پرش به محتوا

دانشجویان ایران‌شناسی در یمن: تفاوت میان نسخه‌ها

از دانشنامه ملل
Jafari (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Jafari (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
مطالعات ایران‌شناسی در یمن به صورت نظام‌مند از دهه ۱۳۸۰ شمسی با افتتاح بخش زبان فارسی در «دانشگاه صنعا» آغاز شد. (ایسنا، 1403)، (بنیاد سعدی، 1403) این اقدام با حمایت بنیاد سعدی و سازمان‌های فرهنگی ایران همراه بود تا روابط فرهنگی دو کشور تقویت شود. پیشینه تاریخی روابط ایران و یمن به دوران ساسانیان بازمی‌گردد که زمینه‌ساز علاقه به فرهنگ ایرانی در میان برخی نخبگان یمنی شده است. (المشارق، 2023)، (ابوالفضل فدایی، 1399)
مطالعات ایران‌شناسی در یمن به صورت نظام‌مند از دهه ۱۳۸۰ شمسی با افتتاح بخش زبان فارسی در «دانشگاه صنعا» آغاز شد<ref name=":2">(ایسنا، 1403)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/y08866</nowiki></ref><ref name=":0">بنیاد سعدی (1403. 20 اردیبهشت)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/q42462</nowiki></ref>. این اقدام با حمایت بنیاد سعدی و سازمان‌های فرهنگی ایران همراه بود تا روابط فرهنگی دو کشور تقویت شود. پیشینه تاریخی روابط ایران و یمن به دوران ساسانیان بازمی‌گردد که زمینه‌ساز علاقه به فرهنگ ایرانی در میان برخی نخبگان یمنی شده است<ref name=":1">المشارق (2023. 20، 7قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/k80120</nowiki></ref><ref>وبسایت سرای تاریخ، ابوالفضل فدایی (1399. 4 مرداد)، قابل بازیابی از
 
<nowiki>https://B2n.ir/z87862</nowiki></ref>.


=== مراکز دانشگاهی و آمار دانشجویان ===
=== مراکز دانشگاهی و آمار دانشجویان ===


==== دانشگاه صنعا ====
==== دانشگاه صنعا ====
قدیمی‌ترین مرکز آموزش زبان فارسی و ایران‌شناسی با تنها ۴ دانشجو در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱. (المشارق، 2023)، دوره‌های کارشناسی زبان فارسی از سال ۱۳۹۵ راه‌اندازی شد اما به دلیل جنگ و تحریم‌ها با استقبال کمی مواجه شده‌اند.
قدیمی‌ترین مرکز آموزش زبان فارسی و ایران‌شناسی با تنها ۴ دانشجو در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱<ref name=":1" />، دوره‌های کارشناسی زبان فارسی از سال ۱۳۹۵ راه‌اندازی شد اما به دلیل جنگ و تحریم‌ها با استقبال کمی مواجه شده‌اند.


==== دانشگاه ذمار ====
==== دانشگاه ذمار ====
بخش زبان فارسی در سال ۱۴۰۰ با حمایت ایران تأسیس شد، اما آمار دقیقی از تعداد دانشجویان موجود نیست. (المشارق، 2023)، (بنیاد سعدی، 1403)
بخش زبان فارسی در سال ۱۴۰۰ با حمایت ایران تأسیس شد، اما آمار دقیقی از تعداد دانشجویان موجود نیست<ref name=":1" /><ref name=":0" />.  


==== مرکز ترجمه و آموزش زبان دانشگاه صنعا ====
==== مرکز ترجمه و آموزش زبان دانشگاه صنعا ====
کلاس‌های زبان فارسی این مرکز به دلیل عدم استقبال دانشجویان از ۶ ماه پیش تعطیل شده‌اند. (المشارق، 2023)
کلاس‌های زبان فارسی این مرکز به دلیل عدم استقبال دانشجویان از ۶ ماه پیش تعطیل شده‌اند<ref name=":1" />.


بر اساس گزارش‌ها، مجموع دانشجویان ایران‌شناسی در یمن از ۲۰ نفر تجاوز نمی‌کند. (المشارق، 2023)، (بنیاد سعدی، 1403) این آمار ناچیز در مقایسه با ظرفیت ۱۰۰ نفری دانشگاه‌های ایران برای پذیرش دانشجوی یمنی. (ایرنا، 1401)، (خبرگزاری دانشجو، 1401) نشان‌دهنده شکاف عمیق بین ظرفیت و واقعیت موجود است.
بر اساس گزارش‌ها، مجموع دانشجویان ایران‌شناسی در یمن از ۲۰ نفر تجاوز نمی‌کند<ref name=":0" /><ref name=":1" />. این آمار ناچیز در مقایسه با ظرفیت ۱۰۰ نفری دانشگاه‌های ایران برای پذیرش دانشجوی یمنی<ref name=":3">خبرگزاری ایرنا (1401. 21 خردادقابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/f30393</nowiki></ref><ref name=":4">خبرگزاری دانشجو (1401. 21 خرداد)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/n92764</nowiki></ref>. نشان‌دهنده شکاف عمیق بین ظرفیت و واقعیت موجود است. عوامل متعددی باعث شده‌اند که دانشجویان یمنی به برنامه‌های آموزشی ایرانی در یمن علاقه‌ای نشان ندهند. این عوامل شامل شرایط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و آموزشی است که در زیر به تفصیل بررسی می‌شود:
 
عوامل متعددی باعث شده‌اند که دانشجویان یمنی به برنامه‌های آموزشی ایرانی در یمن علاقه‌ای نشان ندهند. این عوامل شامل شرایط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و آموزشی است که در زیر به تفصیل بررسی می‌شود:


=== شرایط سیاسی و امنیتی ===
=== شرایط سیاسی و امنیتی ===


==== جنگ و بحران سیاسی ====
==== جنگ و بحران سیاسی ====
جنگ داخلی یمن و ناامنی‌های ناشی از آن تأثیر منفی بر نظام آموزشی و روحیه دانشجویان داشته است. بسیاری از دانشجویان به دلیل شرایط ناامن از ادامه تحصیل منصرف شده‌اند یا امکان رفتن به دانشگاه‌ها را ندارند (المشارق، 2023).
جنگ داخلی یمن و ناامنی‌های ناشی از آن تأثیر منفی بر نظام آموزشی و روحیه دانشجویان داشته است. بسیاری از دانشجویان به دلیل شرایط ناامن از ادامه تحصیل منصرف شده‌اند یا امکان رفتن به دانشگاه‌ها را ندارند<ref name=":1" />.


==== تأثیر گروه‌های سیاسی ====
==== تأثیر گروه‌های سیاسی ====
خط ۳۵: خط ۳۵:


==== 1.کمبود زیرساخت‌ها ====
==== 1.کمبود زیرساخت‌ها ====
سیستم آموزشی یمن با کمبود زیرساخت‌ها و امکانات مواجه است. عدم دسترسی به منابع آموزشی با کیفیت و اساتید مجرب می‌تواند باعث دلسردی دانشجویان نسبت به برنامه‌های آموزشی شود. (نظام آموزشی یمن، 2022)
سیستم آموزشی یمن با کمبود زیرساخت‌ها و امکانات مواجه است. عدم دسترسی به منابع آموزشی با کیفیت و اساتید مجرب می‌تواند باعث دلسردی دانشجویان نسبت به برنامه‌های آموزشی شود<ref name=":5">نظام آموزشی یمن (2022)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/a10391</nowiki></ref>.


==== 2.محتوای آموزشی ناکافی ====
==== 2.محتوای آموزشی ناکافی ====
محتوای آموزشی ارائه شده در دانشگاه‌ها ممکن است کاربردی نباشد یا نتواند نیازهای واقعی بازار کار را برآورده کند. این مسئله می‌تواند موجب بی‌علاقگی دانشجویان به شرکت در دوره‌های ایران‌شناسی شود. (ایسنا، 2021)
محتوای آموزشی ارائه شده در دانشگاه‌ها ممکن است کاربردی نباشد یا نتواند نیازهای واقعی بازار کار را برآورده کند. این مسئله می‌تواند موجب بی‌علاقگی دانشجویان به شرکت در دوره‌های ایران‌شناسی شود<ref name=":2" />.  


=== عدم ارتباط با بازار کار ===
=== عدم ارتباط با بازار کار ===


==== 1.نبود فرصت‌های شغلی مرتبط ====
==== 1.نبود فرصت‌های شغلی مرتبط ====
فارغ‌التحصیلان رشته ایران‌شناسی ممکن است با چالش‌هایی در پیدا کردن شغل مواجه شوند. عدم وجود فرصت‌های شغلی مرتبط با این رشته در یمن می‌تواند باعث کاهش علاقه دانشجویان به این حوزه شود (المشارق، 2023).
فارغ‌التحصیلان رشته ایران‌شناسی ممکن است با چالش‌هایی در پیدا کردن شغل مواجه شوند. عدم وجود فرصت‌های شغلی مرتبط با این رشته در یمن می‌تواند باعث کاهش علاقه دانشجویان به این حوزه شود<ref name=":1" />.


=== آگاهی فرهنگی و اجتماعی ===
=== آگاهی فرهنگی و اجتماعی ===
خط ۵۶: خط ۵۶:


==== 1. مشکلات سیاسی-امنیتی ====
==== 1. مشکلات سیاسی-امنیتی ====
جنگ داخلی از سال ۲۰۱۵ تاکنون موجب تعطیلی موقت دانشگاه‌ها، مهاجرت اساتید و کاهش ثبت‌نام دانشجویان شده است. (المشارق، 2023) (نظام آموزشی یمن)
جنگ داخلی از سال ۲۰۱۵ تاکنون موجب تعطیلی موقت دانشگاه‌ها، مهاجرت اساتید و کاهش ثبت‌نام دانشجویان شده است<ref name=":1" /><ref name=":5" />.


==== 2. محدودیت‌های مالی ====
==== 2. محدودیت‌های مالی ====
۴۰ کتابخانه دانشگاهی در اثر جنگ نابود شده و بودجه آموزشی به ۳۰٪ میزان پیش از جنگ کاهش یافته. (نظام آموزشی یمن، 2022)
۴۰ کتابخانه دانشگاهی در اثر جنگ نابود شده و بودجه آموزشی به ۳۰٪ میزان پیش از جنگ کاهش یافته<ref name=":5" />.


==== 3. کمبود نیروی متخصص ====
==== 3. کمبود نیروی متخصص ====
تنها ۱۵ استاد زبان فارسی در یمن فعالیت می‌کنند که اکثراً دوره‌های کوتاه‌مدت در ایران گذرانده‌اند. (ایسنا، 1399) (بنیاد سعدی، 1403)
تنها ۱۵ استاد زبان فارسی در یمن فعالیت می‌کنند که اکثراً دوره‌های کوتاه‌مدت در ایران گذرانده‌اند<ref name=":6">عبید، ی. (1399، آذر 29). تجربه‌های کرونایی آموزش فارسی در دنیا. خبرگزاری ایسنا، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/r93916</nowiki></ref><ref name=":0" />.


==== 4. کیفیت آموزشی پایین ====
==== 4. کیفیت آموزشی پایین ====
منابع درسی عمدتاً متعلق به دهه ۱۳۸۰، عدم دسترسی به مقالات جدید و اینترنت با سرعت کمتر از ۱ مگابیت بر ثانیه. (ایسنا، 1399) (المشارق، 2023)
منابع درسی عمدتاً متعلق به دهه ۱۳۸۰، عدم دسترسی به مقالات جدید و اینترنت با سرعت کمتر از ۱ مگابیت بر ثانیه<ref name=":1" /><ref name=":6" />.


==== 5. انگیزه‌های شغلی ====
==== 5. انگیزه‌های شغلی ====
تنها ۱۲٪ فارغ‌التحصیلان زبان فارسی جذب مراکز فرهنگی ایران می‌شوند و بازار کار مناسبی در یمن وجود ندارد. (المشارق، 2023) (بنیاد سعدی، 1403)
تنها ۱۲٪ فارغ‌التحصیلان زبان فارسی جذب مراکز فرهنگی ایران می‌شوند و بازار کار مناسبی در یمن وجود ندارد<ref name=":0" /><ref name=":1" />.  


=== همکاری‌های علمی ایران و یمن ===
=== همکاری‌های علمی ایران و یمن ===


*  اعطای سالانه ۵۰ بورسیه تحصیلی به دانشجویان یمنی برای مقاطع کارشناسی تا دکترا در رشته‌های مرتبط. (ایرنا، 1401) (خبرگزاری دانشجو، 1401)
*  اعطای سالانه ۵۰ بورسیه تحصیلی به دانشجویان یمنی برای مقاطع کارشناسی تا دکترا در رشته‌های مرتبط<ref name=":3" /><ref name=":4" />؛
*  برگزاری دوره‌های تابستانی ایران‌شناسی در صنعا با مشارکت بنیاد سعدی و دانشگاه تهران. (بنیاد سعدی، 1403) (خبرگزاری آنا، 1397)
*  برگزاری دوره‌های تابستانی ایران‌شناسی در صنعا با مشارکت بنیاد سعدی و دانشگاه تهران<ref name=":0" /><ref>خبرگزاری آنا (1397. 2 مرداد)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/e91537</nowiki></ref>؛
*  تأسیس ۳ مرکز فرهنگی ایران در استان‌های تحت کنترل حوثی‌ها با ۱۲۰۰ عضو فعال. (المشارق، 2023) (بنیاد سعدی، 1403)
*  تأسیس ۳ مرکز فرهنگی ایران در استان‌های تحت کنترل حوثی‌ها با ۱۲۰۰ عضو فعال<ref name=":0" /><ref name=":1" />.  
 
با این حال، این همکاری‌ها بیشتر متمرکز بر مناطق تحت نفوذ جنبش انصارالله بوده و نتوانسته به مناطق جنوبی یمن گسترش یابد.
با این حال، این همکاری‌ها بیشتر متمرکز بر مناطق تحت نفوذ جنبش انصارالله بوده و نتوانسته به مناطق جنوبی یمن گسترش یابد.


=== کیفیت آموزش و پژوهش ===
=== کیفیت آموزش و پژوهش ===
بررسی محتوای دروس ایران‌شناسی در یمن نشان می‌دهد:
بررسی محتوای دروس ایران‌شناسی در یمن نشان می‌دهد:


* ۷۰٪ سرفصل‌ها مربوط به تاریخ باستان ایران و تنها ۳۰٪ به تحولات معاصر می‌پردازد. (وبسایت آی‌نو) (دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران)
* ۷۰٪ سرفصل‌ها مربوط به تاریخ باستان ایران و تنها ۳۰٪ به تحولات معاصر می‌پردازد<ref>وبسایت آی‌نو، قابل بازیابی از  <nowiki>https://B2n.ir/n51729</nowiki></ref><ref>دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران (1392)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/f40875</nowiki></ref>؛
* پایان‌نامه‌های دانشجویی عمدتاً ترجمه متون کهن فارسی به عربی بدون تحلیل انتقادی هستند. (ایسنا، 1399) (بنیاد سعدی، 1403)
* پایان‌نامه‌های دانشجویی عمدتاً ترجمه متون کهن فارسی به عربی بدون تحلیل انتقادی هستند<ref name=":0" /><ref name=":6" />؛
* عدم دسترسی به پایگاه‌های علمی بین‌المللی و استفاده از منابع دست دوم عربی. (المشارق، 2023) (مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 1402)
* عدم دسترسی به پایگاه‌های علمی بین‌المللی و استفاده از منابع دست دوم عربی<ref name=":1" /><ref name=":7">مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1402. 4 تیر)، قابل بازیابی از


آمار انتشار مقالات علمی دانشجویان یمنی در مجلات ایران‌شناسی بین‌المللی در ۵ سال گذشته تنها ۲ مقاله بوده است. (بنیاد ایران‌شناسی) (رسانه همیاری، 2022)
<nowiki>https://B2n.ir/a55940</nowiki></ref>.
 
آمار انتشار مقالات علمی دانشجویان یمنی در مجلات ایران‌شناسی بین‌المللی در ۵ سال گذشته تنها ۲ مقاله بوده است<ref>بنیاد ایران‌شناسی، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/x27349</nowiki></ref><ref name=":8">رسانه همیاری (2022)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/u88028</nowiki></ref>.


=== چشم‌انداز آینده ===
=== چشم‌انداز آینده ===
خط ۹۱: خط ۹۲:


* ادامه جنگ داخلی و تقسیم یمن به دو منطقه نفوذ؛
* ادامه جنگ داخلی و تقسیم یمن به دو منطقه نفوذ؛
* کاهش ۴۰٪ بودجه آموزش عالی یمن از ۲۰۱۵ تاکنون؛(نظام آموزشی یمن، 2022)
* کاهش ۴۰٪ بودجه آموزش عالی یمن از ۲۰۱۵ تاکنون<ref name=":5" />؛
* رقابت دانشگاه‌های ترکیه و عربستان در جذب دانشجوی یمنی. (گروه مهاجرتی قصران، 1402)
* رقابت دانشگاه‌های ترکیه و عربستان در جذب دانشجوی یمنی<ref>گروه مهاجرتی قصران (1402. 7 اسفند)، قابل بازیابی از <nowiki>https://B2n.ir/s80676</nowiki></ref>.  
 
رشته ایران‌شناسی در یمن در دهه آینده با خطر تعطیلی مواجه شود. با این حال، راهکارهایی مانند توسعه آموزش مجازی، افزایش بورسیه‌های تحصیلی و تمرکز بر مطالعات میان‌رشته‌ای می‌تواند موجب تقویت این حوزه شود. (مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 1402) (رسانه همیاری، 2022)
 
 
 
'''منابع:'''
 
1- ایسنا (1399. 29 آذر)
 
<nowiki>https://B2n.ir/z46205</nowiki>
 
2- بنیاد سعدی (1403. 20 اردیبهشت)
 
<nowiki>https://B2n.ir/q42462</nowiki>
 
3- المشارق (2023. 20، 7)
 
<nowiki>https://B2n.ir/k80120</nowiki>
 
4- وبسایت سرای تاریخ، ابوالفضل فدایی (1399. 4 مرداد)
 
<nowiki>https://B2n.ir/z87862</nowiki>
 
5- خبرگزاری ایرنا (1401. 21 خرداد)
 
<nowiki>https://B2n.ir/f30393</nowiki>
 
6- خبرگزاری دانشجو (1401. 21 خرداد)
 
<nowiki>https://B2n.ir/n92764</nowiki>
 
7- نظام آموزشی یمن (2022)
 
<nowiki>https://B2n.ir/a10391</nowiki>
 
8- (ایسنا، 2021)
 
<nowiki>https://B2n.ir/y08866</nowiki>
 
9- عبید، ی. (1399، آذر 29). تجربه‌های کرونایی آموزش فارسی در دنیا. خبرگزاری ایسنا.  
 
<nowiki>https://B2n.ir/r93916</nowiki>
 
10- خبرگزاری آنا (1397. 2 مرداد)
 
<nowiki>https://B2n.ir/e91537</nowiki>
 
11- وبسایت آی‌نو
 
<nowiki>https://B2n.ir/n51729</nowiki>
 
12- دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران (1392)
 
<nowiki>https://B2n.ir/f40875</nowiki>
 
13- مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1402. 4 تیر)
 
<nowiki>https://B2n.ir/a55940</nowiki>
 
14- بنیاد ایران‌شناسی
 
<nowiki>https://B2n.ir/x27349</nowiki>


15- رسانه همیاری (2022)
رشته ایران‌شناسی در یمن در دهه آینده با خطر تعطیلی مواجه شود. با این حال، راهکارهایی مانند توسعه آموزش مجازی، افزایش بورسیه‌های تحصیلی و تمرکز بر مطالعات میان‌رشته‌ای می‌تواند موجب تقویت این حوزه شود<ref name=":7" /><ref name=":8" />.


<nowiki>https://B2n.ir/u88028</nowiki>
== نیز نگاه کنید به ==
[[دانشجویان یمنی رشته ایران‌شناسی در دانشگاه‌های ایران]]؛ [[آثار علمی برجسته تألیف شده در کشور یمن در زمینه ایران‌شناسی]]؛ [[ترجمه و نشر منابع ایران‌شناسی از زبان فارسی به زبان کشور یمن]]


16- گروه مهاجرتی قصران (1402. 7 اسفند)
== کتابشناسی ==
<references />


<nowiki>https://B2n.ir/s80676</nowiki>
== نویسنده مقاله ==
غلامرضا لایقی
[[رده:دانشجویان ایران شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۲۸

مطالعات ایران‌شناسی در یمن به صورت نظام‌مند از دهه ۱۳۸۰ شمسی با افتتاح بخش زبان فارسی در «دانشگاه صنعا» آغاز شد[۱][۲]. این اقدام با حمایت بنیاد سعدی و سازمان‌های فرهنگی ایران همراه بود تا روابط فرهنگی دو کشور تقویت شود. پیشینه تاریخی روابط ایران و یمن به دوران ساسانیان بازمی‌گردد که زمینه‌ساز علاقه به فرهنگ ایرانی در میان برخی نخبگان یمنی شده است[۳][۴].

مراکز دانشگاهی و آمار دانشجویان

دانشگاه صنعا

قدیمی‌ترین مرکز آموزش زبان فارسی و ایران‌شناسی با تنها ۴ دانشجو در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱[۳]، دوره‌های کارشناسی زبان فارسی از سال ۱۳۹۵ راه‌اندازی شد اما به دلیل جنگ و تحریم‌ها با استقبال کمی مواجه شده‌اند.

دانشگاه ذمار

بخش زبان فارسی در سال ۱۴۰۰ با حمایت ایران تأسیس شد، اما آمار دقیقی از تعداد دانشجویان موجود نیست[۳][۲].

مرکز ترجمه و آموزش زبان دانشگاه صنعا

کلاس‌های زبان فارسی این مرکز به دلیل عدم استقبال دانشجویان از ۶ ماه پیش تعطیل شده‌اند[۳].

بر اساس گزارش‌ها، مجموع دانشجویان ایران‌شناسی در یمن از ۲۰ نفر تجاوز نمی‌کند[۲][۳]. این آمار ناچیز در مقایسه با ظرفیت ۱۰۰ نفری دانشگاه‌های ایران برای پذیرش دانشجوی یمنی[۵][۶]. نشان‌دهنده شکاف عمیق بین ظرفیت و واقعیت موجود است. عوامل متعددی باعث شده‌اند که دانشجویان یمنی به برنامه‌های آموزشی ایرانی در یمن علاقه‌ای نشان ندهند. این عوامل شامل شرایط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و آموزشی است که در زیر به تفصیل بررسی می‌شود:

شرایط سیاسی و امنیتی

جنگ و بحران سیاسی

جنگ داخلی یمن و ناامنی‌های ناشی از آن تأثیر منفی بر نظام آموزشی و روحیه دانشجویان داشته است. بسیاری از دانشجویان به دلیل شرایط ناامن از ادامه تحصیل منصرف شده‌اند یا امکان رفتن به دانشگاه‌ها را ندارند[۳].

تأثیر گروه‌های سیاسی

حوثی‌ها که کنترل بخش‌هایی از یمن را در دست دارند، برنامه‌های آموزشی را تحت تأثیر ایدئولوژی خود قرار داده‌اند. این مسئله می‌تواند به عدم تمایل دانشجویان به شرکت در برنامه‌های آموزشی ایرانی منجر شود.

مشکلات اقتصادی

1.فقر و بیکاری

وضعیت اقتصادی نامناسب و بیکاری بالا در یمن باعث شده است که بسیاری از دانشجویان به دنبال فرصت‌های شغلی فوری باشند و از تحصیل در رشته‌های خاص، از جمله ایران‌شناسی، صرف نظر کنند.

2.هزینه‌های تحصیل

هزینه‌های بالای تحصیل و عدم وجود بورسیه‌های کافی برای دانشجویان یمنی نیز یکی دیگر از عوامل مؤثر در عدم علاقه به برنامه‌های آموزشی ایرانی است.

کیفیت آموزش

1.کمبود زیرساخت‌ها

سیستم آموزشی یمن با کمبود زیرساخت‌ها و امکانات مواجه است. عدم دسترسی به منابع آموزشی با کیفیت و اساتید مجرب می‌تواند باعث دلسردی دانشجویان نسبت به برنامه‌های آموزشی شود[۷].

2.محتوای آموزشی ناکافی

محتوای آموزشی ارائه شده در دانشگاه‌ها ممکن است کاربردی نباشد یا نتواند نیازهای واقعی بازار کار را برآورده کند. این مسئله می‌تواند موجب بی‌علاقگی دانشجویان به شرکت در دوره‌های ایران‌شناسی شود[۱].

عدم ارتباط با بازار کار

1.نبود فرصت‌های شغلی مرتبط

فارغ‌التحصیلان رشته ایران‌شناسی ممکن است با چالش‌هایی در پیدا کردن شغل مواجه شوند. عدم وجود فرصت‌های شغلی مرتبط با این رشته در یمن می‌تواند باعث کاهش علاقه دانشجویان به این حوزه شود[۳].

آگاهی فرهنگی و اجتماعی

1. عدم شناخت کافی

بسیاری از دانشجویان ممکن است شناخت کافی از فرهنگ و تاریخ ایران نداشته باشند و این امر می‌تواند بر تمایل آن‌ها برای تحصیل در این حوزه تأثیر بگذارد.

2.موانع اجتماعی

برخی موانع اجتماعی مانند نگرش‌های منفی نسبت به تحصیلات خاص یا تمایل خانواده‌ها به انتخاب رشته‌هایی با درآمدزایی بیشتر نیز می‌تواند بر انتخاب رشته تحصیلی تأثیرگذار باشد.

چالش‌های کمی و کیفی

1. مشکلات سیاسی-امنیتی

جنگ داخلی از سال ۲۰۱۵ تاکنون موجب تعطیلی موقت دانشگاه‌ها، مهاجرت اساتید و کاهش ثبت‌نام دانشجویان شده است[۳][۷].

2. محدودیت‌های مالی

۴۰ کتابخانه دانشگاهی در اثر جنگ نابود شده و بودجه آموزشی به ۳۰٪ میزان پیش از جنگ کاهش یافته[۷].

3. کمبود نیروی متخصص

تنها ۱۵ استاد زبان فارسی در یمن فعالیت می‌کنند که اکثراً دوره‌های کوتاه‌مدت در ایران گذرانده‌اند[۸][۲].

4. کیفیت آموزشی پایین

منابع درسی عمدتاً متعلق به دهه ۱۳۸۰، عدم دسترسی به مقالات جدید و اینترنت با سرعت کمتر از ۱ مگابیت بر ثانیه[۳][۸].

5. انگیزه‌های شغلی

تنها ۱۲٪ فارغ‌التحصیلان زبان فارسی جذب مراکز فرهنگی ایران می‌شوند و بازار کار مناسبی در یمن وجود ندارد[۲][۳].

همکاری‌های علمی ایران و یمن

  •  اعطای سالانه ۵۰ بورسیه تحصیلی به دانشجویان یمنی برای مقاطع کارشناسی تا دکترا در رشته‌های مرتبط[۵][۶]؛
  •  برگزاری دوره‌های تابستانی ایران‌شناسی در صنعا با مشارکت بنیاد سعدی و دانشگاه تهران[۲][۹]؛
  •  تأسیس ۳ مرکز فرهنگی ایران در استان‌های تحت کنترل حوثی‌ها با ۱۲۰۰ عضو فعال[۲][۳].

با این حال، این همکاری‌ها بیشتر متمرکز بر مناطق تحت نفوذ جنبش انصارالله بوده و نتوانسته به مناطق جنوبی یمن گسترش یابد.

کیفیت آموزش و پژوهش

بررسی محتوای دروس ایران‌شناسی در یمن نشان می‌دهد:

  • ۷۰٪ سرفصل‌ها مربوط به تاریخ باستان ایران و تنها ۳۰٪ به تحولات معاصر می‌پردازد[۱۰][۱۱]؛
  • پایان‌نامه‌های دانشجویی عمدتاً ترجمه متون کهن فارسی به عربی بدون تحلیل انتقادی هستند[۲][۸]؛
  • عدم دسترسی به پایگاه‌های علمی بین‌المللی و استفاده از منابع دست دوم عربی[۳][۱۲].

آمار انتشار مقالات علمی دانشجویان یمنی در مجلات ایران‌شناسی بین‌المللی در ۵ سال گذشته تنها ۲ مقاله بوده است[۱۳][۱۴].

چشم‌انداز آینده

پیش‌بینی می‌شود با توجه به:

  • ادامه جنگ داخلی و تقسیم یمن به دو منطقه نفوذ؛
  • کاهش ۴۰٪ بودجه آموزش عالی یمن از ۲۰۱۵ تاکنون[۷]؛
  • رقابت دانشگاه‌های ترکیه و عربستان در جذب دانشجوی یمنی[۱۵].

رشته ایران‌شناسی در یمن در دهه آینده با خطر تعطیلی مواجه شود. با این حال، راهکارهایی مانند توسعه آموزش مجازی، افزایش بورسیه‌های تحصیلی و تمرکز بر مطالعات میان‌رشته‌ای می‌تواند موجب تقویت این حوزه شود[۱۲][۱۴].

نیز نگاه کنید به

دانشجویان یمنی رشته ایران‌شناسی در دانشگاه‌های ایران؛ آثار علمی برجسته تألیف شده در کشور یمن در زمینه ایران‌شناسی؛ ترجمه و نشر منابع ایران‌شناسی از زبان فارسی به زبان کشور یمن

کتابشناسی

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ (ایسنا، 1403)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/y08866
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ بنیاد سعدی (1403. 20 اردیبهشت)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/q42462
  3. ۳٫۰۰ ۳٫۰۱ ۳٫۰۲ ۳٫۰۳ ۳٫۰۴ ۳٫۰۵ ۳٫۰۶ ۳٫۰۷ ۳٫۰۸ ۳٫۰۹ ۳٫۱۰ ۳٫۱۱ المشارق (2023. 20، 7)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/k80120
  4. وبسایت سرای تاریخ، ابوالفضل فدایی (1399. 4 مرداد)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/z87862
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ خبرگزاری ایرنا (1401. 21 خرداد)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/f30393
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ خبرگزاری دانشجو (1401. 21 خرداد)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/n92764
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ نظام آموزشی یمن (2022)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/a10391
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ عبید، ی. (1399، آذر 29). تجربه‌های کرونایی آموزش فارسی در دنیا. خبرگزاری ایسنا، قابل بازیابی از https://B2n.ir/r93916
  9. خبرگزاری آنا (1397. 2 مرداد)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/e91537
  10. وبسایت آی‌نو، قابل بازیابی از https://B2n.ir/n51729
  11. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران (1392)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/f40875
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1402. 4 تیر)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/a55940
  13. بنیاد ایران‌شناسی، قابل بازیابی از https://B2n.ir/x27349
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ رسانه همیاری (2022)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/u88028
  15. گروه مهاجرتی قصران (1402. 7 اسفند)، قابل بازیابی از https://B2n.ir/s80676

نویسنده مقاله

غلامرضا لایقی