یمن در یک نگاه: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۳۸

یمن کشوری است که از شمال به عربستان سعودی، از شرق به عمان، از جنوب به خلیج عدن و از غرب به دریای سرخ محدود است. مساحت این کشور تقریبا ۵۳۶/۸۶۹ کیلومتر مربع است. ساختار جامعه در یمن قبیله‌ای است. مردم یمن از اقوام سامی و عرب قحطانی هستند. عرب قحطانی مادر و ریشه عربیت است که عرب‌ها را بدان منسوب می‌دانند.

دین رسمی

دین رسمی یمن، اسلام است. اکثر جمعیت این کشور مسلمان هستند. حدود ۳۰٪ مسلمانان، شیعیان زیدی مذهب و بقیه شافعی مذهب هستند. تعداد کمی شیعه اسماعیلی مذهب و نیز شمار کمی از شیعه دوازده امامی نیز در یمن ساکن هستند. تعداد اندکی هندو و مسیحی نیز در یمن زندگی می کنند.

جغرافیای انسانی یمن

یمن کشوری است که با ساختار جمعیتی پویای خود، نقش مهمی در تحولات منطقه‌ای ایفا می‌کند. این کشور نه‌تنها تحت‌تأثیر روندهای داخلی رشد جمعیت، بلکه در تعامل مستقیم با عوامل جغرافیایی و مهاجرتی نیز قرار دارد. موقعیت جغرافیایی خاص یمن، شامل مناطق کوهستانی، سواحل گسترده و بیابان‌های وسیع، بر توزیع و پراکندگی جمعیت آن اثرگذار بوده است. از سوی دیگر، مهاجرت داخلی و خارجی در طول سال‌های گذشته نقش تعیین‌کننده‌ای در تغییر بافت جمعیتی این کشور داشته است.

جریان‌های ادبیات فارسی در یمن

ادبیات فارسی، به‌عنوان یکی از ارکان معرفتی تمدن اسلامی، فراتر از مرزهای جغرافیایی ایران، در جوامع عربی نیز ردپایی ماندگار برجای نهاده است. یمن، باوجود موقعیت خاص مذهبی و زبان‌شناختی‌اش، در سده‌های میانه و پس از آن، میزبان جریان‌هایی متنوع از حضور زبان و ادبیات فارسی بوده است؛ جریان‌هایی که نه فقط در قالب متون دیوانی، بلکه در بسترهای مردمی، شفاهی و تفسیری نیز بازتاب یافته‌اند. این مقاله با رویکردی تاریخی–تحلیلی، به شناسایی و تبیین لایه‌های این جریان‌ها در حوزه‌های مختلف می‌پردازد؛ از تألیف فرهنگ‌نامه‌های چندزبانه در ساختار دیوان‌سالاری رسولیان گرفته تا ورود مفاهیم عرفانی فارسی به متون زیدی و همچنین حضور استعاره‌های ایرانی در شعر شفاهی جنوب عربستان. هدف، ترسیم فرایندهای تأثیر، انتقال، تحول و تداوم زبان و ادبیات فارسی در فضای زبانی و فرهنگی یمن است—فرایندهایی که گاه با حمایت سیاسی و فرهنگی همراه بوده و گاه در شرایط بحران و فراموشی قرار گرفته‌اند. براین‌اساس، مقاله حاضر باتکیه‌بر شواهد تاریخی، زبان‌شناسی، نسخه‌پژوهی و مردم‌نگاری، سیر پویای این جریان‌ها را بررسی می‌کند.

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-یمن کشوری است که از شمال به [https://dmelal.ir/%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%DB%8C عربستان سعودی،] از شرق به عمان، از جنوب به خلیج عدن و از غرب به دریای سرخ محدود است. مساحت این کشور تقریبا ۵۳۶/۸۶۹ کیلومتر مربع است. ساختار جامعه در یمن قبیله‌ای است. مردم یمن از اقوام سامی و عرب قحطانی هستند. عرب قحطانی مادر و ریشه عربیت است که عرب‌ها را بدان منسوب می‌دانند.
+[[یمن]] کشوری است که از شمال به [[عربستان سعودی]]، از شرق به [[عمان]]، از جنوب به خلیج عدن و از غرب به دریای سرخ محدود است. مساحت این کشور تقریبا ۵۳۶/۸۶۹ کیلومتر مربع است. ساختار جامعه در [[یمن]] قبیله‌ای است. مردم یمن از اقوام سامی و عرب قحطانی هستند. عرب قحطانی مادر و ریشه عربیت است که عرب‌ها را بدان منسوب می‌دانند.
-مردمی که در بخش شمالی زندگی می‌کنند عرب هستند ولی در بخش جنوبی از سال‌ها قبل اقلیت‌های دیگری از کشورهای هندوستان، [https://dmelal.ir/%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 پاکستان]، سومالی، اریتره و [https://dmelal.ir/%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%BE%DB%8C اتیوپی] به آنجا مهاجرت نموده‌اند. یمن اینک از فقیرترین کشورهای دنیا به حساب می‌آید.
+=== دین رسمی ===
+دین رسمی [[یمن]]، اسلام است. اکثر جمعیت این کشور مسلمان هستند. حدود ۳۰٪ مسلمانان، شیعیان زیدی مذهب و بقیه شافعی مذهب هستند. تعداد کمی شیعه اسماعیلی مذهب و نیز شمار کمی از شیعه دوازده امامی نیز در یمن ساکن هستند. تعداد اندکی هندو و مسیحی نیز در [[یمن]] زندگی می کنند.
-دین رسمی یمن، اسلام است. اکثر جمعیت این کشور مسلمان هستند. حدود ۳۰٪ مسلمانان، شیعیان زیدی مذهب و بقیه شافعی مذهب هستند. تعداد کمی شیعه اسماعیلی مذهب و نیز شمار کمی از شیعه دوازده امامی نیز در یمن ساکن هستند. تعداد اندکی هندو و مسیحی نیز در یمن زندگی می کنند. فهرست مدخل های مرتبط با کشور یمن به شرح زیر است:
+=== [[جغرافیای انسانی یمن]] ===
+[[یمن]] کشوری است که با ساختار جمعیتی پویای خود، نقش مهمی در تحولات منطقه‌ای ایفا می‌کند. این کشور نه‌تنها تحت‌تأثیر روندهای داخلی رشد جمعیت، بلکه در تعامل مستقیم با عوامل جغرافیایی و مهاجرتی نیز قرار دارد. موقعیت جغرافیایی خاص [[یمن]]، شامل مناطق کوهستانی، سواحل گسترده و بیابان‌های وسیع، بر توزیع و پراکندگی جمعیت آن اثرگذار بوده است. از سوی دیگر، مهاجرت داخلی و خارجی در طول سال‌های گذشته نقش تعیین‌کننده‌ای در تغییر بافت جمعیتی این کشور داشته است.
-یمن در یک نگاه
+=== [[جریان‌های ادبیات فارسی در یمن]] ===
+ادبیات فارسی، به‌عنوان یکی از ارکان معرفتی تمدن اسلامی، فراتر از مرزهای جغرافیایی ایران، در جوامع عربی نیز ردپایی ماندگار برجای نهاده است. [[یمن]]، باوجود موقعیت خاص مذهبی و زبان‌شناختی‌اش، در سده‌های میانه و پس از آن، میزبان جریان‌هایی متنوع از حضور زبان و ادبیات فارسی بوده است؛ جریان‌هایی که نه فقط در قالب متون دیوانی، بلکه در بسترهای مردمی، شفاهی و تفسیری نیز بازتاب یافته‌اند. این مقاله با رویکردی تاریخی–تحلیلی، به شناسایی و تبیین لایه‌های این جریان‌ها در حوزه‌های مختلف می‌پردازد؛ از تألیف فرهنگ‌نامه‌های چندزبانه در ساختار دیوان‌سالاری رسولیان گرفته تا ورود مفاهیم عرفانی فارسی به متون زیدی و همچنین حضور استعاره‌های ایرانی در شعر شفاهی جنوب [[عربستان سعودی|عربستان]]. هدف، ترسیم فرایندهای تأثیر، انتقال، تحول و تداوم زبان و ادبیات فارسی در فضای زبانی و فرهنگی یمن است—فرایندهایی که گاه با حمایت سیاسی و فرهنگی همراه بوده و گاه در شرایط بحران و فراموشی قرار گرفته‌اند. براین‌اساس، مقاله حاضر باتکیه‌بر شواهد تاریخی، زبان‌شناسی، نسخه‌پژوهی و مردم‌نگاری، سیر پویای این جریان‌ها را بررسی می‌کند.
-=== [https://dmelal.ir/%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C_%DB%8C%D9%85%D9%86 جغرافیای انسانی یمن] ===
+=== [[ادبیات فارسی در کتابخانه‌های یمن]] ===
-[https://dmelal.ir/%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D9%87%D8%B1%D9%85_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%DB%8C_%DB%8C%D9%85%D9%86 ساختار هرم جمعیتی یمن]
-[https://dmelal.ir/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%DB%8C_%DB%8C%D9%85%D9%86 ویژگی های جمعیتی یمن]
-[https://dmelal.ir/%D8%B1%D8%B4%D8%AF_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%D9%85%D9%86 رشد جمعیت در یمن]
-[https://dmelal.ir/%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%D9%85%D9%86 پراکندگی جمعیت در یمن]
-[https://dmelal.ir/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%D9%85%D9%86 شهرنشینی و روستانشینی در یمن]
-=== [https://dmelal.ir/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%D9%85%D9%86 جریان‌های ادبیات فارسی در یمن] ===
-[https://dmelal.ir/%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DB%8C%D9%85%D9%86 ادبیات فارسی در کتابخانه‌های یمن]
 [https://dmelal.ir/%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%D9%85%D9%86 ادبیات فارسی در رسانه‌ها و فضای مجازی در یمن]

نسخهٔ ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۳۸

دین رسمی

جغرافیای انسانی یمن

جریان‌های ادبیات فارسی در یمن

ادبیات فارسی در کتابخانه‌های یمن

ایران شناسی در یمن

جمعیت ایرانیان و پراکندگی آن در یمن

ادیان و مذاهب در یمن

تصوف در یمن

زیست بوم فضای مجازی و هوش مصنوعی در یمن