http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 2026-05-27T16:38:26Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&diff=84222&oldid=prev 2026-01-31T07:36:17Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[جغرافیای فرهنگی و اجتماعی پاکستان]] ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[جغرافیای فرهنگی و اجتماعی پاکستان]] ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جغرافیای فرهنگی و اجتماعی [[پاکستان]]، تا پیش از سال 1947 م. که از هند، اعلام استقلال کرد، بطور کامل با شبه قاره هند گره خورده است. [[پاکستان]]، تا پیش از 1947م، بخش غربی شبه قاره هند و قسمتی از بنگال شرقی را در نقشه سیاسی شبه قاره تشکیل می ­داد. به همین خاطر، تاریخ و جغرافیای فرهنگی پاکستان تا پیش از استقلال، بخشی از شبه قاره هند بود و با آن سرزمین بسیار وسیع و کهن، فراز و نشیب دوران آغازین و پیش از تاریخ و تاریخی را تا 1947گذراند. نگاهی به جغرافیای سیاسی شبه قاره هند (شامل کشورهای هند، [[پاکستان]] و [[بنگلادش]]) مشخص می کند که شکل ظاهری هند، مثلث بزرگی است که هرچه از یخبندان­ های ابدی کوه­های هیمالیا رو به جانب گرمای مداوم سیلان ([[سریلانکا]]) پائین می­رود، تنگ­تر می ­شود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جغرافیای فرهنگی و اجتماعی [[پاکستان]]، تا پیش از سال 1947 م. که از هند، اعلام استقلال کرد، بطور کامل با شبه قاره هند گره خورده است. [[پاکستان]]، تا پیش از 1947م، بخش غربی شبه قاره هند و قسمتی از بنگال شرقی را در نقشه سیاسی شبه قاره تشکیل می ­داد. به همین خاطر، تاریخ و جغرافیای فرهنگی پاکستان تا پیش از استقلال، بخشی از شبه قاره هند بود و با آن سرزمین بسیار وسیع و کهن، فراز و نشیب دوران آغازین و پیش از تاریخ و تاریخی را تا 1947گذراند. نگاهی به جغرافیای سیاسی شبه قاره هند (شامل کشورهای هند، [[پاکستان]] و [[بنگلادش]]) مشخص می کند که شکل ظاهری هند، مثلث بزرگی است که هرچه از یخبندان­ های ابدی کوه­های هیمالیا رو به جانب گرمای مداوم سیلان ([[سریلانکا]]) پائین می­رود، تنگ­تر می ­شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== [[تاریخ پاکستان]] ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره سِند/ تمدن دره سند: تمدن دره سِند/  Indus Valley Civilization(۲۶۰۰ پ.م. –۱۹۰۰ پ.م) به یکی از بزرگ­ترین و کهن­ ترین تمدن­های باستانی جهان گفته می­شود که از بستر رود سند برخاست. گستره این تمدن، همچنانکه مدارک باستان­شناسی نشان داده است، در هزاره سوم پیش از میلاد، در دو شهر بزرگ موهنجودرو در ایالت لارکانه، در پاکستان کنونی و هَاراپا در کنار رود راوی، در شهر مولتان در ایالت پنجاب تمدن درخشانی وجود داشته‌است که کم‌کم در تمامی آن مناطق و بخش‌های دیگر شبه قاره هند، در دشت میان دوآب، یعنی دو رود گنگ و جُمنا  تأثیر فراوان داشته‌است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== [[مناسبات دو کشور ایران و پاکستان پس از استقلال پاکستان]] ====</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== [[مناسبات دو کشور ایران و پاکستان پس از استقلال پاکستان]] ====</div></td></tr> <!-- diff cache key dmelal-hY7SGReQW:diff:1.41:old-84220:rev-84222:php=table --> </table>

Samiei http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&diff=84220&oldid=prev 2026-01-31T07:09:15Z

<p></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&amp;diff=84220&amp;oldid=84219">نمایش تغییرات</a>

Hamidian http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&diff=84219&oldid=prev 2026-01-31T06:44:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l44">خط ۴۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطالعه واژه‌های فارسی در زبان اردو و دیگر زبان‌های رایج [[پاکستان]]، بخشی مهم از پژوهش‌های زبان‌شناسی تاریخی و تماس زبانی است که به‌خوبی نشان می‌دهد چگونه یک زبان می‌تواند نه‌تنها ساختار واژگانی، بلکه لایه‌های فرهنگی و معنایی زبان دیگر را دگرگون سازد‌. در این حوزه، زبان فارسی طی چندین سده با زبان‌های محلی شبه‌قاره، به‌ویژه اردو، در تعامل بوده و صدها واژه بنیادین و اصطلاح تخصصی را به آن‌ها منتقل کرده است‌. اهمیت این مطالعه، هم در شناخت سیر تحول اردو و هم در تحلیل پیوندهای فرهنگی و هویتی نهفته است که امروزه نیز در گفتار، نوشتار و ادبیات [[پاکستان]] به حیات خود ادامه می‌دهد‌.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطالعه واژه‌های فارسی در زبان اردو و دیگر زبان‌های رایج [[پاکستان]]، بخشی مهم از پژوهش‌های زبان‌شناسی تاریخی و تماس زبانی است که به‌خوبی نشان می‌دهد چگونه یک زبان می‌تواند نه‌تنها ساختار واژگانی، بلکه لایه‌های فرهنگی و معنایی زبان دیگر را دگرگون سازد‌. در این حوزه، زبان فارسی طی چندین سده با زبان‌های محلی شبه‌قاره، به‌ویژه اردو، در تعامل بوده و صدها واژه بنیادین و اصطلاح تخصصی را به آن‌ها منتقل کرده است‌. اهمیت این مطالعه، هم در شناخت سیر تحول اردو و هم در تحلیل پیوندهای فرهنگی و هویتی نهفته است که امروزه نیز در گفتار، نوشتار و ادبیات [[پاکستان]] به حیات خود ادامه می‌دهد‌.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[محمدباقر]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[محمدباقر]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدباقر(تولد1910م- وفات1993م.) نویسنده، پژوهشگر، استاد ممتاز زبان و ادبیات فارسى و رئیس پیشین بخش فارسى دانشکده خاورشناسى دانشگاه پنجاب لاهور.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدباقر(تولد1910م- وفات1993م.) نویسنده، پژوهشگر، استاد ممتاز زبان و ادبیات فارسى و رئیس پیشین بخش فارسى دانشکده خاورشناسى دانشگاه پنجاب لاهور.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ظهورالدین احمد]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[ظهورالدین احمد]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استاد ظهورالدین احمد در ۱۳ اکتبر ۱۹۱۳ میلادی در امرتسر چشم به جهان گشود و در ۱۴ فوریه ۲۰۱۴ در لاهور، مرکز عهده فعالیت خود بدرود حیات گفت. مجلدات اول و دوم از تاریخ ادب را پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران با ترجمه و تحشیه دکتر شاهد چوهدری به زیور طبع آراست و ترجمه مابقی مجلدات را براساس چاپ اردویی آن در سلسله انتشارات اداره تحقیقات دانشگاه پنجاب لاهور، آماده چاپ کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استاد ظهورالدین احمد در ۱۳ اکتبر ۱۹۱۳ میلادی در امرتسر چشم به جهان گشود و در ۱۴ فوریه ۲۰۱۴ در لاهور، مرکز عهده فعالیت خود بدرود حیات گفت. مجلدات اول و دوم از تاریخ ادب را پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران با ترجمه و تحشیه دکتر شاهد چوهدری به زیور طبع آراست و ترجمه مابقی مجلدات را براساس چاپ اردویی آن در سلسله انتشارات اداره تحقیقات دانشگاه پنجاب لاهور، آماده چاپ کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l68">خط ۶۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ ولادت علامه محمد اقبال از روی‌ قرائن‌ به‌ اختلاف‌ سال‌های‌ ۱۸۷۰-۱۸۷۲م و ۱۸۷۵-۱۸۷۷م‌ دانسته شده است. وی ولادت خود را رساله دکتریش 3 ذیقعده 1294 ق در شهر سیالکوت پنجاب ذکر کرده است. وی فرزند شیخ نورمحمد بود که در سیالکوت دوزندگی داشت. اقبال در سیالکوت زبان­ های فارسی و عربی را آموخت و با مقدمات علوم اسلامی و معارف قرآنی آشنا شد و در مدرسه مبلغان مسیحی اصول و مبادی علوم جدید آموخت و نزد پدرش‌ شیخ‌ نورمحمد، با آنکه‌ پیشه دوزندگی داشت، اوقات‌ خود را در مصاحبت‌ اهل‌ سلوک‌ می‌گذراند و با شعر و ادب عرفانی و خصوصاً به‌ شیخ‌ِ اکبر، محیی‌الدین‌ ابن‌ عربی‌ ارادت‌ تمام‌ داشت‌ و در خانه‌ کتاب‌های‌ فصوص‌ الحکم‌ و فتوحات‌ مکیه‌ را مطالعه‌ می‌کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ ولادت علامه محمد اقبال از روی‌ قرائن‌ به‌ اختلاف‌ سال‌های‌ ۱۸۷۰-۱۸۷۲م و ۱۸۷۵-۱۸۷۷م‌ دانسته شده است. وی ولادت خود را رساله دکتریش 3 ذیقعده 1294 ق در شهر سیالکوت پنجاب ذکر کرده است. وی فرزند شیخ نورمحمد بود که در سیالکوت دوزندگی داشت. اقبال در سیالکوت زبان­ های فارسی و عربی را آموخت و با مقدمات علوم اسلامی و معارف قرآنی آشنا شد و در مدرسه مبلغان مسیحی اصول و مبادی علوم جدید آموخت و نزد پدرش‌ شیخ‌ نورمحمد، با آنکه‌ پیشه دوزندگی داشت، اوقات‌ خود را در مصاحبت‌ اهل‌ سلوک‌ می‌گذراند و با شعر و ادب عرفانی و خصوصاً به‌ شیخ‌ِ اکبر، محیی‌الدین‌ ابن‌ عربی‌ ارادت‌ تمام‌ داشت‌ و در خانه‌ کتاب‌های‌ فصوص‌ الحکم‌ و فتوحات‌ مکیه‌ را مطالعه‌ می‌کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[غلام سرور]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[غلام سرور]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولانا حکیم غلام سَروَر فرزند مفتی غلام محمد فرزند رحیم ­الله قریشی اسدی هاشمی، در 1244ق/ 1837م در لاهور زاده شد. وی دانشمند دینی، عارف سهروردی، پزشک، شاعر، تاریخ ­نگار و تذکره نویس شبه قاره و استاد زبان فارسی بود.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ساجدالله تفهیمی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[ساجدالله تفهیمی]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساجدالله فرزند محمد عظمت ­الله، اهل پانی پت، (زاده 1941م/ درگذشت 2021م)، استاد زبان و ادبیات فارسی پاکستان در دانشگاه جامع کراچی بود. وی در همان دانشگاه تحصیلات عالی خود را آغاز کرد و از همانجا موفق به دریافت درجه دکتری در زبان و ادبیات فارسی شد و به استخدام آن دانشگاه درآمد و تا پایان عمر در گروه زبان و ادبیات فارسی آن دانشگاه به پرورش دانشجویان پرداخت.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[وزیرالحسن عابدی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[وزیرالحسن عابدی]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید محمد خورشید احسان مشهور به وزیرالحسن عابدی در 1915 م. در بجنور زاده شد و در 1980م در شهر لاهور دیده از جهان فروبست. وی در خانواده ­ای ادب دوست دیده به جهان گشود و خود بعد از گذراندن دوره ­های آموزشی و دانشگاهی، ادیب و فارسی ­پژوهی مشهور شد.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[چَچ‌نامه]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[چَچ‌نامه]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چَچ‌نامه یا فتح‌نامه سِند کتابی در تاریخ سِند فتح آن سرزمین به دست مسلمانان است که در سالهای آغازین سده هفتم هجری قمری به قلم علی بن حامدبن ابی‌بکر الکوفی بر اساس متن کهن‌تری که به زبان عربی بود، به فارسی ترجمه و تالیف شده است. موضوع کتاب «چچ‌نامه»، تاریخ منطقه سند در دوران پیش از اسلام و فتح این منطقه به دست اعراب مسلمان است. این کتاب افزون ‌بر ارزش تاریخی، به لحاظ ادبی نیز جایگاه بلندی دارد.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مکلی نامه]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[مکلی نامه]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکلی نامه، نسخه خطی ارزشمندی است به زبان فارسی و درباره تاریخ سند و ذکر به خاک سپرده شدگان کوه مَکلِی و سرگذشت عرفای سند تا زمان فوت مؤلف آن، میرعلیشیر قانع تتوی ( ۸۴۴ - ۹۰۶ ق).</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[میرنظام‌الدین علی‌شیر نوایی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[میرنظام‌الدین علی‌شیر نوایی]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرنظام‌الدین علی‌شیر نوایی (زاده ۸۴۴ ‍ق در هرات - درگذشته۹۰۶ ق) شاعر، دانشمند و سیاستمدار  برجسته روزگار فرمانروایی تیموریان و معاصر سلطان حسین بایقرا (۸۴۴ –۹۱۱ ق) بوده است.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[میرزا مهدی پویا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[میرزا مهدی پویا]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرزا مهدی پویا معروف به آقا پویا (1900-1973م/ 1317- 1393ق) عالم و مبلغ شیعی در شبه قاره هند و یكی از مفسران‌ و قرآن‌ پژوهان‌ ایرانی است كه‌ بیشتر عمر خود را در دو كشور هند و پاكستان‌ گذرانید. وی‌ در میان‌ مسلمانان‌ و به‌ویژه‌ شیعیان‌ این‌ منطقه‌ از شهرت‌ بسیار برخوردار بوده‌ است. وی كه‌ بیشتر آثار قرآنی خود را به‌ دو زبان‌ انگلیسی و اردو نگاشته‌ است، بیشترین‌ شهرت‌ خود را مدیون‌ مقدمه‌ و پاورقیزهای تفسیریای است‌ كه‌ بر ترجمهِ‌ انگلیسی قرآن، اثر میراحمدعلی نوشته‌ است.‌ وی در سال‌ 1317 هجری قمری (1900 میلادی) در شهر یزد متولد شد.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[جاوید اقبال]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[جاوید اقبال]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاوید اقبال ( 5 اکتبر 1924- 3 اکتبر 2015م)، قاضی بازنشسته پاکستانی و فرزند «علامه محمد اقبال»، به علت سکته قلبی در سوم اکتبر ۲۰۱۵ در گذشت. او، فیلسوف پاکستانی و قاضی ارشد دادگاه عالی پاکستان بود. جاوید اقبال در سطح بین المللی به دلیل انتشارات تحسین برانگیز خود در مورد فلسفه حقوق و فلسفه نوین اسلامی در مجلات بین المللی و ملی شناخته شده بود. وی فرزند شاعر و فیلسوف محمد اقبال بود که الهام بخش جنبش پاکستان محسوب می ­شد.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[عفان سلجوق]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[عفان سلجوق]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دکتر عفان سلجوق (1320- 1403ش/ 1943- 2023م)، در شهر حیدرآباد دکن (هند)، از خانواده ­ای سرشناس و مذهبی بود. یکی از نیاکان او به نام مولانا شجاع ­الدین مؤلف کتاب کشف ­الخلاصه، از صوفیان برجسته دکن بشمار می ­رفت. خانواده وی بعد از تشکیل کشور [[پاکستان]] به [[کراچی]] کوچیدند.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دانشگاه زنان فاطمه جناح]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[دانشگاه زنان فاطمه جناح]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشگاه زنان فاطمه جناح (Fatima Jinnah Women University)، در سال 1998 تأسیس شد. یک موسسه آموزش عالی دولتی غیرانتفاعی است که در محیط شهری کلانشهر راولپندی (محدوده جمعیت 1,000,000-5,000,000 نفر) پنجاب واقع شده است. این موسسه همچنین دارای یک پردیس شعبه در سیالکوت می باشد.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سیدضیاء جعفری]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[سیدضیاء جعفری]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید عنایت علی شاه فرزند میر مرتضی از شاعران فارسی گوی پاکستان در سده بیستم میلادی بود. وی از ایرانی­ تباران پاکستانی است. نیای بزرگ وی به تام میر گنج­ بخش از مردم سبزوار بود که بعد از مدتی به کابل رفت و در آنجا درگذشت.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سید محمد شاه برق کوهاتی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[سید محمد شاه برق کوهاتی]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید (آغا) محمد شاه برق کوهاتی، در 1275ش/ 1896م در کوهات پاکستان زاده شد. خانواده وی با چندین واسطه به سید عبدالله شاه غازی (وفات: رجب 1099 ق/ 1688 م ) می ­رسد. وی تحصیلات خود را در کوهات به پایان برد و بعد از آن به مدت دو سال در لاهور شغل دولتی داشت و سپس به پیشاور رفت و تا 1965م خزانه­ دار دانشگاه پیشاور بود و در همان سال بازنشسته شد. وی در 1919م با همکاری "میرسید علیشاه" متخلص به سید شیرازی در کوهات، "انجمن ادبی بزم سخن" را پایه گذاری کرد.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[میرزا رضا حسین همدانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[میرزا رضا حسین همدانی]]</div></td></tr> </table>

Hamidian http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&diff=84218&oldid=prev 2026-01-31T06:38:40Z

<p></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&amp;diff=84218&amp;oldid=84215">نمایش تغییرات</a>

Hamidian http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&diff=84215&oldid=prev 2026-01-31T06:14:37Z

<p><span class="autocomment">مطالعات ایرانی و ایران شناسی در پاکستان</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[مطالعات ایرانی و ایران شناسی در پاکستان]] ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[مطالعات ایرانی و ایران شناسی در پاکستان]] ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران شناسی در پاکستان پیرو ایران شناسی در هند نیز هست. هنگامی که از ایران شناسی در شبه قاره هند صحبت می شود باید به کل یکپارچه و عوامل کلی تاثیر گذار بر روند ایران شناسی در شبه قاره هند توجه کرد. عوامل تاثیر گذار در ایران شناسی در شبه قاره هند عبارتند از: الف) پیشینه تاریخی و فرهنگی مشترک ب) نفوذ اسلام در شبه قاره هند ج) نفوذ زبان و ادبیات فارسی در آن سرزمین د) گره خوردگی حوادث تاریخی دو سرزمین.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[واژه‌های فارسی در زبان رایج پاکستان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[واژه‌های فارسی در زبان رایج پاکستان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Hamidian http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&diff=84213&oldid=prev 2026-01-31T06:12:53Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33">خط ۳۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[تاریخ پاکستان]] ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[تاریخ پاکستان]] ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دره سِند/ تمدن دره سند: تمدن دره سِند/  Indus Valley Civilization(۲۶۰۰ پ.م. –۱۹۰۰ پ.م) به یکی از بزرگ­ترین و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کهن­ترین </del>تمدن­های باستانی جهان گفته می­شود که از بستر رود سند برخاست. گستره این تمدن، همچنانکه مدارک باستان­شناسی نشان داده است، در هزاره سوم پیش از میلاد، در دو شهر بزرگ موهنجودرو در ایالت لارکانه، در پاکستان کنونی و هَاراپا در کنار رود راوی، در شهر مولتان در ایالت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>پنجاب<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>تمدن درخشانی وجود داشته‌است که کم‌کم در تمامی آن مناطق و بخش‌های دیگر شبه قاره هند، در دشت میان دوآب، یعنی دو رود گنگ و جُمنا  تأثیر فراوان داشته‌است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دره سِند/ تمدن دره سند: تمدن دره سِند/  Indus Valley Civilization(۲۶۰۰ پ.م. –۱۹۰۰ پ.م) به یکی از بزرگ­ترین و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کهن­ ترین </ins>تمدن­های باستانی جهان گفته می­شود که از بستر رود سند برخاست. گستره این تمدن، همچنانکه مدارک باستان­شناسی نشان داده است، در هزاره سوم پیش از میلاد، در دو شهر بزرگ موهنجودرو در ایالت لارکانه، در پاکستان کنونی و هَاراپا در کنار رود راوی، در شهر مولتان در ایالت پنجاب تمدن درخشانی وجود داشته‌است که کم‌کم در تمامی آن مناطق و بخش‌های دیگر شبه قاره هند، در دشت میان دوآب، یعنی دو رود گنگ و جُمنا  تأثیر فراوان داشته‌است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مناسبات دو کشور ایران و پاکستان پس از استقلال پاکستان]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>[[مناسبات دو کشور ایران و پاکستان پس از استقلال پاکستان]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روابط ایران و [[پاکستان]] با استقلال [[پاکستان]] در سال 1947 (1326 شمسی) آغاز شد. ایران نخستین کشوری بود که استقلال [[پاکستان]] را به رسمیت شناخت و در آبان همان سال سفارت خود را در کراچی افتتاح کرد. این روابط اولیه بر اساس اشتراکات فرهنگی، مذهبی و جغرافیایی بنا شد و به مرور زمان در قالب ائتلاف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی تقویت یافت.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[مطالعات ایرانی و ایران شناسی در پاکستان]] ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[مطالعات ایرانی و ایران شناسی در پاکستان]] ===</div></td></tr> </table>

Hamidian http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&diff=84212&oldid=prev 2026-01-31T06:11:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[جغرافیای فرهنگی و اجتماعی پاکستان]] ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[جغرافیای فرهنگی و اجتماعی پاکستان]] ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافیای فرهنگی و اجتماعی [[پاکستان]]، تا پیش از سال 1947 م. که از هند، اعلام استقلال کرد، بطور کامل با شبه قاره هند گره خورده است. [[پاکستان]]، تا پیش از 1947م، بخش غربی شبه قاره هند و قسمتی از بنگال شرقی را در نقشه سیاسی شبه قاره تشکیل می ­داد. به همین خاطر، تاریخ و جغرافیای فرهنگی پاکستان تا پیش از استقلال، بخشی از شبه قاره هند بود و با آن سرزمین بسیار وسیع و کهن، فراز و نشیب دوران آغازین و پیش از تاریخ و تاریخی را تا 1947گذراند. نگاهی به جغرافیای سیاسی شبه قاره هند (شامل کشورهای هند، [[پاکستان]] و [[بنگلادش]]) مشخص می کند که شکل ظاهری هند، مثلث بزرگی است که هرچه از یخبندان­ های ابدی کوه­های هیمالیا رو به جانب گرمای مداوم سیلان ([[سریلانکا]]) پائین می­رود، تنگ­تر می ­شود.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[تاریخ پاکستان]] ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== [[تاریخ پاکستان]] ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره سِند/ تمدن دره سند: تمدن دره سِند/  Indus Valley Civilization(۲۶۰۰ پ.م. –۱۹۰۰ پ.م) به یکی از بزرگ­ترین و کهن­ترین تمدن­های باستانی جهان گفته می­شود که از بستر رود سند برخاست. گستره این تمدن، همچنانکه مدارک باستان­شناسی نشان داده است، در هزاره سوم پیش از میلاد، در دو شهر بزرگ موهنجودرو در ایالت لارکانه، در پاکستان کنونی و هَاراپا در کنار رود راوی، در شهر مولتان در ایالت '''پنجاب''' تمدن درخشانی وجود داشته‌است که کم‌کم در تمامی آن مناطق و بخش‌های دیگر شبه قاره هند، در دشت میان دوآب، یعنی دو رود گنگ و جُمنا  تأثیر فراوان داشته‌است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مناسبات دو کشور ایران و پاکستان پس از استقلال پاکستان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مناسبات دو کشور ایران و پاکستان پس از استقلال پاکستان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Hamidian http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&diff=84210&oldid=prev 2026-01-31T06:09:26Z

<p></p> <a href="http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&amp;diff=84210&amp;oldid=84206">نمایش تغییرات</a>

Hamidian http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%DA%A9_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87&diff=84206&oldid=prev 2026-01-30T20:55:11Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «پاکستان، کشوری در جنوب آسیا، با تنوع جغرافیایی و فرهنگی شگفت‌انگیز، نقطه تلاقی تمدن‌های کهن و تحولات معاصر است. این کشور که در همسایگی ایران، افغانستان، هند و چین قرار دارد، به‌واسطه موقعیت راهبردی خود همواره نقشی محوری در معادلات منطقه‌ا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>پاکستان، کشوری در جنوب آسیا، با تنوع جغرافیایی و فرهنگی شگفت‌انگیز، نقطه تلاقی تمدن‌های کهن و تحولات معاصر است. این کشور که در همسایگی ایران، افغانستان، هند و چین قرار دارد، به‌واسطه موقعیت راهبردی خود همواره نقشی محوری در معادلات منطقه‌ای ایفا کرده است. پاکستان از کوه‌های سر به فلک کشیده قراقروم و هیمالیا در شمال تا دشت‌های سرسبز پنجاب و صحرای وسیع سند در جنوب، و همچنین سواحل دریای عمان در جنوب غربی امتداد دارد.</div>

Hamidian