پرش به محتوا

شهرنشینی و روستانشینی در گرجستان: تفاوت میان نسخه‌ها

از دانشنامه ملل
Toktam (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Toktam (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
شهرنشینی سریع در [[گرجستان]] باعث تغییرات عمده در الگوهای جمعیتی و اقتصادی شده است، اما همچنان درصد قابل‌توجهی از جمعیت در مناطق روستایی زندگی می‌کنند.
شهرنشینی سریع در [[گرجستان]] باعث تغییرات عمده در الگوهای جمعیتی و اقتصادی شده است، اما همچنان درصد قابل‌توجهی از جمعیت در مناطق روستایی زندگی می‌کنند.


'''''۱.نسبت جمعیت شهری به روستایی:'''''[[پرونده:کشاورزی مدرن در گرجستان.jpg|بندانگشتی|کشاورزی مدرن در گرجستان( بسته های حمایتی دولت از کشاورزان )[https://kvirispalitra.ge/article/103864-rodis-shezlebs-sakartvelo-soplis-meurneobis-produktit-tvituzrunvelqopas/]]]در سال ۲۰۲۴، حدود ۵۹٪ از جمعیت [[گرجستان]] در مناطق شهری زندگی می‌کنند که نشان‌دهنده افزایش نسبت به دهه گذشته است.<ref>''Georgia - Urban Population - 2024 Data 2025 Forecast 1960-2023 Historical''. (2024). Tradingeconomics.com.[https://tradingeconomics.com/georgia/urban-population-wb-data.html]</ref> بااین‌حال، ۴۱٪ از جمعیت همچنان در مناطق روستایی ساکن هستند.<ref name=":7">Salukvadze, J. (2024). Urbanization Trends and development of cities in Georgia. In ''Quodlibet eBooks'' (pp. 19–31). [https://doi.org/10.2307/j.ctvdf0kf6.4]</ref>
=== '''''۱.نسبت جمعیت شهری به روستایی:''''' ===
 
[[پرونده:کشاورزی مدرن در گرجستان.jpg|بندانگشتی|کشاورزی مدرن در گرجستان( بسته های حمایتی دولت از کشاورزان )[https://kvirispalitra.ge/article/103864-rodis-shezlebs-sakartvelo-soplis-meurneobis-produktit-tvituzrunvelqopas/]]]در سال ۲۰۲۴، حدود ۵۹٪ از جمعیت [[گرجستان]] در مناطق شهری زندگی می‌کنند که نشان‌دهنده افزایش نسبت به دهه گذشته است.<ref>''Georgia - Urban Population - 2024 Data 2025 Forecast 1960-2023 Historical''. (2024). Tradingeconomics.com.[https://tradingeconomics.com/georgia/urban-population-wb-data.html]</ref> بااین‌حال، ۴۱٪ از جمعیت همچنان در مناطق روستایی ساکن هستند.<ref name=":7">Salukvadze, J. (2024). Urbanization Trends and development of cities in Georgia. In ''Quodlibet eBooks'' (pp. 19–31). [https://doi.org/10.2307/j.ctvdf0kf6.4]</ref>
'''''۲. الگوهای شهرنشینی و رشد کلان‌شهرها:'''''


=== '''''۲. الگوهای شهرنشینی و رشد کلان‌شهرها:''''' ===
شهرنشینی در [[گرجستان]] با رشد سریع کلان‌شهرهایی مانند تفلیس همراه بوده است. در سال ۲۰۲۴، تفلیس به‌عنوان پایتخت و مهم‌ترین مرکز اقتصادی و فرهنگی کشور، میزبان بیش از ۱.۵ میلیون نفر از جمعیت [[گرجستان]] است.<ref name=":1">''საქართველოში მოსახლეობა დაითვალეს - ახალი სტატისტიკა''. (2024, April 27). Sputnik [https://sputnik-georgia.com/20240427/saqartvelosi-mosaxleoba-daitvales-axali-statistika-287575442.html Საქართველო]</ref> این رشد سریع کلان‌شهرها به دلیل مهاجرت‌های گسترده از مناطق روستایی و همچنین جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی و داخلی بوده است.
شهرنشینی در [[گرجستان]] با رشد سریع کلان‌شهرهایی مانند تفلیس همراه بوده است. در سال ۲۰۲۴، تفلیس به‌عنوان پایتخت و مهم‌ترین مرکز اقتصادی و فرهنگی کشور، میزبان بیش از ۱.۵ میلیون نفر از جمعیت [[گرجستان]] است.<ref name=":1">''საქართველოში მოსახლეობა დაითვალეს - ახალი სტატისტიკა''. (2024, April 27). Sputnik [https://sputnik-georgia.com/20240427/saqartvelosi-mosaxleoba-daitvales-axali-statistika-287575442.html Საქართველო]</ref> این رشد سریع کلان‌شهرها به دلیل مهاجرت‌های گسترده از مناطق روستایی و همچنین جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی و داخلی بوده است.


'''''۳.مهاجرت داخلی و نقش آن در شهرنشینی:'''''
=== '''''۳.مهاجرت داخلی و نقش آن در شهرنشینی:''''' ===
مهاجرت داخلی از مناطق کم‌جمعیت به شهرهای بزرگ یکی از عوامل کلیدی در افزایش شهرنشینی است. بیشتر جوانان و افراد در سنین کاری برای دستیابی به فرصت‌های شغلی بهتر و دسترسی به خدمات رفاهی و آموزشی به شهرها مهاجرت می‌کنند.<ref>ევროპის განათლების ფონდი. (2024). ''უნარები და მიგრაცია [https://www.etf.europa.eu/sites/default/files/2021-11/etf_skills_and_migration_country_fiche_georgia_2021_ka.pdf საქართველოში]: მოკლე ანგარიში''.</ref> این مهاجرت‌ها باعث افزایش فشار بر زیرساخت‌های شهری و بروز مشکلاتی مانند تراکم جمعیت و کمبود مسکن شده است.<ref>''საქართველოში ახალგაზრდების შიდა მიგრაცია სამოქალაქო და პოლიტიკური აქტივიზმის ჭრილში ნინო ჯიბუტი, [https://gip.ge/wp-content/uploads/2022/12/broshura-GEO.pdf გვანცა]''</ref><ref>ᲐრაბულიᲜ. (2023, December 17). “ოჯახებით მიდიან, უკან დაბრუნებას აღარ აპირებენ” - როგორ ცვლის მიგრაცია დემოგრაფიულ სურათს საქართველოში. ''Რადიო Თავისუფლება''.[https://www.radiotavisupleba.ge/a/%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0-%E1%83%AA%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A-%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98/32508683.html]</ref>


مهاجرت داخلی از مناطق کم‌جمعیت به شهرهای بزرگ یکی از عوامل کلیدی در افزایش شهرنشینی است. بیشتر جوانان و افراد در سنین کاری برای دستیابی به فرصت‌های شغلی بهتر و دسترسی به خدمات رفاهی و آموزشی به شهرها مهاجرت می‌کنند.<ref>ევროპის განათლების ფონდი. (2024). ''უნარები და მიგრაცია [https://www.etf.europa.eu/sites/default/files/2021-11/etf_skills_and_migration_country_fiche_georgia_2021_ka.pdf საქართველოში]: მოკლე ანგარიში''.</ref> این مهاجرت‌ها باعث افزایش فشار بر زیرساخت‌های شهری و بروز مشکلاتی مانند تراکم جمعیت و کمبود مسکن شده است.<ref>''საქართველოში ახალგაზრდების შიდა მიგრაცია სამოქალაქო და პოლიტიკური აქტივიზმის ჭრილში ნინო ჯიბუტი, [https://gip.ge/wp-content/uploads/2022/12/broshura-GEO.pdf გვანცა]''</ref><ref>ᲐრაბულიᲜ. (2023, December 17). “ოჯახებით მიდიან, უკან დაბრუნებას აღარ აპირებენ” - როგორ ცვლის მიგრაცია დემოგრაფიულ სურათს საქართველოში. ''Რადიო Თავისუფლება''.[https://www.radiotavisupleba.ge/a/%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0-%E1%83%AA%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A-%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98/32508683.html]</ref>
=== '''''۴.وضعیت روستانشینی:''''' ===


'''''۴.وضعیت روستانشینی:'''''


باوجود افزایش شهرنشینی، بخش قابل‌توجهی از جمعیت همچنان در مناطق روستایی زندگی می‌کنند. در سال ۲۰۲۴، حدود ۴۱٪ از جمعیت کشور در روستاها سکونت دارند. <ref name=":7" />این مناطق عمدتاً به فعالیت‌های کشاورزی و دامداری مشغول هستند، اما با مشکلاتی مانند دسترسی محدود به خدمات بهداشتی، آموزشی و رفاهی روبه‌رو هستند.<ref>''[https://gip.ge/ka/publication-post/sakartveloshi-axalgardebis-shida-migratsia-samoqalaqo-da-politikuri-aqtivizmis-chrilshi/ საქართველოში] ახალგაზრდების შიდა მიგრაცია სამოქალაქო და პოლიტიკური აქტივიზმის ჭრილში''. (2024, July 29). GIP.</ref>[[پرونده:آلودگی هوا در تفلیس.jpg|بندانگشتی|ترافیک و گازهای گلخانه ای دو منبع آلودگی هوای [https://www.businessinsider.ge/ka/ra-aris-tbilisshi-haeris-dabindzurebis-ori-dziritadi-tsqaro تفلیس]]]'''''۵.چالش‌ها و مشکلات مرتبط با شهرنشینی:'''''
باوجود افزایش شهرنشینی، بخش قابل‌توجهی از جمعیت همچنان در مناطق روستایی زندگی می‌کنند. در سال ۲۰۲۴، حدود ۴۱٪ از جمعیت کشور در روستاها سکونت دارند. <ref name=":7" />این مناطق عمدتاً به فعالیت‌های کشاورزی و دامداری مشغول هستند، اما با مشکلاتی مانند دسترسی محدود به خدمات بهداشتی، آموزشی و رفاهی روبه‌رو هستند.<ref>''[https://gip.ge/ka/publication-post/sakartveloshi-axalgardebis-shida-migratsia-samoqalaqo-da-politikuri-aqtivizmis-chrilshi/ საქართველოში] ახალგაზრდების შიდა მიგრაცია სამოქალაქო და პოლიტიკური აქტივიზმის ჭრილში''. (2024, July 29). GIP.</ref>[[پرونده:آلودگی هوا در تفلیس.jpg|بندانگشتی|ترافیک و گازهای گلخانه ای دو منبع آلودگی هوای [https://www.businessinsider.ge/ka/ra-aris-tbilisshi-haeris-dabindzurebis-ori-dziritadi-tsqaro تفلیس]]]


=== '''''۵.چالش‌ها و مشکلات مرتبط با شهرنشینی:''''' ===
شهرنشینی سریع در [[گرجستان]] مشکلات متعددی را به وجود آورده است، از جمله افزایش آلودگی هوا، تراکم ترافیک، افزایش نرخ بیکاری در شهرها و کاهش کیفیت زندگی. <ref>ProService. (n.d.). ''რა არის თბილისში ჰაერის დაბინძურების ორი ძირითადი წყარო''. businessinsider.ge. [https://www.businessinsider.ge/ka/ra-aris-tbilisshi-haeris-dabindzurebis-ori-dziritadi-tsqaro htt]</ref>علاوه بر این، نابرابری در توزیع منابع و خدمات بین مناطق شهری و روستایی نیز به‌عنوان یکی از چالش‌های عمده کشور مطرح است.
شهرنشینی سریع در [[گرجستان]] مشکلات متعددی را به وجود آورده است، از جمله افزایش آلودگی هوا، تراکم ترافیک، افزایش نرخ بیکاری در شهرها و کاهش کیفیت زندگی. <ref>ProService. (n.d.). ''რა არის თბილისში ჰაერის დაბინძურების ორი ძირითადი წყარო''. businessinsider.ge. [https://www.businessinsider.ge/ka/ra-aris-tbilisshi-haeris-dabindzurebis-ori-dziritadi-tsqaro htt]</ref>علاوه بر این، نابرابری در توزیع منابع و خدمات بین مناطق شهری و روستایی نیز به‌عنوان یکی از چالش‌های عمده کشور مطرح است.


'''''۶.. سیاست‌های دولتی برای توسعه شهری و روستایی:'''''
=== '''''۶.. سیاست‌های دولتی برای توسعه شهری و روستایی:''''' ===
 
دولت [[گرجستان]] سیاست‌های متعددی برای توسعه متوازن شهری و روستایی اتخاذ کرده است. این سیاست‌ها شامل بهبود زیرساخت‌های شهری، توسعه حمل‌ونقل عمومی، و حمایت از کشاورزی و صنایع روستایی می‌شود.<ref>როდის შეძლებს საქართველო სოფლის მეურნეობის პროდუქტით თვითუზრუნველყოფას?! (2023, June 5). ''Კვირის Პალიტრა''. [https://kvirispalitra.ge/article/103864-rodis-shezlebs-sakartvelo-soplis-meurneobis-produktit-tvituzrunvelqopas/]</ref> بااین‌حال، برای جلوگیری از مشکلات آینده ناشی از شهرنشینی سریع، دولت نیاز به برنامه‌های جامع‌تری در زمینه توسعه پایدار شهری دارد.
دولت [[گرجستان]] سیاست‌های متعددی برای توسعه متوازن شهری و روستایی اتخاذ کرده است. این سیاست‌ها شامل بهبود زیرساخت‌های شهری، توسعه حمل‌ونقل عمومی، و حمایت از کشاورزی و صنایع روستایی می‌شود.<ref>როდის შეძლებს საქართველო სოფლის მეურნეობის პროდუქტით თვითუზრუნველყოფას?! (2023, June 5). ''Კვირის Პალიტრა''. [https://kvirispalitra.ge/article/103864-rodis-shezlebs-sakartvelo-soplis-meurneobis-produktit-tvituzrunvelqopas/]</ref> بااین‌حال، برای جلوگیری از مشکلات آینده ناشی از شهرنشینی سریع، دولت نیاز به برنامه‌های جامع‌تری در زمینه توسعه پایدار شهری دارد.


'''''۷.پیش‌بینی‌های آینده:'''''
=== '''''۷.پیش‌بینی‌های آینده:''''' ===
 
پیش‌بینی می‌شود که در دهه‌های آینده، روند شهرنشینی در [[گرجستان]] همچنان ادامه داشته باشد و تا سال ۲۰۳۰، بیش از ۶۵٪ از جمعیت کشور در مناطق شهری زندگی کنند.<ref name=":3">''[https://www.aterio.io/insights/us-population-forecast/ga Georgia] population forecast for 2025 and 2030 - Aterio''. (2024). ‌ ‌</ref> این موضوع نیازمند برنامه‌ریزی دقیق در زمینه توسعه شهری و کاهش فشار بر زیرساخت‌های موجود خواهد بود.
پیش‌بینی می‌شود که در دهه‌های آینده، روند شهرنشینی در [[گرجستان]] همچنان ادامه داشته باشد و تا سال ۲۰۳۰، بیش از ۶۵٪ از جمعیت کشور در مناطق شهری زندگی کنند.<ref name=":3">''[https://www.aterio.io/insights/us-population-forecast/ga Georgia] population forecast for 2025 and 2030 - Aterio''. (2024). ‌ ‌</ref> این موضوع نیازمند برنامه‌ریزی دقیق در زمینه توسعه شهری و کاهش فشار بر زیرساخت‌های موجود خواهد بود.


خط ۳۱: خط ۳۰:
== کتابشناسی ==
== کتابشناسی ==


<references />نویسنده: نرگس شکوری
<references />
[[ رده:شهر نشینی و روستا نشینی ]]
 
== نویسنده مقاله ==
نرگس شکوری
[[ رده:شهر نشینی و روستا نشینی | رده:شهر نشینی و روستا نشینی ]]

نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۲۲

شهرنشینی سریع در گرجستان باعث تغییرات عمده در الگوهای جمعیتی و اقتصادی شده است، اما همچنان درصد قابل‌توجهی از جمعیت در مناطق روستایی زندگی می‌کنند.

۱.نسبت جمعیت شهری به روستایی:

کشاورزی مدرن در گرجستان( بسته های حمایتی دولت از کشاورزان )[۵]

در سال ۲۰۲۴، حدود ۵۹٪ از جمعیت گرجستان در مناطق شهری زندگی می‌کنند که نشان‌دهنده افزایش نسبت به دهه گذشته است.[۱] بااین‌حال، ۴۱٪ از جمعیت همچنان در مناطق روستایی ساکن هستند.[۲]

۲. الگوهای شهرنشینی و رشد کلان‌شهرها:

شهرنشینی در گرجستان با رشد سریع کلان‌شهرهایی مانند تفلیس همراه بوده است. در سال ۲۰۲۴، تفلیس به‌عنوان پایتخت و مهم‌ترین مرکز اقتصادی و فرهنگی کشور، میزبان بیش از ۱.۵ میلیون نفر از جمعیت گرجستان است.[۳] این رشد سریع کلان‌شهرها به دلیل مهاجرت‌های گسترده از مناطق روستایی و همچنین جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی و داخلی بوده است.

۳.مهاجرت داخلی و نقش آن در شهرنشینی:

مهاجرت داخلی از مناطق کم‌جمعیت به شهرهای بزرگ یکی از عوامل کلیدی در افزایش شهرنشینی است. بیشتر جوانان و افراد در سنین کاری برای دستیابی به فرصت‌های شغلی بهتر و دسترسی به خدمات رفاهی و آموزشی به شهرها مهاجرت می‌کنند.[۴] این مهاجرت‌ها باعث افزایش فشار بر زیرساخت‌های شهری و بروز مشکلاتی مانند تراکم جمعیت و کمبود مسکن شده است.[۵][۶]

۴.وضعیت روستانشینی:

باوجود افزایش شهرنشینی، بخش قابل‌توجهی از جمعیت همچنان در مناطق روستایی زندگی می‌کنند. در سال ۲۰۲۴، حدود ۴۱٪ از جمعیت کشور در روستاها سکونت دارند. [۲]این مناطق عمدتاً به فعالیت‌های کشاورزی و دامداری مشغول هستند، اما با مشکلاتی مانند دسترسی محدود به خدمات بهداشتی، آموزشی و رفاهی روبه‌رو هستند.[۷]

ترافیک و گازهای گلخانه ای دو منبع آلودگی هوای تفلیس

۵.چالش‌ها و مشکلات مرتبط با شهرنشینی:

شهرنشینی سریع در گرجستان مشکلات متعددی را به وجود آورده است، از جمله افزایش آلودگی هوا، تراکم ترافیک، افزایش نرخ بیکاری در شهرها و کاهش کیفیت زندگی. [۸]علاوه بر این، نابرابری در توزیع منابع و خدمات بین مناطق شهری و روستایی نیز به‌عنوان یکی از چالش‌های عمده کشور مطرح است.

۶.. سیاست‌های دولتی برای توسعه شهری و روستایی:

دولت گرجستان سیاست‌های متعددی برای توسعه متوازن شهری و روستایی اتخاذ کرده است. این سیاست‌ها شامل بهبود زیرساخت‌های شهری، توسعه حمل‌ونقل عمومی، و حمایت از کشاورزی و صنایع روستایی می‌شود.[۹] بااین‌حال، برای جلوگیری از مشکلات آینده ناشی از شهرنشینی سریع، دولت نیاز به برنامه‌های جامع‌تری در زمینه توسعه پایدار شهری دارد.

۷.پیش‌بینی‌های آینده:

پیش‌بینی می‌شود که در دهه‌های آینده، روند شهرنشینی در گرجستان همچنان ادامه داشته باشد و تا سال ۲۰۳۰، بیش از ۶۵٪ از جمعیت کشور در مناطق شهری زندگی کنند.[۱۰] این موضوع نیازمند برنامه‌ریزی دقیق در زمینه توسعه شهری و کاهش فشار بر زیرساخت‌های موجود خواهد بود.


نیز نگاه کنید به

شهرنشینی و روستانشینی در اتیوپی، شهرنشینی و روستانشینی در اردن، شهرنشینی و روستانشینی در اسپانیا، شهرنشینی و روستانشینی در افغانستان، شهرنشینی و روستانشینی در امارات متحده عربی، شهرنشینی و روستانشینی در اوکراین شهرنشینی و روستانشینی در آرژانتین، شهرنشینی و روستانشینی در بنگلادش، شهرنشینی و روستانشینی در تاجیکستان، شهرنشینی و روستانشینی در تایلند، شهرنشینی و روستانشینی در تونس، شهرنشینی و روستانشینی در چین، شهرنشینی و روستانشینی در روسیه، شهرنشینی و روستانشینی در زیمبابوه، شهرنشینی و روستانشینی در ژاپن، شهرنشینی و روستانشینی در ساحل عاج، شهرنشینی و روستانشینی در سریلانکا، شهرنشینی و روستانشینی در سنگال، شهرنشینی و روستانشینی در سودان، شهرنشینی و روستانشینی در سوریه، شهرنشینی و روستانشینی در سیرالئون، شهرنشینی و روستانشینی در فرانسه، شهرنشینی و روستانشینی در قزاقستان، شهرنشینی و روستانشینی در قطر، شهرنشینی و روستانشینی در کانادا، شهرنشینی و روستانشینی در کوبا، شهرنشینی و روستانشینی در لبنان، شهرنشینی و روستانشینی در مالی، شهرنشینی و روستانشینی در مصر.

کتابشناسی

  1. ↑ Georgia - Urban Population - 2024 Data 2025 Forecast 1960-2023 Historical. (2024). Tradingeconomics.com.[۱]
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ Salukvadze, J. (2024). Urbanization Trends and development of cities in Georgia. In Quodlibet eBooks (pp. 19–31). [۲]
  3. ↑ საქართველოში მოსახლეობა დაითვალეს - ახალი სტატისტიკა. (2024, April 27). Sputnik Საქართველო
  4. ↑ ევროპის განათლების ფონდი. (2024). უნარები და მიგრაცია საქართველოში: მოკლე ანგარიში.
  5. ↑ საქართველოში ახალგაზრდების შიდა მიგრაცია სამოქალაქო და პოლიტიკური აქტივიზმის ჭრილში ნინო ჯიბუტი, გვანცა
  6. ↑ ᲐრაბულიᲜ. (2023, December 17). “ოჯახებით მიდიან, უკან დაბრუნებას აღარ აპირებენ” - როგორ ცვლის მიგრაცია დემოგრაფიულ სურათს საქართველოში. Რადიო Თავისუფლება.[۳]
  7. ↑ საქართველოში ახალგაზრდების შიდა მიგრაცია სამოქალაქო და პოლიტიკური აქტივიზმის ჭრილში. (2024, July 29). GIP.
  8. ↑ ProService. (n.d.). რა არის თბილისში ჰაერის დაბინძურების ორი ძირითადი წყარო. businessinsider.ge. htt
  9. ↑ როდის შეძლებს საქართველო სოფლის მეურნეობის პროდუქტით თვითუზრუნველყოფას?! (2023, June 5). Კვირის Პალიტრა. [۴]
  10. ↑ Georgia population forecast for 2025 and 2030 - Aterio. (2024). ‌ ‌

نویسنده مقاله

نرگس شکوری