Toktam در ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۴

2024-09-12T19:54:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''~~ویژگی های~~ جمعیتی'''		[[تاجیکستان]]، کشوری چند قومیتی در آسیای مرکزی، دارای ترکیب قومی پیچیده‌ای است که ریشه در تاریخ طولانی تعاملات اجتماعی، فرهنگی، و سیاسی با همسایگانش دارد.[[پرونده:Ethnic map of Tajikistan.jpg\|بندانگشتی\|قومیت ها در تاجیکستان، بازیابی از : https://mapsontheweb.zoom-maps.com/post/739073566090330112/ethnic-map-of-tajikistan-and-kyrgyzstan-by]]جمعیت [[تاجیکستان]] در سال ۲۰۲۴ به حدود ۱۰.۱ میلیون نفر رسیده است، بررسی تغییرات جمعیتی تاجیکستان در دهه‌های اخیر نشان‌دهنده تحولات مهمی در ترکیب قومی و اجتماعی این کشور است که ناشی از عوامل گوناگونی مانند مهاجرت، سیاست‌های دولت و تغییرات طبیعی جمعیت بوده است.<ref>Rakhmonov, A. (2023). New sanctions of the European Union and United States against Russia and their impact on Tajikistan’s socio-[https://www.researchgate.net/publication/367190884_New_sanctions_of_the_European_Union_and_United_States_against_Russia_and_their_impact_on_Tajikistan's_socio-economic_development economic] development. UPRAVLENIE / MANAGEMENT (Russia).</ref>

			ترکیب جمعیتی و قومی تاجیکستان با گذشت زمان دچار تغییرات چشمگیری شده است. بر اساس آمار سال ۲۰۲۴، ترکیب قومی این کشور به شرح زیر است:
			*''تاجیک‌ها: ۸۴ درصد''

			* ''ازبک‌ها: ۱۳ درصد''

			*''روس‌ها: ۰.۷ درصد''

			*''سایر اقوام: ۲.۳ درصد'' (شامل قرقیزها، ترکمن‌ها، تاتارها، افغان‌ها، و دیگر گروه‌های کوچک‌تر)<ref>Rotaru, M., Creţan, R., & Ianăş, A. (2023). Ethnicities in Post-Communist Romania: spatial dynamics, fractionalisation, and polarisation at the NUTS-3 level. ''Land'', ''12''(6), 1133. <nowiki>https://doi.org/10.3390/</nowiki>[https://www.mdpi.com/2073-445X/12/6/1133 land12061133]</ref>
			در مقایسه با سال‌های قبل، تعداد تاجیک‌ها به‌عنوان گروه اکثریت افزایش‌یافته است.<ref>[https://digitalrepository.unm.edu/ling_etds/13/ Hansia], A. (2014). Language attitudes of first and second generation Afghan-Americans and Iranian-Americans toward Dari and Persian. In Proceedings of the Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society, 40(1), 181-195.</ref> در اوایل دهه ۱۹۹۰، تاجیک‌ها حدود ۷۰ درصد از جمعیت را تشکیل می‌دادند.<ref>Upadhyay, A. (2023). South Asia’s geopolitical landscape in a transformative world. Journal of the Institute of Oriental Studies RAS, 2023(2), 45-58. [https://lk.ivran.ru/media/%D0%93%D0%95%D0%9E%D0%9F%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2%D0%98%D0%A7%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%98%D0%99_%D0%9B%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A8%D0%90%D0%A4%D0%A2_%D0%AE%D0%96%D0%9D%D0%9E%D0%99_%D0%90%D0%97%D0%98%D0%98.pdf]</ref> با این حال، تغییرات جمعیتی از جمله مهاجرت روس‌ها به دلیل فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و کاهش جمعیت ازبک‌ها به کاهش درصد جمعیت این اقوام منجر شده است.<ref>Kauffman, M., Cagnacci, F., Chamaillé‐Jammes, S., Hebblewhite, M., Hopcraft, J., Merkle, J., ... & Zuther, S. (2021). Mapping out a future for ungulate migrations. Science, 372(6540), 566-569.[https://www.researchgate.net/publication/351371965_Mapping_out_a_future_for_ungulate_migrations]</ref> زبان رسمی کشور تاجیکی است که یکی از گویش‌های زبان فارسی به شمار می‌رود و بخش عمده‌ای از مردم [[تاجیکستان]] به آن تکلم می‌کنند.<ref>Meirison, M., & Muzakki, M. H. (2021). Samanid dynasty [https://www.researchgate.net/publication/362604070_SAMANID_DYNASTY_DEVELOPMENT_GOVERNMENT_ADMINISTRATION_RACE_AND_SCIENCE development], government administration, race and science. Journal of Islamic Studies and Humanities, 1(2), 45-56.[https://www.researchgate.net/publication/362604070_SAMANID_DYNASTY_DEVELOPMENT_GOVERNMENT_ADMINISTRATION_RACE_AND_SCIENCE]</ref> <ref>Laskowski, M. (2023). Etymology as a vehicle for Polish-English cultural links. Applied Linguistics Papers, 2023(1), 78-89.[http://alp.uw.edu.pl/wp-content/uploads/sites/315/2024/02/4-ALP_Laskowski-Maciej.pdf]</ref>اگرچه تأثیرات فرهنگی و زبانی ترکی نیز در برخی مناطق قابل مشاهده است، هویت فارسی‌زبان این کشور همچنان قوی باقی مانده است.<ref name=":5">[https://publications.iom.int/system/files/pdf/labour_migration_tajikistan.pdf Olimov], M., & Olimova, S. (2019). Transformation of identity in migration: ethnicity and religion (on the example of Tajik labour migration in Russia). Vestnik Tomskogo gosudarstvennogo universiteta. Istoriya, 2019(3), 123-129.[https://publications.iom.int/system/files/pdf/labour_migration_tajikistan.pdf]</ref>
			*'''''مهاجرت و اثرات آن'''''
			مهاجرت‌های داخلی و خارجی یکی از عوامل کلیدی تغییرات جمعیتی در [[تاجیکستان]] بوده است.<ref>Starr, E., Prescott, J. J., & Bishara, N. (2021). Noncompete Agreements in the US Labor Force. The Journal of Law and Economics, 64.[https://www.journals.uchicago.edu/doi/pdfplus/10.1086/712206]</ref> پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، موج بزرگی از مهاجرت روس‌ها و ازبک‌ها از [[تاجیکستان]] صورت گرفت که تأثیر بسزایی بر ترکیب جمعیتی کشور داشت.<ref>Petruk, G., Kim, A. G., & Vaschuk, A. S. (2020). Russian Migration and Psychological Aspect. Propósitos y Representaciones, 8, 513.[http://www.scielo.org.pe/scielo.php?pid=S2307-79992020000300012&script=sci_abstract&tlng=en]</ref> در مقابل، طی سال‌های اخیر، مهاجرت نیروی کار تاجیک به روسیه و کشورهای همسایه همچنان یک پدیده رایج است.<ref>Rahimitabar, P., Kraemer, A., Bozorgmehr, K., Ebrahimi, F., & Takian, A. (2023). Health condition of Afghan refugees residing in Iran in comparison to Germany: a systematic review of empirical studies. International Journal for Equity in Health, 22.[https://equityhealthj.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12939-023-01832-7]</ref> تخمین زده می‌شود که بیش از یک میلیون نفر از جمعیت [[تاجیکستان]] به‌عنوان نیروی کار در خارج از کشور، به‌ویژه در [[روسیه]]، مشغول به کار هستند.<ref>''[https://www.pragueprocess.eu/en/countries/914-tajikistan?tmpl=component&ml=1#:~:text=According%20to%20the%20government%2C%20the,labour%20migrants%20in%20Russia%20alone. Tajikistan]''. (n.d.). Prague Process.</ref> مهاجرت خارجی در [[تاجیکستان]] نه تنها ترکیب قومی کشور را تغییر داده، بلکه منجر به وابستگی اقتصادی به درآمدهای حاصل از مهاجرت نیز شده است. <ref>International Organization for Migration (IOM) & Global Data Institute (GDI). (2024). MIGRATION SITUATION REPORT JANUARY-[https://dtm.iom.int/sites/g/files/tmzbdl1461/files/reports/Uzbekistan%20%E2%80%94%20Migration%20Situation%20Report%20%28January-March%202024%29_0.pdf MARCH] 2024. International Organization for Migration (IOM).</ref>در سال ۲۰۲۳، حدود ۳۰ درصد از تولید ناخالص داخلی [[تاجیکستان]] از طریق درآمدهای ارسالی مهاجران تأمین می‌شد. همچنین، مهاجرت به کشورهای همسایه نظیر [[افغانستان]] و ازبکستان نیز همچنان در حال افزایش است.<ref>''Tajikistan''. (n.d.-b). Coface.[https://www.coface.com/news-economy-and-insights/business-risk-dashboard/country-risk-files/tajikista]</ref>
			*'''''تفاوت‌های درون قومی'''''
			در میان تاجیک‌ها نیز تفاوت‌های محلی و فرهنگی قابل توجهی وجود دارد. دو گروه اصلی تاجیک‌ها شامل کولابی‌ها و پامیری‌ها هستند:<ref>Rotaru, M., Creţan, R., & Ianăş, A. (2023). Ethnicities in Post-Communist Romania: spatial dynamics, fractionalisation, and polarisation at the NUTS-3 level. ''Land'', ''12''(6), 1133. <nowiki>https://doi.org/10.3390/</nowiki>[https://www.researchgate.net/publication/347346849_Preserving_the_socio-cultural_traditions_of_rural_areas_in_the_social_practices_of_youth land12061133]</ref>[[پرونده:کولابی تاجیکستان.jpg\|بندانگشتی\|کولابی ها (تاجیکستان) ، بازیابی از : https://m.facebook.com/nayundance/posts/join-me-today-teaching-some-kulobi-dance-movement-at-5-pm-pst-through-pomegranat/650602118819334/?locale=zh_CN]]1. کولابی‌ها (تاجیک‌های دشتی): ساکنان نواحی جنوبی، به‌ویژه استان کولاب. این گروه نقش مهمی در سیاست‌های [[تاجیکستان]] دارند. رئیس‌جمهور امامعلی رحمان که از کولابی‌هاست، بخش عمده‌ای از دولت را به اعضای این گروه واگذار کرده است.

			2. پامیری‌ها: ساکنان مناطق شرقی، به‌ویژه استان خودمختار کوهستان بدخشان (GBAR). پامیری‌ها از نظر زبانی و فرهنگی با تاجیک‌های دیگر تفاوت دارند و به گویش‌های مختلف از زبان‌های پامیری (شاخه‌ای از زبان‌های ایرانی) صحبت می‌کنند. آنها همواره نقش مهمی در تاریخ سیاسی و فرهنگی تاجیکستان داشته‌اند.<ref>Nazarova, Z. O. (2015). ''Ethno-linguistic analysis of the vocabulary associated with the wedding ceremony (on the basis of the Pamiri languages)''. <nowiki>http://libartrus.com/en/archive/2015/6/7/</nowiki>[http://libartrus.com/en/archive/2015/6/7/]</ref>
			*'''چالش‌های مهاجرت و تغییرات جمعیتی'''
			کاهش جمعیت روس‌ها از ۸ درصد در دهه ۱۹۹۰ به کمتر از یک درصد در ۲۰۲۴ یکی از برجسته‌ترین تغییرات جمعیتی [[تاجیکستان]] است.<ref name=":6">Akkermans, S., Martín-Ortega, J. L., Sebos, I., & López-Blanco, M. (2023). Exploring long-term mitigation pathways for a net zero Tajikistan. Mitigation and Adaptation Strategies for Global Change, 28, 1-26.[https://ouci.dntb.gov.ua/en/works/4kYVXQK9/]</ref> این کاهش به دلیل مهاجرت‌های گسترده روس‌ها پس از استقلال [[تاجیکستان]] و عدم بازگشت آن‌ها به کشور بوده است.<ref name=":3">Berlov, A. A. (2023). Development of the Approval Procedure for the Head of Russian Government in the 1990s. The Journal of Political Theory, Political Philosophy and Sociology of Politics Politeia.[http://politeia.ru/english/content/salminskaja-premija/laureaty/]</ref> همچنین جمعیت ازبک‌ها از ۲۵ درصد در اوایل دهه ۱۹۹۰ به ۱۳درصد در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است. <ref>[https://masterjournals.com/index.php/CRJH/article/download/1221/1084/3580 Eshnazarovich], N. K. (2023). General Situation and Historical Foundations of the Uzbeki Language Among the Uzbeks of Afghanistan. CURRENT RESEARCH JOURNAL OF HISTORY.</ref>ازبک‌ها که عمدتاً در استان سغد در شمال کشور زندگی می‌کنند،<ref>Akash, J., Kudusov, M., Akanksha, J., Pramod, J., & Madvaliev, U. (2023). A Multicriteria Approach to Identifying and Developing Renewable Energy Zones in Tajikistan. Applied Solar Energy, 59, 176-188.[https://journals.scholarsportal.info/details/0003701x/v59i0002/176_amatiadrezit.xml]</ref> نقش مهمی در اقتصاد و تجارت کشور دارند و بخش زیادی از آنها به کشاورزی مشغول‌اند.<ref>Kamilaris, A., & Prenafeta-Boldú, F. (2018). Deep learning in agriculture: A survey. Computers and Electronics in Agriculture, 147, 70-90.[https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=2940518]</ref> با این حال، تنش‌های قومی میان تاجیک‌ها و ازبک‌ها به‌ویژه در شهرهای شمالی مانند خجند همچنان گاهی باعث نگرانی‌هایی در زمینه همبستگی ملی می‌شود.<ref>Honig, J. A. S., & Booth, M. (2020). Ethnic Tensions, Tantalum, and the Effects of the Global Market. Journal of Power, Politics & Governance, 8(1).[https://scholar.google.com/citations?user=-q00itgAAAAJ&hl=en]</ref>[[پرونده:Tajik labor migrants working Russia.jpg\|بندانگشتی\|کارگران تاجیکی در روسیه( 2024) ، بازیابی از : https://old.asiaplustj.info/en/news/tajikistan/society/20240710/tajik-labor-migrants-working-russia-helped-to-be-paid-back-rr18-million-unpaid-wages-in-h1-2024]]
			*'''''پیش‌بینی‌های جمعیتی'''''
			با توجه به نرخ رشد طبیعی جمعیت که در سال ۲۰۲۴ حدود ۲.۲ درصد برآورد شده،<ref>Majchrzak, Y., Peers, M. J., Studd, E., Menzies, A., Walker, P. D., Shiratsuru, S., ... & Boutin, S. (2022). Balancing food acquisition and predation risk drives demographic changes in snowshoe hare population cycles. Ecology Letters.[https://www.researchgate.net/publication/358512030_Balancing_food_acquisition_and_predation_risk_drives_demographic_changes_in_snowshoe_hare_population_cycles]</ref> پیش‌بینی می‌شود که جمعیت [[تاجیکستان]] تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۱۱ میلیون نفر برسد.<ref>''Population Pyramids of the World from 1950 to 2100''. (n.d.-c). [https://www.populationpyramid.net/tajikistan/2030/ PopulationPyramid.net].</ref> با این حال، چالش‌های مرتبط با مهاجرت و توزیع جمعیت همچنان مهم‌ترین مسائل پیش روی دولت [[تاجیکستان]] هستند.<ref>Hale, T., Angrist, N., Goldszmidt, R., Kira, B., Petherick, A., Phillips, T., Webster, S., Cameron-Blake, E., Hallas, L., Majumdar, S., & Tatlow, H. (2021). A global panel database of pandemic policies (Oxford COVID-19 Government Response Tracker). Nature Human Behaviour, 5, 529-538.[https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:ded8f0e5-b519-4a48-b84c-090770fa6f58]</ref> مهاجرت گسترده جوانان به کشورهای خارجی می‌تواند تأثیرات قابل توجهی بر جمعیت فعال کشور و نیروی کار داخلی بگذارد. همچنین، پویایی ترکیب قومی و تفاوت‌های محلی، از جمله درگیری‌های محلی‌گرایی و شکاف‌های اقتصادی بین مناطق مختلف، می‌تواند به ناآرامی‌های اجتماعی دامن بزند.<ref>Haller, H. (2017). Soil Remediation and Sustainable Development: Creating Appropriate Solutions for Marginalized Regions.[https://www.semanticscholar.org/paper/186c48844ef3c5f070bbcfff5249300f73cb5ef0]</ref> به‌طورکلی، دولت [[تاجیکستان]] در دهه آینده با چالش‌های جدی در زمینه حفظ انسجام ملی و مدیریت مهاجرت‌های داخلی و خارجی مواجه خواهد بود.<ref>Ulussever, T., Kartal, M., & Depren, S. K. (2023). Effect of income, energy consumption, energy prices, political stability, and geopolitical risk on the environment: Evidence from GCC countries by novel quantile-based methods. Energy & Environment.[https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0958305X231190351?icid=int.sj-full-text.citing-articles.31]</ref>

			نویسنده: نرگس شکوری

			==نیز نگاه کنید به==
			[[جغرافیای انسانی روسیه]]؛ [[جغرافیایی جمعیتی در چین]]؛ [[جغرافیای انسانی سودان]]؛ [[جغرافیای انسانی اردن]]؛ [[جغرافیای انسانی ژاپن]]؛ [[جغرافیای انسانی کانادا]]؛ [[جغرافیای انسانی کوبا]]؛ [[جغرافیای انسانی لبنان]]؛ [[جغرافیای انسانی تونس]]؛ [[جغرافیای انسانی مصر]]؛ [[جغرافیای انسانی ساحل عاج]]؛ [[جغرافیای انسانی مالی]]؛ [[جغرافیای انسانی افغانستان]]؛ [[جغرافیای انسانی تایلند]]؛ [[جغرافیای انسانی آرژانتین]]؛ [[جغرافیای انسانی فرانسه]]؛ [[جغرافیای انسانی اسپانیا]]؛ [[جغرافیای انسانی اوکراین]]؛ [[جغرافیای انسانی سوریه]]؛ [[جغرافیای انسانی قطر]]؛ [[جغرافیای انسانی امارات متحده عربی]]؛ [[جغرافیای انسانی اتیوپی]]؛ [[جغرافیای انسانی سیرالئون]]؛ [[جغرافیایی انسانی سنگال]]؛ [[جغرافیای انسانی زیمبابوه]]؛ [[جغرافیای انسانی گرجستان]]؛ [[جغرافیای انسانی قزاقستان]]؛ [[جغرافیای انسانی بنگلادش]]

			== کتابشناسی ==

Toktam: صفحه‌ای تازه حاوی «'''ویژگی های جمعیتی'''» ایجاد کرد

2024-09-12T19:46:51Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''ویژگی های جمعیتی'''» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''ویژگی های جمعیتی'''

ویژگی های جمعیتی تاجیکستان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Toktam در ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۴

Toktam: صفحه‌ای تازه حاوی «'''ویژگی های جمعیتی'''» ایجاد کرد