پرش به محتوا

سیاست ها، قوانین و طرح های مهم عراق در مورد توسعه زیست بوم اندیشه ورزی

از دانشنامه ملل

عراق در زمینه توسعه زیست‌بوم اندیشه‌ورزی، به‌ویژه در سال‌های اخیر، تلاش‌هایی انجام داده است تا از طریق سیاست‌ها، قوانین، مقررات و طرح‌های مختلف، زمینه‌ای برای رشد و تقویت  و اندیشه‌ورزی فراهم کند. این تلاش‌ها بیشتر در راستای ارتقای کیفیت پژوهش‌های علمی، بهبود شرایط اجتماعی و اقتصادی، و فراهم آوردن بستر مناسب برای تفکر و سیاست‌گذاری راهبردی است. در این راستا، برخی از سیاست‌ها و طرح‌های مهم عراق در این خصوص در زیر مورد اشاره قرار می‌گیرد.

پشتیبانی از مراکز تحقیقاتی و اندیشه‌ورزی

قانون حمایت از مراکز تحقیقاتی و اندیشه‌ورزی

دولت عراق در سال‌های اخیر به‌ویژه پس از جنگ‌ها و بحران‌ها، به اهمیت پژوهش‌های علمی و تحقیقاتی پی برده است. در این راستا، قوانینی برای حمایت از مراکز تحقیقاتی و اندیشه‌ورزی تصویب کرده است که شامل تأمین مالی، پشتیبانی از طرح‌های تحقیقاتی و تسهیل در زمینه‌های ارتباطی با سایر مراکز علمی داخلی و بین‌المللی می‌شود.

 طرح‌های دولتی برای تقویت پژوهش‌های علمی

در این طرح‌ها، دولت عراق سعی دارد از طریق تخصیص بودجه‌های بیشتر به تحقیقاتی که در راستای توسعه کشور، به‌ویژه در زمینه‌های امنیتی، اقتصادی و اجتماعی، انجام می‌شود، توجه بیشتری کند.

تقویت همکاری بین مراکز تحقیقاتی و دولت

 ایجاد کانال‌های ارتباطی میان مراکز تحقیقاتی و تصمیم‌گیرندگان

دولت عراق تلاش کرده است تا از طریق ایجاد روابط مستمر میان مراکز تحقیقاتی و مقامات دولتی، امکان استفاده از نتایج تحقیقات را در سیاست‌گذاری‌های عمومی فراهم کند. این اقدام به‌ویژه برای حل مشکلات جاری عراق در زمینه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مهم است.

 تشویق به پژوهش‌های کاربردی و اجتماعی

سیاست‌های دولتی بر این تمرکز دارد که مراکز تحقیقاتی نه‌تنها به تحقیقاتی در زمینه‌های نظری بلکه به پژوهش‌هایی در زمینه مسائل اجتماعی و چالش‌های روز کشور بپردازند. این امر می‌تواند باعث تقویت قدرت اجرایی پژوهش‌ها در حل مشکلات واقعی مردم و جامعه عراق شود.

توسعه زیرساخت‌های علمی و پژوهشی

سرمایه‌گذاری در دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی

دولت عراق در تلاش است تا زیرساخت‌های علمی خود را تقویت کند. این شامل ارتقاء کیفیت دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی و نیز به‌روزرسانی سیستم‌های آموزشی و پژوهشی است تا به محققان و پژوهشگران شرایط مناسبی برای انجام تحقیق و پژوهش در زمینه‌های مختلف فراهم آید.

ایجاد شبکه‌های علمی و تحقیقاتی بین‌المللی

عراق سعی دارد از طریق توافق‌نامه‌های همکاری علمی و تحقیقاتی با کشورهای دیگر و نهادهای بین‌المللی مانند یونسکو، بانک جهانی و سازمان ملل، به انتقال دانش و فناوری‌های پیشرفته کمک کند.

پشتیبانی از نوآوری و تفکر استراتژیک

حمایت از استارتاپ‌ها و پروژه‌های نوآورانه

در سال‌های اخیر، عراق توجه بیشتری به حمایت از استارتاپ‌ها و پروژه‌های نوآورانه در زمینه‌های مختلف به‌ویژه در فناوری اطلاعات، انرژی‌های تجدیدپذیر و کشاورزی دارد. این سیاست به‌ویژه از طریق تأمین مالی و مشاوره به این شرکت‌ها و مراکز نوآور پیگیری می‌شود.

طرح‌های ملی برای ارتقای تفکر استراتژیک

دولت عراق همچنین به‌طور جدی به‌دنبال ایجاد برنامه‌ها و طرح‌هایی است که به مراکز تفکر این امکان را می‌دهد که به تحلیل‌های استراتژیک و سیاست‌گذاری‌های بلندمدت پرداخته و در جهت رشد و توسعه کشور از این طریق تأثیرگذار باشند.

قانون‌گذاری و مقررات در زمینه نوآوری و پژوهش

 قوانین حمایتی برای پژوهشگران

قوانین و مقرراتی برای پشتیبانی از پژوهشگران و محققان تصویب شده است که شامل تسهیلات مالی، حقوقی و امکانات لازم برای تحقیق و پژوهش است. این قوانین می‌تواند شامل اعطای مجوزهای تحقیقاتی، فراهم‌آوری امکانات به‌روز برای آزمایشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی، و حمایت از پایان‌نامه‌ها و پروژه‌های علمی باشد.

  تقویت حقوق مالکیت فکری

برای تشویق به نوآوری و پژوهش، عراق قوانین مربوط به حقوق مالکیت فکری و ثبت اختراعات را تقویت کرده است. این موضوع به پژوهشگران و محققان این اطمینان را می‌دهد که دستاوردهای علمی آن‌ها مورد حفاظت قرار خواهد گرفت.

طرح‌های آموزشی و آکادمیک

تقویت دوره‌های آموزشی در زمینه پژوهش و سیاست‌گذاری

وزارت آموزش عالی عراق در حال گسترش دوره‌های آموزشی در زمینه‌های پژوهش و سیاست‌گذاری عمومی است. این برنامه‌ها به تقویت مهارت‌های تحلیلی و پژوهشی برای متخصصان در زمینه‌های مختلف می‌پردازد.

توسعه برنامه‌های آموزش عالی در زمینه اندیشه‌ورزی

این برنامه‌ها به‌ویژه در رشته‌های علوم اجتماعی، علوم سیاسی، فلسفه، و حقوق طراحی شده‌اند تا پژوهشگران و متخصصان عراق بتوانند دانش و مهارت‌های خود را در زمینه‌های مرتبط با اندیشه‌ورزی و تفکر استراتژیک ارتقا دهند.

پشتیبانی از تحقیقات بین‌المللی

 توسعه ارتباطات با مراکز تحقیقاتی جهانی

عراق با تلاش برای برقراری همکاری‌های تحقیقاتی با مراکز تحقیقاتی معتبر جهانی، از جمله دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی در کشورهای پیشرفته، سعی دارد به دانش‌پژوهان خود این امکان را بدهد که به‌روزرسانی‌هایی از پیشرفت‌های علمی و تحقیقاتی جهانی داشته باشند[۱][۲][۳].

نیز نگاه کنید به

اندیشه ورزی در عراق؛ حوزه های شاخص اندیشه ورزی در عراق؛ مراکز فکری و اندیشکده‌های شاخص در عراق

کتابشناسی

  1. شفيق إبراهیم صالح الجبوری، علم الجتماع المعرفه عند علی الوردی، آداب الرافدین، العدد 50، 2008، ص 3-15.
  2. اسامه الشبیب و غزوان المنهلاوی، تجربة مراكز التفكیر والدراسات فی العراق، مرکز البیدر للداراسات و التخطیط، ( 09/08/2024)، ص 4-5.  علی الموقع: https://www.baidarcenter.org/wp-content/uploads/2024/09/k3n3mb31.pdf
  3. لقمان عبد الرحيم الفيلي، الإرتقاء بمراكز التفكير العراقية رؤية في تطوير الأداء مع مدونة سلوك، مرکز البیدر للدراسات و التخطیط.

نویسنده مقاله

علی اکبر اسدی

هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی