http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%DB%8Cپراکندگی جمعیت در عربستان سعودی - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-27T16:14:22Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%DB%8C&diff=74681&oldid=prevHamidian: /* نیز نگاه کنید به */2025-07-24T22:15:45Z<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l89">خط ۸۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پراکندگی جمعیت در اتیوپی|پراکندگی جمعیت در اتیوپی؛]] [[پراکندگی جمعیت در اردن|پراکندگی جمعیت در اردن؛]] [[پراکندگی جمعیت در اسپانیا|پراکندگی جمعیت در اسپانیا؛]] [[پراکندگی جمعیت در افغانستان|پراکندگی جمعیت در افغانستان؛]] [[پراکندگی جمعیت در امارات متحده عربی|پراکندگی جمعیت در امارات متحده عربی؛]] [[پراکندگی جمعیت در اوکراین|پراکندگی جمعیت در اوکراین؛]] [[پراکندگی جمعیت در آرژانتین|پراکندگی جمعیت در آرژانتین؛]] [[پراکندگی جمعیت در بنگلادش]]؛ [[پراکندگی جمعیت در تاجیکستان]]؛ [[پراکندگی جمعیت در تایلند|پراکندگی جمعیت در تایلند؛]] [[پراکندگی جمعیت در تونس]]؛ [[پراکندگی جمعیت در روسیه|پراکندگی جمعیت در روسیه؛]] [[پراکندگی جمعیت در زیمبابوه|پراکندگی جمعیت در زیمبابوه؛]] [[پراکندگی جمعیت در ژاپن|پراکندگی جمعیت در ژاپن؛]] [[پراکندگی جمعیت در ساحل عاج|پراکندگی جمعیت در ساحل عاج؛]] [[پراکندگی جمعیت در سریلانکا|پراکندگی جمعیت در سریلانکا؛]] [[پراکندگی جمعیت در سودان]]؛ [[پراکندگی جمعیت در سوریه]]؛ [[پراکندگی جمعیت در سیرالئون|پراکندگی جمعیت در سیرالئون؛]] [[پراکندگی جمعیت در فرانسه|پراکندگی جمعیت در فرانسه؛]] [[پراکندگی جمعیت در قزاقستان]]؛ [[پراکندگی جمعیت در قطر]]؛ [[پراکندگی جمعیت در کانادا]]؛ [[پراکندگی جمعیت در گرجستان]]؛ [[پراکندگی جمعیت درلبنان|پراکندگی جمعیت در لبنان]]؛ [[پراکندگی جمعیت در مالی]]؛ [[پراکندگی جمعیت در مصر]]؛ [[پراکندگی جمعیت در چین]]؛ [[پراکندگی جمعیت در کوبا]]؛ [[پراکندگی جمعیت در سنگال]]؛ پراکتدگی جمعیت در عراق؛ پراکندگی جمعیت در یمن</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نرگس شکوری</ins></div></td></tr>
</table>Hamidianhttp://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%DB%8C&diff=74680&oldid=prevHamidian: صفحهای تازه حاوی «پراکندگی جمعیت در عربستان سعودی ارتباط تنگاتنگی با ویژگیهای جغرافیایی، منابع طبیعی و طرحهای توسعهای دارد. در این تحلیل، تمرکز بر چهار ناحیه اصلی کشور است که بدون توجه به نسبت شهرنشینی یا روستانشینی، بیانگر الگوهای سکونت در گستره سرزمین...» ایجاد کرد2025-07-24T22:13:51Z<p>صفحهای تازه حاوی «پراکندگی جمعیت در عربستان سعودی ارتباط تنگاتنگی با ویژگیهای جغرافیایی، منابع طبیعی و طرحهای توسعهای دارد. در این تحلیل، تمرکز بر چهار ناحیه اصلی کشور است که بدون توجه به نسبت شهرنشینی یا روستانشینی، بیانگر الگوهای سکونت در گستره سرزمین...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>پراکندگی جمعیت در عربستان سعودی ارتباط تنگاتنگی با ویژگیهای جغرافیایی، منابع طبیعی و طرحهای توسعهای دارد. در این تحلیل، تمرکز بر چهار ناحیه اصلی کشور است که بدون توجه به نسبت شهرنشینی یا روستانشینی، بیانگر الگوهای سکونت در گستره سرزمین است.<br />
<br />
==== تقسیمبندی نواحی جغرافیایی ====<br />
<br />
* دشت ساحلی دریای سرخ؛<br />
* شامل شهرهای جده، مکه و امتداد ساحل شمالی؛<br />
* جمعیت بالا (مهاجران و بومیان)، تمرکز تجارت و گردشگری مذهبی؛<br />
* دشت ساحلی خلیجفارس؛<br />
* متمرکز بر دمام، الظهران و الخبر<ref>Saudi Arabian Monetary Authority (SAMA). (2015). ''Population Aging in Saudi Arabia''. Working Paper WP/15/2. Retrieved July 23, 2025, from https://www.sama.gov.sa/en-US/EconomicResearch/WorkingPapers/population%20aging%20in%20saudi%20arabia.pdf</ref>؛<br />
* مراکز پتروشیمی، بنادر تجاری و سکونت کارکنان صنعت انرژی؛<br />
* فلات نجد (مرکز کشور)؛<br />
* ریاض بهعنوان پایتخت و حلقه حومههای اطراف<ref>World Population Review. (2025). ''Saudi Arabia Population 2025''. Retrieved July 23, 2025, from https://worldpopulationreview.com/countries/saudi-arabia</ref>؛<br />
* تراکم متوسط با تمرکز اداری و خدماتی؛<br />
* مناطق مرتفع جنوب غرب و شمال غرب؛<br />
* شامل عسیر، جازان، تبوک و نئوم؛<br />
* تراکم نسبتاً بالاتر به دلیل اقلیم کوهستانی و توسعه پروژههای نوین؛<br />
* بیابانهای مرکزی و ربعالخالی؛<br />
* پهنههای بیابانی وسیع با جمعیت اندک (<۱ نفر در هر کیلومترمربع)؛<br />
* حضور محدود در اطراف چاههای نفت، کاروان راهها و واحههای پراکنده<ref>UNESCO World Heritage Centre. (2018). ''Al-Ahsa Oasis (Saudi Arabia): An Evolving Cultural Landscape''. Retrieved July 23, 2025, from https://whc.unesco.org/document/168727</ref>.<br />
<br />
جدول شماره 1. مقایسه نواحی جغرافیایی در عربستان سعودی<br />
{| class="wikitable"<br />
|ناحیه<br />
|مساحت (هزار کیلومترمربع)<br />
|جمعیت ۲۰۲۵ (میلیون)<br />
|چگالی (نفر/کم²)<br />
|سهم از جمعیت کل ۲۰۲۵ (%)<br />
|-<br />
|دریای سرخ<br />
|300<br />
|10.5<br />
|35<br />
|30<br />
|-<br />
|خلیجفارس<br />
|200<br />
|4.0<br />
|20<br />
|12<br />
|-<br />
|فلات نجد<br />
|800<br />
|9.0<br />
|11<br />
|26<br />
|-<br />
|جنوب غرب/شمال غرب<br />
|155 (عسیر+جازان+تبوک)<br />
|3.5<br />
|23<br />
|10<br />
|-<br />
|بیابان مرکزی<br />
|650<br />
|0.1<br />
|0.15<br />
|0.3<br />
|-<br />
|سایر مناطق<br />
|60<br />
|7.4<br />
|123<br />
|21.7<br />
|}<br />
[[پرونده:Pict5.jpg|بندانگشتی|بیابان ربعالخالی (ربعِ خالی) — گسترهای خاموش در قلب عربستان سعودی، قابل بازیابی از https://saudipedia.com/en/article/983/geography/deserts/al-rub-al-khali-empty-quarter-desert]]<br />
<br />
==== روندها و تغییرات تا ۲۰۵۰ ====<br />
<br />
===== تمرکز ساحلی افزایشی =====<br />
تا ۲۰۵۰، بهواسطهی پروژههای نئوم، آمالا و قیدیه، سهم مناطق شمالغرب و دریای سرخ از جمعیت کل حدود ۵–۷ درصد رشد خواهد کرد.<br />
<br />
===== کاهش فشار نجد =====<br />
فلات نجد پس از سالها رشد بیوقفه، با ترانزیت سرمایهگذاری به نواحی ساحلی نوظهور، اندکی از سهم جمعیتی خود کاسته و به حدود ۲۳٪ کاهش مییابد<ref>Aranca. (2021). ''Demographics in Saudi Arabia: Thematic Report''. Retrieved July 23, 2025, from https://www.aranca.com/assets/uploads/resources/special-reports/Demographics%20in%20Saudi%20Arabia%20-%20Thematic%20Report.pdf</ref>.<br />
<br />
===== ثبات بیابان مرکزی =====<br />
خلأ جمعیتی ربعالخالی تا نیمه قرن پایدار میماند؛ مگر آنکه توسعه زیرساختهای آبی و حملونقلی انقلابی رخ دهد<ref>Saudipedia. (2024). ''Al-Rub' Al-Khali (Empty Quarter) Desert''. Retrieved July 23, 2025, from https://saudipedia.com/en/article/983/geography/deserts/al-rub-al-khali-empty-quarter-desert</ref>.<br />
<br />
===== توازن منطقهای =====<br />
سیاستهای توسعه ناحیهای (ایجاد صنایع سبک، کشاورزی هوشمند) ممکن است سهم جمعیتی مناطق کمتراکم را تا ۱–۲درصد افزایش دهد.<br />
<br />
==== چالشها و فرصتها ====<br />
<br />
* نیاز به مدیریت منابع آب و زیرساختهای حملونقل برای پشتیبانی از مناطق ساحلی پرتراکم؛<br />
* طراحی سیاستهای انگیزشی برای جذب سرمایهگذاری و جمعیت به نواحی جنوب غرب و بیابان مرکزی؛<br />
* تضمین عدالت فضایی در دسترسی به خدمات آموزش و بهداشت، فراتر از محورهای شهری اصلی؛<br />
* بهرهبرداری از پروژههای هوشمند منطقهای برای توزیع متوازنتر جمعیت و کاهش فشار بر کلانشهرها.<br />
<br />
در مجموع، پراکندگی جمعیت در عربستان سعودی تا نیمه قرن بیستم میلادی روندی به سمت تقویت نواحی ساحلی و پروژههای توسعه نوین داشته؛ ولی تعادل فضایی با سیاستگذاری دقیق و توجه به زیرساختها قابلدستیابی است<ref>Consultancy ME. (2023). ''Saudi Arabia’s demographic transition calls for policy response''. Retrieved July 23, 2025, from https://www.consultancy-me.com/news/5596/saudi-arabias-demographic-transition-calls-for-policy-response</ref>.<br />
<br />
== نیز نگاه کنید به ==</div>Hamidian