گروه های قومی تاجیک افغانستان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samiei: /* نیز نگاه کنید به */

2024-08-04T20:40:05Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۴۰
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[اقلیت های قومی افغانستان]]؛ [[اقلیت های قومی تاجیکستان]]؛ [[قوم تاجیک]]؛ [[قوم تاجیک در چین]]؛ [[پیشینه قومی تاجیک]]؛ [[جمعیت و پراکندگی قوم تاجیک در افغانستان]]		[[اقلیت های قومی افغانستان]]؛ [[اقلیت های قومی تاجیکستان]]؛ [[قوم تاجیک]]؛ [[قوم تاجیک در چین]]؛ [[پیشینه قومی تاجیک]]؛ [[جمعیت و پراکندگی قوم تاجیک در افغانستان]]؛ [[گروه‌های قومی پشتون افغانستان]]؛ [[گروه های قومی هزاره‌ افغانستان]]؛ [[گروه های قومی پارسیوان افغانستان]]

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Samiei در ‏۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۱

2024-08-04T19:31:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۱
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[[اقلیت های قومی افغانستان]]؛ [[اقلیت های قومی تاجیکستان]]؛ [[قوم تاجیک]]؛ [[قوم تاجیک در چین]]		[[اقلیت های قومی افغانستان]]؛ [[اقلیت های قومی تاجیکستان]]؛ [[قوم تاجیک]]؛ [[قوم تاجیک در چین]]؛ [[پیشینه قومی تاجیک]]؛ [[جمعیت و پراکندگی قوم تاجیک در افغانستان]]

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==

Samiei: /* گروه‌های قومی تاجیک */

2024-08-04T19:21:46Z

گروه‌های قومی تاجیک

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۲۱
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	<references />		<references />
	[[رده:اقوام شاخص]]		[[رده:اقوام شاخص]]
			[[رده:مهاجرت و جابجایی اقوام شاخص]]
			[[رده:دین و مذهب اقوام شاخص]]
			[[رده:جمعیت و پراکندگی اقوام شاخص]]

Samiei: /* پیشینه قومی تاجیک */

2024-08-04T19:20:03Z

پیشینه قومی تاجیک

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۲۰
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	</ref> </blockquote>تاجیک‌ها با آنکه دومین گروه عمده قومی در [[افغانستان]] بوده‌اند، ولی از زمان تشکیل دولت ملی در این کشور (۱۷۴۷) تا ۱۷۹۷، از امکانات محدودی برای توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی خود برخوردار بوده‌اند، آنان به‌رغم انحصار قدرت در گذشته توسط [[گروه‌های قومی پشتون افغانستان\|پشتون‌ها]]، گاهی به‌صورت محدود در قدرت و اداره کشور سهیم بوده‌اند؛ از جمله در دوره کوتاه‌مدت حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] و دوره حکومت [[دولت اسلامی افغانستان]] به رهبری برهان‌الدین ربانی، تاجیک‌ها با مردم کشور [[تاجیکستان]] دارای اشتراکات زبانی، نژادی، مذهبی و فرهنگی هستند و طبعا زمینه برقراری ارتباط نزدیک بین آنان به‌خوبی فراهم است.		</ref> </blockquote>تاجیک‌ها با آنکه دومین گروه عمده قومی در [[افغانستان]] بوده‌اند، ولی از زمان تشکیل دولت ملی در این کشور (۱۷۴۷) تا ۱۷۹۷، از امکانات محدودی برای توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی خود برخوردار بوده‌اند، آنان به‌رغم انحصار قدرت در گذشته توسط [[گروه‌های قومی پشتون افغانستان\|پشتون‌ها]]، گاهی به‌صورت محدود در قدرت و اداره کشور سهیم بوده‌اند؛ از جمله در دوره کوتاه‌مدت حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] و دوره حکومت [[دولت اسلامی افغانستان]] به رهبری برهان‌الدین ربانی، تاجیک‌ها با مردم کشور [[تاجیکستان]] دارای اشتراکات زبانی، نژادی، مذهبی و فرهنگی هستند و طبعا زمینه برقراری ارتباط نزدیک بین آنان به‌خوبی فراهم است.

	=== پیشینه قومی تاجیک ===		=== [[پیشینه قومی تاجیک]] ===
	راجع‌به پیشینه قوم تاجیک و مفهوم لغوی تاجیک که به‌صورت‌های تاژیک (مخفف آن ترک و تژیک) و تازیک هم ضبط شده است، اختلاف‌نظر زیادی وجود دارد. بعضی آن را از ریشه دائیتی می‌دانند، بعضی ناشی از تاجی به معنای تاجدر و تاجدار می‌دانند که مردم قدیم تاجیک بر روی کلاه خود نصب می‌کردند و به معنای تاجدر و تاجدار بوده و بعضی آن را از ریشه لفظ تازی و قبیله طای می‌دانند که در مورد عربان به‌کار می‌رفت. در برهان قاطع آمده است که «تاجک به کسر جیم مخفف تاجیک است و تاجیک غیرعرب را گویند و در اصل به معنی اولاد عرب که در عجم بزرگ شده و برآمده باشد». بنابراین، [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک]] از تازیک (Tauzik) اقتباس شده است، در فرهنگ معین در این مورد آمده است: «آنکه ترک و [[قوم مغول افغانستان\|مغول]] نباشد... و [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک]] یا تازی (تازیک به معنی عرب ) فرق دارد». دکتر محمد دبیرسیاقی می‌نویسد: <blockquote>«تاجیک» و «تازیک» و «تاژیک» صورت‌های مبدل از یکدیگرند؛ زیرا سه حرف «ج» و «ز» و «ژ» قابلیت تبدیل به هم دارند، خاصه در گویش‌های مختلف. برخی از فرهنگ‌ها «تازیک» و جمع آن «تازیکان» را معادل «تازی» و جمع آن «تازیان» به معنی عرب و زبان عربی دانسته‌اند که براساسی نیست».<ref name=":1">شکورزاده، میرزا (1373). تاجیکان در مسیر تاریخ. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بیین المللی الهدی]، ص۱۵۸.		راجع‌به پیشینه قوم تاجیک و مفهوم لغوی تاجیک که به‌صورت‌های تاژیک (مخفف آن ترک و تژیک) و تازیک هم ضبط شده است، اختلاف‌نظر زیادی وجود دارد. بعضی آن را از ریشه دائیتی می‌دانند، بعضی ناشی از تاجی به معنای تاجدر و تاجدار می‌دانند که مردم قدیم تاجیک بر روی کلاه خود نصب می‌کردند و به معنای تاجدر و تاجدار بوده و بعضی آن را از ریشه لفظ تازی و قبیله طای می‌دانند که در مورد عربان به‌کار می‌رفت. در برهان قاطع آمده است که «تاجک به کسر جیم مخفف تاجیک است و تاجیک غیرعرب را گویند و در اصل به معنی اولاد عرب که در عجم بزرگ شده و برآمده باشد». بنابراین، [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک]] از تازیک (Tauzik) اقتباس شده است، در فرهنگ معین در این مورد آمده است: «آنکه ترک و [[قوم مغول افغانستان\|مغول]] نباشد... و [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک]] یا تازی (تازیک به معنی عرب ) فرق دارد». دکتر محمد دبیرسیاقی می‌نویسد: <blockquote>«تاجیک» و «تازیک» و «تاژیک» صورت‌های مبدل از یکدیگرند؛ زیرا سه حرف «ج» و «ز» و «ژ» قابلیت تبدیل به هم دارند، خاصه در گویش‌های مختلف. برخی از فرهنگ‌ها «تازیک» و جمع آن «تازیکان» را معادل «تازی» و جمع آن «تازیان» به معنی عرب و زبان عربی دانسته‌اند که براساسی نیست».<ref name=":1">شکورزاده، میرزا (1373). تاجیکان در مسیر تاریخ. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بیین المللی الهدی]، ص۱۵۸.

Samiei: /* پیشینه قومی تاجیک */

2024-08-04T19:19:49Z

پیشینه قومی تاجیک

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۹
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
			[[اقلیت های قومی افغانستان]]؛ [[اقلیت های قومی تاجیکستان]]؛ [[قوم تاجیک]]؛ [[قوم تاجیک در چین]]
	* [[اقلیت های قومی افغانستان]]

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
			<references />
			[[رده:اقوام شاخص]]

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-05-16T17:52:24Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۲
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	</ref> [[گروه های قومی پارسیوان افغانستان\|فارسیوان]] و غیره، بخش عمده‌ای از تاجیک‌ها نام زیرقومی مشخصی نداشته و به نام عمومی [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک]] یاد می‌شوند مانند تاجیک‌های [[کابل]]، [[هرات]]، بدخشان، غور، [[شهر غزنی\|غزنی]]، دره شکاری و مناطق ش[[مالی]]. [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک‌ها]] زندگی ایلیاتی و قبیله‌ای را ترک کرده و عموما شهرنشین و یکجانشین شده و به‌کار [[کشاورزی افغانستان\|کشاورزی]]، [[دامداری افغانستان\|دامداری]]، بازرگانی و [[صنعت افغانستان\|صنعت]] پرداخته‌اند؛ حتی سکنه کوهستانی تاجیک بیشتر به‌صورت یکجانشین زندگی می‌کنند. تاجیک‌ها فارسی‌زبان هستند و اکثرا بر مذهب حنفی‌اند؛ ولی عده‌ای از آنان پیرو مذهب اسماعیلی‌اند و عده کمی از آنها هم در نواحی مرکزی و غربی شیعه اثنی‌عشری‌اند. تاجیک‌ها مردمانی صلح‌جو، آرام، شاعر، فکور، رؤیایی، منطقی، دارای حضور ذهن قوی و مهمان‌نوازند. درعین‌حال روحیه دشمن‌سیتزی و پرخاشگری شدیدی دارند و ظرفیت بالایی برای مبارزه‌جویی دارند و نمونه‌های آن را می‌توان در دوران حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] در ۱۹۲۹ و دوران مبارزه با شوروی مشاهده کرد. سلسله غزنوی را نیز اجداد تاجیک‌ها برانداختند. فریزر تتلر می‌نویسد: <blockquote>«تاجیک‌ها به‌تدریج مسخر شده‌اند؛ ولی هنوز در ناحیه کوهستانی غور مقاومت دارند. همین غوری‌ها بودند که سلسله سلاطین غوری را در دهلی تشکیل دادند».<ref>هروی، نجیب مایل (1362). تاریخ و زبان در [[افغانستان]]. تهران: [http://mahmoudafshar.ir/ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار]، ص ۱۶۹.		</ref> [[گروه های قومی پارسیوان افغانستان\|فارسیوان]] و غیره، بخش عمده‌ای از تاجیک‌ها نام زیرقومی مشخصی نداشته و به نام عمومی [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک]] یاد می‌شوند مانند تاجیک‌های [[کابل]]، [[هرات]]، بدخشان، غور، [[شهر غزنی\|غزنی]]، دره شکاری و مناطق ش[[مالی]]. [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک‌ها]] زندگی ایلیاتی و قبیله‌ای را ترک کرده و عموما شهرنشین و یکجانشین شده و به‌کار [[کشاورزی افغانستان\|کشاورزی]]، [[دامداری افغانستان\|دامداری]]، بازرگانی و [[صنعت افغانستان\|صنعت]] پرداخته‌اند؛ حتی سکنه کوهستانی تاجیک بیشتر به‌صورت یکجانشین زندگی می‌کنند. تاجیک‌ها فارسی‌زبان هستند و اکثرا بر مذهب حنفی‌اند؛ ولی عده‌ای از آنان پیرو مذهب اسماعیلی‌اند و عده کمی از آنها هم در نواحی مرکزی و غربی شیعه اثنی‌عشری‌اند. تاجیک‌ها مردمانی صلح‌جو، آرام، شاعر، فکور، رؤیایی، منطقی، دارای حضور ذهن قوی و مهمان‌نوازند. درعین‌حال روحیه دشمن‌سیتزی و پرخاشگری شدیدی دارند و ظرفیت بالایی برای مبارزه‌جویی دارند و نمونه‌های آن را می‌توان در دوران حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] در ۱۹۲۹ و دوران مبارزه با شوروی مشاهده کرد. سلسله غزنوی را نیز اجداد تاجیک‌ها برانداختند. فریزر تتلر می‌نویسد: <blockquote>«تاجیک‌ها به‌تدریج مسخر شده‌اند؛ ولی هنوز در ناحیه کوهستانی غور مقاومت دارند. همین غوری‌ها بودند که سلسله سلاطین غوری را در دهلی تشکیل دادند».<ref>هروی، نجیب مایل (1362). تاریخ و زبان در [[افغانستان]]. تهران: [http://mahmoudafshar.ir/ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار]، ص ۱۶۹.

	</ref> </blockquote>تاجیک‌ها با آنکه دومین گروه عمده قومی در [[افغانستان]] بوده‌اند، ولی از زمان تشکیل دولت ملی در این کشور (۱۷۴۷) تا ۱۷۹۷، از امکانات محدودی برای توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی خود برخوردار بوده‌اند، آنان به‌رغم انحصار قدرت در گذشته توسط [[گروه‌های قومی پشتون افغانستان\|پشتون‌ها]]، گاهی به‌صورت محدود در قدرت و اداره کشور سهیم بوده‌اند؛ از جمله در دوره کوتاه‌مدت حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] و دوره حکومت [[دولت اسلامی افغانستان]] به رهبری برهان‌الدین ربانی، تاجیک‌ها با مردم کشور تاجیکستان دارای اشتراکات زبانی، نژادی، مذهبی و فرهنگی هستند و طبعا زمینه برقراری ارتباط نزدیک بین آنان به‌خوبی فراهم است.		</ref> </blockquote>تاجیک‌ها با آنکه دومین گروه عمده قومی در [[افغانستان]] بوده‌اند، ولی از زمان تشکیل دولت ملی در این کشور (۱۷۴۷) تا ۱۷۹۷، از امکانات محدودی برای توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی خود برخوردار بوده‌اند، آنان به‌رغم انحصار قدرت در گذشته توسط [[گروه‌های قومی پشتون افغانستان\|پشتون‌ها]]، گاهی به‌صورت محدود در قدرت و اداره کشور سهیم بوده‌اند؛ از جمله در دوره کوتاه‌مدت حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] و دوره حکومت [[دولت اسلامی افغانستان]] به رهبری برهان‌الدین ربانی، تاجیک‌ها با مردم کشور [[تاجیکستان]] دارای اشتراکات زبانی، نژادی، مذهبی و فرهنگی هستند و طبعا زمینه برقراری ارتباط نزدیک بین آنان به‌خوبی فراهم است.

	=== پیشینه قومی تاجیک ===		=== پیشینه قومی تاجیک ===

127.0.0.1: The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

2024-02-27T07:04:29Z

The LinkTitles extension automatically added links to existing pages (https://github.com/bovender/LinkTitles).

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۰۴
خط ۸:		خط ۸:
	</ref> گروه‌های قومی متعدد واخانی، پامیری (شامل دو گروه تاجیک کوهستانی و تاجیک شهرنشین)، جمشیدی، فیروزکوهی، چهار ایماق یا چهار طایفه شامل «تایمنی یا تیمنی، [[گروه های قومی هزاره‌ افغانستان\|هزاره]] (غیر از هزاره‌های مناطق مرکزی )، تیموری و زوری»،<ref>الفینستون، مونت استوارت (1376). افغانان (جای، فرهنگ، نژاد) گزارش سلطنت [[کابل]].ترجمه محمد آصف فکرت. مشهد: [https://behnashr.ir/ انتشارات آستان قدس رضوی]، ص۴۲۷.		</ref> گروه‌های قومی متعدد واخانی، پامیری (شامل دو گروه تاجیک کوهستانی و تاجیک شهرنشین)، جمشیدی، فیروزکوهی، چهار ایماق یا چهار طایفه شامل «تایمنی یا تیمنی، [[گروه های قومی هزاره‌ افغانستان\|هزاره]] (غیر از هزاره‌های مناطق مرکزی )، تیموری و زوری»،<ref>الفینستون، مونت استوارت (1376). افغانان (جای، فرهنگ، نژاد) گزارش سلطنت [[کابل]].ترجمه محمد آصف فکرت. مشهد: [https://behnashr.ir/ انتشارات آستان قدس رضوی]، ص۴۲۷.

	</ref> [[گروه های قومی پارسیوان افغانستان\|فارسیوان]] و غیره، بخش عمده‌ای از تاجیک‌ها نام زیرقومی مشخصی نداشته و به نام عمومی [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک]] یاد می‌شوند مانند تاجیک‌های [[کابل]]، [[هرات]]، بدخشان، غور، [[شهر غزنی\|غزنی]]، دره شکاری و مناطق ~~شمالی~~. [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک‌ها]] زندگی ایلیاتی و قبیله‌ای را ترک کرده و عموما شهرنشین و یکجانشین شده و به‌کار [[کشاورزی افغانستان\|کشاورزی]]، [[دامداری افغانستان\|دامداری]]، بازرگانی و [[صنعت افغانستان\|صنعت]] پرداخته‌اند؛ حتی سکنه کوهستانی تاجیک بیشتر به‌صورت یکجانشین زندگی می‌کنند. تاجیک‌ها فارسی‌زبان هستند و اکثرا بر مذهب حنفی‌اند؛ ولی عده‌ای از آنان پیرو مذهب اسماعیلی‌اند و عده کمی از آنها هم در نواحی مرکزی و غربی شیعه اثنی‌عشری‌اند. تاجیک‌ها مردمانی صلح‌جو، آرام، شاعر، فکور، رؤیایی، منطقی، دارای حضور ذهن قوی و مهمان‌نوازند. درعین‌حال روحیه دشمن‌سیتزی و پرخاشگری شدیدی دارند و ظرفیت بالایی برای مبارزه‌جویی دارند و نمونه‌های آن را می‌توان در دوران حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] در ۱۹۲۹ و دوران مبارزه با شوروی مشاهده کرد. سلسله غزنوی را نیز اجداد تاجیک‌ها برانداختند. فریزر تتلر می‌نویسد: <blockquote>«تاجیک‌ها به‌تدریج مسخر شده‌اند؛ ولی هنوز در ناحیه کوهستانی غور مقاومت دارند. همین غوری‌ها بودند که سلسله سلاطین غوری را در دهلی تشکیل دادند».<ref>هروی، نجیب مایل (1362). تاریخ و زبان در [[افغانستان]]. تهران: [http://mahmoudafshar.ir/ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار]، ص ۱۶۹.		</ref> [[گروه های قومی پارسیوان افغانستان\|فارسیوان]] و غیره، بخش عمده‌ای از تاجیک‌ها نام زیرقومی مشخصی نداشته و به نام عمومی [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک]] یاد می‌شوند مانند تاجیک‌های [[کابل]]، [[هرات]]، بدخشان، غور، [[شهر غزنی\|غزنی]]، دره شکاری و مناطق ش[[مالی]]. [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک‌ها]] زندگی ایلیاتی و قبیله‌ای را ترک کرده و عموما شهرنشین و یکجانشین شده و به‌کار [[کشاورزی افغانستان\|کشاورزی]]، [[دامداری افغانستان\|دامداری]]، بازرگانی و [[صنعت افغانستان\|صنعت]] پرداخته‌اند؛ حتی سکنه کوهستانی تاجیک بیشتر به‌صورت یکجانشین زندگی می‌کنند. تاجیک‌ها فارسی‌زبان هستند و اکثرا بر مذهب حنفی‌اند؛ ولی عده‌ای از آنان پیرو مذهب اسماعیلی‌اند و عده کمی از آنها هم در نواحی مرکزی و غربی شیعه اثنی‌عشری‌اند. تاجیک‌ها مردمانی صلح‌جو، آرام، شاعر، فکور، رؤیایی، منطقی، دارای حضور ذهن قوی و مهمان‌نوازند. درعین‌حال روحیه دشمن‌سیتزی و پرخاشگری شدیدی دارند و ظرفیت بالایی برای مبارزه‌جویی دارند و نمونه‌های آن را می‌توان در دوران حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] در ۱۹۲۹ و دوران مبارزه با شوروی مشاهده کرد. سلسله غزنوی را نیز اجداد تاجیک‌ها برانداختند. فریزر تتلر می‌نویسد: <blockquote>«تاجیک‌ها به‌تدریج مسخر شده‌اند؛ ولی هنوز در ناحیه کوهستانی غور مقاومت دارند. همین غوری‌ها بودند که سلسله سلاطین غوری را در دهلی تشکیل دادند».<ref>هروی، نجیب مایل (1362). تاریخ و زبان در [[افغانستان]]. تهران: [http://mahmoudafshar.ir/ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار]، ص ۱۶۹.

	</ref> </blockquote>تاجیک‌ها با آنکه دومین گروه عمده قومی در [[افغانستان]] بوده‌اند، ولی از زمان تشکیل دولت ملی در این کشور (۱۷۴۷) تا ۱۷۹۷، از امکانات محدودی برای توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی خود برخوردار بوده‌اند، آنان به‌رغم انحصار قدرت در گذشته توسط [[گروه‌های قومی پشتون افغانستان\|پشتون‌ها]]، گاهی به‌صورت محدود در قدرت و اداره کشور سهیم بوده‌اند؛ از جمله در دوره کوتاه‌مدت حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] و دوره حکومت [[دولت اسلامی افغانستان]] به رهبری برهان‌الدین ربانی، تاجیک‌ها با مردم کشور تاجیکستان دارای اشتراکات زبانی، نژادی، مذهبی و فرهنگی هستند و طبعا زمینه برقراری ارتباط نزدیک بین آنان به‌خوبی فراهم است.		</ref> </blockquote>تاجیک‌ها با آنکه دومین گروه عمده قومی در [[افغانستان]] بوده‌اند، ولی از زمان تشکیل دولت ملی در این کشور (۱۷۴۷) تا ۱۷۹۷، از امکانات محدودی برای توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی خود برخوردار بوده‌اند، آنان به‌رغم انحصار قدرت در گذشته توسط [[گروه‌های قومی پشتون افغانستان\|پشتون‌ها]]، گاهی به‌صورت محدود در قدرت و اداره کشور سهیم بوده‌اند؛ از جمله در دوره کوتاه‌مدت حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] و دوره حکومت [[دولت اسلامی افغانستان]] به رهبری برهان‌الدین ربانی، تاجیک‌ها با مردم کشور تاجیکستان دارای اشتراکات زبانی، نژادی، مذهبی و فرهنگی هستند و طبعا زمینه برقراری ارتباط نزدیک بین آنان به‌خوبی فراهم است.

Shekvati در ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۶

2024-02-22T14:46:47Z

نمایش تغییرات

Shekvati در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۶

2024-02-05T11:36:59Z

نمایش تغییرات

Shekvati در ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۵۴

2023-12-31T14:54:02Z

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۰۴
خط ۸:		خط ۸:
	</ref> گروه‌های قومی متعدد واخانی، پامیری (شامل دو گروه تاجیک کوهستانی و تاجیک شهرنشین)، جمشیدی، فیروزکوهی، چهار ایماق یا چهار طایفه شامل «تایمنی یا تیمنی، [[گروه های قومی هزاره‌ افغانستان\|هزاره]] (غیر از هزاره‌های مناطق مرکزی )، تیموری و زوری»،<ref>الفینستون، مونت استوارت (1376). افغانان (جای، فرهنگ، نژاد) گزارش سلطنت [[کابل]].ترجمه محمد آصف فکرت. مشهد: [https://behnashr.ir/ انتشارات آستان قدس رضوی]، ص۴۲۷.		</ref> گروه‌های قومی متعدد واخانی، پامیری (شامل دو گروه تاجیک کوهستانی و تاجیک شهرنشین)، جمشیدی، فیروزکوهی، چهار ایماق یا چهار طایفه شامل «تایمنی یا تیمنی، [[گروه های قومی هزاره‌ افغانستان\|هزاره]] (غیر از هزاره‌های مناطق مرکزی )، تیموری و زوری»،<ref>الفینستون، مونت استوارت (1376). افغانان (جای، فرهنگ، نژاد) گزارش سلطنت [[کابل]].ترجمه محمد آصف فکرت. مشهد: [https://behnashr.ir/ انتشارات آستان قدس رضوی]، ص۴۲۷.

	</ref> [[گروه های قومی پارسیوان افغانستان\|فارسیوان]] و غیره، بخش عمده‌ای از تاجیک‌ها نام زیرقومی مشخصی نداشته و به نام عمومی [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک]] یاد می‌شوند مانند تاجیک‌های [[کابل]]، [[هرات]]، بدخشان، غور، [[شهر غزنی\|غزنی]]، دره شکاری و مناطق ~~شمالی~~. [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک‌ها]] زندگی ایلیاتی و قبیله‌ای را ترک کرده و عموما شهرنشین و یکجانشین شده و به‌کار [[کشاورزی افغانستان\|کشاورزی]]، [[دامداری افغانستان\|دامداری]]، بازرگانی و [[صنعت افغانستان\|صنعت]] پرداخته‌اند؛ حتی سکنه کوهستانی تاجیک بیشتر به‌صورت یکجانشین زندگی می‌کنند. تاجیک‌ها فارسی‌زبان هستند و اکثرا بر مذهب حنفی‌اند؛ ولی عده‌ای از آنان پیرو مذهب اسماعیلی‌اند و عده کمی از آنها هم در نواحی مرکزی و غربی شیعه اثنی‌عشری‌اند. تاجیک‌ها مردمانی صلح‌جو، آرام، شاعر، فکور، رؤیایی، منطقی، دارای حضور ذهن قوی و مهمان‌نوازند. درعین‌حال روحیه دشمن‌سیتزی و پرخاشگری شدیدی دارند و ظرفیت بالایی برای مبارزه‌جویی دارند و نمونه‌های آن را می‌توان در دوران حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] در ۱۹۲۹ و دوران مبارزه با شوروی مشاهده کرد. سلسله غزنوی را نیز اجداد تاجیک‌ها برانداختند. فریزر تتلر می‌نویسد: <blockquote>«تاجیک‌ها به‌تدریج مسخر شده‌اند؛ ولی هنوز در ناحیه کوهستانی غور مقاومت دارند. همین غوری‌ها بودند که سلسله سلاطین غوری را در دهلی تشکیل دادند».<ref>هروی، نجیب مایل (1362). تاریخ و زبان در [[افغانستان]]. تهران: [http://mahmoudafshar.ir/ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار]، ص ۱۶۹.		</ref> [[گروه های قومی پارسیوان افغانستان\|فارسیوان]] و غیره، بخش عمده‌ای از تاجیک‌ها نام زیرقومی مشخصی نداشته و به نام عمومی [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک]] یاد می‌شوند مانند تاجیک‌های [[کابل]]، [[هرات]]، بدخشان، غور، [[شهر غزنی\|غزنی]]، دره شکاری و مناطق ش[[مالی]]. [[گروه های قومی تاجیک افغانستان\|تاجیک‌ها]] زندگی ایلیاتی و قبیله‌ای را ترک کرده و عموما شهرنشین و یکجانشین شده و به‌کار [[کشاورزی افغانستان\|کشاورزی]]، [[دامداری افغانستان\|دامداری]]، بازرگانی و [[صنعت افغانستان\|صنعت]] پرداخته‌اند؛ حتی سکنه کوهستانی تاجیک بیشتر به‌صورت یکجانشین زندگی می‌کنند. تاجیک‌ها فارسی‌زبان هستند و اکثرا بر مذهب حنفی‌اند؛ ولی عده‌ای از آنان پیرو مذهب اسماعیلی‌اند و عده کمی از آنها هم در نواحی مرکزی و غربی شیعه اثنی‌عشری‌اند. تاجیک‌ها مردمانی صلح‌جو، آرام، شاعر، فکور، رؤیایی، منطقی، دارای حضور ذهن قوی و مهمان‌نوازند. درعین‌حال روحیه دشمن‌سیتزی و پرخاشگری شدیدی دارند و ظرفیت بالایی برای مبارزه‌جویی دارند و نمونه‌های آن را می‌توان در دوران حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] در ۱۹۲۹ و دوران مبارزه با شوروی مشاهده کرد. سلسله غزنوی را نیز اجداد تاجیک‌ها برانداختند. فریزر تتلر می‌نویسد: <blockquote>«تاجیک‌ها به‌تدریج مسخر شده‌اند؛ ولی هنوز در ناحیه کوهستانی غور مقاومت دارند. همین غوری‌ها بودند که سلسله سلاطین غوری را در دهلی تشکیل دادند».<ref>هروی، نجیب مایل (1362). تاریخ و زبان در [[افغانستان]]. تهران: [http://mahmoudafshar.ir/ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار]، ص ۱۶۹.

	</ref> </blockquote>تاجیک‌ها با آنکه دومین گروه عمده قومی در [[افغانستان]] بوده‌اند، ولی از زمان تشکیل دولت ملی در این کشور (۱۷۴۷) تا ۱۷۹۷، از امکانات محدودی برای توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی خود برخوردار بوده‌اند، آنان به‌رغم انحصار قدرت در گذشته توسط [[گروه‌های قومی پشتون افغانستان\|پشتون‌ها]]، گاهی به‌صورت محدود در قدرت و اداره کشور سهیم بوده‌اند؛ از جمله در دوره کوتاه‌مدت حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] و دوره حکومت [[دولت اسلامی افغانستان]] به رهبری برهان‌الدین ربانی، تاجیک‌ها با مردم کشور تاجیکستان دارای اشتراکات زبانی، نژادی، مذهبی و فرهنگی هستند و طبعا زمینه برقراری ارتباط نزدیک بین آنان به‌خوبی فراهم است.		</ref> </blockquote>تاجیک‌ها با آنکه دومین گروه عمده قومی در [[افغانستان]] بوده‌اند، ولی از زمان تشکیل دولت ملی در این کشور (۱۷۴۷) تا ۱۷۹۷، از امکانات محدودی برای توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی خود برخوردار بوده‌اند، آنان به‌رغم انحصار قدرت در گذشته توسط [[گروه‌های قومی پشتون افغانستان\|پشتون‌ها]]، گاهی به‌صورت محدود در قدرت و اداره کشور سهیم بوده‌اند؛ از جمله در دوره کوتاه‌مدت حکومت [[حبیب‌الله کلکانی]] و دوره حکومت [[دولت اسلامی افغانستان]] به رهبری برهان‌الدین ربانی، تاجیک‌ها با مردم کشور تاجیکستان دارای اشتراکات زبانی، نژادی، مذهبی و فرهنگی هستند و طبعا زمینه برقراری ارتباط نزدیک بین آنان به‌خوبی فراهم است.