مهاجرت ایرانیان به کشور عراق
در دوران کنونی ایرانیان به انگیزههای گوناگونی به عراق کوچ کردهاند.
انگیزه مذهبی
کیش تشیع، آیین چیره در کشور ایران است و عراق، از دیرباز، بستری برای گسترش تشیع به شمار میرفت. در دوران کُهن، آموزشگاههای حدیثی کوفه و بصره و بغداد، جایگاه مناسبی برای شیعیان کوچکرده به عراق بود و در دوران کنونی با نگاه به اینکه عراق در بر دارندهی آرامگاههای امامان شیعه یعنی: علی بن ابیطالب، حسین بن علی، موسی بن جعفر، محمد بن علی الجواد، علی بن محمد الهادی و حسن بن علی العسکری بوده است و افزون بر آن، دیگر جایگاههای ارزشمند از دیدگاه شیعه همانند: آرامگاه عباس بن علی، مسجد کوفه، آرامگاه یاران وفادار به امام علی و دیگر پیشوایان، همانند میثم تمار و ...، آرامگاه دانشوران بزرگ شیعه همانند سید رضی و سید مرتضی و شیخ طوسی و ... همه در عراق جای دارد[۱] و به این انگیزه، در درازای تاریخ معاصر، بخشی از ایرانیان دلبسته به اهلبیت، هرگاه که شدنی بوده به عراق کوچیده و در کربلا، نجف یا بغداد و بصره، باشنده شدهاند.
انگیزه تحصیلی
حوزه علمیه نجف، بزرگترین پایگاه آموزش آموزههای دینی شیعی در جهان است. دیرینگی این آموزشگاه علمی به هزار سال میرسد و به دست شیخ ابو جعفر محمد بن حسن طوسی، نامدار به شیخ الطائفه، بنیاد شد. جویندگان دانشهای دینی (طلّاب) برای پرورش بهتر و آمادگی برای به دست آوردن پایههای بالای فقهی و کلامی، همواره از ایران به نجف میکوچیدند. هم اکنون نزدیک به همگی مراجع تقلید زنده، از شاگردان توانمند حوزه علمیه نجف بودهاند. این روش در میان طلّاب نو نیز پیوستگی دارد.
ایجاد ظرفیت سیاسی
بخش برجستهای از مهاجران ایرانی به عراق در دوران کنونی، همان ایرانیانی هستند که در دوران رژیم بعث از دورهی احمد حسن البکر تا صدام حسین، از عراق بیرون شده بودند. همانند کُردهای فیلی که پس از سرنگونی صدام حسین، به کشور خویش باز گشتند و در عراق، جای پذیرفته و شناسنامه عراقی گرفتند.
انگیزه اقتصادی و بازار کار
پس از سرنگونی صدام، دولت عراق که با بحرانهای زیرساختی و شهرسازی بزرگی روبرو بود، پروژههای موردنیاز برای بازسازی کشور عراق را آغاز کرد. این رویداد فرصت شغلی خوبی برای ردهی اجتماعی کارگران بود. به این سبب هزاران نفر از کارگران ایرانی برای بهرهمندی از این فرصتهای شغلی مناسب، به عراق کوچیده و آنجا، هسته پذیرفتند.
جبر تاریخی
برخی از ایرانیان باشنده در عراق، در دوران قحطی و کمیابی بزرگ پس از جنگ جهانی یکم در ایران و برای زنده ماندن به عراق گریختند.
مهاجرت به عراق در دوران جنگ 8 ساله
پس از پیروزی انقلاب اسلامی در کشور ایران و پیروزی "جمهوری اسلامی" در همهپرسی سال ۱۳۵۸، گروههای چپگرا به کنار رانده شده و پادِ جمهوری اسلامی کنشهای جنگافزارانهای آغاز کردند که دگرگون به درگیری خونین میان نهادهای ارتشی با سازمانهای پاد جمهوری اسلامی گردید. در این دوران، کشور عراق، به رهبری صدام، پناهگاه سیاسی و جغرافیایی آن کسان به شمار میرفت. در این دوره تاریخی، هزاران تن از نیروهای مجاهدین خلق به عراق کوچیده و در پادگان اشرف جای پذیرفتند.
- ↑ زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق)؛ فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی؛ سازمان حج و زیارت، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارات؛ تهران.