http://dmelal.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86پشتون در افغانستان - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-28T03:05:10Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=55490&oldid=prevSamiei: /* نیز نگاه کنید به */2024-08-04T19:37:00Z<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در [[قانون اساسی افغانستان|قانون اساسی]] ۱۳۴۳ [[افغانستان]]، کلمه افغان و ملت افغان برای اولینبار تعریف شد و اعلام شد:<blockquote>«ملت [[افغانستان]] عبارت است از تمامی افرادیکه تابعیت [[افغانستان]] را مطابق احکام قانون دارا باشند. بر هر فرد مذکور کلمه «افغان» اطلاق میگردد».</blockquote>پشتونها از اقوام آریاییاند. آنان دارای اندامی کشیده و باریک و استخوانبندی و عضلات قوی هستند، خیلی فعال و پرتواناند و مقاومتشان در برابر سرما و شرایط سخت خیلی زیاد است؛ هرچند تحمل گرما را ندارند. پشتونها از گذشته به کشاورزی و دامداری و تجارت اشتغال داشته، و عدهای از آنان کوچرو و نیمهکوچرو بودهاند. آنان مردمی زحمتکش، صرفهجو، شجاع، میهماننواز و علاقهمند به آزادی و استقلال هستند؛ درعینحال گفته شده است که دلنازک و زودرنج بوده و ظرفیت انتقادپذیری پایینی دارند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در [[قانون اساسی افغانستان|قانون اساسی]] ۱۳۴۳ [[افغانستان]]، کلمه افغان و ملت افغان برای اولینبار تعریف شد و اعلام شد:<blockquote>«ملت [[افغانستان]] عبارت است از تمامی افرادیکه تابعیت [[افغانستان]] را مطابق احکام قانون دارا باشند. بر هر فرد مذکور کلمه «افغان» اطلاق میگردد».</blockquote>پشتونها از اقوام آریاییاند. آنان دارای اندامی کشیده و باریک و استخوانبندی و عضلات قوی هستند، خیلی فعال و پرتواناند و مقاومتشان در برابر سرما و شرایط سخت خیلی زیاد است؛ هرچند تحمل گرما را ندارند. پشتونها از گذشته به کشاورزی و دامداری و تجارت اشتغال داشته، و عدهای از آنان کوچرو و نیمهکوچرو بودهاند. آنان مردمی زحمتکش، صرفهجو، شجاع، میهماننواز و علاقهمند به آزادی و استقلال هستند؛ درعینحال گفته شده است که دلنازک و زودرنج بوده و ظرفیت انتقادپذیری پایینی دارند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>پشتون والی (افغانیت)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.''' </del>قانون عمومی پشتونها اسلام است و در سطح جامعه پشتون اجرا میشود؛ اما در امور جزایی و اداره داخلی طوایف پشتون، عرفی وجود داردکه «پشتون والی» خوانده میشود. پشتون والی مجموعه قوانین، ایدئولوژی، سنن و حقوق عرفی در [[گروههای قومی پشتون افغانستان|نظام قومی پشتون]] است و درواقع، مجموعه قوانین قومی و قبیلهای حاکم بر جامعه پشتون است<ref>علی آبادی، علیرضا(1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بینالمللی الهدی].</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>پشتون والی (افغانیت) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قانون عمومی پشتونها اسلام است و در سطح جامعه پشتون اجرا میشود؛ اما در امور جزایی و اداره داخلی طوایف پشتون، عرفی وجود داردکه «پشتون والی» خوانده میشود. پشتون والی مجموعه قوانین، ایدئولوژی، سنن و حقوق عرفی در [[گروههای قومی پشتون افغانستان|نظام قومی پشتون]] است و درواقع، مجموعه قوانین قومی و قبیلهای حاکم بر جامعه پشتون است<ref>علی آبادی، علیرضا(1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بینالمللی الهدی].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اقلیت های قومی افغانستان]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>[[گروههای قومی پشتون افغانستان]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[اقلیت های قومی افغانستان]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[گروههای قومی پشتون افغانستان]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اقوام شاخص]]</ins></div></td></tr>
</table>Samieihttp://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=21726&oldid=prev127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).2024-02-27T05:31:43Z<p>The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۳۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتون]] از اقوام عمده و اصلی [[افغانستان]] است و سابقهای کهن در منطقه دارد. کلمات پشتون، پختون، پتان، اوغان، افغان، اوغو، پشتو و... همه یک چیز است و به [[گروههای قومی پشتون افغانستان|قوم پشتون]] اشاره دارد. قریب به نیمی از [[گروههای قومی پشتون افغانستان|قوم پشتون]] در [[افغانستان]] و بیش از نیمی از آنان در پاکستان سکونت دارند و قلیلی هم در ایران زندگی میکنند.کلمه پتان، پتهان (Pathan) ریشه هندی دارد و شکل هندیشده [[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتون]] است و بهطورگسترده استفاده میشود؛ حتی گفته میشود صورت قدیمیتر واژه پشتون است، در شبهقاره هند، پشتونها را پتان مینامیدند؛ ولی در [[افغانستان]] بیشتر پشتون و پختون نامیده شدهاند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتون]] از اقوام عمده و اصلی [[افغانستان]] است و سابقهای کهن در منطقه دارد. کلمات پشتون، پختون، پتان، اوغان، افغان، اوغو، پشتو و... همه یک چیز است و به [[گروههای قومی پشتون افغانستان|قوم پشتون]] اشاره دارد. قریب به نیمی از [[گروههای قومی پشتون افغانستان|قوم پشتون]] در [[افغانستان]] و بیش از نیمی از آنان در پاکستان سکونت دارند و قلیلی هم در ایران زندگی میکنند.کلمه پتان، پتهان (Pathan) ریشه هندی دارد و شکل هندیشده [[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتون]] است و بهطورگسترده استفاده میشود؛ حتی گفته میشود صورت قدیمیتر واژه پشتون است، در شبهقاره هند، پشتونها را پتان مینامیدند؛ ولی در [[افغانستان]] بیشتر پشتون و پختون نامیده شدهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پشتونها عمدتا در جنوب و شرق [[افغانستان]] در نوار مرزی این کشور با پاکستان ساکناند و در ولایات [[قندهار]]، زابل، پکتیا، پکتیکا، خوست، هلمند، ننگرهار، ارزگان و غزنی اکثریت دارند؛ در ولایات فراه، نیمروز، لوگر [[کابل]] و... نیز زندگی میکنند. در زمان [[عبدالرحمان خان]]، بهمنظور پشتونیزهکردن [[افغانستان]]، عدهای از پشتونها به مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالی </del>[[افغانستان]]، مانند بغلان و قندوز هم انتقال یافتند؛ لذا یکی از گروههای قومی در این مناطقاند. اکثر مردم پشتون بر مذهب حنفیاند؛ ولی برخی از آنها شیعهاند، مانند قبیله توریکه در جنوب و جنوب شرق [[افغانستان]] در جوار [[مرزهای افغانستان|مرز افغانستان]] با پاکستان زندگی میکنند. در بین [[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتونها]] شیعیان غیرپشتون نیز ساکناند؛ مانند خلیلیها در [[قندهار]] که علاوه بر شیعهبودن زبانشان نیز فارسی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پشتونها عمدتا در جنوب و شرق [[افغانستان]] در نوار مرزی این کشور با پاکستان ساکناند و در ولایات [[قندهار]]، زابل، پکتیا، پکتیکا، خوست، هلمند، ننگرهار، ارزگان و غزنی اکثریت دارند؛ در ولایات فراه، نیمروز، لوگر [[کابل]] و... نیز زندگی میکنند. در زمان [[عبدالرحمان خان]]، بهمنظور پشتونیزهکردن [[افغانستان]]، عدهای از پشتونها به مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ش[[مالی]] </ins>[[افغانستان]]، مانند بغلان و قندوز هم انتقال یافتند؛ لذا یکی از گروههای قومی در این مناطقاند. اکثر مردم پشتون بر مذهب حنفیاند؛ ولی برخی از آنها شیعهاند، مانند قبیله توریکه در جنوب و جنوب شرق [[افغانستان]] در جوار [[مرزهای افغانستان|مرز افغانستان]] با پاکستان زندگی میکنند. در بین [[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتونها]] شیعیان غیرپشتون نیز ساکناند؛ مانند خلیلیها در [[قندهار]] که علاوه بر شیعهبودن زبانشان نیز فارسی است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی نیز بر مذهب شافعیاند که از جمله به قوم جاجی اشاره شده است. زبان پشتونها پشتوست و از زبانهای کهن در [[افغانستان]] و منطقه به شمار میرود؛ ولی عدهای از پشتونهای شهری و تعدادی از طوایف پشتون در غرب [[افغانستان]] به زبان فارسی نیز تکلم میکنند و حدود ۳۵ درصد جمعیت پشتون را تشکیل میدهند. در افغانستان [[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتونها]] را افغان یا اوغان مینامند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی نیز بر مذهب شافعیاند که از جمله به قوم جاجی اشاره شده است. زبان پشتونها پشتوست و از زبانهای کهن در [[افغانستان]] و منطقه به شمار میرود؛ ولی عدهای از پشتونهای شهری و تعدادی از طوایف پشتون در غرب [[افغانستان]] به زبان فارسی نیز تکلم میکنند و حدود ۳۵ درصد جمعیت پشتون را تشکیل میدهند. در افغانستان [[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتونها]] را افغان یا اوغان مینامند.</div></td></tr>
</table>127.0.0.1http://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=16826&oldid=prevSamiei: صفحهای تازه حاوی «پشتون از اقوام عمده و اصلی افغانستان است و سابقهای کهن در منطقه دارد. کلمات پشتون، پختون، پتان، اوغان، افغان، اوغو، پشتو و... همه یک چیز است و به قوم پشتون اشاره دارد. قریب ب...» ایجاد کرد2024-02-13T12:47:34Z<p>صفحهای تازه حاوی «<a href="/index.php?title=%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D9%88%D9%85%DB%8C_%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86" title="گروههای قومی پشتون افغانستان">پشتون</a> از اقوام عمده و اصلی <a href="/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86" title="افغانستان">افغانستان</a> است و سابقهای کهن در منطقه دارد. کلمات پشتون، پختون، پتان، اوغان، افغان، اوغو، پشتو و... همه یک چیز است و به <a href="/index.php?title=%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D9%88%D9%85%DB%8C_%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86" title="گروههای قومی پشتون افغانستان">قوم پشتون</a> اشاره دارد. قریب ب...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتون]] از اقوام عمده و اصلی [[افغانستان]] است و سابقهای کهن در منطقه دارد. کلمات پشتون، پختون، پتان، اوغان، افغان، اوغو، پشتو و... همه یک چیز است و به [[گروههای قومی پشتون افغانستان|قوم پشتون]] اشاره دارد. قریب به نیمی از [[گروههای قومی پشتون افغانستان|قوم پشتون]] در [[افغانستان]] و بیش از نیمی از آنان در پاکستان سکونت دارند و قلیلی هم در ایران زندگی میکنند.کلمه پتان، پتهان (Pathan) ریشه هندی دارد و شکل هندیشده [[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتون]] است و بهطورگسترده استفاده میشود؛ حتی گفته میشود صورت قدیمیتر واژه پشتون است، در شبهقاره هند، پشتونها را پتان مینامیدند؛ ولی در [[افغانستان]] بیشتر پشتون و پختون نامیده شدهاند.<br />
<br />
پشتونها عمدتا در جنوب و شرق [[افغانستان]] در نوار مرزی این کشور با پاکستان ساکناند و در ولایات [[قندهار]]، زابل، پکتیا، پکتیکا، خوست، هلمند، ننگرهار، ارزگان و غزنی اکثریت دارند؛ در ولایات فراه، نیمروز، لوگر [[کابل]] و... نیز زندگی میکنند. در زمان [[عبدالرحمان خان]]، بهمنظور پشتونیزهکردن [[افغانستان]]، عدهای از پشتونها به مناطق شمالی [[افغانستان]]، مانند بغلان و قندوز هم انتقال یافتند؛ لذا یکی از گروههای قومی در این مناطقاند. اکثر مردم پشتون بر مذهب حنفیاند؛ ولی برخی از آنها شیعهاند، مانند قبیله توریکه در جنوب و جنوب شرق [[افغانستان]] در جوار [[مرزهای افغانستان|مرز افغانستان]] با پاکستان زندگی میکنند. در بین [[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتونها]] شیعیان غیرپشتون نیز ساکناند؛ مانند خلیلیها در [[قندهار]] که علاوه بر شیعهبودن زبانشان نیز فارسی است.<br />
<br />
برخی نیز بر مذهب شافعیاند که از جمله به قوم جاجی اشاره شده است. زبان پشتونها پشتوست و از زبانهای کهن در [[افغانستان]] و منطقه به شمار میرود؛ ولی عدهای از پشتونهای شهری و تعدادی از طوایف پشتون در غرب [[افغانستان]] به زبان فارسی نیز تکلم میکنند و حدود ۳۵ درصد جمعیت پشتون را تشکیل میدهند. در افغانستان [[گروههای قومی پشتون افغانستان|پشتونها]] را افغان یا اوغان مینامند.<br />
<br />
واژه افغان برای پشتونها به کار میرفت و معادل و منطبق بر [[گروههای قومی پشتون افغانستان|قوم پشتون]] بود و فقط به پشتوزبانها اطلاق میشد؛ ولی در خارج از [[افغانستان]] کلیه مردم [[افغانستان]] را اعم از پشتون و غیرپشتون، افغان میخوانند و افغان شامل حال همه مردمی است که در واحد سیاسی [[افغانستان]]<nowiki/>ساکناند؛ اعم از اینکه زبانشان پشتو، فارسی، ازبکی، بلوچی و... باشد.<br />
<br />
در [[قانون اساسی افغانستان|قانون اساسی]] ۱۳۴۳ [[افغانستان]]، کلمه افغان و ملت افغان برای اولینبار تعریف شد و اعلام شد:<blockquote>«ملت [[افغانستان]] عبارت است از تمامی افرادیکه تابعیت [[افغانستان]] را مطابق احکام قانون دارا باشند. بر هر فرد مذکور کلمه «افغان» اطلاق میگردد».</blockquote>پشتونها از اقوام آریاییاند. آنان دارای اندامی کشیده و باریک و استخوانبندی و عضلات قوی هستند، خیلی فعال و پرتواناند و مقاومتشان در برابر سرما و شرایط سخت خیلی زیاد است؛ هرچند تحمل گرما را ندارند. پشتونها از گذشته به کشاورزی و دامداری و تجارت اشتغال داشته، و عدهای از آنان کوچرو و نیمهکوچرو بودهاند. آنان مردمی زحمتکش، صرفهجو، شجاع، میهماننواز و علاقهمند به آزادی و استقلال هستند؛ درعینحال گفته شده است که دلنازک و زودرنج بوده و ظرفیت انتقادپذیری پایینی دارند.<br />
<br />
'''پشتون والی (افغانیت).''' قانون عمومی پشتونها اسلام است و در سطح جامعه پشتون اجرا میشود؛ اما در امور جزایی و اداره داخلی طوایف پشتون، عرفی وجود داردکه «پشتون والی» خوانده میشود. پشتون والی مجموعه قوانین، ایدئولوژی، سنن و حقوق عرفی در [[گروههای قومی پشتون افغانستان|نظام قومی پشتون]] است و درواقع، مجموعه قوانین قومی و قبیلهای حاکم بر جامعه پشتون است<ref>علی آبادی، علیرضا(1395). جامعه و فرهنگ [[افغانستان]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بینالمللی الهدی].<br />
<br />
</ref>.<br />
<br />
== نیز نگاه کنید به ==<br />
<br />
* [[اقلیت های قومی افغانستان]]<br />
<br />
* [[گروههای قومی پشتون افغانستان]]<br />
<br />
== کتابشناسی ==</div>Samiei