مرکزی قرار داده‌است. مقبره‌‏ی امیر حمزه (یا خود حضرت بابا) و مزار چار کوه‏ (در اسفره، ولایت سغد) نیز از یادگاری‏‌های بی‌‏نظیر قرون 4-7 هـ./10-13م. به شمار می‏‌روند، در کنده‌کاری‏‌های چوب بالار مزار شیوه‏‌ی محلی قبل از [[اسلام و مسلمانان تاجیکستان\|اسلام]] بسیار خوب به‏ کار برده شده‌است. تصویر جانوران، نقاشی هندسی و نباتی به هم آمیخته‏ شده‏‌اند. کنده‌کاری مزار چارکوه به هنر [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] وادی زرفشان (محراب‏ اسکادر، ستون‏‌های کنده‌کاری فتمیو، آب بردان و کرود) شباهت بسیاری‏ دارد. مقبره‏‌ی محمد بشارا (در [[مزار شریف\|مزارشریف]] پنجکنت) از یادگاری‏‌های قرن‏ 12 به شمار می‌‏رود. در این دوره اصول چیدن آجر تکمیل و در [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] از کاشی نیز استفاده شد. در بنا‌ها ضمن [[نقاشی تاجیکستان\|نقاشی]]‏‌های اسلیمی کتیبه‏‌ها نیز مورد استفاده قرار گرفت و شکل ظاهری بنا‌ها هم تغییر کرد.		نمونه‌‏ی برجسته‌‏ی هنر معماری این دوره مقبره‏‌ی‏ اسماعیل سامانی است. از یادگار‌های معماری قرون 4-6 ه.ق/10-12م. نیز در [[تاجیکستان‏]] نمونه‏‌های متعددی وجود دارد، مدرسه‏‌ی خواجه مشهد در سیاد ناحیه شهر توس (تاجیکستان‏ جنوبی) یکی از آثار مهم معماری‏ قرن 4 هـ./10 میلادی به شمار می‏آید که از جمله قدیمی‌‏ترین‏ مدارس آسیای مرکزی است. شکوه این مدرسه و لطافت طاق‏ و سقف و گنبد‌های آن و تزیین‏ با آجر‌های پخته بدون شک این‏ یادگاری را در ردیف بهترین آثار معماری آسیای مرکزی قرار داده‌است. مقبره‌‏ی امیر حمزه (یا خود حضرت بابا) و مزار چار کوه‏ (در اسفره، ولایت سغد) نیز از یادگاری‏‌های بی‌‏نظیر قرون 4-7 هـ./10-13م. به شمار می‏‌روند، در کنده‌کاری‏‌های چوب بالار مزار شیوه‏‌ی محلی قبل از [[اسلام و مسلمانان تاجیکستان\|اسلام]] بسیار خوب به‏ کار برده شده‌است. تصویر جانوران، نقاشی هندسی و نباتی به هم آمیخته‏ شده‏‌اند. کنده‌کاری مزار چارکوه به هنر [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] وادی زرفشان (محراب‏ اسکادر، ستون‏‌های کنده‌کاری فتمیو، آب بردان و کرود) شباهت بسیاری‏ دارد. مقبره‏‌ی محمد بشارا (در [[مزار شریف\|مزارشریف]] پنجکنت) از یادگاری‏‌های قرن‏ 12 به شمار می‌‏رود. در این دوره اصول چیدن آجر تکمیل و در [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] از کاشی نیز استفاده شد. در بنا‌ها ضمن [[نقاشی تاجیکستان\|نقاشی]]‏‌های اسلیمی کتیبه‏‌ها نیز مورد استفاده قرار گرفت و شکل ظاهری بنا‌ها هم تغییر کرد.

	از یادگاری‏‌های دوران مغول (قرون 7-8 هـ./13-14 م.) در سرزمین [[تاجیکستان]] می‏‌توان از مقبره‏‌ی محمد بشارا (پنجکنت) نام برد.		از یادگاری‏‌های دوران مغول (قرون 7-8 هـ./13-14 م.) در سرزمین [[تاجیکستان]] می‏‌توان از مقبره‏‌ی محمد بشارا (پنجکنت) نام برد. ویژگی‏‌های [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] عهد تیموریان (قرون 9-8 هـ./14-15م.) در آثار [[معماری در تاجیکستان\|معماری تاجیکستان]] نیز به خوبی پدیدار شده‌‏اند. مسجد کوک کنبد، عبد القادر جیلانی، مقبره‏‌ی باباتغا و مقبره‏‌ی سر مزار(در اوراتپه)، مقبره‏‌ی‏ امیر، مقبره‌‏ی سیدعلی همدانی (در کولاب، [[تاجیکستان]] جنوبی)، مقبره‌‏ی‏ شیخ مصلح الدین (در خجند)، مسجد مولانا یعقوب چرخی ([[شهر دوشنبه\|دوشنبه]]) و ... از یادگار‌های مهم معماری دوران تیموریان به شمار می‌‏آیند.

	ویژگی‏‌های [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] عهد تیموریان (قرون 9-8 هـ./14-15م.) در آثار [[معماری در تاجیکستان\|معماری تاجیکستان]] نیز به خوبی پدیدار شده‌‏اند. مسجد کوک کنبد، عبد القادر جیلانی، مقبره‏‌ی باباتغا و مقبره‏‌ی سر مزار(در اوراتپه)، مقبره‏‌ی‏ امیر، مقبره‌‏ی سیدعلی همدانی (در کولاب، [[تاجیکستان]] جنوبی)، مقبره‌‏ی‏ شیخ مصلح الدین (در خجند)، مسجد مولانا یعقوب چرخی ([[شهر دوشنبه\|دوشنبه]]) و ... از یادگار‌های مهم معماری دوران تیموریان به شمار می‌‏آیند.

	یادگاری‏‌های معماری دوران بعدی (قرون 10-14 هـ./16-20م.) از قبیل‏ مدرسه‌‏ی میررجب دادخواه، (کان بادام، ولایت سغد)، مدرسه‏‌ی کهنه، مدرسه نو (حصار)، مدرسه‏‌ی میر عالم دادخواه (پنجکنت)، مقبره‏‌ی‏ دامولا اکرام، [[مساجد تاجیکستان\|مسجد]] شاه خاموش (هر دو در ناحیه لنینگراد ولایت کولاب) و غیره از دستاورد‌های هنر معماری پیشین بهره برده‌‏اند. البته یادگاری‏‌های‏ معماری دوران اخیر را با هنر [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] دوران قبل (با معماری عهد تیموریان) و غیره از دستاورد‌های هنر معماری پیشین بهره برده‌‏اند، البته یادگاری‏‌های‏ معماری دوران اخیر را با هنر معماری دوران قبل (با معماری عهد تیموریان) نمی‌‏توان مقایسه نمود ولی برخی از این آثار در تاریخ معماری عهد تیموریان جایگاه خاصی را به خود اختصاص داده‌‏اند. باید یادآور شد که تجربیات و دستاورد‌های مردم تاجیک نه تنها در [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] رسمی دولتی بلکه در ساختن‏ بنا‌های شخصی از قبیل منزل، حمام و ... نیز تجسم یافته‏‌اند. خانه‏‌های‏ شخصی هماهنگی کاملی با شرایط [[آب و هوای تاجیکستان\|آب و هوا]]، مصالح بنا، تعداد خانواده و ... داشت و عمدتاً شامل سه قسمت خانه، دهلیز و ایوان بود. در نواحی شمالی‏ [[تاجیکستان]] (در شهر‌های خجند، پنجکنت، اوراتپه، اسفره، کان بادام و ...) اغلب در حوالی بنای اصلی و گرد آن بنا‌های دیگری (انبار، آش‏خانه، حمام، سرای و ...) ساخته می‌‏شدند. در نواحی کوهستانی، خانه‏‌ها اساساً در تپه‏‌ها به شکل پله‌‏ای ساخته می‏‌شدند که این گونه شیوه‏‌ی خانه‌سازی تاکنون‏ نیز پا برجاست. خانه‏‌های مردم کوهستانی نیز از سه قسمت تشکیل می‏‌شد؛ خانه، درون دهلیز و ایوان. مهمان‌خانه‏‌ها عمدتاً با چوب و گچ، طاقچه‏‌ها و نقش و نگار تزیین می‌‏شدند.		یادگاری‏‌های معماری دوران بعدی (قرون 10-14 هـ./16-20م.) از قبیل‏ مدرسه‌‏ی میررجب دادخواه، (کان بادام، ولایت سغد)، مدرسه‏‌ی کهنه، مدرسه نو (حصار)، مدرسه‏‌ی میر عالم دادخواه (پنجکنت)، مقبره‏‌ی‏ دامولا اکرام، [[مساجد تاجیکستان\|مسجد]] شاه خاموش (هر دو در ناحیه لنینگراد ولایت کولاب) و غیره از دستاورد‌های هنر معماری پیشین بهره برده‌‏اند. البته یادگاری‏‌های‏ معماری دوران اخیر را با هنر [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] دوران قبل (با معماری عهد تیموریان) و غیره از دستاورد‌های هنر معماری پیشین بهره برده‌‏اند، البته یادگاری‏‌های‏ معماری دوران اخیر را با هنر معماری دوران قبل (با معماری عهد تیموریان) نمی‌‏توان مقایسه نمود ولی برخی از این آثار در تاریخ معماری عهد تیموریان جایگاه خاصی را به خود اختصاص داده‌‏اند. باید یادآور شد که تجربیات و دستاورد‌های مردم تاجیک نه تنها در [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] رسمی دولتی بلکه در ساختن‏ بنا‌های شخصی از قبیل منزل، حمام و ... نیز تجسم یافته‏‌اند. خانه‏‌های‏ شخصی هماهنگی کاملی با شرایط [[آب و هوای تاجیکستان\|آب و هوا]]، مصالح بنا، تعداد خانواده و ... داشت و عمدتاً شامل سه قسمت خانه، دهلیز و ایوان بود. در نواحی شمالی‏ [[تاجیکستان]] (در شهر‌های خجند، پنجکنت، اوراتپه، اسفره، کان بادام و ...) اغلب در حوالی بنای اصلی و گرد آن بنا‌های دیگری (انبار، آش‏خانه، حمام، سرای و ...) ساخته می‌‏شدند. در نواحی کوهستانی، خانه‏‌ها اساساً در تپه‏‌ها به شکل پله‌‏ای ساخته می‏‌شدند که این گونه شیوه‏‌ی خانه‌سازی تاکنون‏ نیز پا برجاست. خانه‏‌های مردم کوهستانی نیز از سه قسمت تشکیل می‏‌شد؛ خانه، درون دهلیز و ایوان. مهمان‌خانه‏‌ها عمدتاً با چوب و گچ، طاقچه‏‌ها و نقش و نگار تزیین می‌‏شدند.

Samiei در ‏۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۰۰

2024-08-06T02:00:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۰۰
خط ۴۴۳:		خط ۴۴۳:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[هنر ژاپن]]؛ [[هنر در چین]]؛ [[هنر روسیه]]؛ [[هنر کانادا]]؛ [[هنر کوبا]]؛ [[هنر لبنان]]؛ [[هنر مصر]]؛ [[هنر تونس]]؛ [[هنر افغانستان]]؛ [[هنر ~~سنگال~~]]؛ [[هنر ~~تایلند~~]]؛ [[هنر ~~آرژانتین~~]]؛ [[هنر ~~اردن~~]]؛ [[هنر ~~فرانسه~~]]؛ [[هنر ~~اسپانیا~~]]؛ [[هنر ~~سوریه~~]]؛ [[هنر ~~مالی~~]]؛ [[هنر ~~ساحل عاج~~]]؛ [[هنر ~~زیمبابوه~~]]؛ [[هنر ~~سیرالئون~~]]؛ [[هنر ~~قطر~~]]؛ [[هنر ~~اوکراین~~]]؛ [[هنر ~~اتیوپی~~]]؛ [[هنر ~~سودان~~]].		[[هنر سنگال]]؛ [[هنر ژاپن]]؛ [[هنر در چین]]؛ [[هنر روسیه]]؛ [[هنر کانادا]]؛ [[هنر کوبا]]؛ [[هنر لبنان]]؛ [[هنر مصر]]؛ [[هنر تونس]]؛ [[هنر افغانستان]]؛ [[هنر تایلند]]؛ [[هنر زیمبابوه]]؛ [[هنر فرانسه]]؛ [[هنر اسپانیا]]؛ [[هنر سوریه]]؛ [[هنر مالی]][[هنر ساحل عاج\|؛ هنر ساحل عاج]]؛ [[هنر سیرالئون]]؛ [[هنر قطر]]؛ [[هنر اوکراین]]؛ [[هنر اتیوپی]]؛ [[هنر سودان]]؛ [[هنر گرجستان]]؛ [[هنر بنگلادش]]؛ [[هنر قزاقستان]]؛ [[هنر سریلانکا]]؛ [[هنر اردن]]؛ [[هنر آرژانتین]]

	== پاورقی ==		== پاورقی ==
خط ۴۴۹:		خط ۴۴۹:

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
			<references />
			[[رده:هنر]]

Fatemi در ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۸

2024-08-03T16:48:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۸
خط ۳۴۴:		خط ۳۴۴:

	=== [[صنایع دستی در تاجیکستان\| وضعیت و انواع صنایع دستی]] ===		=== [[صنایع دستی در تاجیکستان\| وضعیت و انواع صنایع دستی]] ===
	در سال‌های اخیر هنر‌های سنتی تاجیکان رونق بیشتری داشته و فرآورده‌‌های ارمغان، خجند اطلس، سفال سازی قراتاغ و ... در نمایشگاه‌‌های جهانی امتیاز کسب نموده و جوایزی را به دست آورده‌اند. از این رو، ~~چشمانداز~~ رشد و پیشرفت هنر‌های سنتی تاجیکان امیدوارکننده است.		در سال‌های اخیر هنر‌های سنتی تاجیکان رونق بیشتری داشته و فرآورده‌‌های ارمغان، خجند اطلس، سفال سازی قراتاغ و ... در نمایشگاه‌‌های جهانی امتیاز کسب نموده و جوایزی را به دست آورده‌اند. از این رو، چشم انداز رشد و پیشرفت هنر‌های سنتی تاجیکان امیدوارکننده است.

	[[صنایع دستی در تاجیکستان\|صنایع دستی]] تاجیک‌ها مانند زینت‌آلات مرصع با جواهرات (طلا، نقره، لعل، فیروزه)، فرش‌های مرغوب شهر قیراقوم، تاغی، سله، سوزانی و ... زیبا، جذابیت خاصی دارند. هر کدام، طرح یا نقش ویژه خود را دارند، که منشأ آن‌ها به دوره‌های گذشته تعلق دارد. جوراب‌های پشمین تن‌ها در پامیر و پیرامون آن معمول است.کلالی، گلدوزی، قلابدوزی نیز پیشرفت کرده و هنرجویان آن را می‌آموزند<ref>افشار سیستانی، ایرج (1383). جغرافیای تاریخی تاجیکستان (پژوهشی در تاریخ، جغرافیا، آثار باستانی، بزرگان، ویژگی‌های اجتماعی و جمعیتی، فرهنگ مردم و اقتصاد تاجیکستان). تهران: [https://alhoda.ir/ انتشارات بین المللی الهدی]، ص 219-220.</ref>.		[[صنایع دستی در تاجیکستان\|صنایع دستی]] تاجیک‌ها مانند زینت‌آلات مرصع با جواهرات (طلا، نقره، لعل، فیروزه)، فرش‌های مرغوب شهر قیراقوم، تاغی، سله، سوزانی و ... زیبا، جذابیت خاصی دارند. هر کدام، طرح یا نقش ویژه خود را دارند، که منشأ آن‌ها به دوره‌های گذشته تعلق دارد. جوراب‌های پشمین تن‌ها در پامیر و پیرامون آن معمول است.کلالی، گلدوزی، قلابدوزی نیز پیشرفت کرده و هنرجویان آن را می‌آموزند<ref>افشار سیستانی، ایرج (1383). جغرافیای تاریخی تاجیکستان (پژوهشی در تاریخ، جغرافیا، آثار باستانی، بزرگان، ویژگی‌های اجتماعی و جمعیتی، فرهنگ مردم و اقتصاد تاجیکستان). تهران: [https://alhoda.ir/ انتشارات بین المللی الهدی]، ص 219-220.</ref>.

Fatemi در ‏۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۴

2024-08-01T18:34:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۴
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	==== [[وزارت فرهنگ تاجیکستان]] ====		==== [[وزارت فرهنگ تاجیکستان]] ====
	~~مهمترین~~ [[نهادها و مراکز فرهنگ و هنر تاجیکستان\|نهاد]] مسئول فعالیت‌های فرهنگی و هنری در کشور است و مدیریت و نظارت بر اکثر این گونه فعالیت‌ها را برعهده دارد. [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]]، باله و اپرا، ارکستر‌های موسیقی، کتابخانه‌‌ها، موزه‌‌ها، باغ‌های عمومی، مؤسسات باستان‌شناسی و مراکز فعالیت‌های آماتور، همگی در حیطه مسئولیت این وزارتخانه است. [[سینمای تاجیکستان\|سینما]] و [[رادیو در تاجیکستان\|رادیو]] و [[تلویزیون در تاجیکستان\|تلویزیون]] خارج از مسئولیت [[وزارت فرهنگ تاجیکستان\|وزارت فرهنگ]] است. در حدود 25% بودجه ملی تاجیکستان صرف فعالیت‌های فرهنگی و هنری می‌شود. [[وزارت فرهنگ تاجیکستان\|وزارت فرهنگ]] از ادارات و بخش‌های مختلف تشکیل شده‌است، مانند مرکز حفظ بنا‌های تاریخی و فرهنگی «[[مرکز تولیدات مردم تاجیکستان\|مرکز تولیدات مردم]]» (نظیر [[صنایع دستی در تاجیکستان\|صنایع دستی]]، آثار هنری و [[موسیقی در تاجیکستان\|موسیقی]]). این وزارتخانه همچنین مالک شرکت‌ها و کارگاه‌های تولیدی نیز هست که یکی از آن‌ها تولیدکننده ساز‌های موسیقی است. بسیاری از این شرکت‌ها در گذشته زیر نظر وزارت صنایع سبک و خدمت رسانی معیشتی که مالک کارگاه‌های فرشبافی و کارخانه‌های کوچک دیگری بود، قرار داشت.		مهم‌ترین [[نهادها و مراکز فرهنگ و هنر تاجیکستان\|نهاد]] مسئول فعالیت‌های فرهنگی و هنری در کشور است و مدیریت و نظارت بر اکثر این گونه فعالیت‌ها را برعهده دارد. [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]]، باله و اپرا، ارکستر‌های موسیقی، کتابخانه‌‌ها، موزه‌‌ها، باغ‌های عمومی، مؤسسات باستان‌شناسی و مراکز فعالیت‌های آماتور، همگی در حیطه مسئولیت این وزارتخانه است. [[سینمای تاجیکستان\|سینما]] و [[رادیو در تاجیکستان\|رادیو]] و [[تلویزیون در تاجیکستان\|تلویزیون]] خارج از مسئولیت [[وزارت فرهنگ تاجیکستان\|وزارت فرهنگ]] است. در حدود 25% بودجه ملی تاجیکستان صرف فعالیت‌های فرهنگی و هنری می‌شود. [[وزارت فرهنگ تاجیکستان\|وزارت فرهنگ]] از ادارات و بخش‌های مختلف تشکیل شده‌است، مانند مرکز حفظ بنا‌های تاریخی و فرهنگی «[[مرکز تولیدات مردم تاجیکستان\|مرکز تولیدات مردم]]» (نظیر [[صنایع دستی در تاجیکستان\|صنایع دستی]]، آثار هنری و [[موسیقی در تاجیکستان\|موسیقی]]). این وزارتخانه همچنین مالک شرکت‌ها و کارگاه‌های تولیدی نیز هست که یکی از آن‌ها تولیدکننده ساز‌های موسیقی است. بسیاری از این شرکت‌ها در گذشته زیر نظر وزارت صنایع سبک و خدمت رسانی معیشتی که مالک کارگاه‌های فرشبافی و کارخانه‌های کوچک دیگری بود، قرار داشت.

	==== [[مرکز تولیدات مردم تاجیکستان\|مرکز تولیدات مردم]] ====		==== [[مرکز تولیدات مردم تاجیکستان\|مرکز تولیدات مردم]] ====
	در نظام سابق، این مرکز بخشی از سازمانی بود که مرکز آن در [[مسکو]] قرار داشت و در کل اتحاد شوروی دارای 9 شعبه بود. این مرکز در [[تاجیکستان]] در اول ژانویه 1993 تبدیل به [[مرکز تولیدات مردم تاجیکستان\|مرکز تولیدات مردمی]] شد. این مرکز که به طور اساسی نقشی مشورتی و حمایتی دارد و تن‌ها با فعالیت‌های غیرحرفه‌ای در ارتباط است، سه بخش دارد. بخش فعالیت‌‌های فرهنگی و سرگرمی، بخش [[صنایع دستی در تاجیکستان\|صنایع دستی]] و فعالیت‌های هنری مردم و بخش انتشارات. بخش فعالیت‌های «فرهنگی و فراغتی» مسئولیت پارک‌های تفریحی (باغ‌های فراغتی) را برعهده دارد. وظیفه آن شامل مدیریت وسایل سرگرمی و برگزاری جشنواره‌ها در این پارک‌ها است. این پارک‌ها به طور معمول به وسیله کمیته اجرایی شهرداری‌ها مدیریت میشود. بخش [[صنایع دستی در تاجیکستان\|صنایع دستی]] و فعالیت‌های هنری مردم چهار شاخه‌است موسیقی، رقص، فعالیت‌های [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتری]] (سیرک، تئاتر سنتی و روایت داستان‌های فولکولر) و هنر‌های گرافیک(مانند [[نقاشی تاجیکستان\|نقاشی]]، عکاسی و طراحی). این مرکز در محدوده گستردهای از فعالیت‌ها مشاکت دارد.		در نظام سابق، این مرکز بخشی از سازمانی بود که مرکز آن در [[مسکو]] قرار داشت و در کل اتحاد شوروی دارای 9 شعبه بود. این مرکز در [[تاجیکستان]] در اول ژانویه 1993 تبدیل به [[مرکز تولیدات مردم تاجیکستان\|مرکز تولیدات مردمی]] شد. این مرکز که به طور اساسی نقشی مشورتی و حمایتی دارد و تن‌ها با فعالیت‌های غیرحرفه‌ای در ارتباط است، سه بخش دارد. بخش فعالیت‌‌های فرهنگی و سرگرمی، بخش [[صنایع دستی در تاجیکستان\|صنایع دستی]] و فعالیت‌های هنری مردم و بخش انتشارات. بخش فعالیت‌های «فرهنگی و فراغتی» مسئولیت پارک‌های تفریحی (باغ‌های فراغتی) را برعهده دارد. وظیفه آن شامل مدیریت وسایل سرگرمی و برگزاری جشنواره‌ها در این پارک‌ها است. این پارک‌ها به طور معمول به وسیله کمیته اجرایی شهرداری‌ها مدیریت میشود. بخش [[صنایع دستی در تاجیکستان\|صنایع دستی]] و فعالیت‌های هنری مردم چهار شاخه‌است موسیقی، رقص، فعالیت‌های [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتری]] (سیرک، تئاتر سنتی و روایت داستان‌های فولکولر) و هنر‌های گرافیک (مانند [[نقاشی تاجیکستان\|نقاشی]]، عکاسی و طراحی). این مرکز در محدوده گستردهای از فعالیت‌ها مشاکت دارد.

	در دوره اتحاد جماهیر شوروی، این مرکز در این کشور کوهستانی، متخصصانی را برای ضبط نغمه‌ها و رقص‌های محلی به‌استان‌ها و مناطق گوناگون میفرستادند. نوار‌ها در مرکز، مطالعه و تحلیل میشد. این مرکز بر اساس این نوار‌ها ادبیات آموزشی را درباره [[لباس های سنتی تاجیکستان\|لباس‌ها]]، [[موسیقی در تاجیکستان\|موسیقی]] و رقص محلی منتشر میکرد و آن‌ها را در اختیار موسیقی‌دانان، رقصندگان و هنرمندان غیرحرفه‌ای علاقمند قرار می‌داد. می توان گفت انتشار این آثار، به دلیل ضعف مالی، به طور کامل متوقف شده‌است. این مرکز رابطه‌ی کاری با فرهنگستان و [[مدارس تاجیکستان\|مدرسه]] هنر‌های زیبای [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] دارد. آن‌ها سمینار‌های مشترکی را برای مدیران خانه‌‌های فرهنگی برگزار می‌کنند. منطقه خودمختار بدخشان یک مرکز مستقل دارد.		در دوره اتحاد جماهیر شوروی، این مرکز در این کشور کوهستانی، متخصصانی را برای ضبط نغمه‌ها و رقص‌های محلی به‌استان‌ها و مناطق گوناگون میفرستادند. نوار‌ها در مرکز، مطالعه و تحلیل میشد. این مرکز بر اساس این نوار‌ها ادبیات آموزشی را درباره [[لباس های سنتی تاجیکستان\|لباس‌ها]]، [[موسیقی در تاجیکستان\|موسیقی]] و رقص محلی منتشر میکرد و آن‌ها را در اختیار موسیقی‌دانان، رقصندگان و هنرمندان غیرحرفه‌ای علاقمند قرار می‌داد. می توان گفت انتشار این آثار، به دلیل ضعف مالی، به طور کامل متوقف شده‌است. این مرکز رابطه‌ی کاری با فرهنگستان و [[مدارس تاجیکستان\|مدرسه]] هنر‌های زیبای [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] دارد. آن‌ها سمینار‌های مشترکی را برای مدیران خانه‌‌های فرهنگی برگزار می‌کنند. منطقه خودمختار بدخشان یک مرکز مستقل دارد.
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	\|-		\|-
	\|گروه تحفه فاضل		\|گروه تحفه فاضل
	\|~~کانیآباد~~ خجند		\|کانی‌آباد خجند
	\|-		\|-
	\|گروه اپرا و باله ناو		\|گروه اپرا و باله ناو
خط ۲۱۹:		خط ۲۱۹:
	موسیقی یکی از سنت‌های باستانی هنر‌های زیبای مردم هنرمند و شاعر پیشه [[تاجیکستان]] است. در طول سده‌‌ها با ارزنده‌ترین و شیواترین روش‌‌های بدیهه سرایی و بداهه نوازی، گشایش و پژوهش نظری و علمی اش از نسل به نسل، از استاد به شاگرد ادامه یافته‌است.		موسیقی یکی از سنت‌های باستانی هنر‌های زیبای مردم هنرمند و شاعر پیشه [[تاجیکستان]] است. در طول سده‌‌ها با ارزنده‌ترین و شیواترین روش‌‌های بدیهه سرایی و بداهه نوازی، گشایش و پژوهش نظری و علمی اش از نسل به نسل، از استاد به شاگرد ادامه یافته‌است.

	~~==== گروه موسیقی تاجیک ====~~
	هنر، استعداد و پیشینه بی‌همانند اجراکنندگی، پژوهش نظری پایه‌‌های استوار شفاهی و خطی آن را که در هر زمان باهوشان، این هنر باشکل و روش تازه راکامل کرده‌اند، برای آیندهگان به یادگار گذاشته اند. هر دوره تاریخی، با بزرگ‌ترین بداهه نوازان و سرایندگان و دانشمندان در طول [[تاریخ تاجیکستان\|تاریخ]] و [[فرهنگ عمومی تاجیکستان\|فرهنگ تاجیکستان]] نقش داشته و باز هم آن را غنی‌تر کرده‌است.		هنر، استعداد و پیشینه بی‌همانند اجراکنندگی، پژوهش نظری پایه‌‌های استوار شفاهی و خطی آن را که در هر زمان باهوشان، این هنر باشکل و روش تازه راکامل کرده‌اند، برای آیندهگان به یادگار گذاشته اند. هر دوره تاریخی، با بزرگ‌ترین بداهه نوازان و سرایندگان و دانشمندان در طول [[تاریخ تاجیکستان\|تاریخ]] و [[فرهنگ عمومی تاجیکستان\|فرهنگ تاجیکستان]] نقش داشته و باز هم آن را غنی‌تر کرده‌است.

خط ۳۱۴:		خط ۳۱۳:
	گروه هنری تئاتر مذکور به سال 1987 در آلمان، سال 1987 در سویس و سال 1989 در مغولستان هنرنمایی نمود و همچنین در اکتبر سال 1991 در سومین جشنواره جهانی تئاتری عروسک در تهران شرکت نمود.		گروه هنری تئاتر مذکور به سال 1987 در آلمان، سال 1987 در سویس و سال 1989 در مغولستان هنرنمایی نمود و همچنین در اکتبر سال 1991 در سومین جشنواره جهانی تئاتری عروسک در تهران شرکت نمود.

	==== [[تئاتر كشوری لختک (عروسک) شهر چکلافسک\|تئاتر کشوری لختک (عروسک) شهر چکلافسک]] ====		==== [[تئاتر كشوری لختک (عروسک) شهر چکلافسک\|تئاتر کشوری لختک (عروسک) شهر چکلافسک]] ====
	این تئاتر مجموعه‌ای هنری بود که در سال 1950 در زیر مجموعه کمیته شماره 11 شهر چکلاف استان سغد تأسیس گردید. در سال 1979 برای اجرای نمایشنامه «قصه اول» بر اساس «شاهنامه فردوسی» نامزد دریافت جایزه ویژه گردید. تئاتر مذکور طی مدت فعالیت خود حدود 150 نمایشنامه به زبان‌های [[زبان روسی\|روسی]] و [[زبان تاجیکی\|تاجیکی]] اجراء نموده است. همچنین در سال 1983 این تئاتر یک بار دیگر نامزد دریافت جایزه وزارت مدنیت (فرهنگ) شوروی گردید.		این تئاتر مجموعه‌ای هنری بود که در سال 1950 در زیر مجموعه کمیته شماره 11 شهر چکلاف استان سغد تأسیس گردید. در سال 1979 برای اجرای نمایشنامه «قصه اول» بر اساس «شاهنامه فردوسی» نامزد دریافت جایزه ویژه گردید. تئاتر مذکور طی مدت فعالیت خود حدود 150 نمایشنامه به زبان‌های [[زبان روسی\|روسی]] و [[زبان تاجیکی\|تاجیکی]] اجراء نموده است. همچنین در سال 1983 این تئاتر یک بار دیگر نامزد دریافت جایزه وزارت مدنیت (فرهنگ) شوروی گردید.

Samiei: /* هنر‌های زیبا و نقاشی */

2024-07-30T18:39:15Z

هنر‌های زیبا و نقاشی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۹
خط ۴۲۲:		خط ۴۲۲:

	در ابتدای دهه 80م. [[معماری در تاجیکستان\|معماری تاجیکستان]] از موفقیت‏‌های چشم‏گیری‏ برخوردار شد. در بیشتر بنا‌های این دوره عناصری جدید از قبیل پنجره و طاق‏‌های سنتی به وجود آمدند. بنای انستیتوی سخته‏‌های خطی آکادمی‏ علوم تاجیکستان، بنای کاخ ادیبان و نویسندگان تاجیکستان (معمار ای.صالحوف). بنای چایخانه‏‌ی سعادت، مقبره‏ی میرزا تورسون‌زاده (معمار ظهور الدینوف)، بنای خانه‏‌ی معارف سیاسی در خاروغ (معمار کورشیتوف) و ... از نمونه‏‌های معماری سال‏‌های دهه 80 و بعد از آن در [[تاجیکستان]] به‏ شمار می‌‏آیند.		در ابتدای دهه 80م. [[معماری در تاجیکستان\|معماری تاجیکستان]] از موفقیت‏‌های چشم‏گیری‏ برخوردار شد. در بیشتر بنا‌های این دوره عناصری جدید از قبیل پنجره و طاق‏‌های سنتی به وجود آمدند. بنای انستیتوی سخته‏‌های خطی آکادمی‏ علوم تاجیکستان، بنای کاخ ادیبان و نویسندگان تاجیکستان (معمار ای.صالحوف). بنای چایخانه‏‌ی سعادت، مقبره‏ی میرزا تورسون‌زاده (معمار ظهور الدینوف)، بنای خانه‏‌ی معارف سیاسی در خاروغ (معمار کورشیتوف) و ... از نمونه‏‌های معماری سال‏‌های دهه 80 و بعد از آن در [[تاجیکستان]] به‏ شمار می‌‏آیند.
	[[پرونده:نقاشی تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|نقاشی تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت پارس تودی، قابل بازیابی از https://parstoday.ir/tajiki/news/tajikistan-i89320-%25D8%25B7%25D8%25A8%25DB%258C%25D8%25B9%25D8%25AA_%25D9%2588_%25D8%25A7%25D8%25AB%25D8%25A7%25D8%25B1_%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25AE%25DB%258C_%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25AC%25DB%258C%25DA%25A9%25D8%25B3%25D8%25AA%25D8%25A7%25D9%2586_%25D9%2585%25D9%2588%25D8%25B6%25D9%2588%25D8%25B9_%25D9%2586%25D9%2582%25D8%25A7%25D8%25B4%25DB%258C_%25D9%2587%25D9%2586%25D8%25B1%25D9%2585%25D9%2586%25D8%25AF%25D8%25A7%25D9%2586_%25D8%25AC%25D9%2585%25D9%2587%25D9%2588%25D8%25B1%25DB%258C_%25D8%25A7%25D8%25B0%25D8%25B1%25D8%25A8%25D8%25A7%25DB%258C%25D8%25AC%25D8%25A7%25D9%2586&psig=AOvVaw2d2pkgUKsRUh4crMegv4wc&ust=1721235971803000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0CBUQ3YkBahcKEwiwgb3rhayHAxUAAAAAHQAAAAAQBA]]		[[پرونده:نقاشی تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|نقاشی تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت پارس تودی، قابل بازیابی از [https://parstoday.ir/tajiki/news/tajikistan-i89320-%25D8%25B7%25D8%25A8%25DB%258C%25D8%25B9%25D8%25AA_%25D9%2588_%25D8%25A7%25D8%25AB%25D8%25A7%25D8%25B1_%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25AE%25DB%258C_%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25AC%25DB%258C%25DA%25A9%25D8%25B3%25D8%25AA%25D8%25A7%25D9%2586_%25D9%2585%25D9%2588%25D8%25B6%25D9%2588%25D8%25B9_%25D9%2586%25D9%2582%25D8%25A7%25D8%25B4%25DB%258C_%25D9%2587%25D9%2586%25D8%25B1%25D9%2585%25D9%2586%25D8%25AF%25D8%25A7%25D9%2586_%25D8%25AC%25D9%2585%25D9%2587%25D9%2588%25D8%25B1%25DB%258C_%25D8%25A7%25D8%25B0%25D8%25B1%25D8%25A8%25D8%25A7%25DB%258C%25D8%25AC%25D8%25A7%25D9%2586&psig=AOvVaw2d2pkgUKsRUh4crMegv4wc&ust=1721235971803000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0CBUQ3YkBahcKEwiwgb3rhayHAxUAAAAAHQAAAAAQBA https://parstoday.ir/tajiki/news/tajikistan-i89320-]]]

	=== [[نقاشی تاجیکستان\|هنر‌های زیبا و نقاشی]] ===		=== [[نقاشی تاجیکستان\|هنر‌های زیبا و نقاشی]] ===

Fatemi در ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۵

2024-07-23T16:05:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۵
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	بهترین خوانندگان اپرا و رقصندگان باله، اعم از تاجیک یا روس، به [[مسکو]]، اروپا و ایالات متحده [[آمریکا\|امریکا]] مهاجرت کردند یا به مناطق دیگر کشور گریختند. آنچه در زیر آمده است نام تئاتر‌های [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله]] در تاجیکستان است. اپرا باله [[صدرالدین عینی]] در [[شهر دوشنبه]]، [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا باله]] تحفه فاضل در شهر کانی بادام استان خجند، اپرا باله در منطقه ناو در استان خجند، اپرای روسی سعیدعلی ولی زاده در کولاب در استان ختلان، اپرای فرغان تپه در استان ختلان.		بهترین خوانندگان اپرا و رقصندگان باله، اعم از تاجیک یا روس، به [[مسکو]]، اروپا و ایالات متحده [[آمریکا\|امریکا]] مهاجرت کردند یا به مناطق دیگر کشور گریختند. آنچه در زیر آمده است نام تئاتر‌های [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله]] در تاجیکستان است. اپرا باله [[صدرالدین عینی]] در [[شهر دوشنبه]]، [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا باله]] تحفه فاضل در شهر کانی بادام استان خجند، اپرا باله در منطقه ناو در استان خجند، اپرای روسی سعیدعلی ولی زاده در کولاب در استان ختلان، اپرای فرغان تپه در استان ختلان.

	جدول شماره 1. گروه‌‌های [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله در تاجیکستان]]<ref>[[تاجیکستان]] (1387). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.</ref>		جدول شماره 1. گروه‌‌های [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله در تاجیکستان]]<ref name=":0">[[تاجیکستان]] (1387). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.</ref>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|'''نام گروه'''		\|'''نام گروه'''
خط ۲۵۴:		خط ۲۵۴:

	=== [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر و هنر‌های نمایشی]] ===		=== [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر و هنر‌های نمایشی]] ===
	در نقش‌های دیواری شهر «پنج کنت» مربوط به دوره سغدی و قرن سه قبل از میلاد تصویری از سوگواری بر مرگ سیاوش وجود دارد که حالتی نمایشی داشته و شبیه به مجالس عزاداری دسته‌ای دوران اسلامی می‌باشد. همچنین «ابوبکر محمد بن جعفر النرشخی» در کتاب تاریخ بخارا در قرن 9 میلادی تألیف کرده به تعزیه و عزاداری نمایشی مردم بخارا بر مرگ سیاوش اشاره کرده و سابقه آن را سه هزار سال ذکر کرده است. نوحه‌هایی که در آن زمان بر مرگ سیاوش می‌خواندند «کین سیاوش» نام داشت. احتمال می‌رود که مراسم عزاداری با اجرای نمایش‌‌هایی از زندگی سیاوش همراه بوده باشد. مدارکی وجود دارد که نشان می‌دهد «مغ»‌ها سرود‌های اوستا را که حالت گفت و گو داشته به صورت سوال و جواب و نمایشی اجرا می‌کرده‌اند. همچنین در قرون اولیه اسلامی و به خصوص عصر سامانیان نقالی و روایت حماسه‌‌ها و افسانه‌‌های پادشاهی ایرانی رواج داشته است؛ با این وجود تاجیک‌ها تا قبل از انقلاب کمونیستی 1917 با تئاتر هیچ آشنایی نداشتند. بعد از انقلاب، هنر [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] مطابق با سیاست همگانی کردن هنر شروع به رشد کرد و به تدریج سالن‌ها و گروه‌های تئاتر تأسیس شد. در واقع می‌توان گفت که اگر چه نمایش‌های سنتی از قدیم در [[تاجیکستان]] وجود داشته است، اما [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] به سبک غربی اولین بار در دهه 1920 میلادی توسط روس‌ها به [[تاجیکستان]] آورده شد. افتتاح اولین گروه تئاتر در [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] در سال 1929م. بود<ref~~>[[تاجیکستان]] (1387). تهران~~: ~~[https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.<~~/~~ref~~>. بین سال‌های 1919 تا 1929م. نمایشنامه‌های متعددی با موضوعات انقلاب، مبارزه بر ضد ستمگران، آرمان‌‌های کارگری، مبارزه با بی‌سوادی، تقسیمات زمین و غیره اجرا شد که اکثراً تشریفاتی و سفارشی بوده‌اند و حالتی شعارگونه داشتند. در سال 1929م. اولین سالن تئاتر به شیوه اروپایی در [[شهر دوشنبه]] تأسیس شد و اولین تلاش‌‌ها برای آموزش و همگانی کردن تئاتر آغاز گردید.		در نقش‌های دیواری شهر «پنج کنت» مربوط به دوره سغدی و قرن سه قبل از میلاد تصویری از سوگواری بر مرگ سیاوش وجود دارد که حالتی نمایشی داشته و شبیه به مجالس عزاداری دسته‌ای دوران اسلامی می‌باشد. همچنین «ابوبکر محمد بن جعفر النرشخی» در کتاب تاریخ بخارا در قرن 9 میلادی تألیف کرده به تعزیه و عزاداری نمایشی مردم بخارا بر مرگ سیاوش اشاره کرده و سابقه آن را سه هزار سال ذکر کرده است. نوحه‌هایی که در آن زمان بر مرگ سیاوش می‌خواندند «کین سیاوش» نام داشت. احتمال می‌رود که مراسم عزاداری با اجرای نمایش‌‌هایی از زندگی سیاوش همراه بوده باشد. مدارکی وجود دارد که نشان می‌دهد «مغ»‌ها سرود‌های اوستا را که حالت گفت و گو داشته به صورت سوال و جواب و نمایشی اجرا می‌کرده‌اند. همچنین در قرون اولیه اسلامی و به خصوص عصر سامانیان نقالی و روایت حماسه‌‌ها و افسانه‌‌های پادشاهی ایرانی رواج داشته است؛ با این وجود تاجیک‌ها تا قبل از انقلاب کمونیستی 1917 با تئاتر هیچ آشنایی نداشتند. بعد از انقلاب، هنر [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] مطابق با سیاست همگانی کردن هنر شروع به رشد کرد و به تدریج سالن‌ها و گروه‌های تئاتر تأسیس شد. در واقع می‌توان گفت که اگر چه نمایش‌های سنتی از قدیم در [[تاجیکستان]] وجود داشته است، اما [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] به سبک غربی اولین بار در دهه 1920 میلادی توسط روس‌ها به [[تاجیکستان]] آورده شد. افتتاح اولین گروه تئاتر در [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] در سال 1929م. بود<ref name=":0" />. بین سال‌های 1919 تا 1929م. نمایشنامه‌های متعددی با موضوعات انقلاب، مبارزه بر ضد ستمگران، آرمان‌‌های کارگری، مبارزه با بی‌سوادی، تقسیمات زمین و غیره اجرا شد که اکثراً تشریفاتی و سفارشی بوده‌اند و حالتی شعارگونه داشتند. در سال 1929م. اولین سالن تئاتر به شیوه اروپایی در [[شهر دوشنبه]] تأسیس شد و اولین تلاش‌‌ها برای آموزش و همگانی کردن تئاتر آغاز گردید.

	اولین هنرپیشگان، درام نویسان و آهنگسازان از بین استعداد‌هایی از نواحی گوناگون تاجیک‌نشین به [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] آمدند و در تجربه خود برای تهیه نخستین نمایش‌های ملی آثاری از زبان‌های ترکی و ازبکی را به اجرا درآوردند. دوره شکل گیری [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] تاجیک و آموزش و یافتن بازیگران جدید هفت سال طول کشید.		اولین هنرپیشگان، درام نویسان و آهنگسازان از بین استعداد‌هایی از نواحی گوناگون تاجیک‌نشین به [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] آمدند و در تجربه خود برای تهیه نخستین نمایش‌های ملی آثاری از زبان‌های ترکی و ازبکی را به اجرا درآوردند. دوره شکل گیری [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] تاجیک و آموزش و یافتن بازیگران جدید هفت سال طول کشید.
خط ۲۷۰:		خط ۲۷۰:
	بعضی از این نمایش‌ها که مورد پسند فراوان تماشاگران است 12 سال عمر می‌کنند. چنانچه مضحکه «انتخاب داماد حاجی صادق» با کارگردانی «‌هاشم گدایف» و اجرای نقش اصلی توسط «بر‌هان رجیلوف» نزدیک 800 بار نشان داده شد و چندین سال برنامه [[تئاتر دولتی دراماتیک ابوالقاسم لاهوتی\|تئاتر مشهور «ابوالقاسم لاهوتی»]] بود. هر سال، هفته [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] برای کودکان به اجراء در می‌آید که در آن همه در تئاتر‌ها شرکت کرده و اغلب در نوع خود نمایش‌های نویی نشان می‌دهند<ref>تئاتر در تاجیکستان (1386). نخستین جشنواره تئاتر اکو. تهران، ص 67-68.</ref>.		بعضی از این نمایش‌ها که مورد پسند فراوان تماشاگران است 12 سال عمر می‌کنند. چنانچه مضحکه «انتخاب داماد حاجی صادق» با کارگردانی «‌هاشم گدایف» و اجرای نقش اصلی توسط «بر‌هان رجیلوف» نزدیک 800 بار نشان داده شد و چندین سال برنامه [[تئاتر دولتی دراماتیک ابوالقاسم لاهوتی\|تئاتر مشهور «ابوالقاسم لاهوتی»]] بود. هر سال، هفته [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] برای کودکان به اجراء در می‌آید که در آن همه در تئاتر‌ها شرکت کرده و اغلب در نوع خود نمایش‌های نویی نشان می‌دهند<ref>تئاتر در تاجیکستان (1386). نخستین جشنواره تئاتر اکو. تهران، ص 67-68.</ref>.

	امروزه یازده گروه ملی تئاتر در سرتاسر [[تاجیکستان]] فعالیت می‌کنند. در دوره اتحاد شوروی تئاتر مورد حمایت [[مسکو]] بود. همان گونه که گفته شد، بازیگران [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] بیش از همه از مکتب استانیسلاوسکی الهام گرفته‌اند و از نظر کیفیت کار به درجات عالی رسیده‌اند. در آن دوران بازیگران و دستاندرکاران تئاتر از امکانات ویژه و ممتازی برخوردار بودند. پس از استقلال این وضعیت تغییر کرده است اما هنوز اتحادیه هنرمندان تئاتر به عنوان نهادی مهم حافظ منافع آن‌ها است<ref~~>[[تاجیکستان]] (1387). تهران~~: ~~[https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.<~~/~~ref~~>.		امروزه یازده گروه ملی تئاتر در سرتاسر [[تاجیکستان]] فعالیت می‌کنند. در دوره اتحاد شوروی تئاتر مورد حمایت [[مسکو]] بود. همان گونه که گفته شد، بازیگران [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] بیش از همه از مکتب استانیسلاوسکی الهام گرفته‌اند و از نظر کیفیت کار به درجات عالی رسیده‌اند. در آن دوران بازیگران و دستاندرکاران تئاتر از امکانات ویژه و ممتازی برخوردار بودند. پس از استقلال این وضعیت تغییر کرده است اما هنوز اتحادیه هنرمندان تئاتر به عنوان نهادی مهم حافظ منافع آن‌ها است<ref name=":0" />.

	جدول شماره 3. گروه‌های مهم [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] در تاجیکستان<ref~~>[[تاجیکستان]] (1387). تهران~~: ~~[https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.<~~/~~ref~~>		جدول شماره 3. گروه‌های مهم [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] در تاجیکستان<ref name=":0" />
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|'''نام گروه'''		\|'''نام گروه'''

Fatemi: /* کتابشناسی */

2024-07-23T11:32:19Z

کتابشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۲
خط ۴۴۱:		خط ۴۴۱:
	بعد از فروپاشی اتحاد شوروی و کسب استقلال جمهوری [[تاجیکستان]]، سازمان‏‌های دولتی و غیر دولتی تلاش می‌‏کنند در هنر [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] و هنر‌های‏ زیبا از یک سوی ماهیت ملی و سنتی و از سوی دیگر معماری بومی را تقویت کنند. اما هم اکنون در [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] و [[نقاشی تاجیکستان\|نقاشی]] سبک ملی و سنتی بیشتر قابل مشاهده است. امروزه [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] و هنر‌های زیبایی [[تاجیکستان]] به دلایل‏ اقتصادی با مشکلات فراوان رو به رو است و کوشش‏‌ها برای احیا و حفظ میراث فرهنگی و تلاش برای رشد حیات فرهنگی، که [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] و هنر‌های‏ زیبا را نیز شامل می‏‌شوند، اساساً از طرف سازمان‏‌های غیر دولتی صورت‏ می‌‏گیرد.		بعد از فروپاشی اتحاد شوروی و کسب استقلال جمهوری [[تاجیکستان]]، سازمان‏‌های دولتی و غیر دولتی تلاش می‌‏کنند در هنر [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] و هنر‌های‏ زیبا از یک سوی ماهیت ملی و سنتی و از سوی دیگر معماری بومی را تقویت کنند. اما هم اکنون در [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] و [[نقاشی تاجیکستان\|نقاشی]] سبک ملی و سنتی بیشتر قابل مشاهده است. امروزه [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] و هنر‌های زیبایی [[تاجیکستان]] به دلایل‏ اقتصادی با مشکلات فراوان رو به رو است و کوشش‏‌ها برای احیا و حفظ میراث فرهنگی و تلاش برای رشد حیات فرهنگی، که [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] و هنر‌های‏ زیبا را نیز شامل می‏‌شوند، اساساً از طرف سازمان‏‌های غیر دولتی صورت‏ می‌‏گیرد.

	معبد أکس بدون‏ شک نمونه‌‏ای‏ برجسته از هنر [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] دوران‏ هلنیسم در منطقه‌‏ی‏ آسیای مرکزی‏ است که در ارتباط با تمدن باختر اطلاعات جالب‏ توجهی در اختیار خواننده قرار می‌دهد<ref>بایمتف، لقمان (1385). درآمدی بر معماری و هنرهای زیبای [[تاجیکستان]]. مجله کتاب ماه هنر، شماره 91 و 92. ص 84-103.</ref><ref>زهریی، حسن (1391). جامعه و فرهنگ تاجیکستان. تهران: سازمان فرهنگ و ارتباطات ~~اسلامی،~~ ص 294-320.</ref>.		معبد أکس بدون‏ شک نمونه‌‏ای‏ برجسته از هنر [[معماری در تاجیکستان\|معماری]] دوران‏ هلنیسم در منطقه‌‏ی‏ آسیای مرکزی‏ است که در ارتباط با تمدن باختر اطلاعات جالب‏ توجهی در اختیار خواننده قرار می‌دهد<ref>بایمتف، لقمان (1385). درآمدی بر معماری و هنرهای زیبای [[تاجیکستان]]. مجله کتاب ماه هنر، شماره 91 و 92. ص 84-103.</ref><ref>زهریی، حسن (1391). جامعه و فرهنگ [[تاجیکستان]]. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی] (در دست انتشار)، ص 294-320.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Fatemi در ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۱

2024-07-23T11:31:03Z

نمایش تغییرات

Fatemi در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۰

2024-07-16T17:10:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۰
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	==== [[گروه موسیقی فولکلور گنجینه تاجیکستان\|گروه موسقی فولکلور گنجینه]] ====		==== [[گروه موسیقی فولکلور گنجینه تاجیکستان\|گروه موسقی فولکلور گنجینه]] ====
	گنجینه یکی از قدیمی‌ترین و محبوب‌ترین گروه‌های موسیقی [[تاجیکستان]] است. این گروه آواز‌هایی از [[ارتفاعات تاجیکستان\|کوه‌‌های تاجیکستان]] را اجرا می‌کند. همه ساز‌های سنتی تاجیک در این گروه نواخته می‌شود. مضمون آواز‌ها متفاوت است و از غزل تا فلک خوانی را شامل می‌شود. فلک خوانی ژانر به خصوص جالب توجهی است که در مراسم خاکسپاری و سایر مناسبت‌‌ها خوانده می‌شود. در این آواز‌ها فلک (جهان) مورد خطاب قرار ~~می گیرد~~ و مسئول مشکلات و مصائب زندگی خوانده می‌شود. این گروه بیست و پنج خواننده، نوازنده و رقصنده و نیز دوازده کارمند، شامل کارگردان و تکنسین دارد.		گنجینه یکی از قدیمی‌ترین و محبوب‌ترین گروه‌های موسیقی [[تاجیکستان]] است. این گروه آواز‌هایی از [[ارتفاعات تاجیکستان\|کوه‌‌های تاجیکستان]] را اجرا می‌کند. همه ساز‌های سنتی تاجیک در این گروه نواخته می‌شود. مضمون آواز‌ها متفاوت است و از غزل تا فلک خوانی را شامل می‌شود. فلک خوانی ژانر به خصوص جالب توجهی است که در مراسم خاکسپاری و سایر مناسبت‌‌ها خوانده می‌شود. در این آواز‌ها فلک (جهان) مورد خطاب قرار می‌گیرد و مسئول مشکلات و مصائب زندگی خوانده می‌شود. این گروه بیست و پنج خواننده، نوازنده و رقصنده و نیز دوازده کارمند، شامل کارگردان و تکنسین دارد.
			[[پرونده:اپرا و باله.jpg\|بندانگشتی\|اپرا و باله تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت جدید آنلاین، قابل بازیابی از https://www.jadidonline.com/story/09082011/frnk/tajik_opera_ballet_book]]

	==== [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله]] ====		==== [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله]] ====
خط ۷۱:		خط ۷۲:
	\|}		\|}
	'''منبع:''' تاجیکستان، 1387: 36		'''منبع:''' تاجیکستان، 1387: 36
			[[پرونده:مشاهیر تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|مشاهیر تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت آی فیلم 2، قابل بازیابی از https://fa2.ifilmtv.ir/News/Content/66615/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87%20%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C%20%D9%88%20%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C%20%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%A9%D9%87%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%201399%20%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF%20%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1]]

	=== [[مشاهیر هنری تاجیکستان\|مشاهیر هنری]] ===		=== [[مشاهیر هنری تاجیکستان\|مشاهیر هنری]] ===
خط ۲۴۹:		خط ۲۵۱:
	==== ارکسترسمفونی فیلارمونی دولتی تاجیکستان ====		==== ارکسترسمفونی فیلارمونی دولتی تاجیکستان ====
	این ارکستر شامل مجموعه‌ای از هنرمندان نوازنده است که در سال 1965 در [[فیلارمونی دولتی تاجیکستان]] تأسیس گردید.		این ارکستر شامل مجموعه‌ای از هنرمندان نوازنده است که در سال 1965 در [[فیلارمونی دولتی تاجیکستان]] تأسیس گردید.
			[[پرونده:تئاتر تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|تئاتر تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت آفتاب نیوز، قابل بازیابی از https://aftabnews.ir/fa/news/754744/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%7C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C]]

	=== [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر و هنر‌های نمایشی]] ===		=== [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر و هنر‌های نمایشی]] ===
خط ۳۸۶:		خط ۳۸۹:
	1- پوشش بام (سقف) توسط ستون‏‌ها و بالار‌ها، توسط آجر و گل به طرز طاق و گنبد.		1- پوشش بام (سقف) توسط ستون‏‌ها و بالار‌ها، توسط آجر و گل به طرز طاق و گنبد.

	-2 ستون چوبی در روستای قتمیو.		2- ستون چوبی در روستای قتمیو.

	بعد‌ها در تزیین بنا‌ها استفاده از گچ نیز رایج شد. گچ اساساً در تزیین‏ ستون‏‌ها و دیوار‌ها مورد استفاده بود و برای آرایش محراب معابد نیز از سنگ‏ استفاده می‌‏کردند.		بعد‌ها در تزیین بنا‌ها استفاده از گچ نیز رایج شد. گچ اساساً در تزیین‏ ستون‏‌ها و دیوار‌ها مورد استفاده بود و برای آرایش محراب معابد نیز از سنگ‏ استفاده می‌‏کردند.
خط ۴۲۶:		خط ۴۲۹:

	در ابتدای دهه 80م. [[معماری در تاجیکستان\|معماری تاجیکستان]] از موفقیت‏‌های چشم‏گیری‏ برخوردار شد. در بیشتر بنا‌های این دوره عناصری جدید از قبیل پنجره و طاق‏‌های سنتی به وجود آمدند. بنای انستیتوی سخته‏‌های خطی آکادمی‏ علوم تاجیکستان، بنای کاخ ادیبان و نویسندگان تاجیکستان (معمار ای.صالحوف). بنای چایخانه‏‌ی سعادت، مقبره‏ی میرزا تورسونزاده (معمار ظهور الدینوف)، بنای خانه‏‌ی معارف سیاسی در خاروغ (معمار کورشیتوف) و ... از نمونه‏‌های معماری سال‏‌های دهه 80 و بعد از آن در [[تاجیکستان]] به‏ شمار می‌‏آیند.		در ابتدای دهه 80م. [[معماری در تاجیکستان\|معماری تاجیکستان]] از موفقیت‏‌های چشم‏گیری‏ برخوردار شد. در بیشتر بنا‌های این دوره عناصری جدید از قبیل پنجره و طاق‏‌های سنتی به وجود آمدند. بنای انستیتوی سخته‏‌های خطی آکادمی‏ علوم تاجیکستان، بنای کاخ ادیبان و نویسندگان تاجیکستان (معمار ای.صالحوف). بنای چایخانه‏‌ی سعادت، مقبره‏ی میرزا تورسونزاده (معمار ظهور الدینوف)، بنای خانه‏‌ی معارف سیاسی در خاروغ (معمار کورشیتوف) و ... از نمونه‏‌های معماری سال‏‌های دهه 80 و بعد از آن در [[تاجیکستان]] به‏ شمار می‌‏آیند.
			[[پرونده:نقاشی تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|نقاشی تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت پارس تودی، قابل بازیابی از https://parstoday.ir/tajiki/news/tajikistan-i89320-%25D8%25B7%25D8%25A8%25DB%258C%25D8%25B9%25D8%25AA_%25D9%2588_%25D8%25A7%25D8%25AB%25D8%25A7%25D8%25B1_%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25AE%25DB%258C_%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25AC%25DB%258C%25DA%25A9%25D8%25B3%25D8%25AA%25D8%25A7%25D9%2586_%25D9%2585%25D9%2588%25D8%25B6%25D9%2588%25D8%25B9_%25D9%2586%25D9%2582%25D8%25A7%25D8%25B4%25DB%258C_%25D9%2587%25D9%2586%25D8%25B1%25D9%2585%25D9%2586%25D8%25AF%25D8%25A7%25D9%2586_%25D8%25AC%25D9%2585%25D9%2587%25D9%2588%25D8%25B1%25DB%258C_%25D8%25A7%25D8%25B0%25D8%25B1%25D8%25A8%25D8%25A7%25DB%258C%25D8%25AC%25D8%25A7%25D9%2586&psig=AOvVaw2d2pkgUKsRUh4crMegv4wc&ust=1721235971803000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0CBUQ3YkBahcKEwiwgb3rhayHAxUAAAAAHQAAAAAQBA]]

	=== [[نقاشی تاجیکستان\|هنر‌های زیبا و نقاشی]] ===		=== [[نقاشی تاجیکستان\|هنر‌های زیبا و نقاشی]] ===

Fatemi در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۸

2024-07-16T16:48:11Z

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۹
خط ۴۲۲:		خط ۴۲۲:

	در ابتدای دهه 80م. [[معماری در تاجیکستان\|معماری تاجیکستان]] از موفقیت‏‌های چشم‏گیری‏ برخوردار شد. در بیشتر بنا‌های این دوره عناصری جدید از قبیل پنجره و طاق‏‌های سنتی به وجود آمدند. بنای انستیتوی سخته‏‌های خطی آکادمی‏ علوم تاجیکستان، بنای کاخ ادیبان و نویسندگان تاجیکستان (معمار ای.صالحوف). بنای چایخانه‏‌ی سعادت، مقبره‏ی میرزا تورسون‌زاده (معمار ظهور الدینوف)، بنای خانه‏‌ی معارف سیاسی در خاروغ (معمار کورشیتوف) و ... از نمونه‏‌های معماری سال‏‌های دهه 80 و بعد از آن در [[تاجیکستان]] به‏ شمار می‌‏آیند.		در ابتدای دهه 80م. [[معماری در تاجیکستان\|معماری تاجیکستان]] از موفقیت‏‌های چشم‏گیری‏ برخوردار شد. در بیشتر بنا‌های این دوره عناصری جدید از قبیل پنجره و طاق‏‌های سنتی به وجود آمدند. بنای انستیتوی سخته‏‌های خطی آکادمی‏ علوم تاجیکستان، بنای کاخ ادیبان و نویسندگان تاجیکستان (معمار ای.صالحوف). بنای چایخانه‏‌ی سعادت، مقبره‏ی میرزا تورسون‌زاده (معمار ظهور الدینوف)، بنای خانه‏‌ی معارف سیاسی در خاروغ (معمار کورشیتوف) و ... از نمونه‏‌های معماری سال‏‌های دهه 80 و بعد از آن در [[تاجیکستان]] به‏ شمار می‌‏آیند.
	[[پرونده:نقاشی تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|نقاشی تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت پارس تودی، قابل بازیابی از https://parstoday.ir/tajiki/news/tajikistan-i89320-%25D8%25B7%25D8%25A8%25DB%258C%25D8%25B9%25D8%25AA_%25D9%2588_%25D8%25A7%25D8%25AB%25D8%25A7%25D8%25B1_%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25AE%25DB%258C_%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25AC%25DB%258C%25DA%25A9%25D8%25B3%25D8%25AA%25D8%25A7%25D9%2586_%25D9%2585%25D9%2588%25D8%25B6%25D9%2588%25D8%25B9_%25D9%2586%25D9%2582%25D8%25A7%25D8%25B4%25DB%258C_%25D9%2587%25D9%2586%25D8%25B1%25D9%2585%25D9%2586%25D8%25AF%25D8%25A7%25D9%2586_%25D8%25AC%25D9%2585%25D9%2587%25D9%2588%25D8%25B1%25DB%258C_%25D8%25A7%25D8%25B0%25D8%25B1%25D8%25A8%25D8%25A7%25DB%258C%25D8%25AC%25D8%25A7%25D9%2586&psig=AOvVaw2d2pkgUKsRUh4crMegv4wc&ust=1721235971803000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0CBUQ3YkBahcKEwiwgb3rhayHAxUAAAAAHQAAAAAQBA]]		[[پرونده:نقاشی تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|نقاشی تاجیکستان (1403). برگرفته از سایت پارس تودی، قابل بازیابی از [https://parstoday.ir/tajiki/news/tajikistan-i89320-%25D8%25B7%25D8%25A8%25DB%258C%25D8%25B9%25D8%25AA_%25D9%2588_%25D8%25A7%25D8%25AB%25D8%25A7%25D8%25B1_%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25AE%25DB%258C_%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25AC%25DB%258C%25DA%25A9%25D8%25B3%25D8%25AA%25D8%25A7%25D9%2586_%25D9%2585%25D9%2588%25D8%25B6%25D9%2588%25D8%25B9_%25D9%2586%25D9%2582%25D8%25A7%25D8%25B4%25DB%258C_%25D9%2587%25D9%2586%25D8%25B1%25D9%2585%25D9%2586%25D8%25AF%25D8%25A7%25D9%2586_%25D8%25AC%25D9%2585%25D9%2587%25D9%2588%25D8%25B1%25DB%258C_%25D8%25A7%25D8%25B0%25D8%25B1%25D8%25A8%25D8%25A7%25DB%258C%25D8%25AC%25D8%25A7%25D9%2586&psig=AOvVaw2d2pkgUKsRUh4crMegv4wc&ust=1721235971803000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0CBUQ3YkBahcKEwiwgb3rhayHAxUAAAAAHQAAAAAQBA https://parstoday.ir/tajiki/news/tajikistan-i89320-]]]

	=== [[نقاشی تاجیکستان\|هنر‌های زیبا و نقاشی]] ===		=== [[نقاشی تاجیکستان\|هنر‌های زیبا و نقاشی]] ===

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۵
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	بهترین خوانندگان اپرا و رقصندگان باله، اعم از تاجیک یا روس، به [[مسکو]]، اروپا و ایالات متحده [[آمریکا\|امریکا]] مهاجرت کردند یا به مناطق دیگر کشور گریختند. آنچه در زیر آمده است نام تئاتر‌های [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله]] در تاجیکستان است. اپرا باله [[صدرالدین عینی]] در [[شهر دوشنبه]]، [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا باله]] تحفه فاضل در شهر کانی بادام استان خجند، اپرا باله در منطقه ناو در استان خجند، اپرای روسی سعیدعلی ولی زاده در کولاب در استان ختلان، اپرای فرغان تپه در استان ختلان.		بهترین خوانندگان اپرا و رقصندگان باله، اعم از تاجیک یا روس، به [[مسکو]]، اروپا و ایالات متحده [[آمریکا\|امریکا]] مهاجرت کردند یا به مناطق دیگر کشور گریختند. آنچه در زیر آمده است نام تئاتر‌های [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله]] در تاجیکستان است. اپرا باله [[صدرالدین عینی]] در [[شهر دوشنبه]]، [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا باله]] تحفه فاضل در شهر کانی بادام استان خجند، اپرا باله در منطقه ناو در استان خجند، اپرای روسی سعیدعلی ولی زاده در کولاب در استان ختلان، اپرای فرغان تپه در استان ختلان.

	جدول شماره 1. گروه‌‌های [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله در تاجیکستان]]<ref>[[تاجیکستان]] (1387). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.</ref>		جدول شماره 1. گروه‌‌های [[اپرا و باله تاجیکستان\|اپرا و باله در تاجیکستان]]<ref name=":0">[[تاجیکستان]] (1387). تهران: [https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.</ref>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|'''نام گروه'''		\|'''نام گروه'''
خط ۲۵۴:		خط ۲۵۴:

	=== [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر و هنر‌های نمایشی]] ===		=== [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر و هنر‌های نمایشی]] ===
	در نقش‌های دیواری شهر «پنج کنت» مربوط به دوره سغدی و قرن سه قبل از میلاد تصویری از سوگواری بر مرگ سیاوش وجود دارد که حالتی نمایشی داشته و شبیه به مجالس عزاداری دسته‌ای دوران اسلامی می‌باشد. همچنین «ابوبکر محمد بن جعفر النرشخی» در کتاب تاریخ بخارا در قرن 9 میلادی تألیف کرده به تعزیه و عزاداری نمایشی مردم بخارا بر مرگ سیاوش اشاره کرده و سابقه آن را سه هزار سال ذکر کرده است. نوحه‌هایی که در آن زمان بر مرگ سیاوش می‌خواندند «کین سیاوش» نام داشت. احتمال می‌رود که مراسم عزاداری با اجرای نمایش‌‌هایی از زندگی سیاوش همراه بوده باشد. مدارکی وجود دارد که نشان می‌دهد «مغ»‌ها سرود‌های اوستا را که حالت گفت و گو داشته به صورت سوال و جواب و نمایشی اجرا می‌کرده‌اند. همچنین در قرون اولیه اسلامی و به خصوص عصر سامانیان نقالی و روایت حماسه‌‌ها و افسانه‌‌های پادشاهی ایرانی رواج داشته است؛ با این وجود تاجیک‌ها تا قبل از انقلاب کمونیستی 1917 با تئاتر هیچ آشنایی نداشتند. بعد از انقلاب، هنر [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] مطابق با سیاست همگانی کردن هنر شروع به رشد کرد و به تدریج سالن‌ها و گروه‌های تئاتر تأسیس شد. در واقع می‌توان گفت که اگر چه نمایش‌های سنتی از قدیم در [[تاجیکستان]] وجود داشته است، اما [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] به سبک غربی اولین بار در دهه 1920 میلادی توسط روس‌ها به [[تاجیکستان]] آورده شد. افتتاح اولین گروه تئاتر در [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] در سال 1929م. بود<ref~~>[[تاجیکستان]] (1387). تهران~~: ~~[https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.<~~/~~ref~~>. بین سال‌های 1919 تا 1929م. نمایشنامه‌های متعددی با موضوعات انقلاب، مبارزه بر ضد ستمگران، آرمان‌‌های کارگری، مبارزه با بی‌سوادی، تقسیمات زمین و غیره اجرا شد که اکثراً تشریفاتی و سفارشی بوده‌اند و حالتی شعارگونه داشتند. در سال 1929م. اولین سالن تئاتر به شیوه اروپایی در [[شهر دوشنبه]] تأسیس شد و اولین تلاش‌‌ها برای آموزش و همگانی کردن تئاتر آغاز گردید.		در نقش‌های دیواری شهر «پنج کنت» مربوط به دوره سغدی و قرن سه قبل از میلاد تصویری از سوگواری بر مرگ سیاوش وجود دارد که حالتی نمایشی داشته و شبیه به مجالس عزاداری دسته‌ای دوران اسلامی می‌باشد. همچنین «ابوبکر محمد بن جعفر النرشخی» در کتاب تاریخ بخارا در قرن 9 میلادی تألیف کرده به تعزیه و عزاداری نمایشی مردم بخارا بر مرگ سیاوش اشاره کرده و سابقه آن را سه هزار سال ذکر کرده است. نوحه‌هایی که در آن زمان بر مرگ سیاوش می‌خواندند «کین سیاوش» نام داشت. احتمال می‌رود که مراسم عزاداری با اجرای نمایش‌‌هایی از زندگی سیاوش همراه بوده باشد. مدارکی وجود دارد که نشان می‌دهد «مغ»‌ها سرود‌های اوستا را که حالت گفت و گو داشته به صورت سوال و جواب و نمایشی اجرا می‌کرده‌اند. همچنین در قرون اولیه اسلامی و به خصوص عصر سامانیان نقالی و روایت حماسه‌‌ها و افسانه‌‌های پادشاهی ایرانی رواج داشته است؛ با این وجود تاجیک‌ها تا قبل از انقلاب کمونیستی 1917 با تئاتر هیچ آشنایی نداشتند. بعد از انقلاب، هنر [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] مطابق با سیاست همگانی کردن هنر شروع به رشد کرد و به تدریج سالن‌ها و گروه‌های تئاتر تأسیس شد. در واقع می‌توان گفت که اگر چه نمایش‌های سنتی از قدیم در [[تاجیکستان]] وجود داشته است، اما [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] به سبک غربی اولین بار در دهه 1920 میلادی توسط روس‌ها به [[تاجیکستان]] آورده شد. افتتاح اولین گروه تئاتر در [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] در سال 1929م. بود<ref name=":0" />. بین سال‌های 1919 تا 1929م. نمایشنامه‌های متعددی با موضوعات انقلاب، مبارزه بر ضد ستمگران، آرمان‌‌های کارگری، مبارزه با بی‌سوادی، تقسیمات زمین و غیره اجرا شد که اکثراً تشریفاتی و سفارشی بوده‌اند و حالتی شعارگونه داشتند. در سال 1929م. اولین سالن تئاتر به شیوه اروپایی در [[شهر دوشنبه]] تأسیس شد و اولین تلاش‌‌ها برای آموزش و همگانی کردن تئاتر آغاز گردید.

	اولین هنرپیشگان، درام نویسان و آهنگسازان از بین استعداد‌هایی از نواحی گوناگون تاجیک‌نشین به [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] آمدند و در تجربه خود برای تهیه نخستین نمایش‌های ملی آثاری از زبان‌های ترکی و ازبکی را به اجرا درآوردند. دوره شکل گیری [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] تاجیک و آموزش و یافتن بازیگران جدید هفت سال طول کشید.		اولین هنرپیشگان، درام نویسان و آهنگسازان از بین استعداد‌هایی از نواحی گوناگون تاجیک‌نشین به [[شهر دوشنبه\|دوشنبه]] آمدند و در تجربه خود برای تهیه نخستین نمایش‌های ملی آثاری از زبان‌های ترکی و ازبکی را به اجرا درآوردند. دوره شکل گیری [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] تاجیک و آموزش و یافتن بازیگران جدید هفت سال طول کشید.
خط ۲۷۰:		خط ۲۷۰:
	بعضی از این نمایش‌ها که مورد پسند فراوان تماشاگران است 12 سال عمر می‌کنند. چنانچه مضحکه «انتخاب داماد حاجی صادق» با کارگردانی «‌هاشم گدایف» و اجرای نقش اصلی توسط «بر‌هان رجیلوف» نزدیک 800 بار نشان داده شد و چندین سال برنامه [[تئاتر دولتی دراماتیک ابوالقاسم لاهوتی\|تئاتر مشهور «ابوالقاسم لاهوتی»]] بود. هر سال، هفته [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] برای کودکان به اجراء در می‌آید که در آن همه در تئاتر‌ها شرکت کرده و اغلب در نوع خود نمایش‌های نویی نشان می‌دهند<ref>تئاتر در تاجیکستان (1386). نخستین جشنواره تئاتر اکو. تهران، ص 67-68.</ref>.		بعضی از این نمایش‌ها که مورد پسند فراوان تماشاگران است 12 سال عمر می‌کنند. چنانچه مضحکه «انتخاب داماد حاجی صادق» با کارگردانی «‌هاشم گدایف» و اجرای نقش اصلی توسط «بر‌هان رجیلوف» نزدیک 800 بار نشان داده شد و چندین سال برنامه [[تئاتر دولتی دراماتیک ابوالقاسم لاهوتی\|تئاتر مشهور «ابوالقاسم لاهوتی»]] بود. هر سال، هفته [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] برای کودکان به اجراء در می‌آید که در آن همه در تئاتر‌ها شرکت کرده و اغلب در نوع خود نمایش‌های نویی نشان می‌دهند<ref>تئاتر در تاجیکستان (1386). نخستین جشنواره تئاتر اکو. تهران، ص 67-68.</ref>.

	امروزه یازده گروه ملی تئاتر در سرتاسر [[تاجیکستان]] فعالیت می‌کنند. در دوره اتحاد شوروی تئاتر مورد حمایت [[مسکو]] بود. همان گونه که گفته شد، بازیگران [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] بیش از همه از مکتب استانیسلاوسکی الهام گرفته‌اند و از نظر کیفیت کار به درجات عالی رسیده‌اند. در آن دوران بازیگران و دستاندرکاران تئاتر از امکانات ویژه و ممتازی برخوردار بودند. پس از استقلال این وضعیت تغییر کرده است اما هنوز اتحادیه هنرمندان تئاتر به عنوان نهادی مهم حافظ منافع آن‌ها است<ref~~>[[تاجیکستان]] (1387). تهران~~: ~~[https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.<~~/~~ref~~>.		امروزه یازده گروه ملی تئاتر در سرتاسر [[تاجیکستان]] فعالیت می‌کنند. در دوره اتحاد شوروی تئاتر مورد حمایت [[مسکو]] بود. همان گونه که گفته شد، بازیگران [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] بیش از همه از مکتب استانیسلاوسکی الهام گرفته‌اند و از نظر کیفیت کار به درجات عالی رسیده‌اند. در آن دوران بازیگران و دستاندرکاران تئاتر از امکانات ویژه و ممتازی برخوردار بودند. پس از استقلال این وضعیت تغییر کرده است اما هنوز اتحادیه هنرمندان تئاتر به عنوان نهادی مهم حافظ منافع آن‌ها است<ref name=":0" />.

	جدول شماره 3. گروه‌های مهم [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] در تاجیکستان<ref~~>[[تاجیکستان]] (1387). تهران~~: ~~[https://www.ipis.ir/ دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه]، ص 36.<~~/~~ref~~>		جدول شماره 3. گروه‌های مهم [[تئاتر و هنرهای نمایشی تاجیکستان\|تئاتر]] در تاجیکستان<ref name=":0" />
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|'''نام گروه'''		\|'''نام گروه'''