عوامل تاثیر گذار در رویارویی مسلمانان و منچوها: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۲

به طور کلی می‌توان گفت، جامعه مسلمانان چین از مرحله‌ی ابتدایی خوداتکایی و خود محدود سازی در دوران سلسله تانگ و سلسله سونگ در دوران سلسله‌یوان به مرحله‌ی حضور در هرم قدرت رسید. سپس در دوران سلسله مینگ، وارد عصر همزیستی و تثبیت هویت فرهنگی شد و در دوران حاکمیت سلسله چینگ به دلایل متعدد وارد فاز مقاومت و رویارویی و در نهایت در نیمه‌ی دوم قرن نوزدهم وارد مرحلهی ستیزه جویی و شورش و تشکیل دولت مستقل اسلامی گردید. در این روند، عوامل مختلفی از هر دو طرف(دولت‌های چینی و جامعه‌ی مسلمانان) مؤثر بودند که در پی به برخی از این عوامل به صورت خلاصه اشاره می‌شود.

الف- عوامل مؤثر در رویارویی از سوی سلسله چینگ

نا آگاهی و عدم شناخت حاکمان محلی منچو نسبت به فرهنگ و اعتقادات دینی مسلمانان؛
حسادت و بدگویی آنها نسبت به مسلمانان در دربار امپراتور؛
ارائه گزارش‌های خلاف واقع و مغرضانه در مورد مسلمانان توسط مقامات محلی سلسله چینگ؛
روا داشتن تبعیض و آزار و اذیت نسبت به مسلمانان و ایجاد محدودیت در انجام فرایض دینی آنها؛
سرکوب اعتراضات و خواسته‌های به حق مسلمانان و جانبداری مقامات محلی از چینی‌های غیر مسلمان در منازعات و اختلافات غیر سیاسی میان آنها و مسلمانان؛
بروز مشکلات اقتصادی به دلیل توقف مبدلات تجاری میان چین و کشورهای خارجی و بروز حوادث طبیعی همچون سیل، خشک سالی و قحطی و بروز بیماری‌های فراگیر واگیر دار مانند طاعون؛
فروکش کردن حس اعتماد دوجانبه و فروریختن اعتماد متقابل؛
آغاز شورشهای پی درپی در مناطق مختلف چین و افزایش سوء ظن حکومت نسبت به فعالیت‌های دینی و اجتماعی مسلمانان؛
فراهم شدن زمینه‌های رویارویی و از میان رفتن سیاست‌های تساهل و تسامح و مدارای گذشته نسبت به اقلیت‌ها، به ویژه مسلمانان؛
رفتار ستیزه جویانهی مقامات محلی نسبت به مسلمانان و شدت بخشیدن به اجرای سیاست همسان سازی فرهنگی و اعتقادی اقلیت‌ها؛
آغاز ضعف در دستگاه امپراتوری و رو به زوال رفتن دستگاه اداری حکومت مقتدرانهی مرکزی و اتخاذ تصمیم‌های خودسرانه و نادرست نسبت به مسلمانان از سوی مقامات محلی؛
احساس عدم امنیت و اطمینان حاکمان منچو نسبت به ادامه حکومتشان و تفسیر تفاوت فرهنگی و مذهبی مسلمانان به مخالفت با سلسله چینگ؛

ب‌- عوامل مؤثر در رویارویی از سوی مسلمانان

افزایش خودآگاهی مسلمانان نسبت به فرهنگ و اعتقادات دینی خود؛
گرایش به تجدید حیات اسلامی در چین که متأثر از جریانات احیاگری اسلامی در خاورمیانه و هند بود؛
ایجاد ارتباطات گسترده میان مسلمانان چین با جهان اسلام و کسب اطلاعات از اوضاع جهان اسلام که در مقابل استعمارگران اروپایی به ستیز برخاسته بودند؛
ادامه تحصیل برخی از روحانیون مسلمان چینی در کشورهایی مانند مصر، عربستان، یمن و آشنایی آنان با جریانات اسلامی در این مناطق و انتقال اندیشه‌های انقلابی به چین؛
گسترش اندیشه‌های اصلاح طلبانهی مذهبی در میان علما و متفکران دینی و تلاش آنان برای فاصله گرفتن از خرافات و اختلاطهای فرهنگی کنفوسیوسی و چینی که در دوران همسان سازی وارد اعتقادات و باورهای مذهبی و اجتماعی مسلمانان شده بود؛
ورود برخی از اندیشه‌ها و مکاتب طریقت‌های صوفیانه به چین از آسیای مرکزی و شبه جزیره‌ی عربی؛
آغاز اختلافات و درگیری‌های فرقه ای میان مسلمانان طرفدار آموز ههای دینی قدیم و جدید؛
احیای تفکرات آزاد اندیشانه‌ی اسلامی و هویت خواهی میان مسلمانان و سرایت اندیشه‌های احیاگرانه‌ی اسلامی از خارج؛
به تنگ آمدن مسلمانان از تبعیض‌ها، سرکوب‌ها و فشارهای روا داشته شده از سوی مقامات دولتی نسبت به فرهنگ و اعتقادات دینی و آموزشی آنها و اوج گرفتن نارضایتی عمومی نسبت به شرایط نا بهنجار حاکم بر مناطق مسلمان نشین؛
رشد افکار استقلال طلبانه و سهم خواهی مسلمانان از قدرت، حداقل در مناطق مسلمان نشین؛
تلاش برای تحقق آرزوی چندین قرن خفته‌ی مسلمانان برای ایجاد حکومتی اسلامی در مناطق مسلمان نشین غرب، شمال غربی و جنوب غربی سرزمین چین که محل سکونت بیشتر مسلمانان بود؛
آغاز شورش‌های گسترده در مناطق مختلف چین، مانند شورش تایپین گها، و رو به افول گذاشتن دودمان چینگ و احساس عدم امنیت اجتماعی برای جامعه‌ی مسلمانان در شرایط نا آرام و اغتشاشی سرزمین چین.

نیز نگاه کنید به

سیاست برخورد با مسلمانان در چین

منبع اصلی

_{سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ چین. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی.}

نویسنده مقاله

علی محمد سابقی

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-=== مقدمه ===
+به طور کلی می‌توان گفت، جامعه مسلمانان [[چین]] از مرحله‌ی ابتدایی خوداتکایی و خود محدود سازی در دوران [[سلسله تانگ]] و سلسله سونگ در دوران [[سلسله یوان|سلسله‌یوان]] به مرحله‌ی حضور در هرم قدرت رسید. سپس در دوران  [[سلسله مینگ]]، وارد عصر همزیستی و تثبیت هویت فرهنگی شد و در دوران حاکمیت [[سلسله چینگ]] به دلایل متعدد وارد فاز مقاومت و رویارویی و در نهایت در نیمه‌ی دوم قرن نوزدهم وارد مرحلهی ستیزه جویی و شورش و تشکیل دولت مستقل اسلامی گردید. در این روند، عوامل مختلفی از هر دو طرف(دولت‌های چینی و جامعه‌ی مسلمانان) مؤثر بودند که در پی به برخی از این عوامل به صورت خلاصه اشاره می‌شود.
-به طور کلی می توان گفت، جامعه مسلمانان چین از مرحلهی ابتدایی خوداتکایی و خود محدود سازی در دوران سلسلههای تانگ و سونگ در دوران سلسلهی یوان به مرحلهی حضور در هرم قدرت رسید. سپس در دوران مینگ، وارد عصر همزیستی و تثبیت هویت فرهنگی شد و در دوران حاکمیت چینگ به دلایل متعدد وارد فاز مقاومت و رویارویی و در نهایت در نیمهی دوم قرن نوزدهم وارد مرحلهی ستیزه جویی و شورش و تشکیل دولت مستقل اسلامی گردید. در این روند، عوامل مختلفی از هر دو طرف(دولتهای چینی و جامعهی مسلمانان) مؤثر بودند که در پی به برخی از این عوامل بهصورت خلاصه اشاره میشود.
-=== الف- عوامل مؤثر در رویارویی از سوی دولت چینگ ===
+=== الف- عوامل مؤثر در رویارویی از سوی [[سلسله چینگ]] ===
--        نا آگاهی و عدم شناخت حاکمان محلی منچو نسبت به فرهنگ و اعتقادات دینی مسلمانان؛
--        حسادت و بدگویی آنها نسبت به مسلمانان در دربار امپراتور؛
+* نا آگاهی و عدم شناخت حاکمان محلی منچو نسبت به فرهنگ و اعتقادات دینی مسلمانان؛
+* حسادت و بدگویی آنها نسبت به مسلمانان در دربار امپراتور؛
+* ارائه گزارش‌های خلاف واقع و مغرضانه در مورد مسلمانان توسط مقامات محلی [[سلسله چینگ]]؛
+* روا داشتن تبعیض و آزار و اذیت نسبت به مسلمانان و ایجاد محدودیت در انجام فرایض دینی آنها؛
+* سرکوب اعتراضات و خواسته‌های به حق مسلمانان و جانبداری مقامات محلی از چینی‌های غیر مسلمان در منازعات و اختلافات غیر سیاسی میان آنها و مسلمانان؛
+* بروز مشکلات اقتصادی به دلیل توقف مبدلات تجاری میان [[چین]] و کشورهای خارجی و بروز حوادث طبیعی همچون سیل، خشک سالی و قحطی و بروز بیماری‌های فراگیر واگیر دار مانند طاعون؛
+* فروکش کردن حس اعتماد دوجانبه و فروریختن اعتماد متقابل؛
+* آغاز شورشهای پی درپی در مناطق مختلف [[چین]] و افزایش سوء ظن حکومت نسبت به فعالیت‌های دینی و اجتماعی مسلمانان؛
+* فراهم شدن زمینه‌های رویارویی و از میان رفتن سیاست‌های تساهل و تسامح و مدارای گذشته نسبت به اقلیت‌ها، به ویژه مسلمانان؛
+* رفتار ستیزه جویانهی مقامات محلی نسبت به مسلمانان و شدت بخشیدن به اجرای سیاست همسان سازی فرهنگی و اعتقادی اقلیت‌ها؛
+* آغاز ضعف در دستگاه امپراتوری و رو به زوال رفتن دستگاه اداری حکومت مقتدرانهی مرکزی و اتخاذ تصمیم‌های خودسرانه و نادرست نسبت به مسلمانان از سوی مقامات محلی؛
+* احساس عدم امنیت و اطمینان حاکمان منچو نسبت به ادامه حکومتشان و تفسیر تفاوت فرهنگی و مذهبی مسلمانان به مخالفت با [[سلسله چینگ]]؛
--        ارایهی گزارشهای خلاف واقع و مغرضانه در مورد مسلمانان توسط مقامات محلی چینگ؛
+=== ب‌- عوامل مؤثر در رویارویی از سوی مسلمانان ===
--        روا داشتن تبعیض و آزار و اذیت نسبت به مسلمانان و ایجاد محدودیت در انجام فرایض دینی آنها؛
+* افزایش خودآگاهی مسلمانان نسبت به فرهنگ و اعتقادات دینی خود؛
+* گرایش به تجدید حیات اسلامی در چین که متأثر از جریانات احیاگری اسلامی در خاورمیانه و هند بود؛
+* ایجاد ارتباطات گسترده میان مسلمانان چین با جهان اسلام و کسب اطلاعات از اوضاع جهان اسلام که در مقابل استعمارگران اروپایی به ستیز برخاسته بودند؛
+* ادامه تحصیل برخی از روحانیون مسلمان چینی در کشورهایی مانند [[مصر]]، عربستان، [[یمن]] و آشنایی آنان با جریانات اسلامی در این مناطق و انتقال اندیشه‌های انقلابی به چین؛
+* گسترش اندیشه‌های اصلاح طلبانهی مذهبی در میان علما و متفکران دینی و تلاش آنان برای فاصله گرفتن از خرافات و اختلاطهای [[آیین بومی کنفوسیوس|فرهنگی کنفوسیوسی]] و چینی که در دوران همسان سازی وارد اعتقادات و باورهای مذهبی و اجتماعی مسلمانان شده بود؛
+* ورود برخی از اندیشه‌ها و مکاتب طریقت‌های صوفیانه به [[چین]] از آسیای مرکزی و شبه جزیره‌ی عربی؛
+* آغاز اختلافات و درگیری‌های فرقه ای میان مسلمانان طرفدار آموز ههای دینی قدیم و جدید؛
+* احیای تفکرات آزاد اندیشانه‌ی اسلامی و هویت خواهی میان مسلمانان و سرایت اندیشه‌های احیاگرانه‌ی اسلامی از خارج؛
+* به تنگ آمدن مسلمانان از تبعیض‌ها، سرکوب‌ها و فشارهای روا داشته شده از سوی مقامات دولتی نسبت به فرهنگ و اعتقادات دینی و آموزشی آنها و اوج گرفتن نارضایتی عمومی نسبت به شرایط نا بهنجار حاکم بر مناطق مسلمان نشین؛
+* رشد افکار استقلال طلبانه و سهم خواهی مسلمانان از قدرت، حداقل در مناطق مسلمان نشین؛
+* تلاش برای تحقق آرزوی چندین قرن خفته‌ی مسلمانان برای ایجاد حکومتی اسلامی در مناطق مسلمان نشین غرب، شمال غربی و جنوب غربی سرزمین [[چین]] که محل سکونت بیشتر مسلمانان بود؛
+* آغاز شورش‌های گسترده در مناطق مختلف [[چین]]، مانند شورش تایپین گها، و رو به افول گذاشتن [[سلسله چینگ|دودمان چینگ]] و احساس عدم امنیت اجتماعی برای جامعه‌ی مسلمانان در شرایط نا آرام و اغتشاشی سرزمین [[چین]].
--        سرکوب اعتراضات و خواستههای به حق مسلمانان و جانبداری مقامات محلی از چینیهای غیر مسلمان در منازعات و اختلافات غیر سیاسی میان آنها و مسلمانان؛
+== نیز نگاه کنید به ==
+[[سیاست برخورد با مسلمانان در چین]]
--        بروز مشکلات اقتصادی به دلیل توقف مبدلات تجاری میان چین و کشورهای خارجی و بروز حوادث طبیعی همچون سیل، خشک سالی و قحطی و بروز بیماریهای فراگیر واگیر دار مانند طاعون؛
+== منبع اصلی ==
+<sub><big>سابقی، علی محمد(1392). جامعه و فرهنگ [[چین]]. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی بین الملی الهدی].</big></sub>
--        فروکش کردن حس اعتماد دوجانبه و فروریختن اعتماد متقابل،
+== نویسنده مقاله ==
+علی محمد سابقی
--        آغاز شورشهای پی درپی در مناطق مختلف چین و افزایش سوء ظن حکومت نسبت به فعالیتهای دینی و اجتماعی مسلمانان؛
+[[رده:ادیان و مذاهب]]
--        فراهم شدن زمینههای رویارویی و از میان رفتن سیاستهای تساهل و تسامح و مدارای گذشته نسبت به اقلیتها، به ویژه مسلمانان؛
--        رفتار ستیزه جویانهی مقامات محلی نسبت به مسلمانان و شدت بخشیدن به اجرای سیاست همسان سازی فرهنگی و اعتقادی اقلیتها؛
--        آغاز ضعف در دستگاه امپراتوری و رو به زوال رفتن دستگاه اداری حکومت مقتدرانهی مرکزی و اتخاذ تصمیمهای خودسرانه و نادرست نسبت به مسلمانان از سوی مقامات محلی؛
--        احساس عدم امنیت و اطمینان حاکمان منچو نسبت به ادامهی حکومتشان و تفسیر تفاوت فرهنگی و مذهبی مسلمانان به مخالفت با حکومت چینگ؛
-=== '''ب‌-    عوامل مؤثر در رویارویی از سوی مسلمانان''' ===
--        افزایش خودآگاهی مسلمانان نسبت به فرهنگ و اعتقادات دینی خود؛
--        گرایش به تجدید حیات اسلامی در چین که متأثر از جریانات احیاگری اسلامی در خاورمیانه و هند بود؛
--        ایجاد ارتباطات گسترده میان مسلمانان چین با جهان اسلام و کسب اطلاعات از اوضاع جهان اسلام که در مقابل استعمارگران اروپایی به ستیز برخاسته بودند؛
--        ادامهی تحصیل برخی از روحانیون مسلمان چینی در کشورهایی مانند مصر، عربستان، یمن و آشنایی آنان با جریانات اسلامی در این مناطق و انتقال اندیشههای انقلابی به چین؛
--        گسترش اندیشههای اصلاح طلبانهی مذهبی در میان علما و متفکران دینی و تلاش آنان برای فاصله گرفتن از خرافات و اختلاطهای فرهنگی کنفوسیوسی و چینی که در دوران همسان سازی وارد اعتقادات و باورهای مذهبی و اجتماعی مسلمانان شده بود؛
--        ورود برخی از اندیشهها و مکاتب طریقتهای صوفیانه به چین از آسیای مرکزی و شبه جزیرهی عربی؛
--        آغاز اختلافات و درگیریهای فرقهای میان مسلمانان طرفدار آموزههای دینی قدیم و جدید؛
--        احیای تفکرات آزاد اندیشانهی اسلامی و هویت خواهی میان مسلمانان و سرایت اندیشههای احیاگرانهی اسلامی از خارج؛
--        به تنگ آمدن مسلمانان از تبعیضها، سرکوبها و فشارهای روا داشته شده از سوی مقامات دولتی نسبت به فرهنگ و اعتقادات دینی و آموزشی آنها و اوج گرفتن نارضایتی عمومی نسبت به شرایط نا بهنجار حاکم بر مناطق مسلمان نشین؛
--        رشد افکار استقلال طلبانه و سهم خواهی مسلمانان از قدرت، حداقل در مناطق مسلمان نشین؛
--        تلاش برای تحقق آرزوی چندین قرن خفتهی مسلمانان برای ایجاد حکومتی اسلامی در مناطق مسلمان نشین غرب، شمال غربی و جنوب غربی سرزمین چین که محل سکونت بیشتر مسلمانان بود؛
--        آغاز شورشهای گسترده در مناطق مختلف چین، مانند شورش تایپینگها، و رو به افول گذاشتن دودمان چینگ و احساس عدم امنیت اجتماعی برای جامعهی مسلمانان در شرایط نا آرام و اغتشاشی سرزمین چین؛
-=== کتابشناسی ===