پرش به محتوا

آموزش زبان فارسی در فضای مجازی در یمن: تفاوت میان نسخه‌ها

از دانشنامه ملل
Samiei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''آموزش زبان فارسی در فضای مجازی در یمن:''' آموزش زبان فارسی در یمن از طریق فضای مجازی، به عنوان بخشی از تلاش‌های فرهنگی ایران برای گسترش نفوذ زبانی و فرهنگی در این کشور، با چالش‌ها و فرصت‌های منحصر به فردی روبرو بوده است. این فعالیت‌ها در سال...» ایجاد کرد
 
Jafari (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''آموزش زبان فارسی در فضای مجازی در یمن:'''
[[آموزش و منابع زبان فارسی در یمن|آموزش زبان فارسی در یمن]] از طریق فضای مجازی، به عنوان بخشی از تلاش‌های فرهنگی ایران برای گسترش نفوذ زبانی و فرهنگی در این کشور، با چالش‌ها و فرصت‌های منحصر به فردی روبرو بوده است. این فعالیت‌ها در سال‌های اخیر، به ویژه پس از تشدید درگیری‌های نظامی در یمن و محدودیت‌های ناشی از آن، به سمت پلتفرم‌های دیجیتالی سوق یافته است.


آموزش زبان فارسی در یمن از طریق فضای مجازی، به عنوان بخشی از تلاش‌های فرهنگی ایران برای گسترش نفوذ زبانی و فرهنگی در این کشور، با چالش‌ها و فرصت‌های منحصر به فردی روبرو بوده است. این فعالیت‌ها در سال‌های اخیر، به ویژه پس از تشدید درگیری‌های نظامی در یمن و محدودیت‌های ناشی از آن، به سمت پلتفرم‌های دیجیتالی سوق یافته است.
=== پیشینه و زمینه تاریخی ===
روابط فرهنگی ایران و یمن ریشه در تاریخ کهن دارد، اما [[آموزش و منابع زبان فارسی در یمن|آموزش رسمی زبان فارسی]] در دوران معاصر با تأسیس گروه زبان فارسی در دانشگاه صنعا در سال ۲۰۱۶ آغاز شد<ref name=":0">خبرگزاری ایرنا (افتتاح کرسی آموزش زبان فارسی در دانشگاه صنعا در یمن،1395)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/r01095</nowiki></ref>. این مرکز با همکاری [https://www.atu.ac.ir دانشگاه علامه طباطبایی ایران] راه‌اندازی شد و هدف آن تربیت مترجمان و اساتید فارسی برای تقویت همکاری‌های علمی-فرهنگی بود<ref name=":0" />. با این حال، آمار ثبت‌نام در این دوره‌ها همواره پایین باقی ماند و در سال ۲۰۲۳ با تنها چهار دانشجو در سطح پیشرفته مواجه شد<ref name=":1">وبسایت المشارق (2023)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/k80120</nowiki></ref>.


=== تحول به سمت آموزش مجازی ===


'''1- پیشینه و زمینه تاریخی:'''
==== زمینه‌سازی در دوران همه‌گیری کرونا ====
همزمان با شیوع کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰، مراکز آموزشی یمن مانند سایر نقاط جهان به سمت آموزش مجازی حرکت کردند. دانشگاه صنعا با استفاده از پلتفرم‌هایی مانند Google Classroom و Zoom تلاش کرد تداوم آموزشی را حفظ کند، اما زیرساخت‌های ضعیف اینترنت ناشی از جنگ و محاصره، این تلاش‌ها را با مشکل مواجه کرد. در همین دوره، بنیاد سعدی ایران با برگزاری بیش از ۲۲۰ کلاس مجازی در ۳۰ کشور، از جمله یمن، به [[آموزش و منابع زبان فارسی در یمن|آموزش زبان فارسی]] پرداخت. بنا به نقل یحیی عبید، استادیار و رئیس بخش زبان و ادبیات فارسی دانشکده زبان‌های دانشگاه صنعا- یمن: دانشگاه صنعا هم مانند مراکز علمی دیگر متاثر از شیوع بیماری کرونا تعطیل شد و برنامه آموزش از راه دور را برای دانشجویان راه‌اندازی کرد و رئیس آموزش الکترونیکی دستور داد با استفاده از برنامه گوگل و کلاس‌روم راهی برای ارتباط همه استادان و دانشجویان درست شود که بتوانند وارد کلاس مجازی شوند، اما به دلیل جنگ تحمیلی و تحریم اقتصادی توسط متجاوزان [[عربستان سعودی]] نتوانستیم پیش برویم<ref name=":2">خبرگزاری ایسنا (تجربه های کرونایی آموزش فارسی در دنیا،1399)؛ قابل بازیابی از  <nowiki>https://B2n.ir/s34771</nowiki></ref>.


روابط فرهنگی ایران و یمن ریشه در تاریخ کهن دارد، اما آموزش رسمی زبان فارسی در دوران معاصر با تأسیس گروه زبان فارسی در دانشگاه صنعا در سال ۲۰۱۶ آغاز شد. (ایرنا،1395). این مرکز با همکاری دانشگاه علامه طباطبایی ایران راه‌اندازی شد و هدف آن تربیت مترجمان و اساتید فارسی برای تقویت همکاری‌های علمی-فرهنگی بود. (ایرنا،1395). با این حال، آمار ثبت‌نام در این دوره‌ها همواره پایین باقی ماند و در سال ۲۰۲۳ با تنها چهار دانشجو در سطح پیشرفته مواجه شد. (Almashareq.com,2023).
==== پلتفرم‌های اختصاصی ====
بنیاد سعدی در سال ۲۰۲۲ سامانه آموزش مجازی «مینا» را راه‌اندازی کرد که امکان یادگیری خودآموز فارسی را با آزمون‌های سطح‌بندی شده و تشخیص گفتار فراهم می‌ساخت<ref>سایت بنیاد سعدی (سامانه آموزش زبان فارسی)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/r84079</nowiki></ref>. این سامانه برای دانشجویان یمنی که دسترسی به کلاس‌های حضوری نداشتند، به عنوان مکمل آموزشی مورد استفاده قرار گرفت.  


=== چالش‌های کلیدی ===


'''2- تحول به سمت آموزش مجازی:'''
==== محدودیت‌های فنی ====


2.1 زمینه‌سازی در دوران همه‌گیری کرونا:
* سرعت اینترنت در [[یمن]] به طور متوسط کمتر از ۱ مگابیت بر ثانیه است؛
* قطعی مکرر برق و هزینه بالای اینترنت ماهواره‌ای؛
* فقدان دسترسی به نرم‌افزارهای آموزشی به دلیل تحریم‌ها<ref name=":2" />.  


همزمان با شیوع کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰، مراکز آموزشی یمن مانند سایر نقاط جهان به سمت آموزش مجازی حرکت کردند. دانشگاه صنعا با استفاده از پلتفرم‌هایی مانند Google Classroom و Zoom تلاش کرد تداوم آموزشی را حفظ کند، اما زیرساخت‌های ضعیف اینترنت ناشی از جنگ و محاصره، این تلاش‌ها را با مشکل مواجه کرد . در همین دوره، بنیاد سعدی ایران با برگزاری بیش از ۲۲۰ کلاس مجازی در ۳۰ کشور، از جمله یمن، به آموزش زبان فارسی پرداخت. (ایسنا،1399). بنا به نقل یحیی عبید، استادیار و رئیس بخش زبان و ادبیات فارسی دانشکده زبان‌های دانشگاه صنعا- یمن: دانشگاه صنعا هم مانند مراکز علمی دیگر متاثر از شیوع بیماری کرونا تعطیل شد و برنامه آموزش از راه دور را برای دانشجویان راه‌اندازی کرد و رئیس آموزش الکترونیکی دستور داد با استفاده از برنامه گوگل و کلاس‌روم راهی برای ارتباط همه استادان و دانشجویان درست شود که بتوانند وارد کلاس مجازی شوند، اما به دلیل جنگ تحمیلی و تحریم اقتصادی توسط متجاوزان عربستان صعودی نتوانستیم پیش برویم. (ایسنا،1399).
==== مسائل فرهنگی-سیاسی ====


2.2 پلتفرم‌های اختصاصی:
* مقاومت بخشی از جامعه یمن در برابر [[آموزش و منابع زبان فارسی در یمن|آموزش زبان فارسی]] به عنوان «ابزار نفوذ فرهنگی»؛<ref name=":1" /><ref name=":3">سایت آپارات (نگرانی شبکه ضد ایرانی از آموزش زبان فارسی در دانشگاه صنعا در یمن،1399)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/b72028</nowiki></ref>
* کاهش انگیزه یادگیری به دلیل محدودیت فرصت‌های شغلی مرتبط<ref name=":1" />؛
* چالش تطبیق محتوای آموزشی با فرهنگ عربی-یمنی<ref>خبرگزاری تسنیم ( نقش هنر بر پیکر جنگ زده یمن 1403)، قابل بازیابی از


بنیاد سعدی در سال ۲۰۲۲ سامانه آموزش مجازی «مینا» را راه‌اندازی کرد که امکان یادگیری خودآموز فارسی را با آزمون‌های سطح‌بندی شده و تشخیص گفتار فراهم می‌ساخت. (بنیاد سعدی،بی.تا.).  این سامانه برای دانشجویان یمنی که دسترسی به کلاس‌های حضوری نداشتند، به عنوان مکمل آموزشی مورد استفاده قرار گرفت.  
<nowiki>https://B2n.ir/m88531</nowiki></ref>.  


'''3- چالش‌های کلیدی:'''
=== ابتکارات و برنامه‌های ویژه ===


3.1 محدودیت‌های فنی:
==== همکاری با نهادهای ایرانی ====
مشارکت در وبینارهای بین‌المللی آموزش فارسی بنیاد سعدی<ref name=":2" />.  


- سرعت اینترنت در یمن به طور متوسط کمتر از ۱ مگابیت بر ثانیه است . (ایسنا،1399).
=== انتقادات و چالش‌های پیش‌رو ===


- قطعی مکرر برق و هزینه بالای اینترنت ماهواره‌ای. (ایسنا،1399).  
* اتهام «استعمار دیجیتالی» توسط منتقدان<ref name=":3" /><ref name=":1" />؛
* نگرانی از استفاده آموزشی به عنوان پوششی برای فعالیت‌های ایدئولوژیک<ref name=":3" /><ref>سایت شبکه العالم (روزنامۀ سعودی: فرهنگ و زبان ایران در یمن نهادینه می‌شود،1395)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/p75456</nowiki></ref>.


- فقدان دسترسی به نرم‌افزارهای آموزشی به دلیل تحریم‌ها.  (ایسنا،1399).
== نیز نگاه کنید به ==
[[آموزش و منابع زبان فارسی در یمن]]؛ [[آموزش زبان فارسی در مدارس و مراکز علمی– دانشگاهی و بصورت آزاد در یمن]]؛ [[آموزش و مطالعات ادبیات فارسی در مراکز علمی - دانشگاهی یمن]]


3.2 مسائل فرهنگی-سیاسی:
== کتابشناسی ==
<references />


- مقاومت بخشی از جامعه یمن در برابر آموزش زبان فارسی به عنوان «ابزار نفوذ فرهنگی» .(Almashareq.com,2023) (سایت آپارات،1399).
== نویسنده مقاله ==
 
غلامرضا لایقی
- کاهش انگیزه یادگیری به دلیل محدودیت فرصت‌های شغلی مرتبط. (Almashareq.com,2023).
[[رده:آموزش در فضای مجازی]]
 
- چالش تطبیق محتوای آموزشی با فرهنگ عربی-یمنی. (تسنیم،1403)
 
 
'''4- ابتکارات و برنامه‌های ویژه:'''
 
4.1 همکاری با نهادهای ایرانی:
 
- مشارکت در وبینارهای بین‌المللی آموزش فارسی بنیاد سعدی. (ایسنا،1399) 
 
'''5- انتقادات و چالش‌های پیش‌رو:'''
 
- اتهام «استعمار دیجیتالی» توسط منتقدان. (سایت آپارات،1399) .(Almashareq.com,2023)
 
- نگرانی از استفاده آموزشی به عنوان پوششی برای فعالیت‌های ایدئولوژیک. (سایت آپارت،1399) . (العالم،1395).
 
 
 
'''منابع:'''
 
1- خبرگزاری ایرنا (افتتاح کرسی آموزش زبان فارسی در دانشگاه صنعا در یمن،1395).
 
<nowiki>https://B2n.ir/r01095</nowiki>
 
2- وبسایت المشارق (2023)
 
<nowiki>https://B2n.ir/k80120</nowiki>
 
3- خبرگزاری ایسنا (تجربه های کرونایی آموزش فارسی در دنیا،1399).
 
<nowiki>https://B2n.ir/s34771</nowiki>
 
4- سایت بنیاد سعدی (سامانه آموزش زبان فارسی).
 
<nowiki>https://B2n.ir/r84079</nowiki>
 
5- سایت آپارات (نگرانی شبکه ضد ایرانی از آموزش زبان فارسی در دانشگاه صنعا در یمن،1399).
 
<nowiki>https://B2n.ir/b72028</nowiki>
 
6- خبرگزاری تسنیم ( نقش هنر بر پیکر جنگ زده یمن 1403)
 
<nowiki>https://B2n.ir/m88531</nowiki>
 
7- سایت شبکه العالم (روزنامۀ سعودی: فرهنگ و زبان ایران در یمن نهادینه می‌شود،1395)
 
<nowiki>https://B2n.ir/p75456</nowiki>

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۵

آموزش زبان فارسی در یمن از طریق فضای مجازی، به عنوان بخشی از تلاش‌های فرهنگی ایران برای گسترش نفوذ زبانی و فرهنگی در این کشور، با چالش‌ها و فرصت‌های منحصر به فردی روبرو بوده است. این فعالیت‌ها در سال‌های اخیر، به ویژه پس از تشدید درگیری‌های نظامی در یمن و محدودیت‌های ناشی از آن، به سمت پلتفرم‌های دیجیتالی سوق یافته است.

پیشینه و زمینه تاریخی

روابط فرهنگی ایران و یمن ریشه در تاریخ کهن دارد، اما آموزش رسمی زبان فارسی در دوران معاصر با تأسیس گروه زبان فارسی در دانشگاه صنعا در سال ۲۰۱۶ آغاز شد[۱]. این مرکز با همکاری دانشگاه علامه طباطبایی ایران راه‌اندازی شد و هدف آن تربیت مترجمان و اساتید فارسی برای تقویت همکاری‌های علمی-فرهنگی بود[۱]. با این حال، آمار ثبت‌نام در این دوره‌ها همواره پایین باقی ماند و در سال ۲۰۲۳ با تنها چهار دانشجو در سطح پیشرفته مواجه شد[۲].

تحول به سمت آموزش مجازی

زمینه‌سازی در دوران همه‌گیری کرونا

همزمان با شیوع کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰، مراکز آموزشی یمن مانند سایر نقاط جهان به سمت آموزش مجازی حرکت کردند. دانشگاه صنعا با استفاده از پلتفرم‌هایی مانند Google Classroom و Zoom تلاش کرد تداوم آموزشی را حفظ کند، اما زیرساخت‌های ضعیف اینترنت ناشی از جنگ و محاصره، این تلاش‌ها را با مشکل مواجه کرد. در همین دوره، بنیاد سعدی ایران با برگزاری بیش از ۲۲۰ کلاس مجازی در ۳۰ کشور، از جمله یمن، به آموزش زبان فارسی پرداخت. بنا به نقل یحیی عبید، استادیار و رئیس بخش زبان و ادبیات فارسی دانشکده زبان‌های دانشگاه صنعا- یمن: دانشگاه صنعا هم مانند مراکز علمی دیگر متاثر از شیوع بیماری کرونا تعطیل شد و برنامه آموزش از راه دور را برای دانشجویان راه‌اندازی کرد و رئیس آموزش الکترونیکی دستور داد با استفاده از برنامه گوگل و کلاس‌روم راهی برای ارتباط همه استادان و دانشجویان درست شود که بتوانند وارد کلاس مجازی شوند، اما به دلیل جنگ تحمیلی و تحریم اقتصادی توسط متجاوزان عربستان سعودی نتوانستیم پیش برویم[۳].

پلتفرم‌های اختصاصی

بنیاد سعدی در سال ۲۰۲۲ سامانه آموزش مجازی «مینا» را راه‌اندازی کرد که امکان یادگیری خودآموز فارسی را با آزمون‌های سطح‌بندی شده و تشخیص گفتار فراهم می‌ساخت[۴]. این سامانه برای دانشجویان یمنی که دسترسی به کلاس‌های حضوری نداشتند، به عنوان مکمل آموزشی مورد استفاده قرار گرفت.

چالش‌های کلیدی

محدودیت‌های فنی

  • سرعت اینترنت در یمن به طور متوسط کمتر از ۱ مگابیت بر ثانیه است؛
  • قطعی مکرر برق و هزینه بالای اینترنت ماهواره‌ای؛
  • فقدان دسترسی به نرم‌افزارهای آموزشی به دلیل تحریم‌ها[۳].

مسائل فرهنگی-سیاسی

  • مقاومت بخشی از جامعه یمن در برابر آموزش زبان فارسی به عنوان «ابزار نفوذ فرهنگی»؛[۲][۵]
  • کاهش انگیزه یادگیری به دلیل محدودیت فرصت‌های شغلی مرتبط[۲]؛
  • چالش تطبیق محتوای آموزشی با فرهنگ عربی-یمنی[۶].

ابتکارات و برنامه‌های ویژه

همکاری با نهادهای ایرانی

مشارکت در وبینارهای بین‌المللی آموزش فارسی بنیاد سعدی[۳].

انتقادات و چالش‌های پیش‌رو

  • اتهام «استعمار دیجیتالی» توسط منتقدان[۵][۲]؛
  • نگرانی از استفاده آموزشی به عنوان پوششی برای فعالیت‌های ایدئولوژیک[۵][۷].

نیز نگاه کنید به

آموزش و منابع زبان فارسی در یمن؛ آموزش زبان فارسی در مدارس و مراکز علمی– دانشگاهی و بصورت آزاد در یمن؛ آموزش و مطالعات ادبیات فارسی در مراکز علمی - دانشگاهی یمن

کتابشناسی

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ خبرگزاری ایرنا (افتتاح کرسی آموزش زبان فارسی در دانشگاه صنعا در یمن،1395)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/r01095
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ وبسایت المشارق (2023)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/k80120
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ خبرگزاری ایسنا (تجربه های کرونایی آموزش فارسی در دنیا،1399)؛ قابل بازیابی از https://B2n.ir/s34771
  4. سایت بنیاد سعدی (سامانه آموزش زبان فارسی)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/r84079
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ سایت آپارات (نگرانی شبکه ضد ایرانی از آموزش زبان فارسی در دانشگاه صنعا در یمن،1399)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/b72028
  6. خبرگزاری تسنیم ( نقش هنر بر پیکر جنگ زده یمن 1403)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/m88531
  7. سایت شبکه العالم (روزنامۀ سعودی: فرهنگ و زبان ایران در یمن نهادینه می‌شود،1395)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/p75456

نویسنده مقاله

غلامرضا لایقی