زیست بوم هوش مصنوعی ترکیه

تحقیق و توسعه هوش مصنوعی در ترکیه در موسسات دانشگاهی، مراکز تحقیقاتی دولتی، شرکت‌های بخش خصوصی و استارت‌آپ‌ها انجام می‌شود. دانشگاه‌های برجسته از جمله دانشگاه بغازیچی(Boğaziçi University)، دانشگاه فنی خاورمیانه(Middle East Technical University)، دانشگاه فنی استانبول(Istanbul Technical University) و دانشگاه کوچ(Koç University) گروه‌های تحقیقاتی را میزبانی می‌کنند که بر یادگیری ماشین، پردازش زبان طبیعی، بینایی کامپیوتر و رباتیک تمرکز دارند. شورای تحقیقات علمی و فناوری ترکیه( The Scientific and Technological Research Council of Turkey (TÜBİTAK)) از طریق کمک‌های مالی رقابتی، برنامه‌های بورسیه و زیرساخت‌های تحقیقاتی، نقش مهمی در حمایت از تحقیقات هوش مصنوعی ایفا می‌کند. شورای تحقیقات علمی و فناوری ترکیه، موسسات تحقیقاتی، از جمله مرکز تحقیقات انفورماتیک و امنیت اطلاعات، را اداره می‌کند که تحقیقات کاربردی در زمینه هوش مصنوعی را با همکاری شرکای دانشگاهی و صنعتی انجام دهند. اولویت‌های تحقیقاتی بر پیشرفت‌های اساسی در روش‌های هوش مصنوعی و تحقیقات کاربردی با هدف حل اولویت‌های ملی از جمله تشخیص مراقبت‌های بهداشتی، بهینه‌سازی کشاورزی، اتوماسیون صنعتی، امنیت سایبری و پردازش زبان طبیعی برای زبان ترکی تأکید دارند. همکاری‌های بین‌المللی، محققان ترک را از طریق پروژه‌های مشترک، کنفرانس‌ها و تبادل محققان با جوامع تحقیقاتی جهانی در زمینه هوش مصنوعی مرتبط می‌کند.

1. کاربردهای هوش مصنوعی و پذیرش صنعت

پذیرش هوش مصنوعی در صنعت ترکیه بخش‌های مختلفی را با سطوح مختلف بلوغ در بر می‌گیرد. بخش خدمات مالی پذیرش پیشرفته‌ای را نشان می‌دهد و هوش مصنوعی را برای شناسایی تقلب، ارزیابی ریسک، معاملات الگوریتمی، چت‌بات‌های خدمات مشتری و توصیه‌های مالی شخصی‌سازی‌شده پیاده‌سازی می‌کند. بانک‌های بزرگ از جمله  ایش بانکاسی(İş Bankası)، گارانتی بی.بی.وی.اِی(Garanti BBVA)و آکبانک(Akbank)، کارگروه های توسعه هوش مصنوعی را ایجاد کرده و برنامه‌های کاربردی هوش مصنوعی برای مشتریان ارائه کردند. موسسات مراقبت‌های بهداشتی به طور فزاینده‌ای از هوش مصنوعی برای تجزیه و تحلیل تصویربرداری پزشکی، پشتیبانی تشخیصی، تحقیقات کشف دارو و بهینه‌سازی عملیات بیمارستانی استفاده می‌کنند. اپراتورهای مخابراتی از هوش مصنوعی برای بهینه‌سازی شبکه، تعمیر و نگهداری پیش‌بینی‌کننده، پیش‌بینی ریزش مشتری و خدمات مشتری خودکار استفاده می‌کنند. پلتفرم‌های تجارت الکترونیکی در ترکیه از هوش مصنوعی برای موتورهای توصیه‌گر، پیش‌بینی تقاضا و بهینه‌سازی تدارکات بهره می‌برند. در بخش تولید، هوش مصنوعی در تعمیر و نگهداری پیش‌بینی‌کننده، کنترل کیفیت از طریق بینایی کامپیوتری، بهینه‌سازی زنجیره تامین و رباتیک مشارکتی متمرکز استفاده می شود. بخش خودرو سازی، از جمله تولیدکنندگان داخلی و شرکت‌های بین‌المللی در ترکیه، هوش مصنوعی را در سیستم‌های خودرو سازی در فرآیندهای تولید ادغام و تحقیقات گسترده ای را در زمینه رانندگی خودران و بدون راننده انجام می دهند.

2. استعداد و آموزش هوش مصنوعی

ترکیه در زمینه توسعه استعداد ها در زمینه دانش هوش مصنوعی با فرصت‌ها و چالش‌های بسیاری روبرو است. برنامه‌های درسی علوم کامپیوتر و مهندسی در دانشگاه‌های ترکیه به طور فزاینده‌ای در حال ادغام دروس برنامه درسی هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در سرفصل های برنامه درسی مصوب دانشگاه هاست. اگرچه ضروری است سرعت توسعه برنامه درسی در دانشگاه ها باید تسریع شود تا با تقاضای صنعت در کشور مطابقت داشته باشد. برنامه‌های تحصیلات تکمیلی که به طور خاص بر هوش مصنوعی و علم داده تمرکز دارند در مؤسسات آموزش عالی کشور ترکیه در حال گسترش و توسعه است. تقاضا برای استعداد ها و متخصصان هوش مصنوعی در سال های اخیر افزایش یافته است و رقابت برای متخصصان واجد شرایط را در بین شرکت‌های ترکیه‌ای، شرکت‌های چند ملیتی و بین‌المللی ایجاد کرده است. فرار مغزها یک چالش مداوم در ترکیه است، زیرا متخصصان هوش مصنوعی در ترکیه پیشنهادات جذابی را از مراکز فناوری در سراسر جهان دریافت می‌کنند. در مقابل، جمعیت زیاد افراد جوان و تحصیل‌کرده ترکیه نشان‌دهنده یک منبع استعداد بالقوه قابل توجه برای رشد در زمینه هوش مصنوعی است. برنامه‌های آموزشی بخش خصوصی، بوت‌کمپ‌ها و آموزش آنلاین برای تکمیل آموزش های رسمی  و دانشگاهی در ترکیه با استقبال خوبی روبرو است. شرکت‌های فناوری و مؤسسات مالی، برنامه‌های آموزشی داخلی را برای ارتقای مهارت‌های کارکنان موجود در زمینه‌های هوش مصنوعی را اجرا و توسعه داده اند. شرکت‌های فناوری بین‌المللی که در ترکیه فعالیت می‌کنند از طریق برنامه‌های آموزشی، کارآموزی و همکاری با دانشگاه‌ها به توسعه این استعداد ها کمک می‌کنند. زیست بوم های استارت‌آپی و نوآوری هوش مصنوعی، در ترکیه به طور چشمگیری رشد کرده است و از طریق سرمایه‌گذاری خطرپذیر، مشوق‌های دولتی و برنامه‌های انکوباتور پشتیبانی می‌شوند. استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی به کاربردهایی از جمله هوش مصنوعی مکالمه‌ای، بینایی کامپیوتر، پردازش زبان طبیعی، تجزیه و تحلیل پیش‌بینی‌کننده و ابزارهای زیرساخت هوش مصنوعی می‌پردازند. استارت‌آپ‌های برجسته هوش مصنوعی نظیر پلتفرم‌های هوش مصنوعی مکالمه‌ای برای اتوماسیون خدمات مشتری، شرکت‌های هوش مصنوعی کشاورزی که عملکرد محصول را بهینه می‌کنند، سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی در مراقبت‌های بهداشتی با تمرکز بر تصویربرداری تشخیصی و راهکارهای امنیت سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی هستند. سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی ترکیه افزایش یافته است، اگرچه در مقایسه با مراکز نوآوری پیشرو جهانی، در سطح متوسطی قرار دارد. شرکت‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی در پروژه های هوش مصنوعی در کشور ترکیه، سرمایه گذاری های بالایی را آغاز کرده‌اند. برنامه‌های دولت ترکیه این است که به منظور کمک‌ به توسعه فناوری، از طریق شورای تحقیقات علمی و فناوری ترکیه و دفتر سرمایه‌گذاری ریاست جمهوری از استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی از طریق تأمین مالی، مربیگری و تسهیل دسترسی به بازار، پشتیبانی کند. استانبول به عنوان مرکز اصلی استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی است و میزبان اکثر سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی، شرکت‌های سرمایه‌گذاری ریسک پذیر و استعدادهای فناوری است. پارک‌های فناوری در آنکارا، ازمیر و سایر شهرها، پشتیبانی بیشتری از زیست بوم ارائه می کند، از جمله اینکه رویدادهای شبکه‌سازی، کنفرانس‌های هوش مصنوعی، کارآفرینان، سرمایه‌گذاران، محققان و شرکای شرکتی را بهم متصل می کند تا توسعه زیست بوم را تسهیل کنند.

نیز نگاه کنید به

نویسنده مقاله

میترا صمیعی

دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه علامه طباطبائی