ساختارهای حاکمیتی و غیر حاکمیتی لبنان
ساختارهای حاکمیتی و غیر حاکمیتی در زمینه زیست بوم فضای مجازی و هوش مصنوعی در کشور لبنان در دوبخش موسسات دولتی و سازمان های غیر دولتی و جامعه مدنی بررسی شد.
1. موسسات دولتی
وزارت مخابرات به عنوان مرجع اصلی دولتی در زمینه سیاستگذاری در مخابرات کشور، توسعه زیرساختها و قوانین و مقررات خدمات ارتباطی در کشور عمل میکند. این وزارتخانه بر اپراتورهای تلفن همراه و اوجیرو نظارت دارد، اگرچه اثربخشی آن به دلیل دخالتهای سیاسی، محدودیتهای مالی و تغییرات مکرر وزیران، کمتر است[۱]. اوجیرو (اداره کل مدیر اوجیرو)Ogero (Office of the General Manager of Ogero)، زیرساخت خطوط ثابت، خدمات اینترنتی و پروژههای وایفای عمومی لبنان را مدیریت میکند. با وجود محدودیتهای منابع، اوجیرو چندین ابتکار نوسازی از جمله استقرار فیبر نوری و ارتقاء شبکه های مخابراتی را اجرا کرده است. این سازمان در مقایسه با سایر نهادهای دولتی حرفه ای تر عمل میکند، اگرچه همچنان تحت تأثیر ناکارآمدیهای بوروکراسی اداری و فشارهای سیاسی در کشور قرار دارد[۲]. سازمان تنظیم مقررات مخابرات(Telecommunications Regulatory Authority)، برای کمک و تدیون و بررسی مقررات مربوط به بخش مخابرات تأسیس شد، اما مأموریت و اختیارات آن تاکنون مورد مناقشه با وزارت مخابرات است. اثربخشی سازمان تنظیم مقررات مخابرات به دلیل تداخل صلاحیتهای اجرایی با وزارت مخابرات و عدم استقلال نهادی آن محدود است[۳].
مشاور در امور اصلاحات اداری دفتر وزیر (اُمسار)(Office of the Minister of State for Administrative Reform (OMSAR))، ابتکارات مختلف دولت الکترونیک را با هدف دیجیتالی کردن خدمات عمومی و بهبود کارایی اداری انجام می دهد. این پروژهها شامل درخواستهای آنلاین گذرنامه، سیستمهای ثبت کسبوکار و پلتفرمهای پرداخت دیجیتالی است[۴]. دانشگاه لبنان نشاندهنده مشارکت بخش آموزش عالی دولتی در توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات از طریق برنامههای علوم کامپیوتر و مهندسی هوش مصنوعی است. با وجود محدودیتهای منابع، این دانشگاه تعداد قابل توجهی از فارغالتحصیلان رشته فناوری اطلاعات را به منظور یاری رساندن به اقتصاد دیجیتالی لبنان، تربیت می کند[۵] .
2. سازمانهای غیردولتی و جامعه مدنی
بریتک به عنوان مرکز پیشرو در زمینه انکوباتور فناوری و نوآوری لبنان فعالیت میکند و از استارتآپها از طریق منتوری، ارتباطات مالی و تأمین فضای کاری پشتیبانی میکنند. بریتک شرکتهای فناوری موفق متعددی را پرورش داده و ارتباطات قوی با سرمایهگذاران و شتابدهندههای بینالمللی دارد[۶].
مرکز فناوری بریتانیا-لبنان( یو.کی.ال.تی.اچ)(UK Lebanon Tech Hub (UKLTH، از طریق ظرفیتسازی، رویدادهای شبکهسازی و ارتباط با بازارهای بینالمللی، توسعه بخش فناوری را تسهیل میکند. این مرکز از شرکتهای فناوری لبنانی متعددی در جهت گسترش عملیات و دسترسی به فرصتهای جهانی پشتیبانی کرده است[۷].
انجمن زنان کارآفرین لبنان(ال.ال.دبلیو.بی.) (Lebanese League for Women in Business (LLWB))،کارآفرینی زنان را در بخشهای فناوری از طریق برنامههای آموزشی، مربیگری و حمایت ترویج میکند. این سازمان به نابرابریهای جنسیتی در زیست بوم فناوری لبنان میپردازد و از استارتآپهای تحت رهبری زنان حمایت میکند[۸].
انجمن اینترنتی، شاخه لبنان(Internet Society Lebanon Chapter)، از آزادی اینترنت، حقوق دیجیتال و بهبود اتصال حمایت میکند. این شعبه در بحثهای سیاستی، ظرفیتسازی و کمپینهای آگاهیرسانی پیرامون مسائل حکمرانی اینترنت مشارکت میکند[۹].
منطقه دیجیتال بیروت(بی.دی.دی.)(Beirut Digital District (BDD))، به عنوان یک خوشه صنایع فناوری و خلاقانه در مرکز بیروت فعالیت میکند و فضای کار، فرصتهای شبکهسازی و خدمات پشتیبانی را برای شرکتهای فناوری فراهم میسازد. با وجود آسیبهای ناشی از انفجار سال ۲۰۲۰ در بندر بیروت، بی.دی.دی.، به یک نقطه کانونی برای جامعه استارتآپی لبنان تبدیل شده است[۱۰].
اسمِکس(تبادل رسانههای اجتماعی)(SMEX (Social Media Exchange))، بر حقوق دیجیتالی، آزادی اینترنت و حاکمیت فناوری تمرکز دارد. این سازمان به انجام تحقیقات، حمایت و ظرفیتسازی در زمینههای حریم خصوصی، نظارت و مسائل مربوط به امنیت دیجیتالی میپردازد و نقشی حیاتی در دفاع از حقوق دیجیتال یدر محیط سیاسی پیچیده لبنان ایفا میکند[۱۱].
نیز نگاه کنید به
کتابشناسی
- ↑ Ministry of Telecommunications. (2023). Annual report on telecommunications sector development. Republic of Lebanon, Ministry of Telecommunications, Available for https://www.trc.gov.lk/content/files/reports/Annual%20Report%202023_ENG.pdf
- ↑ Ogero. (2024). Infrastructure development and services report. Office of the General Manager of Ogero, Available for https://www.ogero.gov.lb/
- ↑ Telecommunications Regulatory Authority. (2024). Market analysis and regulatory framework. Republic of Lebanon, TRA, Available for https://www.tra.gov.om/DownloadFile.jsp?type=DocumentList&code=620
- ↑ Office of the Minister of State for Administrative Reform. (2023). E-government projects progress report. Republic of Lebanon, OMSAR, Available for https://www.omsar.gov.lb/Media/Publications/Strategies/Updated-E-Government-Strategy?lang=en-us
- ↑ Lebanese University. (2024). Engineering and computer science programs. Retrieved from https://www.ul.edu.lb
- ↑ Berytech. (2024). Lebanese startup ecosystem report 2024. Beirut: Berytech Foundation, Available for https://berytech.org/wp-content/uploads/2025/07/Berytech-Impact-Report-2024.pdf
- ↑ UK Lebanon Tech Hub. (2023). Supporting Lebanon's technology sector: Impact report. British Embassy Beirut, Available for https://www.gov.uk/government/news/uk-lebanon-technology-hub
- ↑ Lebanese League for Women in Business. (2024). Women in technology: Annual report. Beirut: LLWB, https://llwb.org/wp-content/uploads/2025/01/LLWB-Annual-Report-2023-final-website.pdf
- ↑ Internet Society. (2023). Internet governance and digital rights in Lebanon. Internet Society Lebanon Chapter Annual Report, Available for https://isoc.org.lb/activities/
- ↑ Beirut Digital District. (2024). Annual report on Lebanon's technology ecosystem. Available for https://www.beirutdigitaldistrict.com
- ↑ SMEX. (2024). Digital rights in Lebanon: Annual assessment. Beirut: Social Media Exchange, Available for https://smex.org/smex-launches-its-2024-annual-report-digital-rights-in-times-of-war/
نویسنده مقاله
میترا صمیعی
دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی