نمایش مبدأ برای پاکستان در یک نگاه

به دلیل زیر، اجازهٔ ویرایش این صفحه ندارید:
عملی که درخواست کرده‌اید منحصر به کاربران این گروه است: کاربران.
می‌توانید مبدأ این صفحه را ببینید و رونوشت بردارید:
[[پاکستان]]، کشوری در جنوب آسیا، با تنوع جغرافیایی و فرهنگی شگفت‌انگیز، نقطه تلاقی تمدن‌های کهن و تحولات معاصر است. این کشور که در همسایگی ایران، [[افغانستان]]، هند و [[چین]] قرار دارد، به‌واسطه موقعیت راهبردی خود همواره نقشی محوری در معادلات منطقه‌ای ایفا کرده است. [[پاکستان]] از کوه‌های سر به فلک کشیده قراقروم و هیمالیا در شمال تا دشت‌های سرسبز پنجاب و صحرای وسیع سند در جنوب، و همچنین سواحل دریای عمان در جنوب غربی امتداد دارد.

=== [[جغرافیای طبیعی پاکستان]] ===
سند/ ایالت سند: در زبان سِندی به صورت "سِنده" نوشته میشود و شامل منطقه جنوب شرقی پاکستان است. ایالت سند، سومین ایالت بزرگ این کشور از نظر مساحت، و دومین ایالت بزرگ از نظر جمعیت پس از ایالت پنجاب است. این ایالت از غرب و شمال غرب با ایالت بلوچستان و از شمال با ایالت پنجاب همسایه است. همچنین از شرق با ایالت‌های گجرات و راجستان هند مرز بین‌المللی دارد و از جنوب به دریای فارس محدود می‌شود. چشم‌انداز سند، بیشتر از دشت‌های آبرفتی در کنار رودخانه سند، بیابان تار در بخش شرقی این ایالت، و در امتداد مرز بین‌المللی با هند و کوهستان کیرتار در بخش غربی این ایالت تشکیل شده‌است.

=== [[جغرافیای انسانی پاکستان]] ===
برای ورود به جغرافیای انسانی [[پاکستان]]، باید از پیوند پیچیده میان محیط طبیعی و ساختارهای اجتماعی آن سخن گفت. این کشور، با قرارگیری در جنوب آسیا و مجاورت با فرهنگ‌ها و تمدن‌های بزرگ، نمونه‌ای کم‌نظیر از تنوع انسانی است. جغرافیای انسانی [[پاکستان]] از روابط میان قومیت‌ها، زبان‌ها، مذاهب و سبک‌های زندگی شکل گرفته که در بستر محیط طبیعی متنوع آن، از کوهستان‌های شمالی گرفته تا دشت‌های حاصلخیز و مناطق خشک جنوبی، به‌وضوح قابل مشاهده است. بررسی این جغرافیای انسانی، مسیری برای فهم چگونگی تأثیر تاریخ، اقتصاد و فرهنگ بر توزیع جمعیت و تحولات اجتماعی این کشور فراهم می‌آورد.

[[ساختار هرم جمعیتی پاکستان]]

[https://dmelal.ir/%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 پاکستان] در سال ۲۰۲۴ با جمعیتی بالغ بر 252 میلیون نفر، دارای هرم جمعیتی جوانی است.<ref name=":02">''Pakistan population (2024) - Worldometer''. (n.d.). [https://www.worldometers.info/world-population/pakistan-population/]</ref> بر اساس داده‌های رسمی:<ref name=":12">''Pakistan population 1950-2024''. (n.d.). MacroTrends. [https://www.macrotrends.net/global-metrics/countries/PAK/pakistan/population]</ref>

* ۳۵.۵ درصد از جمعیت زیر ۱۵ سال
* ۵۹.۴ درصد در سنین کار (۱۵ تا ۶۴ سال)
* ۵.۱ درصد بالای ۶۵ سال

این آمار حاکی از افزایش جمعیت و حفظ ساختار سنی جوان در [[پاکستان]] است. در سال ۲۰۱۴، جمعیت کشور حدود ۱۹۰ میلیون نفر تخمین زده می‌شد و میانگین سنی برابر با ۲۲ سال بود. این ارقام، همراه با رشد جمعیت طی دهه اخیر، نشان‌دهنده دینامیک قابل‌توجهی در تحولات جمعیتی [[پاکستان]] است که پیامدهای گسترده‌ای برای سیاست‌گذاری‌های اقتصادی، آموزشی و رفاهی در پی دارد. استمرار ساختار جمعیتی جوان، علاوه بر تأثیر بر بازار کار و نیازهای زیرساختی، چالش‌هایی در حوزه تأمین منابع و برنامه‌ریزی برای توسعه پایدار به همراه داشته و فرصت‌هایی را برای بهره‌برداری از نیروی انسانی پویا فراهم می‌کند.<ref>''Pakistan - Population 2014''. (n.d.). countryeconomy.com. [https://countryeconomy.com/demography/population/pakistan?year=2014]</ref>

==== [[ویژگی‌های جمعیتی پاکستان|ویژگی های جمعیتی پاکستان]] ====
[[پاکستان]] یکی از متنوع‌ترین کشورها از نظر قومیتی در  منطقه جغرافیایی جنوب و غرب آسیا می باشد.  اقوام این کشور از پنج گروه اصلی شامل پنجابی‌ها (۴۵ درصد)، پشتون‌ها (۱۵ درصد)، سندی‌ها (۱۴ درصد)، بلوچ‌ها (۴ درصد) و مهاجران اردوی زبان (۷ درصد)  تشکیل شده اند.<ref>https://www.researchgate.net/publication/281280285_Pakistan's_Ethnic_Entanglement</ref> این تنوع فرهنگی، هویت ملی [[پاکستان]] را تعریف می‌کند و به‌ویژه در سیاست داخلی و خارجی آن نقش قابل توجهی ایفا می کند .<ref>''Pakistan - The World Factbook''. (n.d.). <nowiki>https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/</nowiki>[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/]</ref>

==== [[رشد جمعیت در پاکستان]] ====
[[پاکستان]] طی چند دهه گذشته شاهد شتاب در رشد سریع جمعیتی بوده است. در سال ۲۰۲۴، جمعیت کشور به حدود 252 میلیون نفر رسیده است که در مقایسه با 190 میلیون نفر در سال ۲۰۱۴، نشان‌دهنده رشد ۲.۴ درصدی در هر سال بطور متوسط است. این افزایش حاصل نرخ بالای باروری در این کشور است که در سال ۲۰۲۴ حدود ۳.۴ تولد به‌ازای هر زن برآورد می‌شود. [[رشد جمعیت در پاکستان|رشد جمعیت پاکستان]] به ترکیبی از عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بستگی دارد. دسترسی محدود به خدمات تنظیم خانواده، باورهای فرهنگی در خصوص داشتن خانواده‌های بزرگ و بهبود در خدمات بهداشتی از عواملی هستند که باعث رشد سریع جمعیت می‌شوند.

==== [[پراکندگی جمعیت در پاکستان]] ====
[[پراکندگی جمعیت در پاکستان]] به طور عمده به دو بخش شهری و روستایی تقسیم می‌شود. در سال ۲۰۲۴، حدود ۴۰ درصد از جمعیت در مناطق شهری زندگی می‌کنند،<ref>''Pakistan Urban Population 1960-2024''. (n.d.). MacroTrends. [https://www.macrotrends.net/global-metrics/countries/PAK/pakistan/urban-population#:~:text=Pakistan%20urban%20population%20for%202022,a%202.46%25%20increase%20from%202019.]</ref> درحالی‌که این رقم در سال ۲۰۱۴ حدود ۳۵ درصد بوده است. <ref>Ipsos. (2016, April). ''Consumer Book of Pakistan 2014-15''. Ipsos.[https://www.ipsos.com/en/consumer-book-pakistan-2014-15]</ref>عمده جمعیت در شهرهای کراچی، لاهور، اسلام‌آباد و فیصل آباد متمرکز هستند که  این شهرها به دلایل اقتصادی، آموزشی و بهداشتی مناسب، بستر جذب‌ جمعیت‌ بیشتری شده اند.<ref>''Pakistan Cities by Population 2024''. (2024). Worldpopulationreview.com.[https://worldpopulationreview.com/cities/pakistan]</ref>

==== [[شهرنشینی و روستانشینی در پاکستان]] ====
شهرنشینی در [[پاکستان]] به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تحولات جمعیتی چند دهه اخیر، به شکلی پیوسته در حال گسترش است. بر اساس آمار سال ۲۰۲۴، حدود ۴۰ درصد از جمعیت این کشور در مناطق شهری زندگی می‌کنند.<ref>Arif, G. M., & Hamid, S. ([https://www.researchgate.net/publication/289971104_Urbanization_city_growth_and_quality_of_life_in_Pakistan++In-text+citation:+(Arif+&+Hamid,+2009)++content_paste+Copy+to+clipboard++add+Edit+/+Save+to+project+APA+7+guide+book+cover+🤔+What+is+an+APA+Citation+Generator?+An+APA+citation+generator+is+a+software+tool+that+will+automatically+format+academic+citations+in+the+American+Psychological+Association+(APA)+style.++It+will+usually+request+vital+details+about+a+source+--+like+the+authors,+title,+and+publish+date+--+and+will+output+these+details+with+the+correct+punctuation+and+layout+required+by+the+official+APA+style+guide.++Formatted+citations+created+by+a+generator+can+be+copied+into+the+bibliography+of+an+academic+paper+as+a+way+to+give+credit+to+the+sources+referenced+in+the+main+body+of+the+paper.++👩‍🎓+Who+uses+an+APA+Citation+Generator?+College-level+and+post-graduate+students+are+most+likely+to+use+an+APA+citation+generator,+because+APA+style+is+the+most+favored+style+at+these+learning+levels.+Before+college,+in+middle+and+high+school,+MLA+style+is+more+likely+to+be+used.+In+other+parts+of+the+world+styles+such+as+Harvard+(UK+and+Australia)+and+DIN+1505+(Europe)+are+used+more+often.++🙌+Why+should+I+use+a+Citation+Generator?+Like+almost+every+other+citation+style,+APA+style+can+be+cryptic+and+hard+to+understand+when+formatting+citations.+Citations+can+take+an+unreasonable+amount+of+time+to+format+manually,+and+it+is+easy+to+accidentally+include+errors.+By+using+a+citation+generator+to+do+this+work+you+will:++Save+a+considerable+amount+of+time+Ensure+that+your+citations+are+consistent+and+formatted+correctly+Be+rewarded+with+a+higher+grade+In+academia,+bibliographies+are+graded+on+their+accuracy+against+the+official+APA+rulebook,+so+it+is+important+for+students+to+ensure+their+citations+are+formatted+correctly.+Special+attention+should+also+be+given+to+ensure+the+entire+document+(including+main+body)+is+structured+according+to+the+APA+guidelines.+Our+complete+APA+format+guide+has+everything+you+need+know+to+make+sure+you+get+it+right+(including+examples+and+diagrams).++⚙️+How+do+I+use+MyBib's+APA+Citation+Generator?+Our+APA+generator+was+built+with+a+focus+on+simplicity+and+speed.+To+generate+a+formatted+reference+list+or+bibliography+just+follow+these+steps:++Start+by+searching+for+the+source+you+want+to+cite+in+the+search+box+at+the+top+of+the+page.+MyBib+will+automatically+locate+all+the+required+information.+If+any+is+missing+you+can+add+it+yourself.+Your+citation+will+be+generated+correctly+with+the+information+provided+and+added+to+your+bibliography.+Repeat+for+each+citation,+then+download+the+formatted+list+and+append+it+to+the+end+of+your+paper.+Done!+MyBib+supports+the+following+for+APA+style:++⚙️+Styles%09APA+6+&+APA+7+📚+Sources%09Websites,+books,+journals,+newspapers+🔎+Autocite%09Yes+📥+Download+to%09Microsoft+Word,+Google+Docs+About+the+author+Image+of+daniel-elias+Daniel+Elias+Daniel+is+a+qualified+librarian,+former+teacher,+and+citation+expert.+He+has+been+contributing+to+MyBib+since+2018.++You+might+like...+🎓+Free+AMA+Citation+Generator+🎓+Free+ACS+Citation+Generator+🎓+Free+Works+Cited+Generator+Generate+your+bibliography+for+FREE+🤖+MyBib+Start+your+bibliography+Create+a+free+account+Login+🛠️+Tools+ACS+Citation+Generator+AMA+Citation+Generator+APA+Citation+Generator+Chicago+Citation+Generator+CSE+Citation+Generator+Harvard+Referencing+Generator+IEEE+Citation+Generator+MLA+Citation+Generator+Turabian+Citation+Generator+Vancouver+Citation+Generator+Works+Cited+Generator+📚+Guides+APA+Format+Guide+🙋+Recent+bibliography+questions+answered++How+to+cite+a+textbook+in+APA+format+Answered+on+July+21,+2021++How+to+cite+a+YouTube+video+Answered+on+August+18,+2018+(updated+on+December+30,+2020)++How+to+cite+a+movie+in+APA,+MLA,+or+Harvard+style+Answered+on+August+18,+2018+(updated+on+December+30,+2020)+💭+Latest+blog+post:+Image+of+daniel-elias+🥳+New+Style:+We're+ready+for+MLA+9!+Posted+on+August+12,+2021+copyright+2018-2023+MyBib+•+GitHub+•+Terms+•+Privacy+•+support@mybib.com+translate+EN+%7C+ES+%7C+PT+MyBib+MyBib++Start+new+project+4+My+bibliography++Thesis++4+Introduction+12+Research+methods+3+Results+9+A+nurses+role+in+comba…+8+Fatigue+in+lung+cancer++Create+Citation++Import+arrow_forward++Modern+Languag...++arrow_forward++Download+Bibliography+search+group_add+settings+Reference+list++Hamer,+E.+M.+(1996).+Communicating+midwifery.+Midwifery,+12(2),+100.+https://doi.org/10.1016/s0266-6138(96)90016-9+In-text+citation:+(Hamer,+1996,+p.+100)+Penn+Medicine+video+preview+Penn+Medicine.+(2015,+June+1).+Penn’s+Nurse+Midwife+Program.+YouTube.+Retrieved+from+https://www.youtube.com/watch?v=rVu7ju3Si9A+In-text+citation:+(Penn+Medicine,+2015)+Wikipedia+logo+Wikipedia+Contributors.+(2018,+July+8).+Midwife.+Retrieved+July+14,+2018,+from+https://en.wikipedia.org/wiki/Midwife+In-text+citation:+(Wikipedia+contributors,+2018)+Nursing+book+cover+Williams.+(2008).+Nursing.+Deciphering+diagnostic+tests.+(p.+45).+Philadelphia,+PA:+Wolters+Kluwer/Lippincott+Williams+&+Wilkins.+In-text+citation:+(Williams,+2008)+account_circle+notifications_none+help_outline 2023]). Urbanization, city growth and quality of life in Pakistan. ''European Journal of Social Sciences'', ''10''(2), 196–215.</ref> این رقم نسبت به ۳۵ درصد در سال ۲۰۱۴ رشد قابل‌ملاحظه‌ای داشته<ref>''Pakistan Urban Population 1960-2024''. (2024). Macrotrends.net.[https://www.macrotrends.net/global-metrics/countries/PAK/pakistan/urban-population]</ref> و بیانگر تغییرات ساختاری در الگوی زیست و توزیع جمعیتی است. عوامل متعددی از جمله رشد سریع جمعیت، مهاجرت‌های داخلی ناشی از درگیری‌های منطقه‌ای و تمایل به دستیابی به فرصت‌های اقتصادی و آموزشی بهتر، به این روند دامن زده‌اند. شهرهایی همچون کراچی و لاهور، به‌عنوان قطب‌های اقتصادی و فرهنگی، مقصد اصلی این جابه‌جایی‌ها بوده‌اند. با وجود رشد شهرنشینی، حدود ۶۰ درصد از [[ساختار هرم جمعیتی پاکستان|جمعیت پاکستان]] همچنان در مناطق روستایی سکونت دارند. این مناطق عموماً به فعالیت‌های کشاورزی و دامپروری متکی هستند و از نظر اقتصادی، به زیرساخت‌های پیشرفته شهری دسترسی ندارند.

=== [[جغرافیای فرهنگی و اجتماعی پاکستان]] ===
جغرافیای فرهنگی و اجتماعی [[پاکستان]]، تا پیش از سال 1947 م. که از هند، اعلام استقلال کرد، بطور کامل با شبه قاره هند گره خورده است. [[پاکستان]]، تا پیش از 1947م، بخش غربی شبه قاره هند و قسمتی از بنگال شرقی را در نقشه سیاسی شبه قاره تشکیل می داد. به همین خاطر، تاریخ و جغرافیای فرهنگی پاکستان تا پیش از استقلال، بخشی از شبه قاره هند بود و با آن سرزمین بسیار وسیع و کهن، فراز و نشیب دوران آغازین و پیش از تاریخ و تاریخی را تا 1947گذراند. نگاهی به جغرافیای سیاسی شبه قاره هند (شامل کشورهای هند، [[پاکستان]] و [[بنگلادش]]) مشخص می کند که شکل ظاهری هند، مثلث بزرگی است که هرچه از یخبندان های ابدی کوههای هیمالیا رو به جانب گرمای مداوم سیلان ([[سریلانکا]]) پائین میرود، تنگتر می شود.

=== [[تاریخ پاکستان]] ===
دره سِند/ تمدن دره سند: تمدن دره سِند/  Indus Valley Civilization(۲۶۰۰ پ.م. –۱۹۰۰ پ.م) به یکی از بزرگترین و کهن ترین تمدنهای باستانی جهان گفته میشود که از بستر رود سند برخاست. گستره این تمدن، همچنانکه مدارک باستانشناسی نشان داده است، در هزاره سوم پیش از میلاد، در دو شهر بزرگ موهنجودرو در ایالت لارکانه، در پاکستان کنونی و هَاراپا در کنار رود راوی، در شهر مولتان در ایالت پنجاب تمدن درخشانی وجود داشته‌است که کم‌کم در تمامی آن مناطق و بخش‌های دیگر شبه قاره هند، در دشت میان دوآب، یعنی دو رود گنگ و جُمنا  تأثیر فراوان داشته‌است.

==== [[مناسبات دو کشور ایران و پاکستان پس از استقلال پاکستان]] ====
روابط ایران و [[پاکستان]] با استقلال [[پاکستان]] در سال 1947 (1326 شمسی) آغاز شد. ایران نخستین کشوری بود که استقلال [[پاکستان]] را به رسمیت شناخت و در آبان همان سال سفارت خود را در کراچی افتتاح کرد. این روابط اولیه بر اساس اشتراکات فرهنگی، مذهبی و جغرافیایی بنا شد و به مرور زمان در قالب ائتلاف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی تقویت یافت.

=== [[مطالعات ایرانی و ایران شناسی در پاکستان]] ===
[[واژه‌های فارسی در زبان رایج پاکستان]]

[[انستیتو مطالعات آسیای میانه و غربی (دانشگاه کراچی)]]

[[اتاق ایران ‌شناسی در دانشگاه فنی و مهندسی سید احمدخان]]

[[اتاق‌ ایران شناسی در دانشکده اسلامیه کوپر رود - لاهور]]

[[اتاق ایران ‌شناسی در دانشگاه نومل پاکستان]]

[[اتاق ایران شناسی در راولپندی]]

[[اتاق ‌ایران شناسی در دانشکده دولتی لاهور پاکستان]]

[[اتاق ‌ایران شناسی در گاورمنت کالج دانشگاه فیصل آباد - ایالت پنجاب پاکستان]]

[[اتاق ‌ایران شناسی و آزمایشگاه زبان فارسی در دانشگاه بانوان لاهور]]

[[انجمن ‌ایرانیان]]

[[انجمن ادبیات ‌ایران]]

[[انجمن ادبی پاکستان و ‌ایران (پرشین آکادمی)]]

[[انجمن فارسی بلتستان]]

[[انجمن فارسی بلوچستان]]

[[سندی ادبی بورد]]

[[انجمن‌ ایران شناسی (دانشگاه پنجاب)]]

[[انجمن دوستی پاکستان و ‌ایران (لاهور)]]

[[خانه های فرهنگ ایران در پاکستان]]

[[انجمن حمایت اسلام (لاهور)]]

[[انستیتو امور بین‌المللی پاکستان (کراچی)]]

[[انستیتو مرکزی تتبعات اسلامی (کراچی)]]

[[انجمن مطالعات تاریخی پاکستان (کراچی)]]

[[انجمن فرهنگی‌ ایران و پاکستان (کراچی و لاهور)]]

[[پنجابی ادبی آکادمی‌ (لاهور)]]

[[انستیتو مطالعات آسیای میانه و غربی (دانشگاه کراچی)]]

[[موقوفه دیالمینگ کالج (لاهور)]]

[[اقبال آکادمی ‌پاکستان (لاهور)]]

[[سازمان علوم اردو(لاهور)]]

[[مجلس ترقی ادب (لاهور)]]

[[بزم اقبال (دانشکده دولتی کویته)]]

[[انجمن عربی و فارسی دانشگاه پنجاب]]

[[انجمن فارسی گاورمنت کالج لاهور]]

[[اداره تحقیقات پاکستان (دانشگاه پنجاب)]]

[[مجلس فارسی (کویته)]]

[[انجمن دوستداران‌ ایران (کراچی)]]

[[بزم سخن (پیشاور)]]

[[سازمان فارسی(راولپندی)]]

[[انجمن فرهنگی پاکستان و ‌ایران(کراچی)]]

[[مرکز تحقیقات فارسی ‌ایران و پاکستان]]

[[محمدباقر]]

[[ظهورالدین احمد]]

[[الطاف حسین حالی]]

[[حافظ محمود شیرانی]]

[[مولوی محمد شفیع]]

[[علامه محمد اقبال]]

[[غلام سرور]]

[[ساجدالله تفهیمی]]

[[وزیرالحسن عابدی]]

[[چَچ‌نامه]]

[[مکلی نامه]]

[[میرنظام‌الدین علی‌شیر نوایی]]

[[میرزا مهدی پویا]]

[[جاوید اقبال]]

[[عفان سلجوق]]

[[دانشگاه زنان فاطمه جناح]]

[[سیدضیاء جعفری]]

[[سید محمد شاه برق کوهاتی]]

[[میرزا رضا حسین همدانی]]

[[محمد انعام الحق کوثر]]

[[مولانا محمد حسین آزاد]]

[[صوفی غلام مصطفی تبسم]]

[[سید نیاز احمد ترمذی]]

[[سید سبط حسن رضوی]]

[[سائین احمد علی]]

[[سید لعل شاه جگر کاظمی]]

[[محمد حسین تسبیحی]]

[[ممتاز حسن‌ احسن]]

[[محمدحسین مشایخ فریدنی]]

[[عمر داوود پوتا]]

[[پیر حسام الدین راشدی]]

[[میان محمدنواز شریف]]

=== [[ایرانیان و ایرانی تباران در پاکستان]] ===
[[محمد علی جناح]]

[[ذوالفقار علی بوتو]]

[[آقا خان چهارم]]

[[نصرت بوتو]]

[[بی نظیر بوتو]]

[[بلاول بوتو زرداری]]

[[سید یوسف رضا گیلانی]]

[[ابو محمد عبدالقادر گیلانی]]

=== تقسیمات کشوری پاکستان ===
[[راولپندی]]

[[پیشاور]]

[[کراچی]]

[[کویته]]

[[تهته]]

[[دیپلماسی عمومی پاکستان]]

[[خط فارسی در پاکستان]]

[[خوشنویسی فارسی در پاکستان]]
بازگشت به پاکستان در یک نگاه.
برگرفته از «http://dmelal.ir/index.php?title=پاکستان_در_یک_نگاه»