سیاست‌ها، قوانین و طرح‌های کلان و راهبردی سوریه در زیست بوم فضای مجازی و هوش مصنوعی

سیاست‌ها، قوانین و طرح‌های کلان و راهبردی کشور سوریه در زیست بوم فضای مجازی و هوش مصنوعی شامل چارچوب های قانونی؛ برنامه‌های راهبردی و تحول دیجیتال است که در ذیل شرح داده می شود.

چارچوب قانونی

بخش مخابرات سوریه تحت قانون مخابرات سوریه (قانون شماره ۱۸ سال ۲۰۱۰) فعالیت می‌کند. این بخش ساختارهای نظارتی را ایجاد کرده، نقش‌های ذینفعان را مشخص کرده و اهدافی را برای رقابت عادلانه بین اپراتورها و ارائه دهندگان خدمات ارائه کرده است^[۱]. این بخش، قانون شماره ۲۵ سال ۲۰۲۴ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را بازنگری کرد و مسئولیت‌های وزارتی را برای اجرای تحول دیجیتال، کاربردهای علم داده، زیرساخت محاسبات ابری و توسعه جامعه دانشی را گسترش داد^[۲]. قانون حمایت از داده‌های شخصی(The personal data protection law) (قانون شماره ۱۲ سال ۲۰۲۴)، چارچوب‌های قانونی را در زمینه های گرداوری، پردازش و ذخیره‌سازی داده‌ها، حقوق کاربر را ارائه کرده است. اگرچه هنوز مکانیزم‌ها و پروتکل‌های اجرایی هنوز در حال بررسی و توسعه است. سازمان ملی خدمات فناوری اطلاعات(The National Authority for Information Technology Services)، تحت اختیارات قانونی ناشی از قانون شماره ۷ سال ۲۰۲۳ فعالیت می‌کند و پلتفرم‌های دیجیتال دولتی، سیستم‌های پرداخت الکترونیکی و سیاست‌های امنیت اطلاعاتی را مدیریت می‌کند^[۳].

در آوریل ۲۰۲۵، وزارت ارتباطات تصمیم شماره ۱۶ را صادر کرد که در آن سیستم‌های صدور مجوز، مجوزها و هزینه‌هایی را که قبلاً برای خدمات برنامه‌های الکترونیکی اعمال می‌شد را لغو کرد و رویکرد مبتنی بر اطلاع‌رسانی را جایگزین آن کرد. در نتیجه آن نهادهای تجاری پس از تکمیل ثبت تجاری به سازمان ملی خدمات فناوری اطلاعات، باید اطلاع دهند. این تصمیم میزبانی برنامه‌ها در خارج از سوریه را مجاز می‌داند، به جز برنامه‌هایی که به عنوان نگرانی‌های امنیت ملی تعیین شده‌اند و دسترسی دولت به داده‌های برنامه یا پنل‌های کنترل را در غیاب مجوز قضایی ممنوع می‌کند و بر حفاظت از حریم خصوصی کاربر تأکید دارد^[۴].

برنامه‌های راهبردی و تحول دیجیتال

دولت سوریه اهداف تحول دیجیتال را از طریق مجموعه قوانین تحول دیجیتال ۲۰۲۱ بیان کرد که شامل تأسیس سازمان ملی خدمات فناوری اطلاعات، چارچوب‌های حفاظت از داده‌های شخصی، سیاست‌های امنیت اطلاعات و مرکز ملی محاسبات ابری(The National Center for Cloud Computing) است^[۲]. این ابتکارات نشان‌دهنده اولویت‌بندی دولت برای خدمات دولت الکترونیک، توسعه اقتصاد دیجیتال و نوسازی فناوری برای همسویی با استانداردهای دیجیتال جهانی است. پروژه شبکه اینترنت منطقه‌ای که در ماه می ۲۰۲۵ ارائه شد، یک ابتکار راهبردی است که برای افزایش اتصال سوریه به مسیرهای داده های جهانی طراحی شده است. این پروژه، سوریه را به دلیل موقعیت جغرافیایی آن، به عنوان یک مرکز بالقوه ترانزیت داده منطقه‌ای قرار می‌دهد، و این مسئله، مشارکت با پرسنل فنی داخلی و همکاران بین‌المللی را در سوریه تقویت می‌کند. چارچوب‌های همکاری بین‌المللی سوریه شامل مشارکت با آلمان است که از ابتکارات توسعه دیجیتال سوریه حمایت می کند، عربستان سعودی، کمک‌های فنی و همکاری در بازسازی پروژه‌های مخابراتی ارائه کرده است^[۵]. اگر چه ایالات متحده و اتحادیه اروپا، تحریم‌های جزئی را برای تسهیل واردات تجهیزات مخابراتی و همکاری فنی سوریه اعمال کرده‌اند ولی دسترسی به اینترنت را برای کمک‌های بشردوستانه، بهبود اقتصادی و توسعه جامعه مدنی در سوریه، ضروری می‌دانند^[۶].

نیز نگاه کنید به

کتابشناسی

↑ The Emergency Telecommunications Cluster (ETC). (2024). Syria. Emergency Telecommunications Cluster. https://www.etcluster.org/countries/syria
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ Syrian Observer. (2024a, July 2). President Assad issues law establishing Ministry of Communications and Information Technology. https://syrianobserver.com/syrian-actors/president-assad-issues-law-establishing-ministry-of-communications-and-information-technology.html
↑ Syrian Observer. (2024b). Syria aligns with China's global AI governance initiative. https://syrianobserver.com/foreign-actors/syria-aligns-with-chinas-global-ai-governance-initiative.html
↑ Enab Baladi. (2025, April 16). Communications Ministry lifts restrictions on electronic applications. https://english.enabbaladi.net/archives/2025/04/communications-ministry-lifts-restrictions-on-electronic-applications/
↑ Levant24. (2025). Syria makes digital strides with focus on technological revival. https://levant24.com/news/2025/05/syria-makes-digital-strides-with-focus-on-technological-revival/
↑ BuddeComm. (2025). Syria - Telecoms, mobile and broadband - Statistics and analyses. https://www.budde.com.au/Research/Syria-Telecoms-Mobile-and-Broadband-Statistics-and-Analyses

نویسنده مقاله

میترا صمیعی

دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه علامه طباطبائی

[:9-1] The Emergency Telecommunications Cluster (ETC). (2024). Syria. Emergency Telecommunications Cluster. https://www.etcluster.org/countries/syria

[:6-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ Syrian Observer. (2024a, July 2). President Assad issues law establishing Ministry of Communications and Information Technology. https://syrianobserver.com/syrian-actors/president-assad-issues-law-establishing-ministry-of-communications-and-information-technology.html

[:8-3] Syrian Observer. (2024b). Syria aligns with China's global AI governance initiative. https://syrianobserver.com/foreign-actors/syria-aligns-with-chinas-global-ai-governance-initiative.html

[:10-4] Enab Baladi. (2025, April 16). Communications Ministry lifts restrictions on electronic applications. https://english.enabbaladi.net/archives/2025/04/communications-ministry-lifts-restrictions-on-electronic-applications/

[5] Levant24. (2025). Syria makes digital strides with focus on technological revival. https://levant24.com/news/2025/05/syria-makes-digital-strides-with-focus-on-technological-revival/

[:3-6] BuddeComm. (2025). Syria - Telecoms, mobile and broadband - Statistics and analyses. https://www.budde.com.au/Research/Syria-Telecoms-Mobile-and-Broadband-Statistics-and-Analyses

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]