حوزه های شاخص اندیشه ورزی در عراق: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «[https://dmelal.ir/%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] با تاریخ غنی فرهنگی و علمی خود، شاهد انواع مختلفی از حوزههای فعالیت فکری و اندیشهورزی بوده است. این حوزهها تأثیر زیادی در شکلگیری تفکر اجتماعی، سیاسی، دینی و فرهنگی در عراق و حتی در جهان عرب داشتهاند. برخی...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[ | [[عراق]] با تاریخ غنی فرهنگی و علمی خود، شاهد انواع مختلفی از حوزههای فعالیت فکری و اندیشهورزی بوده است. این حوزهها تأثیر زیادی در شکلگیری تفکر اجتماعی، سیاسی، دینی و فرهنگی در عراق و حتی در جهان عرب داشتهاند. برخی از مهمترین حوزههای فکری و اندیشهورزی در عراق در زیر مورد اشاره قرار میگیرند. | ||
==== فقه و علوم دینی ==== | ==== فقه و علوم دینی ==== | ||
در [ | در [[عراق]] فقه و علوم دینی یکی از حوزههای فکری مهم و تأثیرگذار بهویژه در دنیای اسلام و جهان عرب است. [[عراق]] با داشتن حوزهها و مراکز علمی دینی مهمی مانند حوزه نجف و کربلا، نقش محوری در پرورش علما و فقها در تاریخ اسلام، بهویژه در مذهب شیعه، ایفا کرده است. به خصوص در دوره پس از صدام حوزههای علمیه و مراکز فکری دینی از رونق بیشتری برخوردار شدهاند. در این راستا، فقه و علوم دینی در [[عراق]] به چندین جنبه مختلف تقسیم میشود که شامل مباحث فقهی، اصولی، کلامی، فلسفی و حتی اجتماعی میشود. ضمن اینکه در شرایط کنونی در حوزههای علمیه [[عراق]] میتوان به مکاتب و مدارس فکری مختلفی از جنبههای مختلف اشاره کرد که با برخی مراجع و علمای عالی این کشور مرتبط هستند<ref>عبدالوهاب فراتی، بررسی مدارس فکری نجف و نسبت آن با اندیشه انقلاب اسلامی، (10 آذر 1400)، قابل بازیابی از https://shouba.ir</ref>. | ||
==== ادبیات و شعر ==== | ==== ادبیات و شعر ==== | ||
از دوران باستان، عراق مهد ادبیات و شعر بوده است. حماسه گیلگمش، یکی از قدیمیترین آثار ادبی جهان، در این سرزمین پدید آمده است. در دوره اسلامی، بغداد به عنوان مرکز فرهنگی و ادبی، شاعران و نویسندگان برجستهای مانند المتنبی و ابونواس را به خود جذب کرد. در قرن بیستم نیز، شاعرانی مانند الجواهری و بدر شاکر السیاب نقش مهمی در توسعه شعر عربی ایفا کردند. | از دوران باستان، [[عراق]] مهد ادبیات و شعر بوده است. حماسه گیلگمش، یکی از قدیمیترین آثار ادبی جهان، در این سرزمین پدید آمده است. در دوره اسلامی، بغداد به عنوان مرکز فرهنگی و ادبی، شاعران و نویسندگان برجستهای مانند المتنبی و ابونواس را به خود جذب کرد. در قرن بیستم نیز، شاعرانی مانند الجواهری و بدر شاکر السیاب نقش مهمی در توسعه شعر عربی ایفا کردند. | ||
==== فلسفه و علوم ==== | ==== فلسفه و علوم ==== | ||
در دوران طلایی اسلام، بغداد با تأسیس بیتالحکمه، به مرکزی برای ترجمه و توسعه علوم و فلسفه تبدیل شد. دانشمندان برجستهای مانند کندی و فارابی در این دوره به فعالیت پرداختند و آثار فلسفی و علمی مهمی را به جهان عرضه کردند. در دوره معاصر نیز تلاشهایی برای ارتقای حوزه فلسفه و علوم در جریان است، با این حال عراق نتوانسته است مرکزیت پیشین خود در حوزه فلسفه و علوم در جهان عرب و اسلام را بازیابی کند. | در دوران طلایی اسلام، بغداد با تأسیس بیتالحکمه، به مرکزی برای ترجمه و توسعه علوم و فلسفه تبدیل شد. دانشمندان برجستهای مانند کندی و فارابی در این دوره به فعالیت پرداختند و آثار فلسفی و علمی مهمی را به جهان عرضه کردند. در دوره معاصر نیز تلاشهایی برای ارتقای حوزه فلسفه و علوم در جریان است، با این حال [[عراق]] نتوانسته است مرکزیت پیشین خود در حوزه فلسفه و علوم در جهان عرب و اسلام را بازیابی کند. | ||
==== جامعهشناسی و علوم اجتماعی ==== | ==== جامعهشناسی و علوم اجتماعی ==== | ||
یکی از حوزههای فکری پرطرفدار در | یکی از حوزههای فکری پرطرفدار در [[عراق]]، جامعهشناسی و تحلیلهای اجتماعی است. اندیشمندانی چون علی الوردی در این زمینه نقش ویژهای داشتند. تحلیلهای اجتماعی و بررسی مشکلات جامعه [[عراق]]، تأثیرات روانشناسی و جامعهشناختی جنگها و بحرانها، از مباحث عمده این حوزه است<ref>شفيق إبراهیم صالح الجبوری، علم الجتماع المعرفه عند علی الوردی، آداب الرافدین، العدد 50، 2008، ص 3-15.</ref>. | ||
==== اندیشه و تفکرات سیاسی ==== | ==== اندیشه و تفکرات سیاسی ==== | ||
عراق در قرن بیستم شاهد ظهور ایدئولوژیهای مختلفی مانند بعثیسم و ناسیونالیسم عراقی بوده است که بسترها و جنبههای فکری و اندیشهای مهمی داشته است. حزب کمونیست عراق نیز نقش مهمی در تحولات سیاسی و فکری عراق ایفا کرده است. در دوره جدید با استقرار نظام سیاسی فدرال- دموکراتیک در عراق، تفکرات سیاسی و راهبردی به این سمت هدایت شده است و چگونگی زیست عراق در شرایط جدید داخلی و بینالمللی به یکی از محورهای اصلی اندیشهورزان تبدیل شده است. | [[عراق]] در قرن بیستم شاهد ظهور ایدئولوژیهای مختلفی مانند بعثیسم و ناسیونالیسم عراقی بوده است که بسترها و جنبههای فکری و اندیشهای مهمی داشته است. [[حزب کمونیست]] [[عراق]] نیز نقش مهمی در تحولات سیاسی و فکری [[عراق]] ایفا کرده است. در دوره جدید با استقرار نظام سیاسی فدرال- دموکراتیک در عراق، تفکرات سیاسی و راهبردی به این سمت هدایت شده است و چگونگی زیست عراق در شرایط جدید داخلی و بینالمللی به یکی از محورهای اصلی اندیشهورزان تبدیل شده است. | ||
==== اندیشهها و تفکرات اقتصادی و توسعه محور ==== | ==== اندیشهها و تفکرات اقتصادی و توسعه محور ==== | ||
با توجه به تحولات اقتصادی و نفتی در | با توجه به تحولات اقتصادی و نفتی در [[عراق]]، اندیشمندان اقتصادی نیز به مسائل مربوط به توسعه، عدالت اقتصادی، و اقتصاد نفتی پرداختهاند. این حوزه بهویژه در دوره پس از سقوط صدام حسین اهمیت بیشتری پیدا کرده است و بهبود شرایط اقتصادی و توسعه [[عراق]] به یکی از دغدغههای مهم اندیشهورزان در این کشور تبدیل شده است. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
[[اندیشه ورزی در عراق]] | |||
== کتابشناسی == | |||
<references /> | |||
== نویسنده مقاله == | |||
علی اکبر اسدی | |||
هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی | |||
[[رده:حوزه های شاخص اندیشه ورزی]] | |||
نسخهٔ ۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۲۰
عراق با تاریخ غنی فرهنگی و علمی خود، شاهد انواع مختلفی از حوزههای فعالیت فکری و اندیشهورزی بوده است. این حوزهها تأثیر زیادی در شکلگیری تفکر اجتماعی، سیاسی، دینی و فرهنگی در عراق و حتی در جهان عرب داشتهاند. برخی از مهمترین حوزههای فکری و اندیشهورزی در عراق در زیر مورد اشاره قرار میگیرند.
فقه و علوم دینی
در عراق فقه و علوم دینی یکی از حوزههای فکری مهم و تأثیرگذار بهویژه در دنیای اسلام و جهان عرب است. عراق با داشتن حوزهها و مراکز علمی دینی مهمی مانند حوزه نجف و کربلا، نقش محوری در پرورش علما و فقها در تاریخ اسلام، بهویژه در مذهب شیعه، ایفا کرده است. به خصوص در دوره پس از صدام حوزههای علمیه و مراکز فکری دینی از رونق بیشتری برخوردار شدهاند. در این راستا، فقه و علوم دینی در عراق به چندین جنبه مختلف تقسیم میشود که شامل مباحث فقهی، اصولی، کلامی، فلسفی و حتی اجتماعی میشود. ضمن اینکه در شرایط کنونی در حوزههای علمیه عراق میتوان به مکاتب و مدارس فکری مختلفی از جنبههای مختلف اشاره کرد که با برخی مراجع و علمای عالی این کشور مرتبط هستند[۱].
ادبیات و شعر
از دوران باستان، عراق مهد ادبیات و شعر بوده است. حماسه گیلگمش، یکی از قدیمیترین آثار ادبی جهان، در این سرزمین پدید آمده است. در دوره اسلامی، بغداد به عنوان مرکز فرهنگی و ادبی، شاعران و نویسندگان برجستهای مانند المتنبی و ابونواس را به خود جذب کرد. در قرن بیستم نیز، شاعرانی مانند الجواهری و بدر شاکر السیاب نقش مهمی در توسعه شعر عربی ایفا کردند.
فلسفه و علوم
در دوران طلایی اسلام، بغداد با تأسیس بیتالحکمه، به مرکزی برای ترجمه و توسعه علوم و فلسفه تبدیل شد. دانشمندان برجستهای مانند کندی و فارابی در این دوره به فعالیت پرداختند و آثار فلسفی و علمی مهمی را به جهان عرضه کردند. در دوره معاصر نیز تلاشهایی برای ارتقای حوزه فلسفه و علوم در جریان است، با این حال عراق نتوانسته است مرکزیت پیشین خود در حوزه فلسفه و علوم در جهان عرب و اسلام را بازیابی کند.
جامعهشناسی و علوم اجتماعی
یکی از حوزههای فکری پرطرفدار در عراق، جامعهشناسی و تحلیلهای اجتماعی است. اندیشمندانی چون علی الوردی در این زمینه نقش ویژهای داشتند. تحلیلهای اجتماعی و بررسی مشکلات جامعه عراق، تأثیرات روانشناسی و جامعهشناختی جنگها و بحرانها، از مباحث عمده این حوزه است[۲].
اندیشه و تفکرات سیاسی
عراق در قرن بیستم شاهد ظهور ایدئولوژیهای مختلفی مانند بعثیسم و ناسیونالیسم عراقی بوده است که بسترها و جنبههای فکری و اندیشهای مهمی داشته است. حزب کمونیست عراق نیز نقش مهمی در تحولات سیاسی و فکری عراق ایفا کرده است. در دوره جدید با استقرار نظام سیاسی فدرال- دموکراتیک در عراق، تفکرات سیاسی و راهبردی به این سمت هدایت شده است و چگونگی زیست عراق در شرایط جدید داخلی و بینالمللی به یکی از محورهای اصلی اندیشهورزان تبدیل شده است.
اندیشهها و تفکرات اقتصادی و توسعه محور
با توجه به تحولات اقتصادی و نفتی در عراق، اندیشمندان اقتصادی نیز به مسائل مربوط به توسعه، عدالت اقتصادی، و اقتصاد نفتی پرداختهاند. این حوزه بهویژه در دوره پس از سقوط صدام حسین اهمیت بیشتری پیدا کرده است و بهبود شرایط اقتصادی و توسعه عراق به یکی از دغدغههای مهم اندیشهورزان در این کشور تبدیل شده است.
نیز نگاه کنید به
کتابشناسی
- ↑ عبدالوهاب فراتی، بررسی مدارس فکری نجف و نسبت آن با اندیشه انقلاب اسلامی، (10 آذر 1400)، قابل بازیابی از https://shouba.ir
- ↑ شفيق إبراهیم صالح الجبوری، علم الجتماع المعرفه عند علی الوردی، آداب الرافدین، العدد 50، 2008، ص 3-15.
نویسنده مقاله
علی اکبر اسدی
هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی